I C 468/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. C. domagała się od Powiatu (...) zwrotu kwoty 425 złotych, stanowiącej różnicę między opłatą za wydanie karty pojazdu uiszczoną w 2004 roku (500 zł) a opłatą obowiązującą po zmianie przepisów (75 zł). Argumentowała, że pierwotna opłata została pobrana na podstawie rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że opłata była zgodna z ówcześnie obowiązującymi przepisami, a ponadto roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd Rejonowy w Olkuszu, po analizie stanu faktycznego i prawnego, uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd potwierdził, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z Konstytucją RP, a przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Sąd podzielił dominujący pogląd orzeczniczy, że sądy mogą odmówić zastosowania normy prawnej sprzecznej z Konstytucją, nawet jeśli została ona uiszczona przed datą utraty mocy obowiązującej. Podkreślono, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty, a podstawę prawną roszczenia stanowią przepisy o nienależnym świadczeniu (art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.). Jednakże, w związku z podniesionym przez pozwanego zarzutem przedawnienia, sąd oddalił powództwo. Roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia przedawnia się w terminie 10 lat, a termin ten rozpoczął bieg od momentu wpłacenia zawyżonej opłaty (16 lipca 2004 r.). W związku z tym, z upływem 16 lipca 2014 r., roszczenie powódki uległo przedawnieniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 kpc, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 120 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie możliwości dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych opłat, nawet jeśli zostały uiszczone przed utratą mocy obowiązującej przepisu, ale z uwzględnieniem zarzutu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku opłaty za kartę pojazdu i jest ograniczone zarzutem przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można dochodzić zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, która została pobrana na podstawie rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z prawem, jeśli opłata została uiszczona przed datą utraty mocy obowiązującej tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można dochodzić zwrotu opłaty, nawet jeśli została uiszczona przed datą utraty mocy obowiązującej przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd, że sądy mogą odmówić zastosowania normy prawnej zawartej w rozporządzeniu, która jest sprzeczna z Konstytucją, nawet jeśli została ona formalnie uchylona później. Podstawę roszczenia stanowią przepisy o nienależnym świadczeniu.
Czy roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia przedawnia się w terminie 10 lat, licząc od momentu wpłacenia zawyżonej opłaty. W tym przypadku termin ten upłynął przed wniesieniem pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Powiat (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 410 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, powiązany z art. 410 k.c.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń z bezpodstawnego wzbogacenia.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Sąd oddala powództwo, jeżeli pozwany podniesie zarzut przedawnienia.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 pkt 1
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Prd art. 77 § 4 pkt 2 i ust. 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przepis, z którym rozporządzenie dotyczące opłaty za kartę pojazdu zostało uznane za niezgodne.
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący zgodności rozporządzeń z ustawą.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący nakładania podatków i innych danin publicznych.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. 1 ust. 1
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
Odrzucone argumenty
Opłata została pobrana na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, co uzasadnia jej zwrot.
Godne uwagi sformułowania
nie stoi to jednak na przeszkodzie – wbrew stanowisku pełnomocnika pozwanego – możliwości domagania się zwrotu części uiszczonej opłaty. • zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było i nie jest kwestionowane uprawnienie każdego Sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą i Konstytucją RP. • dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu
Skład orzekający
Michał Siemieniec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych opłat, nawet jeśli zostały uiszczone przed utratą mocy obowiązującej przepisu, ale z uwzględnieniem zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku opłaty za kartę pojazdu i jest ograniczone zarzutem przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją mogą wpływać na prawa obywateli, nawet po latach, ale jednocześnie podkreśla znaczenie terminów procesowych.
“Czy można odzyskać pieniądze za opłatę, która była niezgodna z Konstytucją? Sąd odpowiada, ale jest haczyk.”
Dane finansowe
WPS: 425 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.