I C 465/18

Powód (...) S.A. z siedzibą w B. domagał się od pozwanego P. Ś. zapłaty 7.279,08 zł wraz z odsetkami, opierając swoje roszczenie na wekslu z dnia 23 maja 2017 r. Pozwany zobowiązał się do zapłaty kwoty 7.479,08 zł w dniu 2 stycznia 2018 r., jednak wpłacił jedynie 200 zł. Powód wezwał pozwanego do wykupu weksla, a następnie wniósł pozew. Pozwany nie stawił się na rozprawie ani nie zajął stanowiska w sprawie, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego zgodnie z art. 339 § 1 kpc. Sąd, mimo że z zasady przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda w wyroku zaocznym, miał możliwość odstąpienia od tej reguły, jeśli twierdzenia budziły uzasadnione wątpliwości lub miały na celu obejście prawa (art. 339 § 2 kpc). Sąd powziął wątpliwości, opierając się na swoim doświadczeniu z innych spraw prowadzonych przeciwko temu samemu powodowi, gdzie koszty pożyczek były niewspółmiernie wysokie, a kwoty do zwrotu wielokrotnie przewyższały udzieloną sumę. Sąd wskazał, że weksel zabezpieczający umowę pożyczki konsumenckiej powinien być traktowany zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, w szczególności art. 41, który wymaga klauzuli „nie na zlecenie” i przewiduje odpowiedzialność kredytodawcy za szkody konsumenta w przypadku przeniesienia weksla bez tej klauzuli. Sąd podkreślił, że weksel zabezpieczający kredyt konsumencki nie staje się zobowiązaniem abstrakcyjnym i powód musiał udowodnić istnienie i wysokość zobowiązania zgodnie z ogólnymi regułami dowodzenia (art. 6 kc). Ponieważ powód nie przedstawił deklaracji wekslowej ani umowy pożyczki, mimo wezwania sądu, Sąd uznał, że powództwo nie zostało udowodnione (art. 233 § 2 kpc w zw. z art. 6 kc i art. 232 kpc). Sąd stwierdził, że nie mógł ocenić zgodności wypełnienia weksla z umową, a biorąc pod uwagę znane mu z innych spraw praktyki powoda, uznał weksel za wypełniony nieprawidłowo. Sąd zwrócił uwagę na potencjalne niedopatrzenie ustawodawcy w braku zakazu stosowania weksli in blanco na zabezpieczenie roszczeń pożyczkodawców w ustawie o kredycie konsumenckim, co niweczy ochronę konsumenta. Wskazano na dyrektywę 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki, podkreślając potrzebę ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami i promowania odpowiedzialnych praktyk kredytowych. Wobec braku możliwości oceny zgodności umowy z prawem i wątpliwości co do jej treści, Sąd oddalił powództwo.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający