I C 461/15

Sygn. I C 461/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Sachajczuk-Puławska Protokolant: sekr. sądowy Przemysław Baranowski po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. P. przeciwko K. Ś. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli I. powództwo oddala; II. zasądza od powódki M. P. na rzecz pozwanej K. Ś. kwotę 7217 (siedem tysięcy dwieście siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. nieuiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt I C 461/15 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 21 kwietnia 2015 r. powódka - M. P. wniosła o zobowiązanie K. Ś. do zawarcia z nią umowy przeniesienia na jej rzecz nieodpłatnie własności lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. , stanowiącego odrębną nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie prowadzi KW o numerze (...) . Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu , zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych, a także o zabezpieczenie powództwa poprzez wpisane w KW nr (...) ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu. (pozew z dnia 21 kwietnia 2015 r., k. 4-7) W uzasadnieniu powództwa wskazała, że pozwana jest dla niej wnuczką, której umową z dnia 25 sierpnia 2014 r. podarowała stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) w W. . Wskazała, że po otrzymaniu darowizny, wnuczka wyraża głęboką niewdzięczność, ponieważ nie odwiedza jej oraz nie interesuje się jej stanem zdrowia, nie kontaktuje się z nią, wobec czego w dniu 31 marca 2015 r. skierowała do niej oświadczenie, w którym odwołała powyższą darowiznę. (k.6-7) W odpowiedzi na pozew z dnia 8 września 2015 r. pozwana K. Ś. , zastąpiona przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. (k. 82-83, k.90 data prezentaty) W uzasadnieniu pozwana wskazała, że twierdzenia powódki dotyczące rażącej niewdzięczności nie zostały udowodnione oraz ,że powódka dążą do zaspokojenia własnych interesów . Pozwana podniosła, że nadal wykazuje należyty babci szacunek. Ponadto podała , że od kilku miesięcy jest nagabywana przez babcię telefonami z próbą przekonania o zwrocie przedmiotu darowizny oraz, że nie posiada kluczy do mieszkania – jedyną dysponentką kluczy jest powódka. ( k.83-87) Postanowieniem z dnia 09 lipca 2015r tut. Sąd oddalił wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia , a następnie Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 01 października 2015r oddalił zażalenie powódki na powyższe orzeczenie . ( k.60-62 i k.98-99) Ostatecznie, na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska (k146) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka była właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. stanowiącego odrębną nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie prowadzi KW o numerze (...) . Na marginesie można dodać ,że ww lokal powódka pozyskała w wyniku zamiany ze znajomym J. R. (1) (k.14-18). Umową w formie aktu notarialnego z dnia 25 sierpnia 2014 r. powódka dokonała darowizny przedmiotowej nieruchomości na rzecz pozwanej ,a swojej wnuczki K. Ś. (umowa darowizny z dnia 25 sierpnia 2014 r., Repertorium A nr (...) k. 10-13). Zanim to jednak nastąpiło nosiła się przez dłuższy czas z zamiarem podarowania mieszkania wnukom o czym ich informowała lecz nikt z rodziny o to nie nalegał, a wręcz przeciwnie wnuk-brat pozwanej nie był tym zainteresowany – w końcu zdecydowała, że będzie to pozwana. Powódka też nie stawiała żadnego warunku, w szczególności aby wnuczka z nią zamieszkała Pomimo darowizny powódka nadal zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu i ponosiła opłaty , odrzucając oferowaną jej w tym pomoc od pozwanej . Relacje pomiędzy stronami były bardzo dobre tak przed jak i po dokonaniu darowizny . Nie było pomiędzy nią a babcią lub bratem pozwanej żadnego konfliktu. Te stosunki pogorszyły się między stronami kiedy powódka uznała ,że popełniła błąd pomijając w tej darowiźnie wnuka i zaczęła wydzwaniać do pozwanej aby zwróciła jej mieszkanie i swoje działania w tym kierunku nasiliła gdy okazało się ,że pozwana wraz z narzeczonym kupili sobie mieszkanie . Powódka często zmienia powody, dla których żądała zwrotu nieruchomości – raz twierdziła, że potrzebuje pieniędzy na operacje zębów lub aby pieniądze bądź lokal przekazać choremu wnukowi wynajmującemu mieszkanie we W. albo zamienić z powrotem z J. R. (1) . ( przesłuchanie stron k.14-146, zeznania świadka J. Ś. k.136-137, E. Ś. k.137-138, P. O. k.138) Pomimo tego pozwana dbała o relacje z powódką – pamiętała o rodzinnych uroczystościach, interesowała się stanem zdrowia babci. W dniu 31 marca 2015 r. powódka skierowała do pozwanej oświadczenie o odwołaniu darowizny podnosząc w nim , że wnuczka – tu pozwana, nie opiekuje się nią, nie interesuje się nią ani jej stanem zdrowia, przez co wyraża rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy. (k.21) Pozwana nie zgadza się na zwrot mieszkania babci i nadal wyraża zgodę aby powódka w nim przebywała . Nie posiada kluczy do lokalu . Pozwana bardzo denerwuje się zachowaniem babci i przedmiotowym postępowaniem, tym bardziej, że cierpi na poważną chorobę – SM i powinna unikać stresu. Również bliscy stron , w szczególności córka powódki a zarazem matka pozwanej przeżywa to wszystko co się dzieje lecz nie potrafi wpłynąć na powódkę . Pomimo tego pozwana jest nękana przez powódkę telefonami w różnych porach dnia i nocy. Ostatni też okazało się ,że powódka zadłuża mieszkanie z tytułu bieżących opłat i obecnie dług wobec wspólnoty wynosi ponad 20 000 zł gdyż powódka sama dokonuje obliczenia i rozliczeń wszelkich opłat nie stosując się do wyliczeń wspólnoty mieszkaniowej .Aktualnie toczy się przeciwko pozwanej drugie postępowanie z tzw. skargi paulińskiej . ( przesłuchanie stron k.14-146, zeznania świadka S. S. k.139 ) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dokumentów jakie zostały przedstawione przez obie strony gromadzone w niniejszej sprawie uznając, że stanowią one wartościowy materiał dowodowy , zeznań wskazanych świadków J. Ś. k.136-137, E. Ś. k.137-138, P. O. k.138, S. S. i J. R. (1) k. 125 oraz przesłuchania stron ( k.144-146 ). Zeznania świadka J. R. (1) nie wiele wniosły , bo nie miał wiedzy a tyle co wiedział to zaczerpał od powódki. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powódki gdyż były niespójne , nielogiczne oraz niezgodne z pozostałymi dowodami w sprawie . Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Umowa darowizny ( art. 888 k.c. ) jest czynnością prawną, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego, przy równoczesnym braku nałożenia na niego obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Korzyść osiągana przez jedną stronę umowy nie znajduje odpowiednika po drugiej stronie. Jest to umowa konsensualna, co oznacza, iż wywołuje ona skutki z chwilą złożenia zgodnych oświadczeń woli przez darczyńcę i obdarowanego. Zgodnie z treścią art. 898 § 2 k.c. darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego ( art. 899 § 3 k.c. ). Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie ( art. 900 k.c. ). W niniejszej sprawie powódka nie wykazała, że pozwana okazała rażącą niewdzięczność. W myśl wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2015 r. (sygn. akt I ACa 226/15, LEX nr 1797157) pod pojęcie rażącej niewdzięczności nie podpada każdy przejaw zachowania obdarowanego, który jest odbierany przez darczyńcę jako mu niechętny, a nawet wrogi. O rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. świadczy tylko takie zachowanie obdarowanego, polegające na działaniu lub zaniechaniu skierowanym bezpośrednio lub nawet pośrednio przeciwko darczyńcy, które, oceniając rzecz rozsądnie, musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Są to zachowania i czyny szczególnie naganne z punktu widzenia norm prawnych i moralnych (zasad współżycia społecznego). Nie mieszczą się w tym pojęciu zachowania, które mogą być oceniane jako niewłaściwe, z racji naruszenia reguł życia w rodzinie, ale nie wykraczają poza granice zwykłych konfliktów życia codziennego, zwłaszcza wywołanych zachowaniem darczyńców. W toku procesu strona powodowa również nie udowodniła aby pozwana dopuściła się względem niej rażącej niewdzięczności. Należy zauważyć, że w tej sprawie powódka często zmieniała zdanie na temat przyczyn odwołania darowizny. W pozwie twierdziła, że pozwana dopuściła się względem Powódki rażącej niewdzięczności, przestała się z nią kontaktować, nie interesowała się jej stanem zdrowia oraz potrzebami finansowymi. W dalszej części postępowania powódka podnosiła, że odwołanie darowizny spowodowane jest chęcią pomocy wnukowi mieszkającemu we W. , a także jej potrzebami finansowymi albo jej zobowiązaniami wobec świadka J. R. (1) . W rezultacie trudno było określić z jakich pobudek powódka żądała zwrotu darowizny. Wobec chwiejnego postępowania powódki i zmiennych twierdzeń , pozwana ma wątpliwość co do stanu zdrowia babci albo wpływu osób trzecich , ta jednak nie leczy się z powodu jakichkolwiek zaburzeń psychicznych . Co więcej w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi wskazał, że skorzystanie z prawa odwołania darowizny nie uzasadnia każdy wypadek nagannego zachowania się obdarowanego, a nadto ocena wystąpienia przesłanki rażącej niewdzięczności wymaga uwzględnienia zindywidualizowanych relacji między darczyńcą i obdarowanym (sygn. akt I ACa 1239/14, LEX nr 1771313). Jak wynika z zeznań złożonych przez stronę pozwaną , a także powołanych przez nią świadków – J. Ś. , E. Ś. , P. O. oraz S. S. , wnuczka po darowaniu jej mieszkania przez powódkę nadal utrzymywała z nią kontakt, interesowała się jej stanem zdrowia. O kosztach procesu między stronami obejmującymi koszty zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 w zw. z art. 105 § 2 k.p.c. w zw. z § 6 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Co do kosztów sadowych to Sąd uznał jednak, że powódka zwolniony od kosztów sądowych w całości, zasługuje na nieobciążanie jej kosztami procesu pomimo przegranej albowiem ze względów na sytuację życiowa i dochody oraz względy słusznościowe obciążanie powoda kosztami procesu nie byłoby uzasadnione. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji.