I C 396/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uzgodnił treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, korygując wpis służebności gruntowej z 4 na 2 metry szerokości.
Powodowie domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie służebności gruntowej, wskazując na błąd w jej ustanowieniu (szerokość 4m zamiast 2m) i osobie ustanawiającej. Pozwana początkowo wniosła o oddalenie powództwa, jednak ostatecznie wyraziła zgodę na zmianę żądania. Sąd, opierając się m.in. na wcześniejszym prawomocnym wyroku w podobnej sprawie, ustalił, że służebność została ustanowiona na szerokość 2 metrów i uzgodnił treść księgi wieczystej.
Sprawa dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie służebności gruntowej przejazdu, przechodu i przegonu. Powodowie K. S. i Z. S. domagali się wykreślenia wpisu o ustanowieniu służebności na szerokość 4 metrów i wpisania służebności na szerokość 2 metrów, argumentując, że pierwotne oświadczenie o ustanowieniu służebności w umowie darowizny z 1991 roku było błędne co do szerokości i osoby ustanawiającej. Pozwana K. K. pierwotnie wnosiła o oddalenie powództwa, ale ostatecznie zgodziła się na zmianę żądania powodów i uznała powództwo w zmienionym zakresie. Sąd, analizując dokumenty (umowy darowizny, mapy, akty notarialne) oraz zeznania świadków i stron, a także opierając się na prawomocnym wyroku w sprawie I C 140/16, ustalił, że służebność została faktycznie ustanowiona na szerokość 2 metrów, a nie 4 metrów, jak pierwotnie wpisano w księdze wieczystej. Sąd uzgodnił treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, korygując wpis służebności do szerokości 2 metrów. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono, a koszty procesu wzajemnie zniesiono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, treść księgi wieczystej była niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie szerokości pasa służebności (4 metry zamiast 2 metrów) oraz osoby, która ją ustanowiła.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnym wyroku w sprawie I C 140/16, który ustalił, że służebność została ustanowiona na szerokość 2 metrów, a oświadczenie złożył K. S., a nie J. S. jak błędnie wpisano. Analiza dokumentów i zeznań potwierdziła tę wersję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
Strona wygrywająca
powodowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocny wyrok ma moc wiążącą.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Proces o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma na celu usunięcie faktycznie istniejącej niezgodności, poprzez dokonanie prawidłowych wpisów.
Pomocnicze
k.c. art. 245 § § 1
Kodeks cywilny
Stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, z zastrzeżeniem, że forma aktu notarialnego odnośnie ustanowienia służebności została zastrzeżona tylko dla oświadczenia właściciela, który ustanawia służebność.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany stron lub przedmiotu żądania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędny wpis w księdze wieczystej dotyczący szerokości służebności gruntowej (4m zamiast 2m). Błędny wpis w księdze wieczystej dotyczący osoby ustanawiającej służebność gruntową (J. S. zamiast K. S.). Potwierdzenie rzeczywistego stanu prawnego przez prawomocny wyrok w sprawie I C 140/16. Zgoda pozwanej na zmianę żądania i uznanie powództwa w zmienionym zakresie.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanej o ustanowieniu służebności na 4 metry i oświadczeniu K. S. w umowie darowizny z 1991 r. jako właściciela nieruchomości obciążonej.
Godne uwagi sformułowania
uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym nieodpłatnie służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości cztery metry nieodpłatnie służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości dwa metry nie sposób bowiem przyjąć, by notariusz sporządzający akt notarialny nr rep. A 91/91 przyjął oświadczenie o ustanowieniu służebności nie od właściciela działki, która miała zostać nią obciążona.
Skład orzekający
Magdalena Penar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych w przypadku błędnych wpisów, interpretacja oświadczeń woli przy ustanawianiu służebności gruntowych, znaczenie prawomocnych wyroków w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i błędów w dokumentacji, ale stanowi przykład stosowania przepisów o księgach wieczystych i służebnościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy w dokumentacji i interpretacji mogą prowadzić do sporów o nieruchomości, a także jak ważna jest precyzja w aktach notarialnych i księgach wieczystych. Rozstrzygnięcie oparte na wcześniejszym wyroku jest interesujące z perspektywy stabilności prawnej.
“Błąd w księdze wieczystej: służebność miała 4 metry, a była tylko 2. Jak sąd naprawił pomyłkę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 396/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Magdalena Penar Protokolant: sekr. sądowy Piotr Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. w Gorlicach sprawy z powództwa K. S. , Z. S. przeciwko K. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I. uzgadnia z rzeczywistym stanem prawnym treść księgi wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach dla nieruchomości oznaczonej jako działka ew. 48/5 poprzez wykreślenie z działu III rubryki 3.4 podrubryki 3.4.1 wpisu o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości cztery metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr 4260-69 linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ” i wpisanie w to miejsce ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości dwa metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr 4260-69 linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ”, II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, III. koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi. SSR Magdalena Penar Sygn. akt I C 396/15 UZASADNIENIE Powodowie K. S. i Z. S. w pozwie skierowanym przeciwko K. K. domagali się uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnym treść księgi wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach dla nieruchomości oznaczonej jako działka ew. 48/5 poprzez wykreślenie z działu III rubryki 3.4 podrubryki 3.4.1 wpisu o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości cztery metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ” oraz wpisu o zmianie ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „obciążona działka (...) podzieliła się na działki nr (...) – zgodnie z mapą uzupełniającą z podziału z dnia 1992-08-14 nr (...) ”. Uzasadniając swoje żądanie twierdzili, że do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego , w tym służebności gruntowej zgodnie z art. 245 § 1 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, z tym zastrzeżeniem, że forma aktu notarialnego odnośnie ustanowienia służebności została zastrzeżona tylko dla oświadczenia właściciela, który ustanawia służebność. Wskazali, że w § 6 umowy darowizny z dnia 12.01.1991 r. zawartej pomiędzy powodem i jego bratem J. S. wskazano, że sporną służebność ustanawia J. S. , który nie był właścicielem nieruchomości obciążonej, a tym samym służebność ta nie istnieje i nigdy nie powinna zostać uwidoczniona w dziale III księgi wieczystej (...) . Pozwana K. K. wniosła o oddalenie powództwa. Podała, że oświadczenie o ustanowieniu służebności składał K. S. w związku z podziałem działki (...) na działki (...) i pozbawieniem dostępu do drogi działki (...) . Wskazała, że na mocy umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. (...) K. S. przeniósł na jej rzecz własność działki (...) , podając w treści kontraktu, że ma wiedzę na temat obciążenia służebnością nieruchomości objętej KW (...) , a tym samym jest ona właścicielką nieruchomości, na rzecz której w dniu 12.01.1991 r. ustanowiona została służebność przejazdu, przechodu i przegonu. Twierdziła, że w późniejszych latach fakt istnienia służebności oraz jej przebieg nie budziły jakiejkolwiek wątpliwości stron, na co wskazują § 1 umowy z dnia 11.09.1992 r. nr rep. (...) treść umowy z dnia 28.06.2014 r. rep. (...) W piśmie procesowym z dnia 4.08.2016 r. powodowie zmodyfikowali żądanie pozwu wnosząc o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach dla nieruchomości oznaczonej jako działka ew. 48/5 poprzez wykreślenie z działu III rubryki 3.4 podrubryki 3.4.1 wpisu o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości cztery metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ” i wpisanie w to miejsce ograniczonego prawa rzeczowego o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości dwa metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ”. Wskazali, że modyfikacja żądania pozwu jest konieczna i celowa, mając na względzie rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie I C 140/16. Pozwana K. K. w piśmie procesowym z dnia 14.09.2016 r. oświadczyła, że wraża zgodę na zmianę powództwa, obejmującą cofnięcie powództwa wniesionego pozwem z dnia 15.07.2015r. i wystąpienie z nowym roszczeniem zgłoszonym w piśmie procesowym z dnia 4.08.2016 r. zamiast roszczenia dotychczasowego, wnosząc w zakresie powództwa cofniętego o zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kosztów procesu. Jednocześnie przy pierwszej czynności procesowej odnoszącej się do żądania zgłoszonego w piśmie z dnia 4.08.2016 r. uznała zgłoszone tam powództwo, wnosząc w zakresie powództwa zmienionego o zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 12.01.1991 r. przed notariuszem B. T. doszło do zawarcia umowy darowizny nr rep. (...) na podstawie której K. S. przeniósł na rzecz swojego brata J. S. prawo własności działki (...) o pow. 0,09 ha położonej w K. , powstałej z podziału działki (...) zgodnie z mapą uzupełniającą z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr (...) na działki (...) o pow. 0,74 ha, (...) o pow. 0,09 ha i (...) o pow. 0,08 ha. Na mapie tej została zaznaczona liniami przerywanym koloru czerwonego proponowana służebność gruntowa pasem 4 m szerokości: 2 m po działkach (...) m po działce (...) . W § 6 umowy znalazł się zapis, że J. S. ustanawia nieodpłatnie służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości 4 m położonym na działce (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) . /dowód: odpis z KW (...) k.9-13, umowa darowizny z 12.01.1990 r. nr rep. A 91/91 k.17,18 (oryginał w aktach KW 32944), mapa z projektem podziału działki z 17.12.1990 r. k.19 (oryginał w aktach KW 32944)/ Faktycznie oświadczenie o ustanowieniu służebności na rzecz działki (...) położonej w K. po działce (...) pasem szerokości nie 4 m, ale 2 m, składał nie J. S. , ale K. S. . Taki sposób tj. aby szlak drożny prowadził wzdłuż granicy działek (...) po 2 m z każdej strony, zaproponował geodeta w czasie czynności związanych z podziałem działki (...) w grudniu 1990 r. W trakcie odczytywania aktu notarialnego z dnia 12.01.1991 r. nr rep. (...) nikt nie zwrócił uwagi na błędny zapis § 6 umowy dotyczący służebności. /dowód: mapa z projektem podziału działki z 17.12.1990 r. k.19 (oryginał w aktach KW 32944), częściowo zeznania św. J. S. protokół rozprawy z dnia 23.02.2016 r. 00:07:26-00:30:53, częściowo zeznania powoda K. S. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:35:34-00:45:41 wraz z protokołem rozprawy z dnia 17.11.2015 r. 00:16:18-00:45:22, częściowo zeznania powódki Z. S. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:35:34-00:45:41, częściowo zeznania pozwanej K. K. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:46:22-01:15:16 wraz z protokołem rozprawy z dnia 17.11.2015 r. 00:16:18-00:45:22/ W § 8 umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. A 91/91 K. S. i J. S. wnieśli, o dokonanie w księgach wieczystych następujących wpisów: a. w księdze wieczystej KW (...) podział działki (...) na działki (...) stanowiącą łąkę i las o pow. 0,74 ha, (...) stanowiącą łąkę o pow. 0,09 ha i 48/3 stanowiącą łąkę o pow. 0,08 ha oraz odłączenie działki (...) do nowej księgi wieczystej, b. dla odłączonej działki (...) położonej w K. stanowiącej łąkę o pow. 0,09 ha urządzenie nowej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz J. S. oraz prawa służebności gruntowej wg treści § 6 umowy, c. wpisanie w księdze wieczystej KW (...) prawa służebności gruntowej wg § 6 umowy. Strony zrzekły się doręczenia zawiadomienia o dokonanych wpisach, potwierdzając, że zostały pouczone o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. /dowód: odpis z KW (...) k.9-13, umowa darowizny z 12.01.1990 r. nr rep. A 91/91 k.17,18 (oryginał w aktach KW 32944)/ Także w dniu 12.01.1991 r. przed notariuszem B. T. doszło do zawarcia umowy darowizny nr rep. A (...) , na podstawie której K. S. przeniósł na rzecz swojej siostry K. K. prawo własności działki (...) o pow. 0,08 ha położonej w K. , objętej KW (...) . W § 1 umowy zapisane zostało, iż w KW (...) wpisane są służebności gruntowe znane stronom, zaś zgodnie z § 7 umowy K. S. i K. K. wnieśli o odłączenie działki (...) położonej w K. stanowiącej łąkę o pow. 0,08 ha do nowej księgi wieczystej i wpis prawa własności na rzecz K. K. oraz o wpis przepisanej z KW (...) służebności gruntowej. Strony zrzekły się doręczenia zawiadomienia o dokonanych wpisach, potwierdzając, że zostały pouczone o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. /dowód: umowa darowizny z 12.01.1990 r. nr rep. (...) k.37-39 (oryginał w aktach KW 32945)/ Na podstawie umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. A 95/91 została założona KW (...) dla działki (...) położonej w K. , w której w dziale I jako prawo związane z własnością tą nieruchomością ujawnione zostało prawo przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości 4 m położonym na działce (...) obj. KW (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego. /dowód: odpis z KW (...) k.14-16/ Na podstawie umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. A 91/91 została założona KW (...) dla działki (...) położonej w K. , w której jako właściciela ujawniono J. S. . Obecnie nieruchomość ta stanowi własność K. K. na podstawie umowy zamiany zawartej pomiędzy nią i J. S. w dniu 11.09.1992 r. przed notariuszem J. K. nr rep. (...) /dowód: akta KW 32944 – umowa zamiany z 11.09.1992 r. k.6,7/ Także w dniu 11.09.1992 r. przed notariuszem J. K. doszło do zawarcia umowy darowizny nr rep. A 2958/92, na podstawie której K. S. przeniósł na rzecz K. K. prawo własności działki (...) o pow. 0,29 ha powstałej z podziału działki (...) na działki (...) zgodnie z mapą uzupełniającą z daty G. , dnia 14.08.1992 r. Nr (...) W § 1 tej umowy zapisane zostało, iż w dziale III KW (...) wpisana jest służebność przechodu, przejazdu i przegonu znana stronom. Z kolei w § 5 tej umowy K. S. ustanowił nieodpłatne służebność przechodu, przejazdu i przegonu pasem gruntu szerokości 2 m przez działkę (...) szlakiem oznaczonym na powyższej mapie linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) . W § 5 tej umowy K. K. ustanowiła natomiast nieodpłatne służebność przechodu, przejazdu i przegonu pasem gruntu szerokości 2 m przez działkę (...) szlakiem oznaczonym na powyższej mapie linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) . / dowód: umowa z 11.09.1992 r. k.40-42, akta I C 140/16: mapa z projektem podziału działki z 14.08.1992 r. k.13/ Umową darowizny z dnia 28.06.2014 r. zawartą przed notariuszem W. S. nr rep. A (...) K. S. darował swojej żonie Z. S. działkę (...) położoną w K. , postanawiając, że przedmiot umowy będzie stanowić ich majątek objęty wspólnością ustawową. Zgodnie z zapisem pkt. I umowy wskazane zostało, że w dziale III KW (...) wpisano służebność przechodu, przejazdu i przegonu pasem gruntu szerokości 4 m położonym na działce (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli działki (...) . /dowód: akta KW 28808: umowa z 28.06.2014 r. k.5-7/ Szlak drożny przebiegający na szerokości około 2 m po działkach (...) i na szerokości około 2 m po działce (...) wzdłuż ich granicy został urządzony w 1994 r. przez K. S. . Faktycznie w taki sposób wykonywane są przejazdy przez strony do swych nieruchomości, z pominięciem słupa energetycznego znajdującego się na działce (...) . /dowód: częściowo zeznania św. J. S. protokół rozprawy z dnia 23.02.2016 r. 00:07:26-00:30:53, częściowo zeznania powoda K. S. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:35:34-00:45:41 wraz z protokołem rozprawy z dnia 17.11.2015 r. 00:16:18-00:45:22, częściowo zeznania powódki Z. S. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:35:34-00:45:41, częściowo zeznania pozwanej K. K. protokół rozprawy z 23.02.2016 r. 00:46:22-01:15:16 wraz z protokołem rozprawy z dnia 17.11.2015 r. 00:16:18-00:45:22/ Składając oświadczenie w czasie rozprawy administracyjnej w dniu 19.05.2015 r. w sprawie dotyczącej zmiany stosunków wodnych na drodze dojazdowej, K. K. podała, że przed 1994 r. po działkach (...) istniał dojazd do posesji jej i K. S. na zasadzie ustanowionej służebności zamiennej pasem szerokości 2 m z każdej działki, a w 1994 r. K. S. nie uzgadniając tego z nią, wykonał żwirowanie istniejącej służebności po jej i swojej stronie. Z kolei K. S. oświadczył, że w 1994 r. wykonał nasyp żwirem na drogę dojazdową do posesji, zarówno po jego części służebności, jak i po siostry. /dowód: akta I C 140/16 - protokół z 19.05.2015 r. k.76-79/ W dniu 17.11.2015 r. notariusz B. T. odmówiła sprostowania protokołem w §6 umowy darowizny sporządzonej w Państwowym Biurze Notarialnym w G. dnia 12.01.1991 r. nr rep. A 91/91 oczywistej omyłki dotyczącej ustanowienia przez J. S. służebności gruntowej, z uwagi na to, że K. S. uprawniony do ustanowienia służebności gruntowej jako właściciel działki (...) , przez którą przebiega służebność gruntowa, odmówił przystąpienia do aktu sprostowawczego. /dowód: pismo z 17.11.2015 r. k.51/ Prawomocnym wyrokiem z dnia 21.06.2016 r. w sprawie I C 140/16 Sąd Rejonowy w Gorlicach w sprawie z powództwa K. K. przeciwko K. S. i Z. S. ustalił, że na mocy umowy z dnia 12.01.1991 r. sporządzonej przez notariusza B. T. nr rep. A (...) w § 6 K. S. ustanowił nieodpłatnie służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości 2 m położonym na działce (...) (aktualnie oznaczonej nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. . /dowód: akta I C 140/16 – wyrok k.88/ Powyższe ustalenia Sąd poczynił na podstawie powołanych dokumentów, których treść i autentyczność nie budzi zastrzeżeń i nie była kwestionowana przez strony, a nadto dowodów zgromadzonych w aktach I C 140/16. Podzielić należało także zeznania św. J. S. , powodów K. S. i Z. S. oraz pozwanej K. K. , które - poza omówionymi poniżej fragmentami - zasługują na wiarę, korespondując z dowodami w postaci dokumentów. Wskazać przy tym należy, że prowadzenie dowodu z zeznań stron i świadków w celu ustalenia woli stron w drodze wykładni, rozumienia treści umowy, a także towarzyszących jej zawarciu uzgodnień, nie stanowi naruszenia zakazu prowadzenia dowodu przeciwko i ponad osnowę dokumentu, określonego w art. 247 k.p.c. (tak SN w orzeczeniach z 4.07.2014 r., II CSK 612/12, LEX 1489234, z 29.01.2002 r., V CKN 679/00, LEX 54342). Jako nieprzekonujące ocenić należało w szczególności zeznania św. J. S. i pozwanej K. K. , gdy podali, że choć geodeta podczas podziału działki (...) zaproponował, aby służebność na rzecz działki (...) została ustanowiona na szerokości 4 m: 2 m po działce (...) m po działce (...) , to jednak później rodzeństwo: J. S. , K. S. i K. K. uzgodnili, że szlak służebny będzie w całości na 4 m prowadził po działce (...) . Twierdzenie to pozostaje bowiem w sprzeczności z zeznaniami powodów K. S. i Z. S. , które należy w tej części ocenić jako wiarygodne, korespondujące z obiektywnymi dowodami w postaci dokumentów: tj. z mapą uzupełniającą z daty G. , dnia 17.12.1990 r. Nr 4260-69, na której służebność 4 m szerokości wrysowana jest linią przerywaną koloru czerwonego, częściowo po działce (...) , a częściowo po działkach (...) , z protokołem rozprawy administracyjnej z dnia 19.05.2015 r., w którym K. K. i K. S. przyznali, że służebność biegnie po należących do nich działkach, częściowo po każdej z nich. Argumentem przemawiającym za taką interpretacją woli stron podczas ustanawiana służebności w § 6 umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. (...) jest także zapis § 5 i 6 umowy z dnia 11.09.1992 r. nr rep. (...) , w których została ustanowiona służebność przechodu, przejazdu i przegonu pasem gruntu szerokości 2 m przez K. S. przez działkę (...) na rzecz działki (...) i przez K. K. przez działkę (...) na rzecz działki (...) , a zatem w przedłużeniu służebności zaproponowanej przez geodetę sporządzającego mapę z projektem podziału działki (...) . Zeznania powodów K. S. i Z. S. nie zasługiwały z kolei na wiarę, gdy zaprzeczyli, że to K. S. składał oświadczenie o ustanowieniu służebności gruntowej w § 6 umowy z dnia 12.01.1991 r. nr rep. (...) . Są one bowiem nie tylko sprzeczne z oświadczeniem K. S. składanym podczas rozprawy administracyjnej z dnia 19.05.2015 r., ale także z zeznaniami pozwanej K. K. i św. J. S. , które w tym zakresie należało podzielić jako szczere i logiczne. Nie sposób bowiem przyjąć, by notariusz sporządzający akt notarialny nr rep. A 91/91 przyjął oświadczenie o ustanowieniu służebności nie od właściciela działki, która miała zostać nią obciążona. Ponadto w późniejszych umowach, których stroną był K. S. , powoływano się na służebność wpisaną w dziale III KW (...) prowadzonej dla działki (...) , obecnie działki (...) (w szczególności w § 1 umowy z dnia 11.09.1992 r. nr rep. (...) , w pkt. I umowy z dnia 28.06.2014 r. nr rep. (...) ) i nie negował on tego, że obciążył swą nieruchomość służebnością na rzecz działki (...) . Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) proces o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma na celu usunięcie faktycznie istniejącej niezgodności, poprzez dokonanie prawidłowych wpisów. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń treść księgi wieczystej (...) w zakresie wpisu ograniczonego prawa rzeczowego w dziale III rubryka 3.4 podrubryka 3.4.1 jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, bowiem służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. KW (...) nie została ustanowiona pasem szerokości cztery metry położonym na działce (...) , ale pasem szerokości dwa metry położonym na tej działce, oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego. Przesądził to prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 21.03.2016 r. w sprawie I C 140/16, który zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. ma moc wiążącą. Wynika z niego, iż oświadczenie o ustanowieniu w § 6 umowy darowizny sporządzonej przez notariusza B. T. w dniu 12.01.1991 r. nr rep. (...) składał nie J. S. , ale K. S. , jak też, że działka (...) została obciążona służebnością na rzecz działki (...) pasem szerokości 2 m, nie zaś jak wskazano - pasem szerokości 4 m. Modyfikację żądania pozwu zawartą w piśmie procesowym z dnia 4.08.2016 r. potraktować należało jako częściowe cofnięcie żądania pozwu. Pierwotnie powodowie domagali się wykreślenia służebności przejazdu, przechodu i przegonu obciążającej ich nieruchomość na szerokości 4 m. Ostatecznie uznawali, że ich nieruchomość została obciążona służebnością na szerokości 2 m, w związku z czym domagali się zastąpienia wpisu w dziale III rubryka 3.4 podrubryka 3.4.1 (...) wpisem o treści: „służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości dwa metry położonym na działce (...) obj. Kw. nr (...) oznaczonym na mapie uzupełniającej z daty G. , dnia 17.12.1990 r. nr (...) linią przerywaną koloru czerwonego na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki (...) położonej w K. obj. Kw. nr (...) ”. Taka modyfikacja żądania pozwu nie stanowi wystąpienia z nowym roszczeniem w miejsce dotychczasowego: żądanie pierwotnie i zawarte w piśmie procesowym z dnia 4.08.2016 r. są bowiem oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (tak SN w wyroku z 4.02.2015 r., IV CSK 188/14, LEX 1666900 i powołane tam orzeczenia). Można ją porównać do sytuacji, gdy powód pierwotnie dochodzi zapłaty wyższej kwoty, a potem ogranicza żądanie pozwu do kwoty niższej, co z pewnością nie stanowi zgłoszenia nowego roszczenia, o którym mowa w art. 193 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt. I i II wyroku na podstawie powołanych przepisów oraz art. 203 § 1 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu poniesionych przez strony uzasadnia przepis art. 100 k.p.c. Uwzględniając przedstawione na wstępie pierwotnie stanowiska stron, uznać należało, że żadna z nich nie utrzymała się w całości ze swoimi twierdzeniami, co mając na uwadze wysokość kosztów procesu poniesionych przez powodów i pozwaną uzasadniało ich wzajemne zniesienie. SSR Magdalena Penar
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI