I C 4632/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. P. wniósł pozew o nakazanie M. W. opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego, który odziedziczył po swoim dziadku W. P. . Powód twierdził, że pozwana mieszkała w lokalu na zasadzie użyczenia i po śmierci dziadka nie opuściła lokalu, mimo wypowiedzenia umowy użyczenia. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że zmarły W. P. wielokrotnie zapewniał ją o prawie dożywotniego zamieszkiwania w lokalu i zawarł taki zapis w testamencie. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana mieszkała z W. P. jako jego konkubina od 1990 roku, prowadziła dom i opiekowała się nim. W testamencie z 2007 roku W. P. zawarł zapis: „ Ponieważ od kilkunastu lat zamieszkuję z konkubiną M. W. wobec powyższego przysługuje ww. prawo do zamieszkiwania przy ul. (...) 9 i korzystania z kuchni łazienki oraz innych okoliczności.”. Sąd uznał ten zapis za skuteczny, mimo braku formalnego ustanowienia służebności osobistej w formie aktu notarialnego i wpisu do księgi wieczystej. Sąd stwierdził, że zapis ten zobowiązuje spadkobiercę (powoda) do spełnienia świadczenia na rzecz pozwanej, a skoro spadkodawca nie ograniczył czasowo tego prawa, należy uznać je za dożywotnie. Sąd oddalił powództwo o eksmisję, uznając, że pozwanej przysługuje skuteczne względem powoda uprawnienie do zajmowania lokalu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja skuteczności zapisu testamentowego zobowiązującego do umożliwienia zamieszkiwania w lokalu, nawet bez formalnego ustanowienia służebności osobistej i wpisu do księgi wieczystej, a także kwestia ważności testamentu holograficznego.
Dotyczy sytuacji, gdy spadkodawca pozostawił konkubinę i zawarł w testamencie zapis dotyczący prawa do zamieszkiwania. Skuteczność zapisu wobec osób trzecich może być ograniczona bez wpisu do księgi wieczystej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zapis testamentowy zobowiązujący spadkobiercę do umożliwienia zamieszkiwania w lokalu stanowi skuteczne względem spadkobiercy uprawnienie dla zapisobiercy, nawet jeśli nie zostało formalnie ustanowione jako służebność osobista mieszkania i wpisane do księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapis testamentowy zobowiązujący spadkobiercę do umożliwienia zamieszkiwania w lokalu stanowi skuteczne względem spadkobiercy uprawnienie dla zapisobiercy, nawet jeśli nie zostało formalnie ustanowione jako służebność osobista mieszkania i wpisane do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapis testamentowy, nawet jeśli nie został formalnie wykonany poprzez ustanowienie służebności i wpis do księgi wieczystej, jest skuteczny wobec spadkobiercy, który jest obciążony tym zapisem. Brak ograniczenia czasowego w testamencie sugeruje dożywotnie prawo do zamieszkiwania.
Czy podpisanie przez osobę trzecią (niebędącą spadkodawcą) testamentu holograficznego czyni zapis na jej rzecz nieważnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podpisanie testamentu holograficznego przez osoby inne niż spadkodawca nie czyni ich świadkami w rozumieniu przepisów o nieważności zapisu testamentowego, a przepisy dotyczące świadków testamentu nie mają zastosowania do testamentu holograficznego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy dotyczące świadków testamentu (art. 957 § 1 i 2 k.c.) nie mają zastosowania do testamentu holograficznego. Podpisanie takiego testamentu przez osoby inne niż spadkodawca nie powoduje nieważności zapisu na ich rzecz.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 968 § § 1
Kodeks cywilny
Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis).
k.c. art. 970 § zdanie pierwsze
Kodeks cywilny
W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu.
Pomocnicze
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, jeśli ta osoba nie ma skutecznego względem niego prawa do władania rzeczą.
k.c. art. 957 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy te dotyczą świadków testamentu i nie mają zastosowania do testamentu holograficznego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zgodnie z wynikiem procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana posiada skuteczne względem powoda uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu na mocy zapisu testamentowego zmarłego konkubenta. • Zapis testamentowy jest skuteczny, nawet jeśli nie został formalnie wykonany jako służebność osobista i wpisany do księgi wieczystej. • Brak ograniczenia czasowego w zapisie testamentowym oznacza prawo dożywotniego zamieszkiwania. • Podpisanie testamentu holograficznego przez osoby trzecie nie wpływa na ważność zapisu.
Odrzucone argumenty
Pozwana mieszkała w lokalu na zasadzie użyczenia, które wygasło po śmierci użyczającego. • Zapis testamentowy jest nieważny z powodu podpisu pozwanej pod testamentem. • Prawo do zamieszkiwania pozwanej jest czasowo ograniczone.
Godne uwagi sformułowania
„ Ponieważ od kilkunastu lat zamieszkuję z konkubiną M. W. wobec powyższego przysługuje ww. prawo do zamieszkiwania przy ul. (...) 9 i korzystania z kuchni łazienki oraz innych okoliczności.” • Przedmiotowy zapis testamentowy jest bowiem w pełni skuteczny, nawet jeśli pozwana jak dotąd nie wyegzekwowała od powoda realizacji ww. zapisu poprzez złożenie przez powoda w formie aktu notarialnego oświadczenia o ustanowieniu służebności i wpis przedmiotowego prawa do księgi wieczystej lokalu. • Nawet bowiem podpisanie takiego testamentu dodatkowo przez osoby inne niż spadkodawca nie czyni tych osób „świadkami” testamentu w rozumieniu art. 957 § 1 i 2 k.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności zapisu testamentowego zobowiązującego do umożliwienia zamieszkiwania w lokalu, nawet bez formalnego ustanowienia służebności osobistej i wpisu do księgi wieczystej, a także kwestia ważności testamentu holograficznego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkodawca pozostawił konkubinę i zawarł w testamencie zapis dotyczący prawa do zamieszkiwania. Skuteczność zapisu wobec osób trzecich może być ograniczona bez wpisu do księgi wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zapis testamentowy może chronić osobę bliską spadkodawcy (konkubinę) przed eksmisją, nawet jeśli nie jest ona formalnym spadkobiercą ani nie ma ustanowionej służebności. Podkreśla znaczenie precyzyjnego formułowania testamentów i ochrony praw osób pozostających w nieformalnych związkach.
“Konkubina wygrała z spadkobiercą o mieszkanie dzięki zapisowi w testamencie dziadka.”
Dane finansowe
odszkodowanie za bezumowne korzystanie: 2000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.