I C 4/22

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2022-09-28
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniarejonowy
odpowiedzialność deliktowacentrum handloweochronazadośćuczynienieodszkodowanieprzedawnieniezasada ryzykawinabezprawność

Sąd oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, uznając brak podstaw odpowiedzialności pozwanego centrum handlowego za szkodę wyrządzoną przez osobę trzecią.

Powód dochodził od centrum handlowego zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia za obrażenia doznane w wyniku potrącenia przez uciekającego przed ochroniarzem sprawcę kradzieży. Sąd oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, gdyż zdarzenie nie było wynikiem jego winy, zaniedbania w organizacji, ani nie zachodzą podstawy do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Sąd podkreślił, że działanie ochroniarza było uzasadnione, a sprawcą szkody był bezpośrednio uciekający mężczyzna.

Powód M. K. domagał się od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., zarządcy Centrum Handlowego (...) w Gdyni, zapłaty kwoty 40.650,00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia. Powód został potrącony przez uciekającego przed ochroniarzami P. M., co spowodowało jego upadek i obrażenia. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, uznając, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za szkodę. Sąd rozważył odpowiedzialność na zasadzie winy (art. 415 k.c.), odpowiedzialność za cudze czyny (art. 429 k.c. w zw. z art. 430 k.c.) oraz odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 § 1 k.c.). Stwierdzono, że działanie ochroniarza było uzasadnione ustawowo (pościg za sprawcą przestępstwa), a sprawcą szkody był bezpośrednio P. M. Nie znaleziono podstaw do przypisania pozwanemu winy w organizacji centrum handlowego ani do zastosowania zasady ryzyka, gdyż centrum handlowe nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 k.c. Sąd uznał również, że zarzut przedawnienia roszczenia był chybiony, gdyż wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerwał bieg terminu przedawnienia. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządca centrum handlowego nie ponosi odpowiedzialności, jeśli szkoda nie jest wynikiem jego winy, zaniedbania w organizacji, ani nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działanie ochroniarza było uzasadnione ustawowo (pościg za sprawcą przestępstwa), a bezpośrednim sprawcą szkody był uciekający mężczyzna. Brak było podstaw do przypisania pozwanemu winy w organizacji ani do zastosowania zasady ryzyka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Bezprawność czynu jest przesłanką winy.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania przepisów prawnych przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celu postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 429

Kodeks cywilny

Kto powierza wykonanie czynności drugiemu, jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze lub powierzył wykonanie czynności profesjonaliście.

k.c. art. 430

Kodeks cywilny

Kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności drugiemu, jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu tej czynności.

k.c. art. 435 § § 1

Kodeks cywilny

Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Ustawa o ochronie osób i mienia art. 15 § ust. 1

Działalność gospodarcza w zakresie ochrony osób i mienia jest działalnością regulowaną i wymaga uzyskania koncesji.

k.k. art. 243 § § 1

Kodeks karny

Każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak odpowiedzialności pozwanego na zasadzie winy, ryzyka czy za cudze czyny. Działanie ochroniarza było uzasadnione ustawowo. Bezpośrednim sprawcą szkody był P. M. Centrum handlowe nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody. Roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność pozwanego na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.). Odpowiedzialność pozwanego za cudze czyny (art. 429 k.c.). Wina pozwanego w organizacji centrum handlowego. Bezprawność działania ochroniarza.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób przypisaæ innej osobie/podmiotowi obiektywnie nieprawidłowego zachowania, a w szczególności ochraniarzowi sklepu wielkopowierzchniowego. Pościg za sprawcą powinien być rozpoczęty natychmiast po dokonaniu lub usiłowaniu dokonania przestępstwa i mieć ciągły charakter. Centrum Handlowe korzysta z urządzeń zasilanych energią elektryczną, ale nie przetwarza tej energii, a urządzenia korzystające z tej energii nie stwarzają zagrożenia dla otoczenia.

Skład orzekający

Sławomir Splitt

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności deliktowej zarządcy obiektu użyteczności publicznej za szkody wyrządzone przez osoby trzecie, w tym przez pracowników ochrony."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było ustalenie braku odpowiedzialności pozwanego na podstawie konkretnych przepisów i okoliczności zdarzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak trudno jest przypisać odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez osoby trzecie w miejscach publicznych, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce na terenie centrum handlowego.

Czy centrum handlowe odpowiada za potrącenie przez uciekiniera? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Dane finansowe

WPS: 40 650 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 4/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2022 roku Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sławomir Splitt Protokolant: Jolanta Migot po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. w Gdyni na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda M. K. na rzecz pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 3.617,00 złotych (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powód M. K. domaga 3 siê od pozwanej (...) sp. z o.o. w W. zap 3 aty kwoty 40.650,00 z 3 wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia 4 kwietnia 2015 roku do dnia zap 3 aty, a tak¿e zas 1 dzenia na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, ¿e dnia 30 marca 2015 roku w Centrum Handlowym (...) powód zosta 3 potr 1 cony przez biegn 1 cego P. M. , który ucieka 3 przed ochroniarzami. O. œci zdarzenia jak rozstrój zdrowia trwaj 1 cy ponad 7 dni s 1 niesporne i zosta 3 y stwierdzone prawomocnym wyrokiem z dnia 16 paŸdziernika 2017 roku (...) Rejonowego w M. w sprawie o sygn. akt II K 620/17. Powód z uwagi na doznane obra¿enia by 3 hospitalizowany na Oddziale (...) Ogólnej w Szpitalu Miejskim w G. przez 5 dni. N. odby 3 szereg dodatkowych wizyt i konsultacji lekarskich. Koszty leczenia w znacznej mierze pokryte zosta 3 y przez NFZ. Powód poniós 3 jednak koszty prywatnych wizyt lekarskich, przy czym dysponuje rachunkami na 31 czn 1 kwotê 650 z 3 . Poza odszkodowaniem w tej kwocie powód dochodzi 3 zadoœæuczynienia za szkodê niemaj 1 tkow 1 w wysokoœci 40.000,00 z 3 . Kwota ¿ 1 danego zadoœæuczynienia zosta 3 a pomniejszona o kwotê nawi 1 zki zas 1 dzonej wyrokiem karnym. Pozwany jest zarz 1 dc 1 Centrum Handlowego (...) w G. . Powód zainicjowa 3 postêpowanie pojednawcze, które nie przynios 3 o skutku w postaci ugodowego zakoñczenia sporu miêdzy stronami. (pozew – k. 3-6) Pozwana w odpowiedzi na pozew wnios 3 a o oddalenie powództwa w ca 3 oœci. W uzasadnieniu stwierdzi 3 a, i¿ roszczenie uleg 3 o przedawnieniu, a powód nie przerwa 3 skutecznie biegu terminu przedawnienia, poniewa¿ zawezwanie do próby ugodowej nie mia 3 o na celu dochodzenie roszczenia, a jedynie przerwanie biegu przedawnienia. Powód nie sk 3 ada 3 ¿adnej propozycji ugody. Powód dowiedzia 3 siê o szkodzie i osobie zobowi 1 zanej do jej naprawienia najpóŸniej w dniu wydania wyroku karnego, czyli 16 paŸdziernika 2017 roku. Zatem roszczenia powoda przedawni 3 o siê najpóŸniej z dniem 16 paŸdziernika 2020 roku. Ponadto podnios 3 a zarzut braku legitymacji biernej, poniewa¿ szkoda zosta 3 a wyrz 1 dzona przez osobê trzeci 1 – P. M. . Dodatkowo pozwana wskaza 3 a, i¿ P. M. dokona 3 potr 1 cenia powoda podczas ucieczki przed pracownikiem ochrony sklepu (...) , to jest sklepu wielkopowierzchniowego znajduj 1 cego siê na terenie Centrum Handlowego (...) w G. . N. ¿nie od powy¿szego pozwana wskaza 3 a, i¿ nie zatrudnia 3 a firmy ochroniarskiej sprawuj 1 cej nadzór i dozór Centrum Handlowego (...) w G. , umowê dotycz 1 c 1 ochrony obiektu zawiera 3 jej w 3 aœciciel - spó 3 ka Centrum (...) spó 3 ka z o.o. w dniu 2 stycznia 2015 roku. Powód nie wskaza 3 na jakiej zasadzie odpowiadaæ mia 3 aby pozwana, a pozwanej nie sposób przypisaæ winy. Wreszcie powód zakwestionowa 3 wysokoœæ szkody i zadoœæuczynienia dochodzonych przez powoda. (odpowiedŸ na pozew k. 62-73) W odpowiedzi powód wskaza 3 m.in., ¿e roszczenie nie jest przedawnione, gdy¿ zgodnie z art. 118 k.c. termin przedawnienia wypada na ostatni dzieñ roku kalendarzowego. Zdaniem powoda ka¿de zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia. (...) podstawy odpowiedzialnoœci pozwanego powód wskaza 3 art. 435 k.c. i odpowiedzialnoœæ na zasadzie ryzyka. N. ¿nie od tego powo 3 a 3 siê na art. 429 k.c. oraz art. 415 k.c. ród 3 a odpowiedzialnoœci pozwanego w zdarzeniu powód upatrywa 3 w z 3 ej organizacji funkcjonowania centrum handlowego. Do zdarzenia dosz 3 o poza terenem konkretnego sklepu, ale w czêœci ogólnodostêpnej centrum handlowego. Powód przyrówna 3 przedmiotowe zdarzenie do poœlizgniêcia siê powoda na nieoznaczonej, œwie¿o umytej pod 3 odze, czy uderzenia w nieoznaczone przeszklone drzwi. Zgodnie z art. 441 § 1 k.c. odpowiedzialnoœæ pozwanego i P. M. jest solidarna. Powód podnosi 3 tak¿e, ¿e pracownik ochrony sklepu nie powinien podejmowaæ poœcigu i u¿ywaæ œrodków przymusu bezpoœredniego w sytuacji, gdy poœcig móg 3 stanowiæ zagro¿enie dla zdrowia osoby trzeciej – w tym wypadku powoda. Reprezentanci powoda nie wprowadzili ¿adnych regulacji dotycz 1 cych funkcjonowania pracowników ochrony na terenie centrum handlowego. Gdyby pozwany prawid 3 owo zarz 1 dza 3 centrum handlowym nie dosz 3 oby do przedmiotowego zdarzenia. (pismo powoda z dnia 05.05.2022r. – k. 109-113) Pozwany w odpowiedzi poza podtrzymaniem dotychczasowego stanowiska zaprzeczy 3 , aby odpowiada 3 na zasadzie ryzyka zgodnie z art. 435 § 1 k.c. Pozwany w formie pytañ retorycznych wskaza 3 na brak podstaw do wprowadzania specjalnej organizacji centrum handlowego na wypadek pope 3 niania czynów zabronionych. Poza tym pracownik ochrony mia 3 prawo u¿yæ œrodków przymusu bezpoœredniego. (pismo pozwanego z dnia 11.07.2022r. – k. 182-187) Stan faktyczny: Dnia 30 marca 2015 roku w Centrum Handlowym (...) w G. przy sklepie marki A. podczas ucieczki przed pracownikiem ochrony sklepu (...) P. M. potr 1 ci 3 id 1 cego powoda powoduj 1 c jego upadek na pod 3 ogê i utratê przytomnoœci. W nastêpstwie czego spowodowa 3 nieumyœlnie u powoda obra¿enia cia 3 a w postaci urazu g 3 owy, wstrz 1 œnienia pnia mózgu i krwiaka przymózgowego. (fakty bezsporne nadto potwierdzone: zeznaniami powoda – k. 197-199, p 3 yta – k. 201) Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 roku powód zg 3 osi 3 szkodê pozwanemu. Pozwany nie uzna 3 swojej odpowiedzialnoœci za szkodê i nie wyp 3 aci 3 powodowi zadoœæuczynienia lub odszkodowania. (dowód: pismo z dnia 28.08.2015r. – k. 27-28) Dnia 29 marca 2018 roku powód zawezwa 3 pozwanego do próby ugodowej tej treœci, ¿e pozwany mia 3 by zap 3 aciæ na rzecz powoda kwotê 40.000,00 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 31 marca 2018 roku do dnia zap 3 aty tytu 3 em zadoœæuczynienia oraz kwotê 600,00 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 31 marca 2018 roku do dnia zap 3 aty tytu 3 em odszkodowania. Na posiedzeniu pojednawczym dnia 28 czerwca 2018 roku nie dosz 3 o do zawarcia ugody. (fakty bezsporne nadto czêœciowo potwierdzone: wnioskiem z dnia 29.03.2018r. – k. 39-40, potwierdzeniem nadania – k. 41, zawiadomieniem – k. 42) Pozwany jest zarz 1 dc 1 Centrum Handlowego (...) w G. . (fakt bezsporny) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów przed 3 o¿onych przez strony, dowodu z zeznañ powoda, a w znacznej mierze na podstawie zgodnych oœwiadczeñ stron. Do akt sprawy nie do 31 czono choæby kopii wyroku S 1 du Rejonowego w M. z dnia 16 paŸdziernika 2017 roku w sprawie o sygn. akt II K 620/17, a jedynie wydruk jego uzasadnienia z Portalu Informacyjnego (...) Powszechnych. Nie mniej (...) na uwadze, ¿e strony procesu by 3 y zgodne co do okolicznoœci zdarzenia, z którym powód wi 1 za 3 szkodê i powo 3 ywa 3 y siê na treœæ tego uzasadnienia, st 1 d istotne fakty zawarte w tym uzasadnieniu nale¿a 3 o uznaæ za bezsporne fakty. (...) dowodu w postaci pism kierowanych do pozwanego oraz kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej wraz z dowodem nadania oraz zawiadomieniem o terminie posiedzenia nie budzi 3 y w 1 tpliwoœci, co do istnienia orygina 3 ów to¿samych co do treœci z przedstawionymi kopiami/wydrukami, a ¿adna ze stron nie podnosi 3 a do nich zastrze¿eñ. Wydany wyrok karny nie (...) na podstawie art. 11 k.p.c. , albowiem pozwany nie bra 3 udzia 3 u w postêpowaniu karnym zakoñczony wydaniem tego wyroku. W ocenie (...) brak by 3 o podstaw do przeprowadzania dowodu z opinii (...) s 1 dowego neurologa i chirurga lub ortopedy na okolicznoœæ skutków zdarzenia z dnia 30 marca 2015 roku dla powoda oraz stopnia dolegliwoœci obra¿eñ, których dozna 3 powód, a tak¿e zeznañ œ (...) G. i podlega 3 y pominiêciu na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. jako nieistotne dla rozstrzygniêcia sprawy wobec ustalenia braku podstaw odpowiedzialnoœci pozwanego za doznan 1 przez powoda szkodê. Zeznania powoda nale¿a 3 o oceniæ jako szczere, logiczne i niesprzeczne. (...) jednak jedynie uzupe 3 nienie bezspornych faktów dotycz 1 cych przebiegu zdarzenia szkodowego. W okolicznoœciach niniejszej sprawy powód wbrew obowi 1 zuj 1 cemu rozk 3 adowi ciê¿aru dowodu ( art. 6 k.c. w zw. z art. 232 § 1 k.p.c. ) nie wykaza 3 przes 3 anek odpowiedzialnoœci odszkodowawczej po stronie pozwanej zarówno na zasadzie winy, ryzyka czy odpowiedzialnoœci za cudze czyny. Zgodnie bowiem z treœci 1 art. 415 k.c. kto z winy swej wyrz 1 dzi 3 drugiemu szkodê, obowi 1 zany jest do jej naprawienia. (...) œnie przewa¿a stanowisko, ¿e nale¿y rozdzieliæ zakresy winy i bezprawnoœci, a bezprawnoœæ ujmowaæ jako przes 3 ankê winy. Przyjmuje siê, ¿e pojêcie winy nale¿y odnieœæ jedynie do opisania podmiotowych cech zachowania siê sprawcy szkody, jednak dopiero czyn bezprawny mo¿e byæ oceniany w kategoriach czynu zawinionego w rozumieniu art. 415 k.c. B. œæ czynu oznacza jego sprzecznoœæ z obowi 1 zuj 1 cym porz 1 dkiem prawnym. W. mo¿na natomiast przypisaæ sprawcy czynu w sytuacji, w której istniej 1 podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego (por. A. Rzetecka Gil, Komentarz do art. 415 k.c., lex/el 2011, wyrok S 1 du Najwy¿szego z 7 maja 2008 r., II CSK 4/08, 424363). Bezprawnym zachowaniem siê bêdzie wiêc takie, które stanowi obiektywne z 3 amanie okreœlonych regu 3 postêpowania, czyli bêdzie sprzeczne z obowi 1 zuj 1 cym porz 1 dkiem prawnym. Przez „porz 1 dek prawny” rozumie siê nakazy i zakazy wynikaj 1 ce z normy prawnej, ale równie¿ nakazy i zakazy wynikaj 1 ce z norm moralnych i obyczajowych, czyli zasad wspó 3 ¿ycia spo 3 ecznego. Przyjmuje siê, ¿e bezprawnoœæ w rozumieniu re¿imu deliktowego jest efektem ogólnego, normatywnego zakazu, skutecznego erga omnes, niewyrz 1 dzania sobie nawzajem szkody. Dlatego czyn niedozwolony w znaczeniu art. 415 k.c. mo¿e mieæ miejsce tylko wtedy, gdy sprawca szkody naruszy 3 obowi 1 zek powszechny, ci 1 ¿ 1 cy na ka¿dym. W. te¿ trzeba, ¿e okolicznoœci 1 wy 31 czaj 1 c 1 bezprawnoœæ jest m.in. dzia 3 anie w granicach ustawowo przyznanych uprawnieñ (por. A. Rzetecka Gil, Komentarz do art. 415 k.c., lex/el 2011). Zdaniem (...) w powstaniu szkody ponosi P. M. uciekaj 1 cy przed pracownikami ochrony sklepu (...) , który potr 1 ci 3 powoda i doprowadzi 3 do jego upadku. Nie sposób przypisaæ innej osobie/podmiotowi obiektywnie nieprawid 3 owego zachowania, a w szczególnoœci ochraniarzowi sklepu wielkopowierzchniowego. P. za sprawc 1 usi 3 owania dokonania kradzie¿y mieœci siê nie tylko w granicach wyznaczonych ustaw 1 z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia oraz ustawie z dnia 24 maja 2013 roku o œrodkach przymusu bezpoœredniego i broni palnej, ale tak¿e w granicach dzia 3 ania ka¿dej osoby niezale¿nie od aktualnie pe 3 nionej funkcji. Zgodnie bowiem z treœci 1 art. 243 § 1 k.k. ka¿dy ma prawo uj 1 æ osobê na gor 1 cym uczynku przestêpstwa lub w poœcigu podjêtym bezpoœrednio po pope 3 nieniu przestêpstwa, je¿eli zachodzi obawa ukrycia siê tej osoby lub nie mo¿na ustaliæ jej to¿samoœci. U. na gor 1 cym uczynku ma miejsce wtedy, gdy schwytanie nastêpuje w czasie (w momencie) pope 3 nienia przestêpstwa (por. (...) N. ¿szego z 10.7.1987 r., VI KZP 8/87, OSNKW 1987, Nr 11–12, poz. 97) lub po jego pope 3 nieniu, ale kiedy sprawca pozostaje jeszcze na jego miejscu (por. R.A. S. , Zatrzymanie, s. 32). Poœcig za sprawc 1 powinien byæ rozpoczêty natychmiast po dokonaniu lub usi 3 owaniu dokonania przestêpstwa i mieæ ci 1 g 3 y charakter (por. T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postêpowanie, 2011, s. 575). Uprawnionym do ujêcia jest ka¿dy, tj. osoba fizyczna, bez wzglêdu na obywatelstwo, funkcjê i stosunek do sprawcy. Nie jest to zachowanie bezprawne, gdy¿ ten, kto ujmuje sprawcê w okolicznoœciach wskazanych w § 1, dzia 3 a w ramach ustawowego uprawnienia (J. Skorupka (red.), Kodeks postêpowania karnego. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2021). W okolicznoœciach niniejszej sprawy nie ulega 3 o w 1 tpliwoœci, ¿e P. M. ucieka 3 przed ochroniarzami po – jak siê wydaje – co najmniej usi 3 owaniu kradzie¿y. Nie wydaje siê bowiem normatywnym zachowaniem ucieczka w innych ni¿ opisane okolicznoœciach. Równie¿ ma 3 o prawdopodobne, aby ochroniarz zna 3 dane uciekaj 1 cego, co stanowi 3 oby przeszkodê w mo¿liwoœci zatrzymania go w ramach ujêcia obywatelskiego. Skoro zatem ka¿dy ze œwiadków zdarzenia mia 3 ustawowe prawo do podjêcia poœcigu za sprawc 1 przestêpstwa (równie¿ jego usi 3 owania – art. 13 k.p.k. ), to uprawnienie takie przys 3 ugiwa 3 o ochroniarzowi. Skoro zatem ustawodawca uprawni 3 ka¿dego do przytrzymania sprawcy i oddania go w rêce policji, to tym bardziej osoba wykonuj 1 ca obowi 1 zki z zakresu osób i mienia na podstawie wspomnianych wy¿ej ustaw takie uprawnienie posiada 3 a. Dlatego poœcigu za uciekaj 1 cym sprawc 1 nie mo¿na uznaæ za zachowanie bezprawne. Wreszcie nie mo¿na zarzuciæ, aby przyczyn 1 ucieczki sprawcy by 3 a pogoñ przez ochroniarzy. B. œredni 1 przyczyn 1 ucieczki by 3 a chêæ unikniêcia odpowiedzialnoœci karnej. Nie mo¿na oczekiwaæ, ¿e pracownicy ochrony bêd 1 przygl 1 daæ siê sprawcy przestêpstwa i pozwol 1 , aby spokojnym krokiem oddali 3 siê, co uniemo¿liwi 3 oby poci 1 gniêcie go do odpowiedzialnoœci karnej. Nawet nagranie z monitoringu mo¿e byæ niewystarczaj 1 ce, aby ustaliæ personalia sprawcy. (...) nawet, ¿e P. M. nie usi 3 owa 3 w sklepie (...) dokonaæ przestêpstwa, to po pierwsze jego bieg nale¿a 3 o uznaæ za co najmniej niebezpieczny dla innych klientów Centrum Handlowego, a po drugie to jego dzia 3 anie doprowadzi 3 o do szkody, gdy¿ to w 3 aœnie on wpad 3 na powoda i spowodowa 3 jego upadek. W tej sytuacji skrótowo nale¿y odnieœæ siê do odpowiedzialnoœci pozwanego jako odpowiedzialnoœci za cudze czyny. Zgodnie bowiem z art. 429 k.c. kto powierza wykonanie czynnoœci drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodê wyrz 1 dzon 1 przez sprawcê przy wykonywaniu powierzonej mu czynnoœci, chyba ¿e nie ponosi winy w wyborze albo ¿e wykonanie czynnoœci powierzy 3 osobie, przedsiêbiorstwu lub zak 3 adowi, które w zakresie swej dzia 3 alnoœci zawodowej trudni 1 siê wykonywaniem takich czynnoœci. Po pierwsze powód nie wykaza 3 , aby pozwany powierzy 3 us 3 ugi w zakresie ochrony osób i mienia na terenie sklepu wielkopowierzchniowego A. . Pozwany nie powierzy 3 nawet takich us 3 ug na terenie poza sklepem, gdy¿ jak wynika ze z 3 o¿onej umowy (vide: k. 93-100) czynnoœci te powierzone zosta 3 y przez Centrum (...) sp. z o.o. w W. . Poza tym okolicznoœci 1 egzoneracyjn 1 w tym przypadku jest powierzenie wykonywania tych czynnoœci profesjonaliœcie. Z. ¿ywszy na koncesjonowanie dzia 3 alnoœci o tym charakterze ( art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia ) nie ulega 3 o w 1 tpliwoœci, ¿e powierzaj 1 cy takie czynnoœci zwolniony jest z odpowiedzialnoœci za szkody powsta 3 e z winy tego podmiotu, wzglêdnie przez jego pracowników (w zw. z art. 430 k.c. ). (...) nie znalaz 3 tak¿e podstaw do uznania, aby pozwany zobowi 1 zany by 3 do wprowadzenia jakichkolwiek regulacji dotycz 1 cych funkcjonowania pracowników ochrony na terenie centrum handlowego. W szczególnoœci pozwany nie odpowiada 3 za dzia 3 ania pracowników ochrony jednego sklepów na jego terenie. Je¿eli – jak twierdzi powód – dzia 3 anie pracownika ochrony by 3 o bezprawne, to tym bardziej nie jest konieczne, aby wprowadzaæ jakiekolwiek ponadustawowe regulacje, o czym w formie pytañ retorycznych argumentowa 3 pozwany. Nie by 3 o tak¿e podstaw do uznania, ¿e zarz 1 dca Centrum Handlowe ponosi 3 odpowiedzialnoœæ na zasadzie ryzyka stosownie do art. 435 § 1 k.c. , stanowi 1 cego, ¿e prowadz 1 cy na w 3 asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak 3 ad wprawiany w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody (pary, gazu, elektrycznoœci, paliw p 3 ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz 1 dzon 1 komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak 3 adu, chyba ¿e szkoda nast 1 pi 3 a wskutek si 3 y wy¿szej albo wy 31 cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr 1 nie ponosi odpowiedzialnoœci. Brak jest bowiem podstaw do zakwalifikowania Centrum Handlowego jako przedsiêbiorstwa wprawianego w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody. Powodem wprowadzenia przez ustawodawcê obostrzonej odpowiedzialnoœci opartej na zasadzie ryzyka by 3 rozwój techniki i stosowanie przez przedsiêbiorców w celu prowadzenia dzia 3 alnoœci gospodarczej takich urz 1 dzeñ, które powoduj 1 powa¿ne zagro¿enie dla otoczenia. Dlatego do zastosowania opisanej regulacji nie wystarcza, aby przedsiêbiorstwo wykorzystywa 3 o elementarne si 3 y przyrody (np. energiê elektryczn 1 , paliwa, gaz), lecz chodzi tu o procesy polegaj 1 ce na przetwarzaniu energii elementarnej na pracê lub inne postacie energii, co wymaga u¿ycia maszyn i innych urz 1 dzeñ. W orzecznictwie trafnie wskazuje siê, ¿e ustalaj 1 c zakres stosowania powo 3 anego przepisu, nale¿y uwzglêdniæ trzy elementy: stopieñ zagro¿enia ze strony stosowanych urz 1 dzeñ, stopieñ komplikacji przy przetwarzaniu energii elementarnej na pracê oraz ogólny poziom techniki (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 12 lipca 1977 r., IV CR 216/77, OSNC 1978/4/73). Centrum Handlowe korzysta z urz 1 dzeñ zasilanych energi 1 elektryczn 1 , ale nie przetwarza tej energii, a urz 1 dzenia korzystaj 1 ce z tej energii nie stwarzaj 1 c zagro¿enia dla otoczenia. W spo 3 eczeñstwie powszechne jest korzystanie z analogicznych urz 1 dzeñ. Wreszcie powsta 3 a szkoda nie pozostawa 3 a w jakimkolwiek zwi 1 zku z dzia 3 aniem urz 1 dzeñ wprawianych w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody. Nie by 3 o wiêc podstaw, aby do pozwanego stosowaæ art. 435 § 1 k.c. , bêd 1 cy podstaw 1 rozszerzonej odpowiedzialnoœci odszkodowawczej ponoszonej przez przedsiêbiorstwo wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody. Negatywna ocena roszczenia powoda co do zasady (...) z badania wysokoœci poniesionej szkody maj 1 tkowej jak i niemaj 1 tkowej, czego wyraz stanowi 3 y opisane na wstêpie rozwa¿añ rozstrzygniêcia w przedmiocie pominiêcia dowodów. Pomimo powy¿szej oceny (...) , ¿e podniesiony zarzut przedawnienia okaza 3 siê chybiony. Do szkody dosz 3 o dnia 30 marca 2015 roku. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej wniesiony dnia 29 marca 2018 roku stosownie do treœci art. 123 § 1 pkt 1 k.c. przerwa 3 bieg przedawnienia i rozpocz 13 na nowo jeszcze w tym samym roku. Z. ¿ywszy na regulacjê art. 118 k.c. i up 3 ywu terminu przedawnienia na koniec roku kalendarzowe, to zg 3 oszone pozwem wniesionym dnia 30 grudnia 2021 roku roszczenie nie mog 3 o byæ przedawnione, przyjmuj 1 c za stronami co najmniej 3-letnimi termin przedawnienia. (...) na uwadze ca 3 okszta 3 t rozwa¿ (...) na podstawie art. 415 k.c. , art. 429 k.c. (w zw. z art. 430 k.c. ) oraz art. 435 § 1 k.c. stosowanych a contrario powództwo w punkcie I. wyroku nale¿a 3 o oddaliæ. O kosztach procesu orzeczono w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporz 1 dzenia Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op 3 at za czynnoœci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.), obci 1 ¿aj 1 c powoda jako przegrywaj 1 cego proces ca 3 oœci 1 poniesionych przez pozwanego kosztów procesu, na co sk 3 ada 3 y siê: wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie adwokata (3.600,00 z 3 ) oraz op 3 ata skarbowa od pe 3 nomocnictwa (17,00 z 3 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI