I C 434/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. wniósł pozew o zapłatę kwoty 194 157 zł 77 gr od pozwanej A. O., która ustanowiła hipotekę na swojej nieruchomości jako zabezpieczenie roszczeń powoda wobec jej męża, G. O. (1), z tytułu zakupu drewna. Dług męża wynosił 194 157 zł 77 gr, a pozwana odpowiadała jako dłużnik rzeczowy. W trakcie postępowania, w związku ze spłatami dokonywanymi przez G. O. (1), powód sukcesywnie cofał powództwo, ostatecznie dochodząc kwoty 169 234 zł 84 gr wraz z odsetkami. Pozwana uznała powództwo co do zasady, ograniczając swoją odpowiedzialność do udziału w prawie użytkowania wieczystego i własności nieruchomości objętej hipoteką. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę, uznał powództwo za zasadne w części uwzględnionej przez powoda, zasądzając kwotę 169 234,84 zł z odsetkami i ograniczając odpowiedzialność pozwanej do hipoteki. W pozostałej części postępowanie umorzono. Kluczową kwestią stało się rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Pozwana wniosła o nieobciążanie jej kosztami, powołując się na art. 102 kpc. Sąd przychylił się do tego wniosku, uznając, że pozwana nie dała powodu do wytoczenia powództwa w rozumieniu art. 101 kpc, a jej zachowanie było usprawiedliwione okolicznościami. Podkreślono, że pozwana nie była zaangażowana w działalność gospodarczą męża, a jej jedynym powiązaniem z długiem było ustanowienie hipoteki. Obciążenie jej kosztami procesu w tej sytuacji uznałoby za rażąco surowe i niesprawiedliwe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 kpc w kontekście dłużnika rzeczowego, zwłaszcza gdy jego odpowiedzialność jest ograniczona do zabezpieczenia hipotecznego i nie uczestniczył w powstaniu długu głównego.
Każda sprawa oparte jest na indywidualnych okolicznościach faktycznych, zwłaszcza przy stosowaniu klauzul generalnych jak art. 102 kpc.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana, jako dłużnik rzeczowy zabezpieczony hipoteką, odpowiada za całość zadłużenia głównego dłużnika, czy jej odpowiedzialność jest ograniczona do wartości zabezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność pozwanej jako dłużnika rzeczowego jest ograniczona do udziału w prawie użytkowania wieczystego i własności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta, do kwot hipotek wpisanych na rzecz powodowej spółki.
Uzasadnienie
Sąd uwzględnił żądanie powoda w części, w jakiej pozwana odpowiada jako dłużnik rzeczowy, ograniczając jej odpowiedzialność do wartości zabezpieczenia hipotecznego, zgodnie z treścią ustanowionej hipoteki.
Czy pozwana powinna zostać obciążona kosztami procesu, mimo uznania powództwa, jeśli nie dała powodu do jego wytoczenia i jej sytuacja życiowa jest trudna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie powinna zostać obciążona kosztami procesu na rzecz powoda.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, uznając, że pozwana nie dała powodu do wytoczenia powództwa, gdyż jej rola w zobowiązaniu męża była marginalna (jedynie ustanowienie hipoteki), nie uczestniczyła w jego działalności gospodarczej, a jej sytuacja życiowa i majątkowa uzasadniały odstąpienie od obciążania jej kosztami.
Czy uznanie powództwa przez pozwaną jest wiążące dla sądu, jeśli nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub nie zmierza do obejścia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie powództwa jest wiążące dla sądu, o ile nie zachodzą negatywne przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki negatywne uniemożliwiające związanie sądu uznaniem powództwa. Należność znajduje potwierdzenie w dokumentacji, a prawidłowość wyliczeń nie została zakwestionowana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| A. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
| G. O. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik rzeczowy / mąż pozwanej |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, o ile nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub nie zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku skutecznego cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 203 § § 1 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu i jego skutki.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów należny pozwanemu, który nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał żądanie przy pierwszej czynności procesowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uznanie powództwa przez pozwaną co do zasady. • Ograniczenie odpowiedzialności pozwanej do wartości hipoteki. • Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację życiową pozwanej i jej ograniczoną rolę w powstaniu długu. • Sukcesywne spłaty długu przez G. O. (1) uzasadniające częściowe cofnięcie powództwa.
Odrzucone argumenty
Żądanie przez powoda całości pierwotnej kwoty 194 157 zł 77 gr od pozwanej jako dłużnika rzeczowego. • Obciążenie pozwanej kosztami procesu.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie odpowiedzialności pozwanej do udziału w prawie użytkowania wieczystego i własności zabudowań nieruchomości • w ocenie Sądu takie przesłanki na tle niniejszej sprawy faktycznie zaszły (dot. art. 102 kpc) • w sytuacji jednakże dłużnika jedynie prawnorzeczowego, spełnienie świadczenia sprowadza się w istocie do znoszenia egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia • obciążanie jej raziłoby surowością i byłoby niesprawiedliwe.
Skład orzekający
Wojciech Wacław
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście dłużnika rzeczowego, zwłaszcza gdy jego odpowiedzialność jest ograniczona do zabezpieczenia hipotecznego i nie uczestniczył w powstaniu długu głównego."
Ograniczenia: Każda sprawa oparte jest na indywidualnych okolicznościach faktycznych, zwłaszcza przy stosowaniu klauzul generalnych jak art. 102 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować klauzulę generalną (art. 102 kpc) w celu ochrony strony, która jest dłużnikiem rzeczowym, ale nie miała faktycznego wpływu na powstanie długu głównego, a jej sytuacja życiowa jest trudna. Jest to przykład elastyczności prawa cywilnego.
“Czy można uniknąć kosztów procesu, będąc dłużnikiem hipotecznym? Sąd Okręgowy w Olsztynie odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 194 157,77 PLN
zapłata: 169 234,84 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.