I C 468/13

Sąd Rejonowy w ZambrowieZambrów2014-01-30
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniarejonowy
ubezpieczenie OCwypowiedzenie umowyautomatyczne wznowienieskładka ubezpieczeniowaustawa o ubezpieczeniach obowiązkowychtermin wypowiedzeniadoręczenie pismakoszty postępowania

Sąd oddalił powództwo ubezpieczyciela o zapłatę składki OC, uznając wypowiedzenie umowy przez pozwanego za skuteczne.

Towarzystwo ubezpieczeniowe dochodziło zapłaty 270 zł tytułem niezapłaconej składki OC od P.M. Pozwany sprzeciwił się, twierdząc, że skutecznie wypowiedział umowę przed jej automatycznym wznowieniem, zawarł polisę u innego ubezpieczyciela i wysłał wypowiedzenie listem poleconym. Sąd uznał wypowiedzenie za skuteczne, oddalając powództwo.

Powódka, Towarzystwo (...) S.A., wniosła o zasądzenie od pozwanego P. M. kwoty 270 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem niezapłaconej składki obowiązkowego ubezpieczenia OC. Pozwany w sprzeciwie domagał się oddalenia powództwa, argumentując, że skutecznie wypowiedział umowę ubezpieczenia u powódki, zanim ta została automatycznie wznowiona, i zawarł polisę u innego ubezpieczyciela. Sąd ustalił, że pozwany zawarł umowę OC z powódką na okres od 24.08.2011 do 23.08.2012. W dniu 22 sierpnia 2012 roku pozwany wysłał listem poleconym wypowiedzenie tej umowy, jednocześnie zawierając nową umowę z innym ubezpieczycielem. Sąd uznał wypowiedzenie za skuteczne, powołując się na przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych obowiązujące w dacie zawarcia umowy. Podkreślił, że zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy, wystarczające było wysłanie wypowiedzenia listem poleconym w ustawowym terminie, a nie jego faktyczne doręczenie przed upływem terminu. Sąd wskazał również na rozbieżności w datach otrzymania wypowiedzenia podawanych przez powódkę, co podważało jej twierdzenia. Nawet gdyby uznać, że wypowiedzenie wpłynęło później, sąd wskazał na art. 28a ustawy, który pozwalał na wypowiedzenie umowy zawartej w trybie automatycznego wznowienia, jeśli posiadacz pojazdu był już ubezpieczony gdzie indziej. W związku z tym, że pozwany wykazał zawarcie innej umowy OC, powództwo zostało oddalone jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie wysłane listem poleconym w ustawowym terminie jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ówczesnym brzmieniu art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który stanowił, że wystarczające jest powiadomienie na piśmie o wypowiedzeniu wysłane listem poleconym. Ustawa nie wymagała faktycznego doręczenia pisma przed upływem terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

P. M.

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W.spółkapowódka
P. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.u.o. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który została zawarta umowa, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Wystarczające jest wysłanie wypowiedzenia listem poleconym w terminie.

Pomocnicze

u.u.o. art. 28a § ust. 1 i 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

W przypadku, gdy posiadacz pojazdu jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach, a co najmniej jedna z umów została zawarta w trybie automatycznego wznowienia, umowa ta może zostać wypowiedziana. Ubezpieczyciel może żądać zapłaty składki tylko za okres faktycznej odpowiedzialności.

Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw art. 6

Do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (11.02.2012 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 817 § § 1

Kodeks cywilny

Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.

u.u.o. art. 18 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zawiadomienia i oświadczenia dotyczące umowy ubezpieczenia obowiązkowego powinny być sporządzane na piśmie i doręczane za potwierdzeniem odbioru lub przesyłane listem poleconym. Zmiana wprowadzona ustawą z 19.08.2011 r. jednoznacznie określa datę złożenia oświadczenia jako datę nadania w placówce pocztowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC przez pozwanego listem poleconym w ustawowym terminie. Pozwany zawarł umowę ubezpieczenia OC z innym podmiotem. Rozbieżności w datach otrzymania wypowiedzenia podawanych przez powódkę. Zastosowanie art. 28a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w przypadku podwójnego ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki o zapłatę składki OC z uwagi na brak skutecznego wypowiedzenia umowy przez pozwanego. Automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC z uwagi na brak skutecznego wypowiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

wypowiedzenie dotychczasowej umowy listem poleconym ciężar udowodnienia faktu, iż pismo z wypowiedzeniem nie wpłynęło do niej 22 sierpnia 2012 r. rozbieżność w stanowisku odnośnie daty kiedy pismo P. M. do niej wpłynęło ustawodawca zrównał w skutkach potwierdzenie odbioru przez pracownika zakładu ubezpieczeń otrzymania pisma klienta z samym nadaniem listu poleconego niczym nieuzasadnione przerzucenie na klienta ryzyka działania tak urzędu pocztowego, jak też i samego zakładu ubezpieczeń

Skład orzekający

Tomasz Makaruk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, w szczególności w kontekście wysyłki listem poleconym i automatycznego wznowienia umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów, a konkretnie przed 11.02.2012 r. w zakresie art. 28 ust. 1.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia OC pojazdów i kwestii technicznych związanych z jego wypowiedzeniem, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników zajmujących się ubezpieczeniami.

Czy wysłanie wypowiedzenia OC listem poleconym wystarczy, by uniknąć automatycznego wznowienia polisy?

Dane finansowe

WPS: 270 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 468/13 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2014r. Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Tomasz Makaruk Protokolant Kinga Klemarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w postępowaniu uproszczonym w dniu 30 stycznia 2014 r. w Zambrowie sprawy z powództwa Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. przeciwko P. M. o zapłatę powództwo oddala Sygn. akt I C 468/13 upr UZASADNIENIE Powódka Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła pozew przeciwko P. M. , w którym domagała się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 270 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 06 października 2012r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powódka wskazała, iż zawarła z pozwanym umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu (OC), na mocy której objęła pozwanego ochroną ubezpieczeniową a pozwany zobowiązany został do opłacenia składki, czego jednak nie uczynił. Jako dowód zawarcia umowy powódka wystawiła polise numer (...) . Pozwany P. M. w sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 29 października 2013 roku wniósł o oddalenie powództwa wskazując, iż nic nie jest winny powódce, która nie miała podstaw do automatycznego wznowienia umowy. Wyjaśnił, że w dniu 21 sierpnia 2012 roku chciał zrezygnować z kontynuowania umowy ubezpieczenia u powódki, ale jej agent ubezpieczeniowy nie przyjął wypowiedzenia, twierdząc że trzeba je wysłać poczta. Z uwagi na to następnego dnia, po zawarciu umowy ubezpieczenia OC z innym ubezpieczycielem, wysłał (...) S.A. Oddział w B. wypowiedzenie dotychczasowej umowy listem poleconym. Sąd ustalił i zważył co następuje: P. M. zawarł z Towarzystwem (...) Spółka Akcyjna w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą samochodu osobowego V. (...) na okres od 24.08.2011 roku do dnia 23.08.2012r., numer polisy (...) . W dniu 22 sierpnia 2012 roku P. M. listem poleconym przesłał na adres siedziby (...) S.A. w B. wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC. Jednocześnie zawarł on umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu V. (...) w (...) S.A. W dniu 05 września 2012 roku (...) S.A. poinformowała właściciela pojazdu, iż w związku z brakiem terminowego pisemnego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nr (...) , zawartej na pojazd nr rej. (...) , zgodnie z art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003r. , została zawarta następna umowa na okres kolejnych 12 miesięcy tj. na okres od 24.08.2012r. do dnia 23.08.2013r. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów w (...) S.A. dokonane przez P. M. było skuteczne. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: pisma (k.8,13-16,18-20,23-25,27), dowód nadania (k.9), wydruk (k.10), polisy (k.11-12,65,70), emaile (k.17,21-22,26,28), umowy (k.46-47). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 6 Ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., nr 205, poz. 1210) do umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (11.02.2012 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że umowa ubezpieczenia została zawarta między stronami 23 sierpnia 2011 r. zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym przed 11.02.2012 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 roku , jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który została zawarta umowa nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Bezspornym między stronami był w zasadzie tylko fakt zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego na okres od 24.08.2011r. do 23.08.2012r. Strona powodowa, w lakonicznym uzasadnieniu pozwu zarówno złożonego w postępowaniu elektronicznym, jak też i w postępowaniu przed tut. Sądem nie wskazywała daty w jakiej otrzymała pismo pozwanego o wypowiedzeniu w/w umowy ubezpieczenia. O tym, iż takie wypowiedzenie zostało wysłane listem poleconym i niewątpliwie doręczone powódce, świadczy jej korespondencja mailowa z pozwanym (złożona przez P. M. ; także złożone przez niego potwierdzenie nadania listu poleconego), w której strona powodowa podaje jednakże różne daty, w jakich otrzymała to wypowiedzenie – 23 sierpnia (k.22), 24 sierpnia (k.23). Wobec stanowiska pozwanego (vide sprzeciw), iż jego wypowiedzenie było skuteczne, to na stronie powodowej, reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika zgodnie z treścią art. 6 kc , spoczywał ciężar udowodnienia faktu, iż pismo z wypowiedzeniem nie wpłynęło do niej 22 sierpnia 2012 r.. Sama tylko okoliczność, iż pismo pozwanego zostało wysłane w dniu 22 sierpnia 2012 r. nie przesądza jeszcze o tym, iż nie mogło ono zostać doręczone powódce jeszcze tego samego dnia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, iż Z. od B. dzieli jedynie 60 km. Przeciwko wiarygodności twierdzeń powódki w tym zakresie przemawia dodatkowo jej rozbieżność w stanowisku odnośnie daty kiedy pismo P. M. do niej wpłynęło. Chociażby zatem z tego powodu, powództwo nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem powódka nie wykazała, iż nie mogła w dniu 22 sierpnia 2012 r. zapoznać się z pismem P. M. . Jednakże gdyby nawet uznać, iż jak twierdzi powódka, że pismo pozwanego nie wpłynęło do niej w dniu 22 sierpnia 2012 r. to i tak roszczenie powoda należy uznać za niezasadne. Przemawia za tym bowiem analiza treści art. 18 ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (...), który stanowi, iż zawiadomienia i oświadczenia, które w związku z umową ubezpieczenia obowiązkowego są składane przez strony tej umowy, winny być sporządzane na piśmie i doręczane za potwierdzeniem odbioru lub przesyłane listem poleconym. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, iż ustawodawca zrównał w skutkach potwierdzenie odbioru przez pracownika zakładu ubezpieczeń otrzymania pisma klienta z samym nadaniem listu poleconego. Gdyby, bowiem to nie samo nadanie listu poleconego, a jego otrzymanie przez adresata miało decydować o zachowaniu terminu przewidzianego w tej ustawie, jak twierdzi powódka, to nie miałoby żadnego sensu ograniczenie ustawowe, iż pismo winno być wysłane listem poleconym. Mogłoby być wysłane w jakikolwiek sposób, skoro i tak decydowałaby data wpływu do zakładu lub towarzystwa ubezpieczeń. Tymczasem to tylko w przypadku nadania listu poleconego, nadawca od razu uzyskuje dowód potwierdzający, kiedy wysłał swój list. Okoliczność samego otrzymania potwierdzenia nadania listu poleconego, na pewno nie miałaby znaczenia, w przypadku przyjęcia koncepcji zaprezentowanej przez powódkę – skoro i tak dla istnienia lub nie umowy wiążącej strony decydowałaby data wpływu. Zatem, gdyby na przykład przesyłka została zagubiona przez urząd pocztowy, to skutki tego ponosiłby i tak posiadacz pojazdu. W ocenie Sądu, taka koncepcja powodowałaby niczym nieuzasadnione przerzucenie na klienta ryzyka działania tak urzędu pocztowego, jak też i samego zakładu ubezpieczeń, który mógłby być np. przez jakiś czas zamknięty i wskazywałby, iż dopiero po upływie okresu awizacji mógł zapoznać się z pismem klienta. Podkreślić nadto należy, iż w sytuacji, gdy wolą ustawodawcy jest, ażeby terminy określać od daty otrzymania zawiadomienia przez ubezpieczyciela, zaznacza on to wprost w ustawie, tak jak ma to miejsce np. w art. 817 § 1 kc , gdzie wskazano, iż ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Skoro w niniejszej Ustawie w brzmieniu wówczas obowiązującym, nie było zapisu, iż nowa umowa zostaje zawarta, jeżeli zakład ubezpieczeń nie otrzyma najpóźniej na dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, powiadomienia (zawiadomienia) o wypowiedzeniu umowy, przeto wystarczające jest wysłanie w ustawowo zakreślonym terminie, listem poleconym, zawiadomienia o wypowiedzeniu umowy. Takie stanowisko zajmował już tut. Sąd w innych sprawach, jak chociażby w prawomocnie zakończonej sprawie o sygn. akt I C upr 46/07. Dodatkowo za zasadnością takiego stanowiska przemawia brzmienie samego art. 18 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) w kształcie nadanym jej powołaną już wcześniej Ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw , gdzie ustawodawca już jednoznacznie rozstrzygnął, że datą złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia obowiązkowego jest data nadania oświadczenia w placówce pocztowej. Na marginesie należy zauważyć także, iż Ustawa o ubezpieczeniach (...) nie mówi o dokonaniu wypowiedzenia, a jedynie o powiadomieniu w sposób w niej określony. Niezależnie od tego wszystkiego co zostało wskazane powyżej, to gdyby nawet uznać za udowodnione twierdzenia powódki, iż otrzymała ona wypowiedzenie umowy P. M. w dniu 24 sierpnia 2012 r. to i tak nie jest on jej dłużnikiem. W tym wypadku należałoby bowiem uznać, iż doszło w dniu 24 sierpnia 2012 r. do zawarcia nowej umowy, do której miały zastosowanie przepisy Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) w już zmienionym brzmieniu. Zgodnie z art. 28a ust. 1 i 2, jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta w trybie art. 28 ust. 1 (automatyczne wznowienie), umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie; w przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z ust. 1, zakład ubezpieczeń może żądać zapłaty składki ubezpieczeniowej za okres, przez który ponosił odpowiedzialność. W świetle dowodów przedstawionych przez pozwanego, nie ulega żadnej wątpliwości, iż w tej dacie miał on już zawartą inną umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów (z (...) ). Skoro zatem pozwany wypowiedział, jak twierdzi powódka, umowę ubezpieczenia 24 sierpnia i od tego dnia powodowy zakład miał ponosić odpowiedzialność, nie sposób jest uznać, iż pozwany jest w jakimkolwiek zakresie dłużnikiem wobec powódki. Z tych też względów powództwo jako niezasadne podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI