I C 440/15

Sąd Rejonowy w Kamiennej GórzeKamienna Góra2016-04-06
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkacesja wierzytelnościspadekdziedziczenieodpowiedzialność za długi spadkowedobrodziejstwo inwentarzaodsetkikoszty procesu

Sąd zasądził od spadkobierczyni kwotę pożyczki wraz z odsetkami, ograniczając jej odpowiedzialność do stanu czynnego spadku.

Powód (...) Sp. z o.o. dochodził zapłaty 5.013,66 zł od pozwanych A. S. i M. S. (1) z tytułu niespłaconej pożyczki, która została przejęta na mocy umowy cesji. Pozwany M. S. (1) odrzucił spadek, a powództwo przeciwko niemu zostało cofnięte. Pozwana A. S. przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd uwzględnił powództwo w stosunku do A. S., zasądzając kwotę główną wraz z odsetkami, ale zastrzegł prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do stanu czynnego spadku.

Powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniósł o zasądzenie od pozwanych A. S. i M. S. (1) kwoty 5.013,66 zł z odsetkami umownymi, tytułem niespłaconej pożyczki, której wierzytelność powód nabył na mocy umowy cesji. Pierwotnym pożyczkobiorcą był M. S. (2), który zmarł w dniu 2 listopada 2011 r. Pozwany M. S. (1) odrzucił spadek po zmarłym, natomiast pozwana A. S. przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Strona powodowa cofnęła pozew w stosunku do M. S. (1), co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części. Sąd ustalił, że M. S. (2) zawarł umowę o linię pożyczkową do kwoty 3.000,00 zł, która nie została spłacona, a zadłużenie wraz z odsetkami wyniosło 5.013,66 zł. Sąd uznał, że obowiązek zapłaty przeszedł na pozwaną A. S. jako spadkobierczynię, zgodnie z art. 471 k.c. w zw. z art. 922 § 1 k.c. Uwzględniając fakt przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, sąd na podstawie art. 319 k.p.c. zastrzegł pozwanej prawo do powoływania się w toku egzekucji na ograniczenie jej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (2). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 98 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spadkobierca ponosi odpowiedzialność, ale ograniczoną do wysokości stanu czynnego spadku.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach o dziedziczeniu (art. 922 § 1 k.c.) oraz o odpowiedzialności dłużnika (art. 471 k.c.), uwzględniając jednocześnie instytucję przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 k.c. i nast.) oraz możliwość ograniczenia odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym (art. 319 k.p.c.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono powództwo częściowo

Strona wygrywająca

(...) Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o.spółkapowód
A. S.osoba_fizycznapozwana
M. S. (1)osoba_fizycznapozwany
M. S. (2)osoba_fizycznapożyczkobiorca (zmarły)

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Zasada uniwersalnej sukcesji praw i obowiązków zmarłego na spadkobierców.

k.c. art. 1015

Kodeks cywilny

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

k.c. art. 319

Kodeks cywilny

Ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy do stanu czynnego spadku w postępowaniu egzekucyjnym.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Przelew wierzytelności.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

Pr. spółdz. art. 25

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze

Skreślenie członka spółdzielni ze skutkiem od dnia śmierci.

u.s.k.o. art. 28

Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

Wymagalność roszczenia o zwrot pożyczki w razie ustania członkostwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie wierzytelności przez powoda na podstawie umowy cesji. Przejście obowiązku zapłaty długu spadkowego na spadkobiercę przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Skuteczność cofnięcia pozwu wobec jednego z pozwanych.

Odrzucone argumenty

Zarzut toczącego się postępowania o to samo roszczenie (niezasadny). Odrzucenie spadku przez M. S. (1) (skuteczne, ale powództwo wobec niego cofnięte).

Godne uwagi sformułowania

przyznaje pozwanej A. S. prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (2) stosownie do treści przepisu art. 319 k.p.c., zastrzegł pozwanej prawo powoływania się wtoku egzekucji na ograniczenie jej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (2)

Skład orzekający

Marek Dziwiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dziedziczeniu, odpowiedzialności spadkobiercy z dobrodziejstwem inwentarza oraz ograniczeniu odpowiedzialności w egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i konkretnej umowy pożyczki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o dziedziczeniu i odpowiedzialności za długi spadkowe, co jest istotne dla wielu osób.

Długi zmarłego: czy spadkobierca odpowiada bez ograniczeń?

Dane finansowe

WPS: 5013,66 PLN

kwota główna: 5013,66 PLN

zwrot kosztów procesu: 1468 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 440/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński Protokolant: Agnieszka Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. w K. sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. przeciwko A. S. , M. S. (1) o zapłatę I zasądza od pozwanej A. S. na rzecz strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 5.013,66 zł ( pięć tysięcy trzynaście złotych i sześćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 03.11.2014r. do dnia zapłaty z tym, że przyznaje pozwanej A. S. prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (2) ; II wobec cofnięcia pozwu umarza postępowanie w stosunku do M. S. (1) ; III zasądza od pozwanej A. S. na rzecz strony powodowej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 1.468,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 440/15 UZASADNIENIE Powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych A. S. i M. S. (1) kwoty 5.013,66 zł z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej wynoszącej czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, na które składały się 251,00 – opłata, 1.200,00 zł – wynagrodzenie pełnomocnika, 17,00 zł – opłata od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu żądania powód podał, iż na mocy umowy cesji przejął wierzytelność przysługującą (...) wobec M. S. (2) z tytułu niespłaconej pożyczki – umowa z 6 maja 2011r. Strona powodowa twierdziła, że na podstawie umowy o linię pożyczkową, pożyczkobiorca uzyskał uprawnienie do wielokrotnego zadłużania się w ciężar rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego do kwoty 3.000,00 zł, zobowiązując się dokonywać comiesięcznych wpłat na rachunek w wysokości 2% wykorzystanej w ramach limitu kwoty pożyczki. Strona powodowa podała dalej, że pożyczkobiorca nie spłacał jednak udzielonej pożyczki a w dniu 2 listopada 2011r. zmarł. Powód wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 25 ustawy z 16.09.1982r. Prawo spółdzielcze członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni ze skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć a w myśl art. 28 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo –kredytowych w razie ustania członkostwa roszczenie o zwrot pożyczki staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa. Zatem – zauważył powód – również po dniu wymagalności zadłużenia powódka ma prawo naliczać odsetki karne od całości niespłaconego kapitału. Zdaniem powoda M. S. (1) i A. S. – jako dzieci pożyczkobiorcy stali się dłużnikami solidarnymi w zakresie niespłaconej przez spadkodawcę pożyczki. Zadłużenie pozwanych na dzień sporządzenia pozwu wynosi 5.013,66 zł na które składają się: kapitał pożyczki – 3.000,00 zł, odsetki karne i zwykłe naliczane zgodnie z treścią umowy – 2.013,66 zł. Pozwana A. S. wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że o to samo roszczenie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym we Wrocławiu. Pozwany M. S. (1) wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że odrzucił spadek. Strona powodowa złożyła w piśmie z 18 marca 2016r. (k – 171) oświadczenie o cofnięciu pozwu w stosunku do M. S. (1) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa Wspólnota z siedzibą we W. zawarła 6.05.2011r. z M. S. (2) umowę o preferencyjną linię pożyczkową, na mocy której pożyczkobiorca uzyskał uprawnienie do wielokrotnego zadłużania się w ciężar rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego do kwoty 3.000,00 zł, zobowiązując się dokonywać comiesięcznych wpłat na rachunek w wysokości 2% wykorzystanej w ramach limitu kwoty pożyczki. /dowód: umowa o preferencyjna linię pożyczkową wraz z regulaminem – k – 23-29/ Pozwany nie wywiązał się ze spłaty pożyczki. Na kwotę zadłużenia składały się: 3.000 zł – niespłacony pożyczka, 2.013,66 zł – odsetki umowne i karne naliczone do dnia wytoczenia powództwa. /dowód: raport spłaty – k – 42-43, wykaz operacji na koncie pożyczkobiorcy – k – 77-83/ 10 czerwca 2013 (...) dokonał cesji wierzytelności na rzecz (...) S.a r.l z siedziba w Luksemburgu. Ten ostatni podmiot, umowa dotyczącą obsługi wierzytelności dokonał powierniczego przelewu nabytych wierzytelności na rzecz (...) spółka z o.o. z siedzibą w S. , gdzie strona powodowa uzyskało prawo podejmowania czynności w imieniu własnym na rzecz zlecającego. /dowód: umowa dotycząca obsługi wierzytelności wraz z aneksem – k -11-16, umowa przelewu wierzytelności wraz z aneksem – k – 17-22/ W dniu 2 listopada 2011r. zmarł pożyczkobiorca M. S. (2) . Pozostawił on dwoje dzieci, syna M. S. (1) i córkę A. S. . /okoliczności bezsporne/ W dniu 24 kwietnia 2012 roku M. S. (1) złożył przed notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku po M. S. (2) . /dowód: protokół oświadczenia o odrzuceniu spadku/ W dniu 26 kwietni 2012r. A. S. złożyła przed notariuszem oświadczenie spadkowe o przyjęciu spadku po M. S. (2) z dobrodziejstwem inwentarza. /dowód: oświadczenie spadkowe znajdujące się w aktach Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu w sprawie VI Ns 455/12/ Sąd zważył co następuje: Powyższych ustaleń sad dokonał na podstawie dokumentów, których autentyczność była niewątpliwa. W świetle tych dokumentów niewątpliwe było zawarcie umowy przez M. S. (2) i wysokość powstałego zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki. Powód przedstawił treść umowy i regulaminu, które określały kwotę kapitału i wysokość obciążających pożyczkobiorcę odsetek. Dokument w postaci raportu spłaty dał podstawę do ustalenia wysokości zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki. Dokumenty w postaci umowy cesji i umowy obsługi wierzytelności wykazują uprawnienie strony powodowej do wystąpienia z niniejszym powództwem, a także potwierdzają zgodność umowy cesji z przepisem art. 509 k.c. . Fakt śmierci pożyczkobiorcy był bezsporny, tak samo bezsporne był następstwo prawne pozwanych. Nie potwierdził się zarzut pozwanej aby o to samo roszczenie toczyła się sprawa przed Sądem Rejonowym we Wrocławiu. Z treści pozwu w sprawie wytoczonej przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu wynika, że sprawa ta dotyczyła innych zobowiązań M. S. (2) niż dochodzone niniejszym pozwem. Zgodnie z treścią przepisu art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Powyższa zasada sukcesji uniwersalnej znajdowała zastosowanie w niniejszej sprawie, z tym że pozwany M. S. (1) odrzucił skutecznie spadek. A. S. przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Strona powodowa cofnęła skutecznie pozew w stosunku do M. S. (1) , dlatego na podstawie przepisu art. 355 k.p.c. postępowanie w stosunku do tego pozwanego podlegało umorzeniu. Skoro pożyczkobiorca nie wywiązał się ze swojego zobowiązania z umowy pożyczki to na pozwaną A. S. przeszedł obowiązek zapłaty i wynika on z treści przepisu art. 471 k.c. W tych warunkach uwzględniono powództwo i zasądzono od pozwanej A. S. na rzecz strony powodowej kwotę 5.013,66 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 3 listopada 2014r. do dnia zapłaty. W sytuacji, gdy dług pozwanej wynikał ze spadkobrania i przyjęcia przez nią spadku po M. S. (2) z dobrodziejstwem inwentarza sąd, stosownie do treści przepisu art. 319 k.p.c. , zastrzegł pozwanej prawo powoływania się wtoku egzekucji na ograniczenie jej odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (2) . O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. Koszty jakie poniosła strona powodowa to: 251,00 zł – opłata sądowa, 1.200,00 zł – wynagrodzenie radcy prawnego, 17,00 zł – opłata od pełnomocnictwa. Zasądzono więc od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1.468,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI