I C 418/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zachowek po zmarłym A. J. (2). Powódka N. J. domagała się od pozwanego K. J. (1) kwoty 100.000 zł tytułem części zachowku, wskazując, że ojciec za życia darował pozwanemu nieruchomość o wartości ok. 590.000 zł (wg opinii biegłego 463.100 zł). Pozwany zaproponował ugodę na kwotę 82.500 zł w ratach i wniósł o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, argumentując swoją trudną sytuacją finansową i rodzinną. Sąd Rejonowy w Gdyni, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, ustalił, że substrat zachowku wynosił co najmniej 479.150,61 zł (wartość darowizny plus środki na koncie). Powódce, jako zstępnej, przysługiwał zachowek w wysokości połowy udziału spadkowego, czyli 1/4 substratu. Sąd obliczył, że należna kwota to 119.787,50 zł, jednak powódka dochodziła 100.000 zł. Sąd odrzucił wniosek pozwanego o rozłożenie płatności na raty, uznając, że pozwany miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków, a nieruchomość darowana przez ojca nie była przez niego zamieszkana i mogła zostać sprzedana lub obciążona hipoteką. Sąd podkreślił, że powódka sprawowała opiekę nad ojcem, a jej sytuacja materialna jest gorsza niż pozwanego. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 100.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu w kwocie 11.917 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zachowku, w szczególności doliczania darowizn do substratu zachowku oraz kryteriów rozłożenia płatności na raty.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozwany powinien zostać obciążony obowiązkiem zapłaty zachowku w całości, czy też zasadne jest rozłożenie płatności na raty ze względu na jego sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził kwotę 100.000 zł w całości, odrzucając wniosek o rozłożenie płatności na raty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany miał wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie środków, a darowana nieruchomość nie była przez niego zamieszkana i mogła zostać wykorzystana do zaspokojenia roszczenia. Sytuacja materialna pozwanego nie była na tyle trudna, aby uzasadnić rozłożenie płatności na raty, zwłaszcza w kontekście sytuacji powódki.
Jaka jest wartość substratu zachowku, uwzględniając darowiznę nieruchomości i środki na rachunku bankowym spadkodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Substrat zachowku został ustalony na co najmniej 479.150,61 zł, uwzględniając darowiznę nieruchomości (463.100 zł) i środki na koncie bankowym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego wyceniającej nieruchomość oraz na dowodach dotyczących środków na rachunku bankowym spadkodawcy. Doliczono darowiznę zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. J. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 991 § § 1
Kodeks cywilny
Określa wysokość zachowku należnego zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy.
k.c. art. 1000 § § 1
Kodeks cywilny
Określa możliwość dochodzenia zachowku od osoby, na której rzecz została dokonana darowizna doliczona do spadku.
Pomocnicze
k.c. art. 993
Kodeks cywilny
Definiuje substrat zachowku jako czystą wartość spadku powiększoną o wartość darowizn i zapisów windykacyjnych.
k.c. art. 994
Kodeks cywilny
Reguluje zasady doliczania darowizn do spadku przy obliczaniu zachowku.
k.c. art. 995 § § 1
Kodeks cywilny
Określa sposób obliczania wartości przedmiotu darowizny według stanu z chwili jej dokonania.
k.c. art. 997 § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia sądowi, na wniosek zobowiązanego, odroczenie terminu płatności zachowku, rozłożenie go na raty lub obniżenie, uwzględniając sytuację osobistą i majątkową stron.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określa, że świadczenie pieniężne, którego termin spełnienia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, jest wymagalne z chwilą wezwania dłużnika do zapłaty.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 333 § §1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania powództwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna nieruchomości dokonana przez spadkodawcę na rzecz pozwanego podlega doliczeniu do substratu zachowku. • Powódka, jako zstępna, jest uprawniona do zachowku. • Sytuacja majątkowa pozwanego nie uzasadnia rozłożenia płatności zachowku na raty. • Powódka sprawowała osobistą opiekę nad spadkodawcą.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że należy odliczyć kwotę 10.000 zł wypłaconą przez powódkę z bankomatu oraz 5.000 zł z tytułu sprzedaży samochodu. • Pozwany wnosił o rozłożenie płatności zachowku na raty ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną.
Godne uwagi sformułowania
Powódka szacowała na podstawie ofert internetowych z marca 2023 roku, że wartość ww. nieruchomości wynosiła około 590.000 zł. • Pozwany zaproponował zawarcie ugody sądowej, na podstawie której zapłaci powódce kwotę 82.500 zł w ośmiu ratach rocznych po 10.312,50 zł płatnych z dołu do dnia 30 grudnia każdego roku kalendarzowego. • Wartość nieruchomości lokalowej nr 33 położonej w G. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...) wynosi 463.100 zł według stanu z dnia 8 kwietnia 2022 roku i według cen aktualnych. • W ocenie Sądu sytuacja materialna pozwanego, w tym jego ograniczone możliwości zarobkowe, nie mogą samoistnie uzasadniać rozłożenia ww. świadczenia na raty w sytuacji, gdy pozwany ma majątek pozwalający mu na zaspokojenie roszczenia powódki bez żadnego uszczerbku dla utrzymania pozwanego i jego rodziny (własność lokalu nabyta na skutek dziedziczenia), tym bardziej, że przedmiotowe mieszkanie aktualnie jest niezamieszkałe, przez co generuje jedynie dodatkowe opłaty.
Skład orzekający
Mateusz Berent
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zachowku, w szczególności doliczania darowizn do substratu zachowku oraz kryteriów rozłożenia płatności na raty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zachowku, w tym kwestię doliczania darowizn i trudności związane z ich egzekwowaniem, co jest częstym problemem w sprawach spadkowych.
“Czy darowizna mieszkania od rodzica może oznaczać obowiązek zapłaty pełnego zachowku? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zachowek: 100 000 PLN
koszty procesu: 11 917 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.