I C 459/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa banku przeciwko pozwanej B. N. o zapłatę kwoty 149.018,47 CHF, zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości pozwanej. Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, kwestionując ważność umowy kredytu hipotecznego zawartej przez jej byłego męża z poprzednikiem prawnym powoda w 2008 roku. Umowa dotyczyła kredytu denominowanego do CHF, a pozwana, jako właścicielka udziału w nieruchomości obciążonej hipoteką, była dłużnikiem rzeczowym. Sąd szczegółowo analizował procedury bankowe, sposób informowania klienta o ryzyku kursowym i stopie procentowej, a także możliwość indywidualnego negocjowania warunków umowy. Ustalono, że kredytobiorca miał szerokie możliwości wyboru parametrów umowy, a informacje o ryzyku były przekazywane. Sąd nie podzielił zarzutów pozwanej o abuzywności klauzul przeliczeniowych, uznając je za indywidualnie uzgodnione i stanowiące główne świadczenie stron, sformułowane w sposób jednoznaczny. W związku z tym, umowa została uznana za ważną i wiążącą. Choć zadłużenie w CHF przekraczało kwotę hipoteki, sąd oddalił powództwo główne w CHF, a zasądził równowartość w PLN, ograniczając odpowiedzialność pozwanej do wysokości hipoteki. Ze względu na szczególną sytuację pozwanej (samotne wychowywanie dzieci, trudna sytuacja finansowa, brak informacji od banku o dochodzeniu należności od innych podmiotów) oraz specyficzne okoliczności sprawy, sąd, na podstawie art. 102 kpc, odstąpił od obciążania pozwanej kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umów kredytów denominowanych do walut obcych, odpowiedzialności dłużnika rzeczowego oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach bankowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedur bankowych obowiązujących w dacie zawarcia umowy. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy pod kątem abuzywności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu denominowanego do waluty obcej (CHF) zawarta z konsumentem, w której kluczowe postanowienia dotyczące waluty, sposobu spłaty i przeliczeń nie były indywidualnie negocjowane, może być uznana za ważną i czy jej postanowienia są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa kredytu denominowanego do CHF jest ważna, a jej postanowienia dotyczące waluty i przeliczeń nie są abuzywne, jeśli zostały indywidualnie uzgodnione z kredytobiorcą, nawet jeśli korzystał on z wzorca umownego, a bank spełnił obowiązek informacyjny co do ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kredytobiorca miał możliwość negocjowania warunków umowy, a bank spełnił obowiązek informacyjny dotyczący ryzyka kursowego i stopy procentowej. Kluczowe postanowienia dotyczące waluty i przeliczeń zostały uznane za indywidualnie uzgodnione i stanowiące główne świadczenie stron, co wyłącza ich abuzywność. Pozwana nie wykazała, aby doszło do rażącego naruszenia jej interesów lub sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Czy odpowiedzialność dłużnika rzeczowego (właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką) może być ograniczona do wartości hipoteki, nawet jeśli zadłużenie osobiste jest wyższe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność dłużnika rzeczowego jest ograniczona do wysokości hipoteki, a sąd może orzec o ograniczeniu odpowiedzialności na podstawie art. 319 kpc.
Uzasadnienie
Hipoteka jest instytucją prawa rzeczowego, a odpowiedzialność dłużnika rzeczowego jest odrębna od odpowiedzialności osobistej. Sąd zasądził dochodzone roszczenie w złotówkach, ale z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności pozwanej do udziału w prawie własności nieruchomości.
Czy w szczególnych okolicznościach sprawy, sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawiają za tym zasady słuszności, sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uwzględnił trudną sytuację pozwanej (samotne wychowywanie dzieci, brak informacji od banku, odpowiedzialność za cudzy dług), co uzasadniało zastosowanie art. 102 kpc i odstąpienie od zasądzenia kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| B. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. B. | osoba_fizyczna | dłużnik osobisty / były mąż pozwanej |
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 69 § ust. 2 pkt 4a i ust. 3
Ustawa Prawo bankowe
Umowa kredytu denominowanego do CHF jest zgodna z art. 69 Prawa bankowego.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 385¹ § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Postanowienia określające główne świadczenia stron nie mogą być uznane za niedozwolone, jeśli są sformułowane jednoznacznie.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie odpowiedzialności do oznaczonej części majątku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania.
u.k.w.h. art. 65
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa zasądzenia roszczenia wobec dłużnika rzeczowego.
u.k.w.h. art. 78 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Skuteczność wypowiedzenia kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Definicja postanowień nieuzgodnionych indywidualnie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu denominowanego do CHF była indywidualnie uzgodniona. • Bank spełnił obowiązek informacyjny co do ryzyka kursowego i stopy procentowej. • Postanowienia dotyczące waluty i przeliczeń nie są abuzywne, gdyż stanowią główne świadczenie stron i są jednoznacznie sformułowane. • Odpowiedzialność pozwanej jako dłużnika rzeczowego jest ograniczona do wysokości hipoteki. • Szczególne okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego. • Postanowienia dotyczące waluty i przeliczeń są abuzywne. • Brak indywidualnego uzgodnienia warunków umowy. • Nieskuteczność doręczeń korespondencji bankowej. • Solidarność odpowiedzialności pozwanej z byłym mężem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie dał jednak wiary ozwanej w zakresie zeznań iż w okresach kiedy przychodziła korespondencja z Banku to pozwanej akurat nie było w domu. Koincydencja dat wskazuje iż jest to wyraz taktyki procesowej zmierzającej do podważenia skuteczności wypowiedzenia. • Okoliczność, że obecnie pozwana uznaje, że dokonany przez kredytobiorcę wybór co do rodzaju umowy i sposobu jej spłaty nie był korzystny, nie ma wpływu na ważność umowy. • W niniejszej sprawie dłużnik osobisty-były mąż pozwanej –ogłosił upadłość. Okoliczności te nie wpływają na odpowiedzialność rzeczową pozwanej ale uwzględniane łącznie stanowią podstawę odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami na zasadzie art. 102 kpc.
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umów kredytów denominowanych do walut obcych, odpowiedzialności dłużnika rzeczowego oraz stosowania art. 102 kpc w sprawach bankowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedur bankowych obowiązujących w dacie zawarcia umowy. Konieczność indywidualnej oceny każdej umowy pod kątem abuzywności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i odpowiedzialności rzeczowej, a sąd szczegółowo analizuje procedury bankowe i obowiązki informacyjne. Dodatkowo, zastosowanie art. 102 kpc w kontekście trudnej sytuacji pozwanej dodaje ludzkiego wymiaru.
“Kredyt we frankach: czy umowa była ważna? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności rzeczowej i kosztach.”
Dane finansowe
WPS: 149 018,47 CHF
równowartość w PLN z ograniczeniem do hipoteki: 562 500 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.