I C 3999/17

Sygn. akt I C 3999/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Daria Ratymirska Protokolant: sekr. sąd. Daria Mokrzycka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku w Kłodzku sprawy z powództwa Z. G. przeciwko (...) Sp. z o.o. w S. o ustalenie I. oddala powództwo; II. nie obciąża powódki kosztami procesu. (...) UZASADNIENIE Z. G. wniosła pozew przeciwko (...) sp. z o.o. w S. „o ustalenie, że należność w postaci pożyczki konsumenckiej w wysokości 19900 zł od S. F. S. zawarta z jej mężem nie istnieje”. Podała, że od 2010r. komornik prowadzi przeciwko niej egzekucję, chociaż nie podpisała umowy o pożyczkę. Pozwana przejęła wierzytelność. W załączeniu przedłożyła umowę pożyczki konsumenckiej nr (...) z dnia 20.03.2008r., zawartą pomiędzy S. F. S. w G. a S. G. . Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzuciła, brak interesu prawnego po stronie powódki w żądaniu ustalenia stosunku prawnego. Podniosła, że w sprawie zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki sąd wydał już prawomocny nakaz zapłaty, opatrzony klauzulą wykonalności; wierzytelność z tego tytułu została następnie zbyta na rzecz strony pozwanej, a tut. Sąd wydał postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz cesjonariusza. Pozwana podniosła, że w sprawach o świadczenie dłużnik dopóty ma interes prawny w ustaleniu rozmiaru swego obowiązku, dopóki nie został przez wierzyciela pozwany o świadczenie. Gdy wystąpiono wcześniej z powództwem o świadczenie, to niedopuszczalne jest późniejsze powództwo o ustalenie, jako dotyczące żądania nie innego, lecz tylko węższego co do zakresu. Zasądzenie świadczenia wymaga bowiem uprzedniego przesądzenia zasady jego istnienia, tj. bytu stosunku prawnego, z którego ono wynika. Pozwana podniosła, że źródłem zobowiązania powódki było poręczenie, jakie udzieliła mężowi, zaciągającemu pożyczkę w (...) , powódka wiedziała o swoim zobowiązaniu, wnosiła o rozłożenie zadłużenia na raty, przy czym wobec powódki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) H. S. pod sygn. akt (...) . Pozwana podniosła, że powódce nie służy powództwo o ustalenie, skoro mogła w sprzeciwie od nakazu zapłaty podnosić twierdzenia przeciwko żądaniu pozwu, ewentualnie skorzystać z innych środków ochrony, przewidzianych przez przepisy prawa. Podniosła zarazem, że powódka nie przedstawiła żadnych twierdzeń, dających podstawę do ustalenia „nieistnienia należności”. Sąd ustalił: W dniu 20.03.2008r. mąż powódki S. G. zawarł S. F. S. w G. umowę pożyczki konsumenckiej nr (...) , na podstawie której (...) udzieliła pożyczkobiorcy, na jego wniosek, pożyczki w wysokości 19.900 zł na okres od 20.03.2008 do 20.03.2016. Ustalono prowizję dla pożyczkodawcy w wysokości 975 zł, opłatę przygotowawczą w wysokości 20 zł. Ustalono oprocentowanie pożyczki wg zmiennej stopy procentowej, ustalanej przez Zarząd (...) , wynoszącej w dniu zawarcia umowy 18,25% w skali roku. Całkowity koszt pożyczki został ustalony na 19.089,59 zł, a rzeczywista stopa oprocentowania na 21,87%. Spłata pożyczki miała nastąpić w ustalonych ratach do 20.03.2016r. Powódka poręczyła spłatę zobowiązania. Dowód: umowa pożyczki (k-2-4) Wobec zaprzestania spłaty rat zgodnie z ustalonym harmonogramem, pożyczkodawca wypowiedział w.w. umowę. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie wydał w dniu 11.08.2011r. prawomocny nakaz zapłaty w sprawie z powództwa S. w G. przeciwko dłużnikom solidarnym S. G. i Z. G. (jako poręczycielowi); należność, zasądzona nakazem, obejmowała zadłużenie z tytułu w.w. pożyczki (sygn. akt (...) ). Prawomocnym postanowieniem z dnia 20.09.2011r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nadał klauzulę wykonalności w.w. nakazowi na rzecz S. w G. . Pierwotny wierzyciel S. w G. przeniósł w dniu 26.03.2012r. wierzytelność, wynikającą z tytułu wykonawczego, na rzecz (...) S.a (...) , a ta następnie na rzecz strony pozwanej. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25.03.2013r. tut. Sąd nadał klauzulę wykonalności w.w. nakazowi na rzecz strony pozwanej (...) sp. z o.o. w S. . Dowód: nakaz zapłaty z dnia 11.08.2011r. (k-28); postanowienie Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 20.09.2011 (k-28v.) postanowienie tut. Sądu z dnia 25.03.2013r., (...) (k-29) Pismem z dnia 18.07.2016r. pozwana wraz z mężem S. G. zwróciła się do pełnomocnika strony pozwanej o wyrażenie zgody na spłatę zadłużenia, wynikającego z w.w. nakazu, w kwocie 19.194,49 zł w ratach po 400 zł miesięcznie, bezpośrednio na konto wierzyciela. Zwrócili się o umorzenie odsetek (w kwocie 6746,42 zł), oraz o wycofanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) H. S. pod sygn. akt (...) . Dowód: pismo pozwanej z dn. 18.07.2016r. (k-30-31) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Z. G. wniosła „o ustalenie, że należność w postaci pożyczki konsumenckiej w wysokości 19900 zł od S. F. S. zawarta z jej mężem nie istnieje”, podnosząc, że „nie podpisała umowy o pożyczkę”. Zaprzeczyła zarazem, że podpis (...) , nakreślony pod przedmiotową umową, jako poręczyciel, został przez nią nakreślony, podobnie, jak wszystkie inne podpisy, znajdujące się w aktach sprawy, w tym pod pozwem, pismami procesowymi, pełnomocnictwem procesowym, potwierdzeniami odbioru korespondencji. Sąd podzielił stanowisko pozwanej, że po stronie powódki brak było interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego. W sprawie zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie wydał w dniu 11.08.2011r. prawomocny nakaz zapłaty (sygn. akt (...) ) - w sprawie z powództwa pierwotnego wierzyciela S. w G. przeciwko dłużnikom solidarnym S. G. i Z. G. (jako poręczycielowi). Prawomocnym postanowieniem z dnia 20.09.2011r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nadał klauzulę wykonalności w.w. nakazowi na rzecz S. w G. , a następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 25.03.2013r. tut. Sąd nadał klauzulę wykonalności w.w. nakazowi na rzecz strony pozwanej (...) sp. z o.o. w S. , jako następcy prawnego dotychczasowego wierzyciela. Jak słusznie podnosiła strona pozwana, w oparciu o stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone m.in. w wyroku z dnia 9.12.2011r., III CSK 138/11; wyroku z dnia 5.2.2009r., I CSK 332/08; postanowieniu z dnia 29.10.2009r., III CZP 79/09; oraz stanowiska sądów powszechnych, wyrażone w postanowieniu SA w Katowicach z dnia 27.09.2012r., V ACZ 706/12; wyroku SA w Białymstoku z dnia 7.2.2014r., I ACa 409/13 - w sprawach o świadczenie dłużnik dopóty ma interes prawny w ustaleniu rozmiaru swego obowiązku, dopóki nie został przez wierzyciela pozwany o świadczenie. Skoro wcześniej wystąpiono z powództwem o świadczenie, to niedopuszczalne jest późniejsze powództwo o ustalenie, jako dotyczące tego samego żądania. Zasądzenie świadczenia wymaga bowiem uprzedniego przesądzenia zasady jego istnienia, tj. bytu stosunku prawnego, z którego ono wynika. Dochodzone przez powódkę żądanie pozostaje w ścisłym związku z roszczeniem, co do którego wydano już prawomocny nakaz zapłaty i obecnie Sąd nie może ingerować w kwestie, stanowiące przedmiot tamtego postępowania, w tym czynić ustaleń faktycznych na gruncie łączącego strony stosunku prawnego z umowy poręczenia w sposób sprzeczny z treścią prawomocnego nakazu zapłaty. Powództwo z art. 189 kpc nie może służyć do weryfikacji prawomocnych rozstrzygnięć, zapadłych w innych sprawach. Pozwana mogła złożyć sprzeciw od w.w. nakazu zapłaty i tam podnosić twierdzenia przeciwko żądaniu pozwu. W tych okolicznościach powództwo wniesione w niniejszej sprawie podlegało oddaleniu. Niezależnie od powyższego, zgodnie z zarzutem pozwanej, źródłem zobowiązania powódki jest poręczenie, jakie udzieliła mężowi, zaciągającemu pożyczkę w (...) , zobowiązując się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał ( art. 876 kc ). Powódka wiedziała o swoim zobowiązaniu, znosiła egzekucję (poza sporem pozostaje, że w sprawie tej toczy się postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez Komornika Sądowego H. S. sygn. akt (...) ) i jednocześnie zwracała się do wierzyciela o rozłożenie zadłużenia na raty, umorzenie odsetek. Niezrozumiałym jest więc jej pozew w niniejszej sprawie, oparty na negowaniu istniejącego zobowiązania. Bezzasadnym jest ponadto jej zarzut, oparty na kwestionowaniu podpisu, złożonego w charakterze poręczyciela pod dołączoną do pozwu umową. Pozwana zaprzeczyła na rozprawie, aby złożyła taki podpis pod umową, a także pod wszystkimi innymi dokumentami, znajdującymi się w aktach sprawach, jak pozew, oświadczenie majątkowe, pisma procesowe, pełnomocnictwo (przedstawione na rozprawie, jako udzielone bezpośrednio przed rozprawą), potwierdzenia odbioru pism korespondencji sądowej. Jej stanowisko należało ocenić jako całkowicie niewiarygodne, nielogiczne i stanowiące jedynie nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności za zobowiązanie. Pomimo przegrania sprawy, Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu ( art. 102 kpc ), uwzględniając jej bardzo trudną sytuację majątkową, rodzinną i osobistą. Wspólnie z mężem prowadzą gospodarstwo domowe, utrzymując się jedynie z niskich świadczeń emerytalnych, nikt im nie pomaga w utrzymaniu, są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, a ponadto toczy się przeciwko nim postępowanie egzekucyjne, dotyczące zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy pożyczki, co znacznie ogranicza ich możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.