I C 425/16

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2016-09-19
SAOSnieruchomościzarząd nieruchomościąWysokaokręgowy
nieruchomościzarządpożytkiprzedawnienieroszczenie majątkowekurator spadkukodeks cywilnyrozliczenie

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo o zapłatę nadwyżki pożytków z nieruchomości, uznając roszczenie za przedawnione.

Powódka, jako kurator spadku, domagała się od Gminy Miejskiej K. zapłaty kwoty 139.979,46 zł tytułem nadwyżki pożytków z nieruchomości za okres od sierpnia 1995 r. do grudnia 2003 r. Gmina wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd uznał, że roszczenie o wydanie korzyści uzyskanych z zarządu nieruchomością, zgodnie z art. 753 § 2 k.c. w zw. z art. 117 § 1 k.c., przedawnia się z upływem 10 lat od momentu uzyskania każdej korzyści. Ponieważ najpóźniej uzyskana korzyść z okresu objętego pozwem przypadała na grudzień 2003 r., roszczenie przedawniło się w grudniu 2013 r., a pozew został złożony po terminie.

Powódka A. R., działając jako kurator spadku po Józefie Rappaport vel Rapaport, wniosła pozew przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę kwoty 139.979,46 zł z ustawowymi odsetkami. Roszczenie dotyczyło nadwyżki pożytków z nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. (...), uzyskanych w okresie od 1 sierpnia 1995 r. do 31 grudnia 2003 r., podczas gdy Gmina zarządzała tą nieruchomością. Powódka podała, że Gmina przekazała jej jedynie kwotę 466.497,54 zł tytułem rozliczenia za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., podczas gdy całkowita nadwyżka za cały okres zarządu (od 1 sierpnia 1995 r. do 31 grudnia 2013 r.) wyniosła 606.477,00 zł. Gmina Miejska K. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 753 § 2 k.c. i art. 117 § 1 k.c., wskazując, że roszczenie majątkowe przedawnia się z upływem 10 lat. Sąd Okręgowy w Krakowie, podzielając stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 30 stycznia 2015 r. (III CSK 164/14), uznał, że roszczenie o wydanie korzyści uzyskanych z zarządu nieruchomością staje się wymagalne niezwłocznie po ich uzyskaniu, a bieg przedawnienia rozpoczyna się od tej chwili. Ponieważ pozew obejmował korzyści uzyskane do końca 2003 r., a najpóźniej uzyskana korzyść przedawniła się w grudniu 2013 r., pozew złożony 31 grudnia 2015 r. był spóźniony. Sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia i zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie o wydanie korzyści uzyskanych z zarządu nieruchomością przedawnia się z upływem 10 lat od momentu uzyskania każdej korzyści, a bieg przedawnienia rozpoczyna się niezwłocznie po ich uzyskaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 753 § 2 k.c. w zw. z art. 117 § 1 k.c. oraz na orzecznictwie Sądu Najwyższego (III CSK 164/14), zgodnie z którym roszczenie o wydanie korzyści jest roszczeniem majątkowym, a jego wymagalność następuje niezwłocznie po uzyskaniu każdej korzyści, co inicjuje bieg 10-letniego terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina Miejska K.

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznapowódka
Gmina Miejska K.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 753 § § 2

Kodeks cywilny

Roszczenie o wydanie korzyści uzyskanych z zarządu cudzą nieruchomością.

k.c. art. 117 § § 1

Kodeks cywilny

Przedawnienie roszczeń majątkowych.

Pomocnicze

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat).

k.c. art. 120 § § 1

Kodeks cywilny

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

k.c. art. 123 § § 1

Kodeks cywilny

Czynności przerywające bieg przedawnienia (np. uznanie roszczenia).

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania na rzecz wygrywającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zapłatę nadwyżki pożytków z nieruchomości przedawnia się z upływem 10 lat od momentu uzyskania każdej korzyści. Bieg przedawnienia rozpoczął się niezwłocznie po uzyskaniu każdej korzyści, niezależnie od świadomości uprawnionego. Pozew został złożony po upływie terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ przed ustanowieniem kuratora nie było osoby uprawnionej do dochodzenia zapłaty za okres od 1 sierpnia 1995 r. do 31 grudnia 2003 r.

Godne uwagi sformułowania

„Korzyści, których dotyczy żądanie, to pożytki uzyskane w ramach zarządu, a ściśle rzecz biorąc - ta ich część, która stanowi nadwyżkę nad jego kosztami. Dla wymagalności tego roszczenia nie było konieczne wezwanie przez uprawnionego; rozpoczęcie biegu przedawnienia następowało niezwłocznie po uzyskaniu każdej kolejnej korzyści (pożytku, art. 120 § 1 zd. 1 k.c.). Biorąc pod uwagę uwarunkowania prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, w tym - jak w niniejszej sprawie - w postaci polegającej na sprawowania zarządu cudzą nieruchomością, trzeba wskazać, że początek biegu przedawnienia pozostaje - z zastrzeżeniem przepisów szczególnych ( art. 442 1 § 1 zd. 1 i § 3 k.c. ) - niezależny od świadomości uprawnionego co do przysługującego mu roszczenia.

Skład orzekający

Irena Żarnowska-Sporysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przedawnienia roszczeń o zwrot korzyści z zarządu nieruchomością, w szczególności w kontekście prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia i braku świadomości uprawnionego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie zarząd sprawowała gmina, a roszczenie dochodzi kurator spadku. Kluczowe jest ustalenie momentu uzyskania korzyści i początku biegu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń majątkowych, szczególnie w kontekście długotrwałego zarządu nieruchomością i roli kuratora spadku. Pokazuje, jak kluczowe jest terminowe dochodzenie praw.

Czy można odzyskać pieniądze za zarząd nieruchomością sprzed 20 lat? Sąd odpowiada: przedawnienie to klucz!

Dane finansowe

WPS: 139 979,46 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 425/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Irena Żarnowska-Sporysz Protokolant: starszy protokolant sądowy Arkadiusz Jania po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa A. R. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617,00 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. IC 425/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 31 grudnia 2015r powódka A. R. jako kurator spadku po m. inn. Józefie Rappaport vel Rapaport wniosła przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę kwoty 139.979,46 zł z ustawowymi odsetkami od 1 stycznia 2014r. W uzasadnieniu podła ,że jako kurator spadku na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dl K. w K. przejęła z dniem 1 lipca 2014r zarząd nieruchomością położoną w K. przy ul. (...) . Pismem z dnia 14 lutego 2014r została poinformowana ,że (...) w K. dokonał końcowego rozliczenia przychodów i kosztów nieruchomości za kres od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2013r i wykazał ,że nieruchomość przyniosła za ten okres pożytki w łącznej kwocie 606477,00 zł . tymczasem gmina do dnia wniesienia pozwu przekazała kuratorowi tylko kwotę 466.497,54 zł w dwóch ratach dnia 22 stycznia 2014r i 19 lutego 2014r . Do zapłaty pozostaje więc kwota 139.997,46 zł tytułem zwrotu pożytków przedmiotowej nieruchomości. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014r strona pozwana została wezwana do zawarcia ugody – jednakże na rozprawie wyznaczonej na dzień 16 lutego 2015r do ugody nie doszło. W odpowiedzi na pozew Gmina Miejska K. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania . W uzasadnieniu podała, że w protokole zdawczo odbiorczym w par. 7 znalazł się zapis z którego wynika ,ze jeżeli z ostatecznego rozliczenia wynikać będzie iż w okresie sprawowanego zarządu przychody przewyższa poniesione koszty to przekazujący dokona na rzecz przejmującego zapłaty nadwyżki za okres 10 lat wstecz licząc od dnia poprzedzającego dzień przejęcia zarządu. Strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia z art. 753par.2 kc , które jako roszczenie majątkowe przedawnia się z upływem 10 lat. Ponieważ pozwem objęte są roszczenia za okres od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2003r – zatem są one przedawnione , również już w dacie składania wniosku do zawarcia ugody. Sąd ustalił : Nieruchomość położona w K. przy ul. (...) , jako działka ewidencyjna nr (...) objęta L. 652 stanowiąca własność J. R. (1) była zarządzana przez Gminę Miejską K. w okresie od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2014r. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013r Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie – sygn. I Ns 125/13/S ustanowił adwokat A. R. – kuratorem spadku między innymi po J. R. (1) i innych. Dow; post. –k. 5. Dnia 30 grudnia 2013r sporządzony został protokół zdawczo odbiorczy przedmiotowej nieruchomości pomiędzy Gminą Miejską K. jako przekazującą, a A. R. – kuratorem spadku po J. R. (2) - jako przejmującą , na mocy którego zarząd przedmiotową nieruchomością z dniem 1 stycznia 2014r objęła – A. R. . W par. 7 tegoż protokołu wynika iż wstępne rozliczenie przychodów i kosztów na dzień 31,10.2013r wykazuje nadwyżkę przychodów nad kosztami w kwocie 582071,15 zł – a ostateczne rozliczenie finansowe zostanie sporządzone w terminie 45 dni. Gdyby się okazało ,że przychody przewyższają koszty- przekazujący dokona na rzecz przejmującego zapłaty kwoty nadwyżki za okres 10 lat licząc wstecz od dnia poprzedzającego dzień przejęcia zarządu przez przejmującego w terminie 14 dni od daty przekazania przejmującemu ostatecznego rozliczenia. Dow; treść par. 7 protokołu –k. 7 Dnia 14 lutego 2014r Zarząd (...) w K. przesłał informację powódce o dokonaniu ostatecznego rozliczenia przychodów i kosztów nieruchomości przy ul. (...) z którego to rozliczenia wynika iż saldo nieruchomości za okres od 1 stycznia 2004r do 31 grudnia 2013r wykazuje nadwyżkę przychodów nad kosztami w kwocie 466497,54 zł. Taką też kwotę jako nieprzedawnioną Gmina Miejska K. przekazała na konto powódki . Dow; pismo do powódki –k. 8 Do pisma tego załączone zostało zestawienie przychodów i kosztów za okres od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2013r – z którego wynika iż nadwyżka przychodów na kosztami wynosi za cały ten okres 606.477,00 zł Dow: zestawienie – k. 9 Powódka wezwał Gminę Miejska K. do ugody przed sądem – wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014r – ale do ugody nie doszło . ( okoliczność przyznana przez stronę pozwaną) W niniejszym procesie na rozprawie dnia 15 września 2016r powódka oświadczyła iż nie kwestionuje wyliczeń przychodów i kosztów z protokołu zdawczo odbiorczego jak i ostatecznego rozliczenia tychże za okres od 1 stycznia 2004 do 31 grudnia 2013r potwierdzając iż za wyżej wskazany okres nadwyżka wynosi 466.497,54 zł i że kwotę tę otrzymała od pozwanej . Domaga się jednak zapłaty nadwyżki przychodów nad kosztami za okres wcześniejszy tj. od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2003r , która wynosi 139.979,46 zł twierdząc ,że roszczenie nie jest przedawnione bowiem nie było przed ustanowieniem jej kuratorem – osoby która mogłaby domagać się zapłaty za ten okres. Vide - oświadczenia stron na rozprawie –k. 38 Tak opisany stan faktyczny jest bezsporny – wynika z cytowanych dokumentów i jest przyznany przez strony. Zważyć zatem należy; Powództwo jest nieuzasadnione z powodu przedawnienia. Powódka domaga się zapłaty nadwyżkiprzychodów nadkosztami wynikającej ze sprawowanego przez Gminę Miejską K. zarządu nad nieruchomością położoną K. przy ul. (...) za okres od 1 sierpnia 1995r do 31 grudnia 2003r – bowiem za okres późniejszy tj. od 1 stycznia 2004 do 31 grudnia 2013r otrzymała wyliczoną nadwyżkę w wys. 466.497,54 zł . Żądanie opiera się na przepisie art. 753 par.2 kc i dotyczy roszczenia zastępowanego o wydanie korzyści ( art. 753 § 2 zd. 1 k.c. ). Jest roszczeniem majątkowym i jako takie - w braku zastrzeżenia wyjątku w tym zakresie - podlega przedawnieniu ( art. 117 § 1 k.c ) . Termin przedawnienia wynosi 10 lat. Jeżeli chodzi o termin wymagalności roszczenia to zauważyć należy iż chodzi o żądanie wydania korzyści uzyskanych z tytułu zarządu cudzą nieruchomością . Jak wypowiedział się w identycznej sprawie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2015 r. III CSK 164/14 „ Korzyści, których dotyczy żądanie, to pożytki uzyskane w ramach zarządu, a ściśle rzecz biorąc - ta ich część, która stanowi nadwyżkę nad jego kosztami. Charakter czynności, które realizowała pozwana, natura jej powinności w reżimie prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, któremu zostały one poddane z mocy wyraźnego postanowienia ustawy, a także okoliczności, w których był sprawowany zarząd, pozwalają uznać, że właściwości zobowiązania do wydania korzyści ( art. 455 k.c. ) w tych warunkach odpowiada w największym stopniu przyjęcie, że roszczenie o ich wydanie stawało się wymagalne - w odniesieniu do poszczególnych korzyści (pożytków) - każdorazowo niezwłocznie po ich uzyskaniu przez pozwaną. Dla wymagalności tego roszczenia nie było konieczne wezwanie przez uprawnionego; rozpoczęcie biegu przedawnienia następowało niezwłocznie po uzyskaniu każdej kolejnej korzyści (pożytku, art. 120 § 1 zd. 1 k.c. ). Biorąc pod uwagę uwarunkowania prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, w tym - jak w niniejszej sprawie - w postaci polegającej na sprawowania zarządu cudzą nieruchomością, trzeba wskazać, że początek biegu przedawnienia pozostaje - z zastrzeżeniem przepisów szczególnych ( art. 442 1 § 1 zd. 1 i § 3 k.c. ) - niezależny od świadomości uprawnionego co do przysługującego mu roszczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r., V CSK 367/07, nie publ.). W związku z tym dla rozpoczęcia biegu przedawnienia bez znaczenia jest to, że - do chwili ustanowienia powódki kuratorem spadku - nikt uprawniony zapewne nie wiedział o dochodzonym roszczeniu. Roszczenie o wydanie korzyści uzyskiwanych przez pozwaną w związku z zarządem nieruchomością przedawniało się w odniesieniu do każdej z tych korzyści po upływie dziesięciu lat ( art. 118 k.c. ), licząc od chwili następującej niezwłocznie po ich uzyskiwaniu „. Podzielając i akceptując w pełni przywołany pogląd stwierdzić należy iż niniejszy pozew obejmuje korzyści (nadwyżkę przychodów nad kosztami) osiągnięte od dnia 1 sierpnia 1995 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. Przedawnienie roszczenia co do najpóźniej uzyskanej z tych korzyści nastąpiło zatem w grudniu 2013r. Nie ustalono, aby przed upływem biegu przedawnienia doszło do uznania roszczenia przez pozwaną ( art. 123 § 1 pkt 3 k.c. ); a powództwo wytoczone zostało w dniu 31 grudnia 2015r ( koperta k. 10) . Wezwanie do próby ugodowej jak pisze powódka nastąpiło wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014r więc działanie to nie mogło przerwać biegu przedawnienia bo w dacie tej roszczenie było już przedawnione. Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwaną był uzasadniony i z tych względów powództwo oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 98 kpc tj. zasądzono dla wygrywającej proces Gminy Miejskiej K. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI