I C 46/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. wniósł pozew przeciwko Gminie G. o zapłatę kwoty 15.478,14 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconego kredytu zaciągniętego przez zmarłego R. M., którego Gmina nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Gmina wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że jej odpowiedzialność ograniczona jest do wartości masy spadkowej, która według jej wiedzy jest zerowa, oraz zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta, środki wypłacone, a następnie umowa wypowiedziana z zachowaniem terminu. Sąd uznał, że roszczenie banku jest zasadne co do zasady i wysokości, a zarzut przedawnienia jest nieuzasadniony, gdyż roszczenie stało się wymagalne po wypowiedzeniu umowy. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami, ale z jednoczesnym zastrzeżeniem prawa pozwanej Gminy do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku, zgodnie z art. 1031 § 2 k.c. i art. 319 k.p.c. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości masy spadkowej, zastosowanie art. 319 k.p.c. w wyroku zasądzającym świadczenie od spadkobiercy, ustalenie wymagalności roszczenia po wypowiedzeniu umowy kredytu.
Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza i gdy sąd uwzględnia powództwo, ale z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spadkobierca nabywający spadek z dobrodziejstwem inwentarza ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w pełnej wysokości, czy też jego odpowiedzialność jest ograniczona do wartości aktywów spadkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność spadkobiercy nabywającego spadek z dobrodziejstwem inwentarza jest ograniczona do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1031 § 2 k.c. oraz utrwalone orzecznictwo i doktrynę, wskazując, że ograniczenie to chroni spadkobierców przed pokrywaniem zobowiązań spadkodawcy z ich majątku osobistego, chyba że doszło do podstępnego zatajenia majątku lub ujęcia w inwentarzu nieistniejących długów.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia jest skuteczny, gdy umowa została wypowiedziana po śmierci spadkodawcy, a pozew wniesiono przeciwko spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut przedawnienia nie jest skuteczny, jeśli roszczenie stało się wymagalne po skutecznym wypowiedzeniu umowy, a pozew wniesiono w odpowiednim terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie stało się wymagalne z upływem terminu wypowiedzenia umowy, który rozpoczął bieg po doręczeniu pisma pozwanej Gminie. W związku z tym, zarzut przedawnienia oparty na dacie śmierci spadkodawcy został uznany za nieuzasadniony.
Czy sąd może w wyroku zasądzającym świadczenie pieniężne zamieścić zastrzeżenie o ograniczeniu odpowiedzialności dłużnika do oznaczonego majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zamieścić takie zastrzeżenie w wyroku, jeśli według treści stosunku prawnego dłużnik odpowiada tylko z oznaczonego majątku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 319 k.p.c., który dopuszcza zamieszczenie w wyroku odpowiedniego zastrzeżenia w celu ochrony procesowej dłużnika, którego odpowiedzialność jest ograniczona do określonego majątku, jak w przypadku spadkobiercy odpowiadającego do wysokości aktywów spadkowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| Gmina G. | instytucja | pozwana |
| R. M. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy.
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Ograniczenie to nie dotyczy obowiązku zapłaty sumy wynikającej z zapisu lub polecenia.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli według treści stosunku prawnego dłużnik odpowiada tylko z oznaczonego majątku, sąd, uwzględniając powództwo, zamieszcza odpowiednie zastrzeżenie w wyroku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia na podstawie dowodów zebranych w sprawie, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.c. art. 481 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie.
u.k.k. art. 36a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim
Określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie banku wynika z ważnej umowy pożyczki. • Pożyczka została wypłacona, a umowa skutecznie wypowiedziana. • Odpowiedzialność Gminy jako spadkobiercy jest ograniczona do wartości masy spadkowej, co sąd uwzględnił w wyroku. • Zarzut przedawnienia jest nieuzasadniony, gdyż wymagalność nastąpiła po wypowiedzeniu umowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia z uwagi na śmierć spadkodawcy w 2020 roku. • Brak majątku spadkowego uzasadniający oddalenie powództwa.
Godne uwagi sformułowania
z zastrzeżeniem na prawo pozwanego do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności • nabyła spadek po zmarłym w całości Gmina G. z dobrodziejstwem inwentarza • spis inwentarza nie stanowi przesłanki do ograniczenia powództwa, a jest przesłanką ograniczającą bądź wyłączającą odpowiedzialność egzekucyjną • ograniczenie to przestaje mieć zastosowanie jedynie w razie podstępnego zatajenia majątku lub ujęcia w inwentarzu nieistniejących długów • zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i stanowiskiem doktryny, sąd zasądził dochodzoną należność pieniężną, z jednoczesnym zastrzeżeniem prawa pozwanej do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do wartości aktywów spadkowych.
Skład orzekający
Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do wartości masy spadkowej, zastosowanie art. 319 k.p.c. w wyroku zasądzającym świadczenie od spadkobiercy, ustalenie wymagalności roszczenia po wypowiedzeniu umowy kredytu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza i gdy sąd uwzględnia powództwo, ale z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o odpowiedzialności spadkobiercy i możliwości ochrony procesowej dłużnika, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i bankowym.
“Gmina musi zapłacić dług banku, ale tylko do wysokości odziedziczonego majątku – sąd wyjaśnia, jak działa ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy.”
Dane finansowe
WPS: 15 478,14 PLN
należność główna wraz z odsetkami: 15 478,14 PLN
zwrot kosztów procesu: 750 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.