I C 473/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) (...) z/s w G. wniósł pozew o zapłatę kwoty 4.016,34 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy pożyczki zawartej przez pozwaną E. B. z poprzednikiem prawnym powoda. Pozwana wniosła o umorzenie długu, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta w 2019 roku, a pozwana dokonała jedynie niewielkich wpłat. Wierzytelność została następnie scedowana na powoda. Sąd Rejonowy w Kaliszu, rozpoznając sprawę, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.191,10 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd uznał, że prowizja za udzielenie pożyczki w wysokości 825,24 zł oraz część odsetek naliczonych od tej prowizji stanowią klauzule abuzywne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsumenta. Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące klauzul niedozwolonych (art. 385¹ i n. kc) oraz ustawy o kredycie konsumenckim, a także na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 43/20. Sąd podkreślił, że koszty działalności windykacyjnej powinny być pokrywane z odsetek za opóźnienia, a nie przerzucane na konsumenta w nadmiernej wysokości. W konsekwencji, sąd uznał żądanie powoda w zakresie prowizji i części odsetek za niezasadne i nieudowodnione, a także naruszające zasady współżycia społecznego. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście prowizji i innych opłat pozaodsetkowych.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie stosuje się przepisy o kredycie konsumenckim. Ocena konkretnych klauzul zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowizja za udzielenie pożyczki konsumenckiej oraz naliczone od niej odsetki mogą stanowić klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja za udzielenie pożyczki konsumenckiej oraz naliczone od niej odsetki mogą zostać uznane za klauzule abuzywne, jeśli rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹ kc) i ustawie o kredycie konsumenckim, wskazując, że wysokość prowizji musi być adekwatna do poniesionych przez wierzyciela kosztów i nie może prowadzić do nadmiernego obciążenia konsumenta. Powołano się na uchwałę SN III CZP 43/20.
Czy sąd powinien badać zasadność i wysokość prowizji za udzielenie pożyczki konsumenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek badać zasadność, celowość i wysokość poniesionych przez wierzyciela kosztów (w tym prowizji), aby ocenić, czy nie stanowią one klauzuli abuzywnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć przedsiębiorca może przerzucać koszty działalności na konsumenta, to muszą one być realnie poniesione, uzasadnione i nie mogą rażąco naruszać interesów konsumenta. Dowolność w ustalaniu wysokości prowizji jest niedopuszczalna.
Jaki jest skutek uznania części postanowień umowy pożyczki za nieważne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie części postanowień umowy za nieważne (abuzywne) nie powoduje nieważności całej umowy, a jedynie tych konkretnych postanowień.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 58 § 3 kc, zgodnie z którym nieważność dotyczy tylko tych części czynności prawnej, które są sprzeczne z ustawą lub zasadami współżycia społecznego, chyba że z treści lub celu umowy wynika, iż bez tych postanowień umowa nie byłaby ważna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) (...) | spółka | powód |
| E. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami. Sąd stosuje go do oceny prowizji i innych opłat pozaodsetkowych.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nadużycia prawa, stosowany do oceny rażąco wygórowanych opłat.
k.c. art. 58 § § 1 - 3
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnych, stosowany do oceny skutków uznania części umowy za nieważną.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawowy obowiązek dłużnika to spełnienie świadczenia.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązki dłużnika powinny odpowiadać celowi społeczno-gospodarczemu i zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien dołożyć należytej staranności.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy pożyczki.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających roszczenie.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § § 1 – 1 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów.
u.k.k. art. 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Zakres zastosowania ustawy.
u.k.k. art. 36a § ust. 1 i 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Dz. U. 2023.1935 art. § 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.
Dz. U. 2024.959 art. 13 ust. 1 pkt 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do ustalenia opłat sądowych.
Dz. U. 2024.959 art. 19 ust. 2 pkt 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do ustalenia opłat sądowych.
Dz. U. 2023.2111 art. 1 ust. 1 pkt 2
Ustawa o opłacie skarbowej
Podstawa do ustalenia opłaty skarbowej.
Dz. U. 2023.2111 art. 5 ust. 1
Ustawa o opłacie skarbowej
Podstawa do ustalenia opłaty skarbowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o zwrot kapitału pożyczki i części opłat jest zasadne. • Prowizja za udzielenie pożyczki i odsetki od niej są klauzulami abuzywnymi.
Odrzucone argumenty
Pozwana wniosła o umorzenie długu z uwagi na trudną sytuację osobistą i finansową (nie zostało uwzględnione w całości).
Godne uwagi sformułowania
koszty tej działalności to właśnie koszty prowadzenia działalności gospodarczej, które to koszty są przerzucane przez tego przedsiębiorcę na konsumenta. • Działalność windykacyjna to zwykła część działalności każdego przedsiębiorcy oferującego instrumenty finansowe w postaci pożyczek • wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc. • Postanowienia umowne określające inne niż odsetki koszty kredytu konsumenckiego, np. prowizje kredytodawcy mogą zostać uznane za klauzule abuzywne, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza maksymalnych kwot takich kosztów określonych w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim.
Skład orzekający
Michał Włodarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście prowizji i innych opłat pozaodsetkowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich, gdzie stosuje się przepisy o kredycie konsumenckim. Ocena konkretnych klauzul zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych kosztów pożyczek konsumenckich i interpretacji klauzul abuzywnych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Czy prowizja za pożyczkę to zawsze legalny koszt? Sąd Rejonowy w Kaliszu wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4016,34 PLN
kwota główna pożyczki: 3191,1 PLN
zwrot kosztów procesu: 1046,48 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.