I C 464/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. G. wniósł pozew przeciwko K. K. o zapłatę kwoty 8.993,23 zł, domagając się zwrotu nienależnie zapłaconych alimentów wraz z odsetkami. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu. Sąd Rejonowy w Szczytnie, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo w całości, uznając, że świadczenie powoda było nienależne w rozumieniu art. 411 pkt 2 k.c. Sąd podkreślił, że powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności swojego roszczenia, wynikającym z wcześniejszego orzeczenia o uchyleniu obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną. W związku z tym, sąd uznał, że zachodził szczególnie uzasadniony przypadek do zastosowania art. 102 k.p.c., co skutkowało nieobciążaniem powoda kosztami postępowania. Sąd wskazał, że tematyka zwrotu świadczeń nienależnych jest skomplikowana dla osób bez wykształcenia prawniczego, a postawa pozwanej, która nie ustosunkowała się do wezwania do zapłaty, również wpłynęła na przekonanie powoda o zasadności jego roszczenia. Sąd uznał, że obciążenie powoda kosztami procesu byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o zwrot świadczeń, gdy powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności roszczenia, mimo jego formalnego oddalenia.
Każdorazowa ocena, czy zachodzi 'szczególnie uzasadniony przypadek', należy do sądu i zależy od całokształtu okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku oddalenia powództwa o zwrot nienależnie zapłaconych alimentów, sąd powinien obciążyć powoda kosztami procesu, jeśli działał on w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności swojego roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien obciążać powoda kosztami procesu w takiej sytuacji, jeśli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności swojego roszczenia, wynikającym z wcześniejszego orzeczenia o uchyleniu obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną. Tematyka zwrotu świadczeń nienależnych jest skomplikowana, a postawa pozwanej również wpłynęła na przekonanie powoda. Obciążenie powoda kosztami byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.
Czy świadczenie alimentacyjne zapłacone po uchyleniu obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, ale przed uprawomocnieniem się orzeczenia, może być uznane za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 411 pkt 2 k.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że świadczenie powoda było nienależne w rozumieniu art. 411 pkt 2 k.c., jednakże nie uwzględnił roszczenia o zwrot z innych względów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 411 pkt 2 k.c. jako podstawę oddalenia powództwa, co sugeruje, że uznał świadczenie za nienależne, ale z innych względów (np. świadomość braku obowiązku) nie można było go żądać zwrotu. Jednakże w uzasadnieniu skupiono się na art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest wyrazem zasady słuszności.
Pomocnicze
k.c. art. 411 § pkt 2
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli zostało ono spełnione, chociaż wiedziało się o braku obowiązku prawnego i nie narzucono go podstępnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 411 pkt 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami • Regulacja zawarta w cytowanym przepisie stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania i jest zarazem podkreśleniem przez ustawodawcę przyjętej w Kodeksie postępowania cywilnego zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu • tematyka związana ze zwrotem świadczeń nienależnych nie jest prosta do zrozumienia dla przeciętnego człowieka, niemającego wykształcenia prawniczego • Byłoby to bowiem kolejne świadczenie powoda na rzecz pozwanej, które z uwagi na podniesione wyżej okoliczności nie mogłoby już zostać uznane za czyniące zadość zasadom współżycia społecznego.
Skład orzekający
Marcin Borodziuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o zwrot świadczeń, gdy powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu o słuszności roszczenia, mimo jego formalnego oddalenia."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena, czy zachodzi 'szczególnie uzasadniony przypadek', należy do sądu i zależy od całokształtu okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) w celu ochrony strony, która działała w dobrej wierze, nawet jeśli jej roszczenie zostało formalnie oddalone. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów w kontekście ludzkiej sytuacji.
“Czy można nie płacić za proces, nawet przegrywając? Sąd Rejonowy w Szczytnie odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 8993,23 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.