I C 4/20

Sąd Rejonowy w OpocznieOpoczno2020-06-17
SAOSKarnepaserstwoŚredniarejonowy
przepadekpaserstwokradzieżprokuratorodpowiedzialność cywilnaczyn zabronionyskarb państwa

Sąd Rejonowy w Opocznie oddalił powództwo Prokuratora Rejonowego o zapłatę kwoty 290 zł z tytułu przepadku świadczenia, uznając brak podstaw do orzeczenia przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Prokurator Rejonowy w Opocznie wniósł o zasądzenie od S. L. kwoty 290 zł z tytułu przepadku świadczenia, argumentując, że pozwany uzyskał tę kwotę w zamian za sprzedaż przedmiotów pochodzących z kradzieży. Sąd Rejonowy w Opocznie oddalił powództwo, wskazując, że pozwany nie został skazany za popełnienie czynu zabronionego, a jedynie przeniósł posiadanie skradzionych przedmiotów, które następnie zostały zbyte przez inne osoby. Sąd uznał, że brak jest podstaw do orzeczenia przepadku świadczenia na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z art. 412 k.c.

Powództwo Prokuratora Rejonowego w Opocznie przeciwko S. L. dotyczyło zapłaty kwoty 290,00 zł z tytułu przepadku świadczenia na rzecz Skarbu Państwa. Prokurator wnosił o orzeczenie przepadku, wskazując, że pozwany S. L. uzyskał tę kwotę w lombardzie za sprzedaż przedmiotów pochodzących z kradzieży, której dopuścił się w warunkach recydywy. Kradzież dotyczyła mienia o łącznej wartości 1.770,00 zł, a pokrzywdzonymi byli W. L. i M. K. Postępowanie karne przeciwko S. L. zostało umorzone z powodu braku wniosku o ściganie. Natomiast osoby, które nabyły od S. L. skradzione przedmioty (K. L., W. B., W. M.), zostały skazane wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Opocznie (sygn. akt II K 133/19) za przestępstwo paserstwa (art. 291 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w Opocznie, rozpoznając sprawę cywilną, oddalił powództwo. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 11 k.p.c. ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wiążą sąd w postępowaniu cywilnym, jednakże pozwany S. L. nie był oskarżony ani skazany w sprawie karnej. Sąd uznał, że z akt sprawy karnej nie wynika, aby S. L. popełnił czyn zabroniony, a jedynie przeniósł posiadanie przedmiotów, które następnie zostały zbyte przez inne osoby. Kluczową przesłanką do orzeczenia przepadku z art. 412 k.c. jest świadomość niegodziwości czynu po obu stronach, co w tym przypadku nie zostało wykazane w stosunku do pozwanego. W związku z tym, sąd orzekł o oddaleniu powództwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można orzec przepadku świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli nie wykazano, że pozwany popełnił czyn zabroniony lub działał w celu niegodziwym, a jedynie przeniósł posiadanie przedmiotów pochodzących z kradzieży, które następnie zostały zbyte przez inne osoby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest podstaw do orzeczenia przepadku świadczenia na podstawie art. 412 k.c., ponieważ pozwany S. L. nie został skazany za popełnienie czynu zabronionego. Z akt sprawy karnej wynikało, że jedynie przeniósł posiadanie skradzionych przedmiotów, a ich zbyciem zajęły się inne osoby. Kluczowe jest wykazanie świadomości niegodziwości czynu po stronie osoby spełniającej świadczenie, co w tym przypadku nie miało miejsca w stosunku do pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

S. L.

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Rejonowy w Opocznieorgan_państwowypowód
S. L.osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwaorgan_państwowybeneficjent
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.organ_państwowyreprezentant Skarbu Państwa

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 412

Kodeks cywilny

Sąd może orzec przepadek świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli świadczenie to zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. Jeżeli przedmiot świadczenia został zużyty lub utracony, przepadkowi może ulec jego wartość.

