I C 449/19

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2022-03-28
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
współwłasnośćwydanie nieruchomościpodział quoad usumroszczenie windykacyjneapelacjaocena dowodówkoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i rozstrzygnął sprawę o wydanie części nieruchomości, a powód powinien dochodzić swoich praw w postępowaniu o zniesienie współwłasności.

Powód S. T. zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego oddalający jego powództwo o wydanie części nieruchomości. Zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów oraz prawa materialnego, w tym zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. Podkreślono, że twierdzenia stron nie są dowodem podlegającym ocenie, a powód powinien dochodzić swoich praw w postępowaniu o zniesienie współwłasności, zgodnie z art. 206 k.c.

Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację powoda S. T. od wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej, który oddalił jego powództwo o wydanie części nieruchomości. Powód zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów, a także naruszenie art. 5 k.c., twierdząc, że odmówiono mu wydania części nieruchomości mimo zakupu udziału i zapłaty ceny rynkowej. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i dokonał ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy uznał za własne. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie jest zasadny, ponieważ powód nie wykazał, jakich dowodów sąd nie ocenił lub ocenił wadliwie, a jedynie kwestionował ocenę twierdzeń. Sąd zaznaczył, że twierdzenia stron nie są dowodem podlegającym ocenie w rozumieniu art. 233 § 1 k.p.c. Analizując umowę sprzedaży udziału w nieruchomości, sąd wskazał, że strony dokonały ustnego podziału nieruchomości do użytkowania, a powód wyraził zgodę na istniejący stan rzeczy. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił roszczenie jako windykacyjne, wskazując, że powód powinien dochodzić swoich praw w postępowaniu o zniesienie współwłasności, zgodnie z art. 206 k.c., a nie w drodze powództwa o wydanie części nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i dokonał ustaleń faktycznych, które znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niezasadny, ponieważ powód nie wykazał wadliwości oceny dowodów, a jedynie kwestionował ocenę twierdzeń. Podkreślono, że twierdzenia stron nie są dowodem podlegającym ocenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

G. W.

Strony

NazwaTypRola
S. T.osoba_fizycznapowód
G. W.osoba_fizycznapozwana
M. Z.osoba_fizycznapozwana
M. W.osoba_fizycznasprzedający
M. P.osoba_fizycznawspółwłaściciel
T. W.osoba_fizycznawspółwłaściciel

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Uprawnienia współwłaścicieli do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Może stanowić podstawę do ochrony petytoryjnej lub podziału quoad usum.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dla wykazania skuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. strona musi wykazać, jakich dowodów sąd nie ocenił lub ocenił wadliwie, jakie fakty pominął i jaki wpływ pominięcie faktów czy dowodów miało na treść orzeczenia. Tylko bowiem rażąco błędna lub oczywiście sprzeczna z treścią materiału dowodowego, nieodpowiadająca zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego ocena dowodów, może czynić usprawiedliwionym zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Naruszenie zasad współżycia społecznego jako podstawa zarzutu apelacyjnego.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres postępowania apelacyjnego w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy. Twierdzenia stron nie są dowodem podlegającym ocenie w rozumieniu art. 233 § 1 k.p.c. Powód powinien dochodzić swoich praw w postępowaniu o zniesienie współwłasności (art. 206 k.c.). Umowa sprzedaży udziału zawierała postanowienia o ustnym podziale nieruchomości do użytkowania, a powód wyraził zgodę na stan rzeczy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez wadliwą ocenę dowodów. Naruszenie art. 5 k.c. przez odmowę wydania części nieruchomości mimo zakupu udziału i zapłaty ceny. Żądanie wydania części nieruchomości jako właściwa forma ochrony praw współwłaściciela.

Godne uwagi sformułowania

Twierdzenia stron nie stanowią dowodu, który podlega ocenie przez Sąd stosownie do treści art. 233 § 1 k.p.c. Powód jest posiadaczem części nieruchomości, nadto jak wynika z ustaleń sądu toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości. W toku tego postępowania powód może domagać się dokonania zniesienia współwłasności w sposób, jaki uważa za odpowiedni.

Skład orzekający

Alina Szymanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 1 k.p.c. w kontekście oceny twierdzeń stron, a nie dowodów; rozróżnienie między roszczeniem windykacyjnym a postępowaniem o zniesienie współwłasności w sprawach dotyczących współwłasności nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności z ustnym podziałem do użytkowania i brakiem formalnego podziału na lokale.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane ze współwłasnością nieruchomości i różnicę między roszczeniem o wydanie a postępowaniem o zniesienie współwłasności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Współwłasność nieruchomości: Kiedy można żądać wydania części lokalu, a kiedy czekać na zniesienie współwłasności?

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Alina Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. T. przeciwko G. W. o wydanie na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt I C 449/19 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej G. W. kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Alina Szymanowska UZASADNIENIE Sąd Rejonowy we Wrześni, wyrokiem z dnia 19 października 2021 r., w sprawie z powództwa S. T. przeciwko pozwanym G. W. i M. Z. w punkcie 1. powództwo oddalił, a w punkcie 2. kosztami procesu obciążył powoda pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia faktyczne i rozważania prawne przytoczone przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu orzeczenia (k. 173-178). Apelację od powyższego wyroku wniósł powód , który zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia merytorycznego w postaci uwzględnienia żądania pozwu, ewentualnie powód wniósł o uchylnie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto, apelujący wniósł o zwrot kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego – tj. reguł swobodnej oceny dowodów – art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez Sąd Rejonowy granic swobodnej oceny dowodów, co skutkowało odmówieniem przymiotu wiarygodności wersji przestawionej przez powoda, że został zapewniony przez sprzedającego M. W. , iż będzie przysługiwała rzeczywista część nieruchomości odpowiadająca wysokości zakupionego udziału. Apelujący zarzucił także naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 5 k.c. – naruszenie zasad współżycia społecznego polegający na tym, że powód zakupił za cenę rynkową udział w wymiarze 1/3 nieruchomości i pomimo posiadania określonego udziału odmówiono mu wydania części nieruchomości odpowiadającej wysokości zakupionego udziału, podnosząc pierwotnie zarzut zasiedzenia nieruchomości przez pozwane, a następnie zawierając umowy darowizny przez pozostałych współwłaścicieli na pozwane, czego konsekwencją było usankcjonowanie w ten sposób władztwa pozwanych nad dotychczas zajmowanym lokalem, z pokrzywdzeniem powoda. W piśmie z dnia 22 grudnia 2021 r., pełnomocnik powoda oświadczył, że cofa apelację w stosunku do pozwanej M. Z. jako bezprzedmiotową. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2022 r., Sąd Okręgowy w Poznaniu umorzył postępowanie apelacyjne w części tj. wobec M. Z. . W odpowiedzi na apelację powoda, pozwana G. W. wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda okazała się bezzasadna. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i na tej podstawie dokonał ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy uznał za podstawę swego rozstrzygnięcia na podstawie art. 382 k.p.c. Sąd Okręgowy podziela również rozważania prawne przytoczone przez Sąd I instancji. Apelujący sformułował zarzut naruszenia prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. , a wskazując na naruszenie prawa materialnego odwołał się wyłącznie do treści art. 5 k.c. Przeważająca część apelacji obejmuje powielenie treści uzasadnienia sporządzonego przez Sąd I instancji. Nietrafny jest sformułowany w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla wykazania skuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. strona musi wykazać, jakich dowodów sąd nie ocenił lub ocenił wadliwie, jakie fakty pominął i jaki wpływ pominięcie faktów czy dowodów miało na treść orzeczenia. Tylko bowiem rażąco błędna lub oczywiście sprzeczna z treścią materiału dowodowego, nieodpowiadająca zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego ocena dowodów, może czynić usprawiedliwionym zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Sformułowanie przez powoda zarzutu naruszenia prawa procesowego art. 233 k.p.c. , dotyczącego oceny dowodów jest niezrozumiałe. Powód wnosząc apelację kwestionował dokonaną przez Sąd I instancji nie ocenę dowodu a twierdzeń i wskazywał na wadliwą jego zdaniem odmowę uznania za wiarygodną jedynie wersji powoda dotyczącej zapewnienia go przez sprzedającego M. W. , iż będzie mu przysługiwała rzeczywista część nieruchomości odpowiadająca wysokości zakupionego udziału. Zarzutu naruszenia prawa procesowego nie można zatem podzielić. Należy podkreślić, że Sąd Rejonowy dokonał należytą ocenę dowodów zaoferowanych przez strony, a poczynione ustalenia faktyczne znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd nie był zobowiązany, szczególnie w sytuacji zaistnienia przesłanek do pominięcia dowodu z przesłuchania powoda, do oceny twierdzeń przedstawionych przez powoda w toku procesu. Twierdzenia stron nie stanowią dowodu, który podlega ocenie przez Sąd stosownie do treści art. 233 § 1 k.p.c. Powód musi wskazać podstawę faktyczną swoich żądań, a Sąd rozstrzyga o zasadności powództwa mając na uwadze przytoczoną w pozwie podstawę faktyczną. Podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie stanowiła w szczególności treść umowy sprzedaży udziału w nieruchomości zawartej przez powoda i S. T. w formie aktu notarialnego w dniu 4 września 2015 r. Z zapisów zamieszczonych w paragrafie 2 umowy wynika, że współwłaściciele dokonali ustnego podziału nieruchomości do użytkowania, w tym M. W. użytkuje pomieszczenia na piętrze, patrząc od ulicy – po lewej stronie: pokój z aneksem kuchennym, pokój i łazienkę – po remoncie oraz użytkuje część budynku gospodarczego. W umowie wskazano, że nie dokonano dotychczas podziału na lokale w budynku mieszkalnym. Nadto S. T. oświadczył, że znany jest mu stan faktyczny i prawny przedmiotu niniejszej umowy (wydanie nastąpiło jeszcze przed podpisaniem umowy), nie wnosi do niego zastrzeżeń i wyraża zgodę na zgodne z dotychczasowym użytkowanie nieruchomości. Powód był w niniejszym postępowaniu reprezentowany przez profesjonalnego i domagał się wydania części nieruchomości zajmowanej przez pozwane, a konkretnie części lokalu umiejscowionego na parterze budynku w K. przy ul. (...) . Sąd Rejonowy należycie ocenił roszczenie zgłoszone przez powoda. Sąd wskazał, że powód wystąpił z roszczeniem windykacyjnym, które w swojej istocie jest roszczeniem o wydanie rzeczy skierowanym przez nieposiadającego właściciela przeciwko posiadającemu nie właścicielowi. Zgodnie z brzmieniem art. 316 § 1 k.p.c. sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Niesporne pozostaje, że w toku niniejszego procesu umową darowizny z 10 lipca 2020 r. M. P. i T. W. przekazali G. W. udziały we współwłasności przedmiotowej nieruchomości i w konsekwencji pozwanej przysługuje udział we współwłasności wynoszący 1/6. Pomimo uzyskania przez pozwaną G. W. udziału we współwłasności nieruchomości, powód podtrzymał dotychczasowe twierdzenia faktyczne i żądanie pozwu. Trzeba w związku z tym przywołać treść art. 206 k.c. , który określa uprawnienia współwłaścicieli, stanowiąc, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. W określonej sytuacji współwłaścicielowi może zatem przysługiwać ochrona petytoryjna w postaci powództwa o dopuszczenie do współposiadania. Dopuszczenie do współposiadania rzeczy wspólnej może też nastąpić w drodze dokonania przez Sąd podziału quoad usum. Powód jest posiadaczem części nieruchomości, nadto jak wynika z ustaleń sądu toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości. W toku tego postępowania powód może domagać się dokonania zniesienia współwłasności w sposób, jaki uważa za odpowiedni. W związku z powyższym nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia powództwa zgłoszonego przez powoda wobec G. W. , powód nie wykazał jego zasadności. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda na podstawie art. 385 k.p.c. jako bezzasadną. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniał art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Apelacja powoda została oddalona w całości, zatem to powoda należało uznać za stronę przegrywająca postępowanie w instancji odwoławczej. Z tych względów należało zasądzić od powoda na rzecz pozwanej G. W. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, która odpowiada minimalnej stawce określonej w § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Alina Szymanowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI