I C 454/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Gdyni rozpoznał sprawę z powództwa B. S. przeciwko A. K. o zachowek. Spadkodawczyni, H. B., zmarła w 2018 r., a spadek po niej nabyła N. K., która następnie zmarła w 2022 r., a spadek po niej nabył pozwany A. K. W skład spadku po H. B. wchodził lokal mieszkalny o wartości 429.900 zł, którego nabycie zostało w całości sfinansowane przez pozwanego i jego żonę w 2005 r. Sąd uznał, że powódce, jako jednej z czworga spadkobierców ustawowych, przysługuje prawo do zachowku. Wstępne wyliczenie należnego jej zachowku wynosiło 53.737,50 zł. Jednakże, sąd zastosował art. 5 Kodeksu cywilnego, obniżając zasądzoną kwotę do 15.000 zł. Uzasadnieniem dla takiego obniżenia była sprzeczność pełnego zasądzenia zachowku z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadą sprawiedliwości w stosunkach międzyludzkich. Sąd podkreślił, że nabycie lokalu przez spadkobierczynię zostało w całości sfinansowane przez pozwanego, a bez jego zaangażowania finansowego aktywa spadkowe by nie istniały. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na brak zainteresowania powódki sytuacją życiową i zdrowotną spadkodawczyni w ostatnich latach jej życia. Sąd zasądził również od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w wysokości 1.479,25 zł, stosunkowo do wygranej części powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZastosowanie art. 5 k.c. do obniżenia zachowku w sytuacjach, gdy środki na nabycie aktywów spadkowych pochodziły od osoby zobowiązanej do zapłaty zachowku, a także w przypadkach braku zainteresowania uprawnionego spadkodawcą.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów o zachowku (spadki otwarte przed 22 maja 2023 r.). Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem zasad współżycia społecznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w okolicznościach, gdy nabycie spadku (nieruchomości) zostało w całości sfinansowane przez pozwanego, a powódka nie wykazywała zainteresowania spadkodawczynią, możliwe jest obniżenie należnego powódce zachowku na podstawie art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd obniżył należny powódce zachowek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasądzenie pełnej wysokości zachowku byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i powszechnym poczuciem moralności, biorąc pod uwagę znaczące zaangażowanie finansowe pozwanego w nabycie aktywów spadkowych oraz brak zainteresowania powódki spadkodawczynią.
Jaka jest wartość rynkowa lokalu mieszkalnego stanowiącego jedyny składnik spadku po H. B.?
Odpowiedź sądu
Wartość rynkowa lokalu wynosiła 429.900 zł.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłej, uznając ją za wiarygodną i rzetelną, odrzucając polemiczne twierdzenia pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 991
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd zastosował art. 5 k.c. do obniżenia zachowku ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sfinansowanie przez pozwanego nabycia lokalu stanowiącego jedyny składnik spadku. • Brak zainteresowania powódki spadkodawczynią w ostatnich latach jej życia. • Sprzeczność pełnego zasądzenia zachowku z zasadami współżycia społecznego i moralności.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie przez spadkobierczynię lokalu stanowiącego jedyny składnik spadku zostało w całości sfinansowane przez pozwanego. • Gdyby nie to zaangażowanie finansowe pozwanego, nie byłoby żadnych aktywów spadkowych i – w konsekwencji – powódka nie otrzymałaby żadnego zachowku. • Nie może być tak, że powódka będzie czerpać wymierną korzyść finansową kosztem osoby, która sprawiła, że w ogóle powódce przysługuje jakieś roszczenie. • Byłoby to skrajnie nieuczciwe w odczuciu społecznym. • Takie zachowanie powódki jest skrajnie niemoralne.
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. do obniżenia zachowku w sytuacjach, gdy środki na nabycie aktywów spadkowych pochodziły od osoby zobowiązanej do zapłaty zachowku, a także w przypadkach braku zainteresowania uprawnionego spadkodawcą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów o zachowku (spadki otwarte przed 22 maja 2023 r.). Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy pod kątem zasad współżycia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego mogą wpływać na wysokość roszczeń majątkowych, nawet w sprawach spadkowych, co jest interesujące z perspektywy praktycznej i etycznej.
“Czy można obniżyć zachowek, jeśli pieniądze na spadek dał pozwany? Sąd w Gdyni odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 429 900 PLN
zachowek: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.