Pomocnicze

k.p.c. art. 7

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 55

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany S. L. nie został skazany za popełnienie czynu zabronionego. Brak jest dowodów na świadomość pozwanego S. L. o niegodziwości czynu. Pozwany jedynie przeniósł posiadanie przedmiotów, a ich zbyciem zajęły się inne osoby.

Odrzucone argumenty

Świadczenie zostało spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego. Uzyskanie przez pozwanego kwoty 290 zł stanowiło nienależne świadczenie podlegające przepadkowi.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Pozwany w sprawie to S. L. , czyli osoba przeciwko której nie został sporządzony i skierowany akt oskarżenia, ani wydany prawomocny wyrok skazujący. Przesłanką możliwości przepadku z art. 412 k.c. jest, aby świadczenie zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. K. jest wykazanie świadomości niegodziwości po obydwu stronach, czyli przyjmującego i spełniającego świadczenie.

Skład orzekający

Zofia Michałowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 412 k.c. w kontekście odpowiedzialności osoby, która nie została skazana za czyn zabroniony, ale zbyła przedmioty pochodzące z kradzieży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone wobec braku wniosku o ściganie, a odpowiedzialność cywilna jest dochodzona na podstawie przepisów o przepadku świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność odpowiedzialności cywilnej w kontekście przestępstw, szczególnie gdy osoba bezpośrednio nie skazana jest przedmiotem roszczenia o przepadek świadczenia. Pokazuje znaczenie formalnych przesłanek procesowych i dowodowych.

Czy można stracić pieniądze, nawet jeśli nie zostałeś skazany za kradzież?

Dane finansowe

WPS: 290 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 4/20 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Zofia Michałowska Protokolant:st. sekr. sąd. Krystyna Grabska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. w Opocznie sprawy z powództwa Prokuratora Rejonowego w Opocznie przeciwko S. L. o zapłatę oddala powództwo. Na oryginale podpis Sędziego Za zgodność z oryginałem świadczy Sygn. akt I C 4/20 UZASADNIENIE Powód Prokurator Rejonowy w Opocznie działając na podstawie art. 7 k.p.c. i art. 55 k.p.c. oraz art. 412 k.c. w pozwie wniesionym w dniu 3 stycznia 2020 r. wnosił o orzeczenie przepadku świadczenia oraz o zasądzenie od pozwanego S. L. na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. kwoty 290,00 zł z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia oraz zasądzenie od pozwanego S. L. kosztów sądowych. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że Prokuratura Rejonowa w Opocznie nadzorowała postępowanie przygotowawcze przeciwko S. L. podejrzanemu o to, że w okresie od 1 grudnia 2018 r. do dnia 13 stycznia 2019 r. w miejscowości A. dokonał kradzieży mienia działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru ze znajdujących się na terenie posesji pomieszczeń gospodarczych zabrał w celu przywłaszczenia myjkę ciśnieniową marki P. model (...) 150 B2 o wartości 500,00 zł, szlifierkę kątową marki G. (...) model (...) o wartości 240,00 zł, szlifierkę kątową marki B. koloru niebieskiego o wartości 200,00 zł, wiertarko – wkrętarkę elektryczną marki H. koloru zielonego o wartości 300,00 zł, zestaw kluczy nasadowych marki K. w walizce koloru czarnego o wartości 130,00 zł oraz dwóch sztuk felg aluminiowych wraz z oponami w rozmiarze 14” o wartości 400,00 zł, czym spowodował straty o łącznej wartości 1.770,00 zł działając na szkodę W. L. i M. K. , przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. , w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, będąc skazanym za umyślne przestępstwo podobne, tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Prawomocnym postanowieniem o umorzeniu z dnia 14.03.2019 r. zatwierdzonym przez prokuratora w dniu 20.03.2019 r. postępowanie zostało zakończone z uwagi na brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej na zasadzie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. W toku przedmiotowego postępowania ustalono, iż przedmioty skradzione na szkodę ojca W. L. , S. L. sprzedał innym osobom oraz za pośrednictwem innych osób w Lombardzie. W związku z tym materiały dotyczące popełnienia przez te osoby czynów z art. 291 § 1 k.k. wyłączono do odrębnego postępowania, które prowadzone było za numerem PR Ds. 316.2019 i zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia przeciwko K. L. , W. B. i W. M. . Wyrokiem Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 14 maja 2019 r. w sprawie sygn. akt II K 133/19 wyżej wymienieni oskarżeni zostali uznani za winnych popełnienia zarzucanego im czynu z art. 291 § 1 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzono im karę grzywny w ilości po 50 stawek dziennych, a wysokość jednej stawki ustalono na kwotę 20,00 zł oraz zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 70,00 zł tytułem kosztów postępowania oraz kwotę po 50 zł tytułem opłaty. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego: - K. L. za zastawienie szlifierki kątowej marki G. (...) model (...) o wartości 240,00 zł w lombardzie w O. uzyskał pieniądze w kwocie 90,00 zł, które przekazał S. L. , - W. B. zapłacił S. L. kwotę 100,00 zł za pochodzące z kradzieży przedmioty w postaci wiertarko – wkrętarki marki H. koloru zielonego z przewodem elektrycznym koloru czerwonego o długości ok. 2 metrów wartości 300,00 zł, zestawu kluczy nasadowych marki K. wraz z walizką koloru czarnego o wymiarach 30 x 30 cm o wartości 130,00 zł, - W. M. zastawił w lombardzie myjkę ciśnieniową marki P. model (...) 150 B2 o wartości 500,00 zł, a uzyskane pieniądze w kwocie 100,00 zł przekazał S. L. . Z powyższego wynika, że S. L. uzyskał nienależne świadczenie w łącznej kwocie 290,00 zł. Zgodnie z treścią art. 412 k.c. Sąd może orzec przepadek świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli świadczenie to zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. Mając powyższe na uwadze, zdaniem powoda, żądanie pozwu należy uznać za zasadne, a uzyskana przez pozwanego kwota 290,00 zł winna ulec przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z dyspozycją art. 412 k.c. /vide: - pozew z uzasadnieniem i załącznikami k. 3 – 8/ Pozwany S. L. nie zajął stanowiska w sprawie. Przesyłka zawierająca odpis pozwu wysłana na adres pozwanego wskazany w pozwie, prawidłowo awizowana została zwrócona jako niepodjęta w terminie. /vide: - koperta k. 10/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Prawomocnym postanowieniem o umorzeniu z dnia 14 marca 2019 r. zatwierdzonym przez prokuratora w dniu 20 marca 2019 r. zakończone zostało postępowanie przeciwko S. L. podejrzanemu o to, że w okresie od 1 grudnia 2018 r. do dnia 13 stycznia 2019 r. w miejscowości A. dokonał kradzieży mienia działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru ze znajdujących się na terenie posesji pomieszczeń gospodarczych zabrał w celu przywłaszczenia myjkę ciśnieniową marki P. model (...) 150 B2 o wartości 500,00 zł, szlifierkę kątową marki G. (...) model (...) o wartości 240,00 zł, szlifierkę kątową marki B. koloru niebieskiego o wartości 200,00 zł, wiertarko – wkrętarkę elektryczną marki H. koloru zielonego o wartości 300,00 zł, zestaw kluczy nasadowych marki K. w walizce koloru czarnego o wartości 130,00 zł oraz dwóch sztuk felg aluminiowych wraz z oponami w rozmiarze 14” o wartości 400,00 zł, czym spowodował straty o łącznej wartości 1.770,00 zł działając na szkodę W. L. i M. K. , przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. , w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, będąc skazanym za umyślne przestępstwo podobne, tj. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , na zasadzie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. – wobec braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej. /dowód: - postanowienie z dnia 14.03.2019 r. k. 7/ Wyrokiem nakazowym z dnia 14 maja 2019 r. wydanym w sprawie sygn. akt II K 133/19 Sąd Rejonowy w Opocznie po rozpoznaniu sprawy: - K. L. oskarżonego o to, że w dniu 23 stycznia 2019 r. w K. przyjął i pomógł w zbyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego w ten sposób, że przyjął od S. L. pochodzącą z zaistniałej od 1 grudnia 2018 r. w miejscowości A. kradzieży mienia na szkodę W. L. i M. K. szlifierkę kątową marki G. (...) model (...) o wartości 240,00 zł, a następnie zbył w lombardzie J. przy ul. (...) w O. , tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. , - W. B. oskarżonego o to, że w grudniu 2018 r. w miejscowości K. nabył od S. L. wiertarko – wkrętarkę marki H. koloru zielonego z przewodem elektrycznym koloru czerwonego długości około 2 metrów o wartości 300,00 zł, zestaw kluczy nasadowych marki K. wraz z walizką koloru czarnego o wymiarach 30 x 30 cm o wartości 130,00 zł, za łączną kwotę 100,00 zł wiedząc o tym, iż rzeczy te uzyskano za pomocą czynu zabronionego, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. , - W. M. oskarżonego o to, że w dniu 8 grudnia 2018 r. w O. przyjął i pomógł w zbyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego w ten sposób, że przyjął od S. L. pochodzącą z zaistniałej od 1 grudnia 2018 r. w miejscowości A. kradzieży mienia na szkodę W. L. i M. K. myjkę ciśnieniową marki P. model (...) 150 B2 o wartości 500,00 zł, a następnie zbył w lombardzie J. przy ul. (...) w O. , tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. oskarżonych K. L. , W. B. i W. M. uznał za winnych popełnienia zarzucanego im czynu z art. 291 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył im karę grzywny w ilości po 50 stawek dziennych, a wysokość jednej stawki ustalił na kwotę 20,00 zł oraz zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 70,00 zł tytułem kosztów postępowania oraz kwotę po 50,00 zł tytułem opłaty. /dowód: - wyrok nakazowy z dnia 14.05.2019 r. k. 8 – 8v/ Sąd zważył, co następuje: Sąd uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną powództwa w niniejszej sprawie stanowi, wskazany przez powoda, art. 412 k.c. , z którego wynika, że sąd może orzec przepadek świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli świadczenie to zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. Jeżeli przedmiot świadczenia został zużyty lub utracony, przepadkowi może ulec jego wartość. W myśl art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną. Pozwany w sprawie to S. L. , czyli osoba przeciwko której nie został sporządzony i skierowany akt oskarżenia, ani wydany prawomocny wyrok skazujący. Z niczego nie wynika zatem, iż popełnił on czyn zabroniony, a na pewno nie z analizy akt sprawy karnej Sądu Rejonowego w Opocznie sygn. akt II 133/19. Z opisów czynów w tej sprawie karnej wynika, iż S. L. jedynie przeniósł posiadanie przedmiotów opisanych w wyroku nakazowym, bo nie był ich właścicielem. Dopiero w dalszej kolejności osoby, które to posiadanie od niego przejęły rozdysponowały tymi przedmiotami. Przesłanką możliwości przepadku z art. 412 k.c. jest, aby świadczenie zostało świadomie spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego przez ustawę lub w celu niegodziwym. K. jest wykazanie świadomości niegodziwości po obydwu stronach, czyli przyjmującego i spełniającego świadczenie. Sąd uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu opisów czynów zabronionych popełnionych przez skazanych wyrokiem nakazowym wydanym przez Sąd Rejonowy w Opocznie dnia 14 maja 2019 r. w sprawie sygn.. akt II K 133/19, brak jest podstaw do orzeczenia przepadku świadczenia w stosunku do pozwanego S. L. . Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI