I C 40/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając, że zarzuty powódki dotyczące wypełnienia weksli i nadania klauzuli wykonalności były już objęte powagą rzeczy osądzonej lub nie mogły być uwzględnione ze względu na brak statusu konsumenta.
Powódka E. D. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, twierdząc, że weksle zostały wypełnione niezgodnie z porozumieniem wekslowym oraz że nadanie klauzuli wykonalności było wadliwe w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego konsumentów. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił powództwo, argumentując, że zarzuty dotyczące wypełnienia weksli były już przedmiotem wcześniejszego postępowania i nie mogły być podnoszone ponownie. Ponadto, sąd uznał, że powódka nie miała statusu konsumenta w rozumieniu przepisów, co wykluczało zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w jej sprawie. Sąd podkreślił również, że przelew wierzytelności jest dopuszczalny bez zgody dłużnika, chyba że umowa stanowi inaczej.
Powódka E. D. domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 2002 r., utrzymanego w mocy wyrokiem z 2002 r., który zasądził od niej i jej męża A. D. kwotę ponad 428 tys. zł na rzecz banku, a następnie wierzytelność tę nabył pozwany fundusz sekurytyzacyjny. Głównymi argumentami powódki były: niezgodne z porozumieniem wekslowym wypełnienie weksli przez bank oraz wadliwe nadanie klauzuli wykonalności na rzecz pozwanego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.07.2011 r. w sprawie P 1/10, który kwestionował moc prawną wyciągów z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego jako dokumentów urzędowych w postępowaniu wobec konsumentów. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił powództwo. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wypełnienia weksli i braku zawiadomienia powódki o wypełnieniu weksla stanowiły okoliczności istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie XV C 48/02 i nie mogły być podnoszone w niniejszym postępowaniu przeciwegzekucyjnym z uwagi na prekluzję materiału procesowego (art. 365 § 1 k.p.c.). Powódka nie wykazała, aby nie mogła podnieść tych zarzutów w poprzednim procesie. Odnosząc się do zarzutu wadliwego nadania klauzuli wykonalności, sąd stwierdził, że powódka nie posiadała statusu konsumenta w rozumieniu art. 22¹ k.c., ponieważ kredyty i poręczenia dotyczyły wspólnego gospodarstwa rolnego, które stanowiło jedyne źródło utrzymania małżonków D. W związku z tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 1/10 nie miał zastosowania. Sąd podkreślił, że wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego stanowił dokument urzędowy w odniesieniu do powódki, a przejście wierzytelności na pozwanego było wykazane zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. Sąd oddalił również zarzut braku zgody na przelew wierzytelności, wskazując, że zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może zbyć wierzytelność bez zgody dłużnika, a umowa kredytowa nie zawierała takiego ograniczenia. Sąd podkreślił, że ocena dopuszczalności przelewu powinna być dokonana według stanu prawnego z chwili zawarcia umowy (1999 r.), kiedy nie istniały przepisy wymagające zgody dłużnika na przelew wierzytelności banku na fundusz sekurytyzacyjny. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na trudną sytuację majątkową powódki, przyznając jednocześnie wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogły być uwzględnione, ponieważ stanowiły okoliczności istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku i powinny były być podniesione w tamtym postępowaniu. Ich podniesienie w postępowaniu przeciwegzekucyjnym naruszałoby powagę rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 365 § 1 k.p.c. i zasadę prekluzji materiału procesowego, zgodnie z którą prawomocne orzeczenia wiążą strony, a zarzuty dotyczące faktów istniejących przed wydaniem wyroku nie mogą być podnoszone ponownie, chyba że strona wykaże, iż nie mogła ich zgłosić z przyczyn od niej niezależnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Pozwany (...) z siedzibą w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenia sądowe wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy oraz inne organy państwowe i administracji publicznej. Stan powagi rzeczy osądzonej pociąga za sobą prekluzję materiału procesowego, co oznacza, że zarzuty oparte na okolicznościach istniejących przed wydaniem wyroku nie mogą być podstawą podważania skutków prawomocnego wyroku, jeśli nie zostały zgłoszone w trakcie postępowania.
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (pkt 1), lub jeżeli po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (pkt 2). W przypadku tytułu sądowego, można opierać się także na zdarzeniach po zamknięciu rozprawy lub zarzucie spełnienia świadczenia, jeśli nie były przedmiotem rozpoznania.
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może zbyć wierzytelność na rzecz osoby trzeciej (przelew), chyba że sprzeciwia się to przepisom ustawy, zastrzeżeniu umownemu albo wynika z właściwości zobowiązania.
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, Sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
Pomocnicze
k.c. art. 22 § 1
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Prawo nie działa wstecz.
u.f.i. art. 194
Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Przepis, który w części nadawał moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok P 1/10).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty powódki dotyczące wypełnienia weksli niezgodnie z porozumieniem wekslowym były już przedmiotem wcześniejszego postępowania i nie mogły być podnoszone ponownie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Powódka nie posiadała statusu konsumenta, co wykluczało zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego wyciągów z ksiąg funduszy sekurytyzacyjnych. Przelew wierzytelności był ważny, ponieważ umowa kredytowa nie zawierała zakazu zbywania wierzytelności, a ocena dopuszczalności przelewu powinna być dokonana według stanu prawnego z chwili zawarcia umowy.
Odrzucone argumenty
Wypełnienie weksli niezgodnie z porozumieniem wekslowym. Wadliwe nadanie klauzuli wykonalności na rzecz pozwanego w oparciu o wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego. Brak zgody na przelew wierzytelności przez dłużników.
Godne uwagi sformułowania
Stan powagi rzeczy osądzonej pociąga za sobą m.in. skutek w postaci prekluzji materiału procesowego (faktycznego) sprawy, co oznacza, że z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia merytorycznego zarzuty, których podstawą są okoliczności istniejące już w czasie postępowania - przed wydaniem wyroku, nie mogą być podstawą podważania skutków prawomocnego wyroku, jeżeli nie zostały zgłoszone w trakcie tego postępowania. W tej sytuacji powódka E. D. nie może zostać uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c. i w związku z tym niniejszej sprawy nie dotyczy cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący możliwość uznawania wyciągu z ksiąg funduszu inwestycyjnego jako dokumentu urzędowego tylko wobec konsumentów. Z istoty przelewu wynika prawo wierzyciela do zbycia wierzytelności bez zgody dłużnika.
Skład orzekający
Jacek Chmura
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego, stosowanie przepisów o konsumentach w sprawach związanych z działalnością gospodarczą (rolniczą), dopuszczalność przelewu wierzytelności bankowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji małżonków prowadzących gospodarstwo rolne i ich statusu jako nie-konsumentów w kontekście przepisów o funduszach sekurytyzacyjnych. Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej jest ogólna, ale jej zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności faktycznych poprzedniego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest podnoszenie wszystkich zarzutów w odpowiednim czasie i jak kluczowe jest ustalenie statusu konsumenta w kontekście ochrony prawnej. Pokazuje również, że nawet po latach można próbować podważyć tytuł wykonawczy, ale z ograniczonym skutkiem.
“Czy można pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy po 10 latach? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze się da.”
Dane finansowe
WPS: 428 416,71 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 7217 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 40/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jacek Chmura Protokolant: protokolant Sądowy Anna Więcław po rozpoznaniu na rozprawie dnia 14 sierpnia 2013 r. sprawy z powództwa: E. D. ; przeciwko: (...) z siedzibą w W. ; o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego I. Oddala powództwo; II. Zasądza od powódki E. D. na rzecz pozwanego (...) z siedzibą w W. kwotę 7.217 zł (siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. Przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Kaliszu na rzecz radcy prawnego S. Z. kwotę 8.856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 09 stycznia 2013 r. powódka E. D. wniosła przeciwko pozwanemu (...) z siedzibą w W. o pozbawienie wykonalności w stosunku do powódki tytułu wykonawczego, który stanowi nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie z dnia 04 stycznia 2002 r. w sprawie XV Nc 48/01, utrzymany w mocy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie XV C 48/02, zaopatrzony w klauzulę wykonalności względem pozwanego na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie I Co 16/10; o obciążenie pozwanego kosztami postępowania i przyznanie kosztów pomocy prawnej z urzędu. W uzasadnieniu pozwu powódka twierdziła, iż nakazem zapłaty z dnia 04 stycznia 2002 r. w sprawie XV Nc 48/01 zasądzono od powódki i jej męża A. D. na rzecz banku (...) Spółka Akcyjna kwotę 428.416,71 zł z odsetkami i kosztami. Nakaz powyższy został w całości utrzymany w mocy wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2002 r. w sprawie XV C 48/02. Podstawą wydania nakazu było 11 weksli wypełnionych przez bank, wobec nie spłacenia 11 kredytów pobranych przez A. D. . Weksle stanowiły zabezpieczenie umów kredytowych A. D. i zostały poręczone przez powódkę E. D. . Bank zaniechał wynikającego z deklaracji wekslowej zawiadomienia powódki jako poręczyciela wekslowego o wypełnieniu weksla, zatem zobowiązanie powódki nie może być wykonane z uwagi na brak wypełnienia wymogu porozumienia wekslowego. Ponadto, z uwagi na nabycie wierzytelności przez pozwanego i wystawienie wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu, powódka kwestionowała podstawę nadania klauzuli wykonalności na rzecz pozwanego, wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.07.2011 r. w sprawie P 1/10. W odpowiedzi na pozew z dnia 03 czerwca 2013 r. pozwany (...) z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. (k.56-59). W uzasadnieniu pozwany zarzucił, iż okoliczności dotyczące wypełnienia weksli i braku wezwania do wykupu weksli zmierzają do podważenia treści prawomocnego wyroku i nie stanowią okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Powyższe wnioski i zarzuty powódki zmierzają do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. W odniesieniu do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego pozwany zarzucił, iż powódka nie wykazała, że posiada przymiot konsumenta, a w chwili zaciągania zobowiązania nie obowiązywały regulacje dotyczące konsumentów. Sąd ustalił następujące okoliczności faktyczne: Do 1999 r. powódka E. D. oraz jej mąż A. D. byli właścicielami do wspólności majątkowej gospodarstwa rolnego położonego w L. o powierzchni 19 ha. Gospodarstwo to prowadzili wspólnie od czasu jego przekazania im przez matkę A. D. . Oprócz własnego gruntu powódka z mężem dzierżawili 96 ha gruntów rolnych od Agencji Rynku Rolnego. (zeznania świadka A. D. nagranie 00:05:35 – 00:22:44 k.102, zeznania powódki E. D. 00:22:49 – 00:29:58 k.102). Małżonkowie E. D. i A. D. mieli ustalony zakres prac na prowadzonym gospodarstwie rolnym. Powódka zajmowała się domem, ogródkiem, wychowywała czworo dzieci. Jej mąż zajmował się pracami na gospodarstwie. Dochód z gospodarstwa stanowił jedyne źródło utrzymania E. i A. D. . (zeznania świadka A. D. nagranie 00:05:35 – 00:22:44 k.102, zeznania powódki E. D. 00:22:49 – 00:29:58 k.102). W 1999 r. A. D. zawarł z bankiem (...) w S. następujące umowy kredytowe: 1. Nr (...) z dnia 06 kwietnia 1999 r. w kwocie 23.000 zł na zakup paszy; 2. Nr (...) z dnia 06 kwietnia 1999 r. w kwocie 17.800 zł na zakup paszy; 3. Nr (...) z dnia 13 kwietnia 1999 r. w kwocie 20.400 zł na zakup piskląt gęsich; 4. Nr (...) z dnia 12 maja 1999 r. na kwotę 34.100 zł na zakup paszy; 5. Nr (...) z dnia 12 maja 1999 r. w kwocie 13.100 zł na zakup paszy; 6. Nr (...) z dnia 14 maja 1999 r. w kwocie 17.500 zł na zakup paszy; 7. Nr (...) z dnia 02 czerwca 1999 r. w kwocie 24.200 zł na zakup pszenicy; 8. Nr (...) z dnia 11 czerwca 1999 r. w kwocie 27.300 zł na zakup paszy; 9. Nr (...) z dnia 16 czerwca 1999 r. w kwocie 36.700 zł na zakup paszy; 10. Nr (...) z dnia 29 czerwca 1999 r. w kwocie 39.900 zł na zakup piskląt gęsich; 11. Nr (...) z dnia 02 lipca 1999 r. w kwocie 34.600 zł na zakup piskląt gęsich. (umowy k.4-6, 8-10, 12-17, 19-21, 23-25, 27-29, 31-33, 35-37, 39-41, 43-45 akt XVC 48/02 Sądu Okręgowego w Koninie). Wszystkie umowy zawarte z A. D. zawierają pisemną zgodę E. D. na ich zawarcie. Zabezpieczeniem roszczeń banku z powyższych umów były weksle in blanco wystawione przez A. D. i poręczone przez powódkę E. D. . (umowy k.4-6, 8-10, 12-17, 19-21, 23-25, 27-29, 31-33, 35-37, 39-41, 43-45, weksle k. 55 - akt XVC 48/02 Sądu Okręgowego w Koninie, zeznania powódki E. D. 00:22:49 – 00:29:58 k.102). Problemy finansowe powódki i jej męża spowodowało to, iż nie uzyskali oni zapłaty za odstawione gęsi. Nie byli w stanie spłacić zaciągniętych kredytów. (zeznania świadka A. D. nagranie 00:05:35 – 00:22:44 k.102, zeznania powódki E. D. 00:22:49 – 00:29:58 k.102). W sierpniu 2000 r. A. D. zawarł z (...) Spółka Akcyjna I Oddział w K. aneksy do umów kredytowych, na podstawie których bank dokonywał prolongaty spłat rat kapitałowych. (aneksy k. 12-16). Pozwem z dnia 19 listopada 2001 r. (...) Spółka Akcyjna I Oddział w K. wystąpił przeciwko A. i E. D. o zapłatę kwoty 428.416,71 zł, wskazując jako podstawę żądania wymienione wyżej umowy kredytowe, nie spłacone przez małżonków D. W dniu 04 stycznia 2002 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie wydał w sprawie IXV Nc 48/01 nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, w którym nakazał A. i E. D. zapłacenie solidarnie powodowi (...) Spółka Akcyjna I Oddział w K. kwoty 428.416,71 zł z odsetkami i kosztami. Powyższy nakaz został doręczony małżonkom D. dnia 10 stycznia 2002 r. (pozew k.1-3, nakaz zapłaty k.60, dowody doręczenia k. 62-63 akt XVC 48/02 Sądu Okręgowego w Koninie). Pismem z dnia 15 stycznia 2002 r. A. i E. D. wnieśli zarzuty od nakazu zapłaty z dnia 04 stycznia 2002 r., w uzasadnieniu wskazując na problemy finansowe oraz wnosząc o przesunięcie terminów płatności zaciągniętych kredytów. (zarzuty k. 64-65 akt XVC 48/02 Sądu Okręgowego w Koninie). Wyrokiem z dnia 17 czerwca w sprawie XV C 48/08 Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 04 stycznia 2002 r. w sprawie XV Nc 48/01. Wyrok powyższy jest prawomocny. (wyrok k. 98 akt XVC 48/02 Sądu Okręgowego w Koninie). W dniu 09 czerwca 2009 r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawarła z pozwanym (...) z siedzibą w W. umowę sprzedaży wierzytelności obejmującą również wierzytelność wobec A. D. . (umowa sprzedaży wierzytelności z załącznikiem k.87). Pismem z dnia 28 maja 2010 r. pozwany (...) z siedzibą w W. wniósł do Sądu Okręgowego w Koninie o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi z dnia 17 czerwca 2002 r. utrzymującemu w mocy nakaz zapłaty z dnia 04 stycznia 2002 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie w sprawie XV C 48/02 na rzecz (...) z siedzibą w W. , na którego przeszło uprawnienie poprzedniego wierzyciela (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. . Jako podstawę wniosku pozwany załączył wyciąg z ksiąg rachunkowych Funduszu Sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej (...) (wniosek k.1-3, wyciąg z ksiąg rachunkowych k.23 akt I Co 16/10 Sądu Okręgow4ego w Koninie). Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy w Koninie w sprawie I Co 16/10, nadał klauzulę wykonalności wyrokowi z dnia 17 czerwca 2002 r. utrzymującemu w mocy nakaz zapłaty z dnia 04 stycznia 2002 r. w sprawie byłego Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Koninie XV C 48/02 na rzecz (...) z siedzibą w W. , na którego przeszło uprawnienie wierzyciela (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. , przeciwko dłużnikom A. D. i E. D. . (postanowienie k. 35 akt I Co 16/10 Sądu Okręgowego w Koninie). Postanowienie powyższe zostało zaskarżone zażaleniem przez dłużników A. i E. D. , lecz postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w sprawie I Acz 1174/10 zażalenie dłużników oddalił. (postanowienie k. 64-65 akt I Co 16/10 Sądu Okręgowego w Koninie). Aktualnie powódka E. D. utrzymuje się z renty w kwocie 620 zł miesięcznie. Jej mąż A. D. ma emeryturę w kwocie 670 zł miesięcznie. Powódka nie ma nikogo na utrzymaniu. Od listopada 2010 r. przeciwko E. i A. D. prowadzona jest egzekucja na wniosek pozwanego (...) z siedzibą w W. między innymi z nieruchomości dłużników. (wniosek k. 1-3, k. 16 akt KM 2786/10, zeznania powódki E. D. 00:22:49 – 00:29:58 k.102). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zgromadzonych dokumentów, co do których strony nie zgłosiły zastrzeżeń oraz przesłuchania świadka i powódki, których zeznania Sąd uznał za wiarygodne. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika powódki o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci deklaracji wekslowych i aneksów do umów kredytowych zawartych przez A. D. (pkt.7 pozwu), na okoliczność, iż pozwany uzyskał świadczenie niezgodnie z porozumieniem wekslowym. Jak wynika z załączonych dokumentów, przedmiotem powództwa przeciwegzekucyjnego w niniejszej sprawie jest tytuł egzekucyjny w postaci orzeczenia Sądu ( art.777 § 1 pkt.1 ) k.p.c. ). Z mocy art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenia sądowe wiążą nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz także inne Sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Stan powagi rzeczy osądzonej pociąga za sobą m.in. skutek w postaci prekluzji materiału procesowego (faktycznego) sprawy, co oznacza, że z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia merytorycznego zarzuty, których podstawą są okoliczności istniejące już w czasie postępowania - przed wydaniem wyroku, nie mogą być podstawą podważania skutków prawomocnego wyroku, jeżeli nie zostały zgłoszone w trakcie tego postępowania. Strona traci zatem możliwość podnoszenia tych okoliczności, o ile nie wykaże, że nie mogła tego uczynić we właściwym czasie z przyczyn od niej niezależnych (uchwała SN z dnia 21 lipca 2010 r., III CZP 47/10, LEX nr 585109). W niniejszej sprawie powódka E. D. była stroną pozwaną w procesie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu Ośródek Zamiejscowy w Koninie w sprawie XV Nc 48/01 i XV C 48/02. Doręczony został jej odpis pozwu, nakaz zapłaty, była też prawidłowo zawiadamiana o terminach rozprawy. Powódka E. D. uczestniczyła w procesie precyzując swoje stanowisko i podnosząc zarzuty. W niniejszej sprawie nie wykazała zaś żadnych okoliczności, z których wynikałoby ograniczenie prekluzji dowodowej w zakresie faktów dotyczących wypełnienia weksli niezgodnie z porozumieniem wekslowym, w szczególności z jakich powodów nie miała ona możliwości podniesienia tych okoliczności i zarzutów w sprawie XV C 48/02. Biorąc pod uwagę wyżej ustalone okoliczności faktyczne, Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 840 § 1 k.p.c. , dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem Sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Jak wynika z treści pozwu i pisma pełnomocnika powódki k.94-98, powódka E. D. upatrywała przesłanek do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w wypełnieniu przez pierwotnego wierzyciela (...) S.A. weksli niezgodnie z porozumieniem wekslowym oraz w uzyskaniu przez pozwanego (...) z siedzibą w W. klauzuli wykonalności niezgodnie z przepisami, to jest w oparciu o dokument prywatny a nie urzędowy. Dodatkowo powódka zarzuciła brak zgody na cesję wierzytelności banku (...) Biorąc pod uwagę treść cytowanego art. 840 § 1 k.p.c. pierwszy zarzut dotyczący niezgodnego z deklaracją wypełnienia weksli ma swoją podstawę w art. 840 § 1 pkt.2 