Orzeczenie · 2019-01-22

I C 394/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2019-01-22
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
ugoda sądowanieważność czynności prawnejpodział majątkuzasady współżycia społecznegoobejście ustawykoszty procesu

Powódka M. K. (1) wniosła o ustalenie nieważności ugody sądowej zawartej w dniu 21 kwietnia 2016 r. przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w sprawie o podział majątku wspólnego z pozwanym R. K. . Powódka argumentowała, że postanowienia ugody, w szczególności dotyczące darowizny nieruchomości i samochodu, mają na celu obejście ustawy (art. 917 k.c.) oraz naruszają zasady współżycia społecznego. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że ugoda ta była nieważna. Sąd wskazał, że postanowienia ugody dotyczące darowizny nieruchomości i samochodu były nieprecyzyjne, nie dawały możliwości egzekucji i w efekcie nie zapewniły powódce należnego jej ekwiwalentu za majątek wspólny, który w całości przypadł pozwanemu. Sąd uznał, że takie ukształtowanie ugody jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i ma na celu obejście ustawy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy stwierdził nieważność ugody w całości i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu, a także nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa część opłaty sądowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność ugody sądowej z powodu obejścia ustawy i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy postanowienia są nieprecyzyjne i niewykonalne.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o nieważność ugody jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ugoda sądowa dotycząca podziału majątku wspólnego, której postanowienia dotyczące darowizny nieruchomości i ruchomości są nieprecyzyjne i nie dają się wyegzekwować, jest nieważna z powodu sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ugoda sądowa, której postanowienia dotyczące darowizny nieruchomości i ruchomości są nieprecyzyjne, nie dają się wyegzekwować i w efekcie nie zapewniają należnego ekwiwalentu jednej ze stron, jest nieważna z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz mającej na celu obejście ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe postanowienia ugody dotyczące darowizny nieruchomości i samochodu były nieprecyzyjne, nie dawały możliwości egzekucji i nie zapewniły powódce należnego jej ekwiwalentu za majątek wspólny, który w całości przypadł pozwanemu. Taka konstrukcja ugody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i ma na celu obejście ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustalenie nieważności ugody
Strona wygrywająca
M. K. (1)

Strony

NazwaTypRola
M. K. (1)osoba_fizycznapowódka
R. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.c. art. 917

Kodeks cywilny

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.p.c. art. 223 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać ugodę za niedopuszczalną tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że jest ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

W razie wygrania sprawy przez jedną ze stron, przysługuje jej zwrot kosztów procesu.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nieuiszczone należności sądowe obciążają przeciwnika, jeżeli upoważnia do tego wynik sporu.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 387 § § 1

Kodeks cywilny

Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Ogólne reguły wykładni oświadczeń woli, badanie zgodnego zamiaru stron i celu umowy.

k.p.c. art. 777 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Treść ugody powinna być dokładnie określona, aby mogła stanowić tytuł egzekucyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia ugody dotyczące darowizny nieruchomości i samochodu mają na celu obejście ustawy (art. 917 k.c.). • Postanowienia ugody dotyczące darowizny nieruchomości i samochodu naruszają zasady współżycia społecznego. • Ugoda jest niewykonalna z powodu nieprecyzyjnych zapisów dotyczących przedmiotu darowizny. • Powódka nie otrzymała należnego jej ekwiwalentu za majątek wspólny, który w całości przypadł pozwanemu.

Odrzucone argumenty

Ugoda sądowa zakończyła spór i spełniła jeden z celów art. 917 k.c. (zakończenie sporu), a kwestia egzekucji jest wtórna. • Rodzaj i zakres ustępstw w ugodzie nie muszą być ekwiwalentne. • Pozwany proponował alternatywne sposoby wykonania ugody, które powódka odrzuciła. • Ugoda nie musiała zawierać wszystkich celów wymienionych w art. 917 k.c., wystarczyło spełnienie jednego.

Godne uwagi sformułowania

ugoda winna uchylać niepewność, co do roszczeń lub zapewniać ich wykonanie, co przy przedmiotowej ugodzie nie miało to miejsca. • jej postanowienia zostały sformułowane w sposób nieprecyzyjny, nie pozwalały, bowiem na bezsporne stwierdzenie, jakie konkretnie składniki majątkowe zostały ugodzone pomiędzy stronami, co czyni je niemożliwymi do wyegzekwowania. • jej postanowienia, tj. pkt II c) i d) miały na celu obejście ustawy, tj. przepisu art. 917 k.c. oraz nieważność wynikającą z naruszenia zasad współżycia społecznego. • pozwanemu R. K. przejął cały majątek małżeński, natomiast powódka M. K. (1) , mimo określonych zapisów w ugodzie nie otrzymała od niego żadnego istotnego ekwiwalentu. • ugoda, nie będąc orzeczeniem sądu, nie podlega rektyfikacji na podstawie art. 350-353 k.p.c.

Skład orzekający

Juliusz Ciejek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność ugody sądowej z powodu obejścia ustawy i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy postanowienia są nieprecyzyjne i niewykonalne."

Ograniczenia: Każda sprawa o nieważność ugody jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak nieprecyzyjne lub wadliwe postanowienia ugody sądowej mogą prowadzić do jej nieważności, co jest istotne dla praktyki prawniczej i pokazuje znaczenie dokładnego formułowania umów.

Ważna ugoda o podział majątku okazała się nieważna – co poszło nie tak?

Dane finansowe

WPS: 1 835 620 PLN

zwrot kosztów procesu: 11 317 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst