I C 397/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. R. wniósł pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu nr (...) z dnia 23 lipca 2007 r. oraz o zasądzenie zwrotu nienależnych świadczeń. Jako podstawę nieważności umowy wskazał abuzywność postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji do franka szwajcarskiego. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, oparł się na mocy wiążącej prawomocnego wyroku wydanego w innej sprawie (sygn. akt XII C 1793/23) dotyczącej tej samej umowy kredytu. W tamtym postępowaniu Sąd Okręgowy uznał klauzule waloryzacyjne za abuzywne, co skutkowało nieważnością całej umowy kredytu. W obecnej sprawie Sąd przyjął te ustalenia jako wiążące na mocy art. 365 § 1 k.p.c. W związku z tym, że umowa została uznana za nieważną, Sąd zasądził od banku na rzecz powoda zwrot części wpłat dokonanych w CHF (46 982,89 CHF wraz z odsetkami), uznając je za świadczenie nienależne na podstawie art. 410 § 2 k.c. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Sąd zasądził również od banku na rzecz powoda zwrot kosztów procesu, uznając powoda za stronę wygrywającą sprawę niemal w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń w sprawach dotyczących umów kredytów frankowych oraz stosowania teorii dwóch kondykcji w rozliczeniach nieważnych umów.
Orzeczenie opiera się na specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym na mocy wiążącej wcześniejszego wyroku. Interpretacja art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście umów kredytowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu indeksacji i ustalania kursów walut, mają charakter abuzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu indeksacji i ustalania kursów walut mają charakter abuzywny, ponieważ pozwalają bankowi na jednostronne i arbitralne kształtowanie kursów walut, co rażąco narusza interes konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej samej sprawie, który stwierdził abuzywność klauzul waloryzacyjnych z uwagi na brak określenia marży banku, jednostronne kształtowanie kursów przez bank oraz brak indywidualnego uzgodnienia.
Jaka jest konsekwencja stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konsekwencją stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych jest nieważność całej umowy kredytu, ponieważ ryzyko kursowe jest elementem istotnym dla umowy, a jego eliminacja zmienia jej charakter.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że usunięcie klauzul abuzywnych dotyczących kursów walut oznacza pośrednie usunięcie ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z waloryzacją umowy. Skoro ryzyko kursowe określa główny przedmiot umowy, jego eliminacja powoduje zmianę charakteru umowy i niemożność jej utrzymania w obrocie prawnym.
Czy prawomocne orzeczenie sądu w innej sprawie dotyczącej tej samej umowy kredytu wiąże sąd w kolejnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy oraz organy państwowe, zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 365 § 1 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że moc wiążąca orzeczenia obejmuje ustalenia faktyczne i oceny prawne dotyczące przedmiotu sporu, co uniemożliwia ponowne badanie tych kwestii w kolejnym postępowaniu.
Jak należy rozliczyć świadczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczenie świadczeń stron w przypadku nieważności umowy kredytu następuje na podstawie przepisów o świadczeniu nienależnym (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.), stosując teorię dwóch kondykcji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 6/21), zgodnie z którą umowa bezskuteczna bez niedozwolonego postanowienia jest w całości nieważna, a strony mogą żądać zwrotu świadczeń jako nienależnych. Roszczenia stron są odrębne i nie podlegają automatycznej kompensacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych w przypadku nieważności umowy.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku zwrotu uzyskanej korzyści majątkowej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określa termin spełnienia świadczenia w przypadku zobowiązania bezterminowego.
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do obciążenia jednej strony wszystkimi kosztami, gdy druga strona uległa tylko co do nieznacznej części swego żądania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksacyjnych umowy kredytu. • Nieważność całej umowy kredytu w konsekwencji abuzywności klauzul. • Moc wiążąca prawomocnego wyroku w innej sprawie dotyczącej tej samej umowy (art. 365 § 1 k.p.c.). • Roszczenie o zwrot świadczeń nienależnych na podstawie art. 410 k.c.
Odrzucone argumenty
Ważność umowy kredytu i jej postanowień. • Brak abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Możliwość zastosowania konstrukcji częściowej abuzywności (wykreślenie marży kursowej).
Godne uwagi sformułowania
klauzule waloryzacyjne mają charakter abuzywny i nie wiążą kredytobiorcy – konsumenta • konsekwencją ich usunięcia jest nieważność całej umowy kredytu • moc wiążącą prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2024 r. (sygn. akt XII C 1793/23) • nie jest władny do dokonywania odmiennych ustaleń z uprzednio osądzoną kwestią • teoria dwóch kondykcji za prawidłowy sposób, który sąd może rozstrzygnąć o roszczeniu „frankowicza”
Skład orzekający
Sławomir Urbaniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń w sprawach dotyczących umów kredytów frankowych oraz stosowania teorii dwóch kondykcji w rozliczeniach nieważnych umów."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym na mocy wiążącej wcześniejszego wyroku. Interpretacja art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście umów kredytowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i pokazuje, jak prawomocne orzeczenie w jednej sprawie może wpłynąć na rozstrzygnięcie innej, podobnej sprawy, co jest kluczowe dla zrozumienia mechanizmów prawnych.
“Prawomocny wyrok w sprawie kredytu frankowego przesądził o losie kolejnej sprawy – jak działa zasada związania orzeczeniem?”
Dane finansowe
WPS: 46 982,89 CHF
zwrot świadczeń nienależnych: 46 982,89 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.