k.p.c. , zaś niezgodne z przepisami uzyskanie klauzuli wykonalności w art. 840 § 1 pkt.1 k.p.c. Jeżeli chodzi o zarzut materialny dotyczący niezgodnego z umową sposobu wypełnienia weksli, braku stosownych zawiadomień powódki E. D. przez bank o zaległościach w spłacie kredytów, to zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione w niniejszej sprawie, albowiem wykraczały poza ramy rozpoznania Sądu. Jak wynika z okoliczności faktycznych, powódka E. D. prowadziła wraz z mężem ich wspólne gospodarstwo rolne. Powódka wiedziała o zaciąganych kredytach, które były wykorzystywane w tym gospodarstwie, wyrażała zgodę na zaciągnięcie kredytu przez męża A. D. oraz poręczała wystawione przez niego weksle. Wiedziała również o problemach ze spłatą kredytów i ich przyczynie. Powódka nie wykazała, iż zarzutów tych nie mogła podnieść w toku procesu w sprawie XV C 48/02. Zgodnie z treścią art. 840 § 1 pkt.2 k.p.c. , nie mogą być podstawą powództwa opozycyjnego zarzuty skierowane przeciwko orzeczeniu, zmierzające do zmiany jego treści. Przedmiotem rozpoznania w sprawie wszczętej powództwem opozycyjnym nie mogą być zdarzenia istniejące przed powstaniem tytułu korzystającego z powagi rzeczy osądzonej, gdyż wówczas jego uwzględnienie prowadziłoby do zanegowania tej powagi i zakwestionowania prawomocnych orzeczeń, co jest niedopuszczalne. Sąd rozpoznający powództwo opozycyjne jest bezwzględnie związany wyrokiem wydanym w sprawie między wierzycielem a dłużnikiem co do ustalonego w sentencji obowiązku świadczenia. Z tego względu - przy orzekaniu na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. , gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie Sądu - uwzględnia wyłącznie zdarzenia, które nastąpiły po wydaniu tego wyroku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2013-02-20 w Łodzi I ACa 1168/12 LEX nr 1311983). Jeżeli chodzi o drugi zarzut, oparty na art. 840 §1 pkt.1 k.p.c. dotyczący okoliczności nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, to Sąd zważył, iż zgodnie z treścią postanowienia z dnia 30 czerwca 2010 r. Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie I Co 16/10 podstawą nadania klauzuli wykonalności na rzecz pozwanego (...) z siedzibą w W. był art. 788 k.p.c. oraz okoliczność w postaci przejścia na pozwanego uprawnień byłego wierzyciela banku (...) Spółka Akcyjna w W. na podstawie umowy przelewu wierzytelności. Nabywca wykazał przejście uprawnień dokumentem w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych Funduszu Sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr (...) z dnia 25 maja 2010 r. Art. 788. § 1. jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, Sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. W niniejszej sprawie powódka E. D. zakwestionowała podstawę nadania klauzuli wykonalności na rzecz pozwanego, na podstawie wyciągu z ksiąg Funduszu, z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2011 r. P 1/10, zgodnie z którym art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546, z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr 183, poz. 1537 i 1538 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2007 r. Nr 112, poz. 769, z 2008 r. Nr 231, poz. 1546, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 81, poz. 530, Nr 106, poz. 670, Nr 126, poz. 853 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622) w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 20 Konstytucji . (OTK-A 2011/6/53, Dz.U.2011/152/900 LEX 852310). Zgodnie z art. 22 1 k.c. , za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, należy uznać, iż powódka E. D. nie występowała w czasie zawierania umów kredytowych przez A. D. oraz w czasie dokonywania czynności poręczenia wekslowego – w charakterze konsumenta w rozumieniu cytowanego przepisu. Zawarte w 1999 r. umowy wraz z ich zabezpieczeniem nie miały charakteru konsumenckiego i do chwili obecnej takiego charakteru nie nabrały. Dotyczyły one bowiem działalności zawodowej A. i E. małżonków D. , którzy wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne. Kredyty zostały zaciągnięte i wykorzystane w związku z prowadzeniem tego gospodarstwa. Dla powódki E. D. i jej męża A. D. gospodarstwo to stanowiło jedyne źródło utrzymania. Nie ma przy tym znaczenia, jaki podział ról w prowadzeniu gospodarstwa został ustalony przez małżonków. Prowadzenie gospodarstwa domowego i piecza nad małoletnimi dziećmi stanowią także czynności związane z prowadzaniem wspólnego gospodarstwa rolnego przez powódkę. Wykonywanie takich czynności zaspokajających codzienne potrzeby życiowe rodziny należy ocenić na równi z wykonywaniem prac polowych lub innych, bezpośrednio przy produkcji rolnej. W tej sytuacji powódka E. D. nie może zostać uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c. i w związku z tym niniejszej sprawy nie dotyczy cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący możliwość uznawania wyciągu z ksiąg funduszu inwestycyjnego jako dokumentu urzędowego tylko wobec konsumentów. Jeżeli zatem w odniesieniu do powódki E. D. oraz jej męża A. D. wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu inwestycyjnego stanowił dokument urzędowy na podstawie art. 194 ustawy o funduszach inwestycyjnych, to zachodziły przesłanki do nadania przeciwko obojgu dłużnikom klauzuli wykonalności w trybie art. 788 § 1 k.p.c. tym samym powódka nie wykazała okoliczności, mogących zaprzeczyć zdarzeniom, na których oparto nadanie przeciwko niej oraz na rzecz pozwanego klauzuli wykonalności. Jeżeli chodzi o zarzut dotyczący art. 514 k.c. , to jest braku zgody na przelew wierzytelności przez dłużników, to należało zważyć, iż w myśl art. 509 § 1 k.c. z istoty przelewu wynika prawo wierzyciela do zbycia wierzytelności bez zgody dłużnika. Prawo takie może zostać ograniczone tylko poprzez zawarcie przez wierzyciela i dłużnika umowy o zakazie zbywania wierzytelności ( art. 514 k.c. ). Z treści umów kredytowych nie wynika takie ograniczenie, zatem brak było podstaw do przyjęcia tego zarzutu za wykazany. Jeżeli chodzi o zarzut pełnomocnika powódki podniesiony w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. k.96 – dotyczący obowiązującego w latach 2004-2009 r. wymogu zgody dłużnika na przelew wierzytelności banku na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego Sąd zważył, iż zgodnie z art. 3 k.c. prawo nie działa wstecz, na którą to zasadę powołuje się również pełnomocnik powódki. Należy jednak podkreślić, iż w myśl tej zasady, zawartą umowę kredytową oraz możliwość przelewu wierzytelności z niej wynikających należy oceniać według stanu prawnego z chwili zawarcia umowy, to jest na 1999 r. W tym okresie nie było przepisów, oprócz art. 509 i nast. k.c. które ograniczałyby wierzyciela co do przelewu wierzytelności, w szczególności kreowały wymóg uzyskania zgody dłużnika na przelew (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2011 r. I CSK 118/10 LEX 950420). W chili wejścia w życie zmiany ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (jedn. tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.) istniała już wymagalna wierzytelność banku wobec obojga małżonków, stwierdzona tytułem egzekucyjnym, w postaci prawomocnego wyroku Sądu. Zbycie wierzytelności nastąpiło po uchyleniu przepisów dotyczących wymogu uzyskania zgody dłużnika na przelew. Brak jest podstaw do uznania, iż w związku z tym powódka nabyła określone w uchylonych przepisach uprawnienia i z tego względu do uznania dokonanej umowy przelewu wierzytelności za nieważną. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia powództwa, podlegało ono oddaleniu w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. , uznając, że ustalona w stanie faktycznym sytuacja majątkowa i rodzinna powódki stanowi szczególną okoliczność, uzasadniającą częściowe nie obciążanie powódki kosztami postępowania i to w zakresie kosztów sądowych. W zakresie kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej, Sąd uznał, iż nie ma podstaw do nie obciążania powódki tymi kosztami. Jednocześnie – z uwagi na wcześniejsze ustanowienie dla powódki pełnomocnika z urzędu Sąd przyznał na jego rzecz stosowne wynagrodzenie brutto. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie § 6 pkt.7 ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI