I C 3893/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. Ś. wniósł pozew o ustalenie nieważności umowy o kredyt na zakup towarów/usług zawartej z (...) Bank S.A. za pośrednictwem (...) Sp. z o.o. sp. k. Twierdził, że został wprowadzony w błąd co do przedmiotu i celu umowy. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując m.in. na brak interesu prawnego powoda. Sąd ustalił, że umowa kredytowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym wydania pozytywnej decyzji kredytowej i pełnej weryfikacji danych, co nie nastąpiło. Powód skutecznie odstąpił od umowy w ustawowym terminie. Bank nigdy nie uruchomił środków z kredytu ani nie zgłaszał roszczeń wobec powoda. Sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c., ponieważ umowa nie wywoływała negatywnych skutków prawnych, a powód mógł dochodzić ochrony w inny sposób. W związku z tym, sąd oddalił powództwo a limine. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania, biorąc pod uwagę charakter żądania, sytuację konsumenta wobec przedsiębiorców oraz pewien stan niepewności wywołany przez działania jednego z pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie nieważności umów, gdy stosunek prawny nie wywołał negatywnych skutków i wygasł.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uruchomienia kredytu i skutecznego odstąpienia od umowy, a także braku zgłaszania roszczeń przez wierzyciela.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy o kredyt na zakup towarów/usług, gdy umowa nie została uruchomiona, a powód skutecznie od niej odstąpił?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytowa nie wywołała negatywnych skutków prawnych dla powoda, ponieważ nie została uruchomiona, a powód skutecznie od niej odstąpił. Brak było zatem niepewności prawnej wymagającej ustalenia przez sąd. Żądanie ustalenia nieważności miało na celu jedynie uzyskanie argumentu w ewentualnym przyszłym sporze, a nie rozwiązanie istniejącego stosunku prawnego.
Czy umowa o kredyt zawarta pod warunkiem zawieszającym, który nie został spełniony, a od której kredytobiorca odstąpił, może być uznana za nieważną na żądanie kredytobiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa nie wywołała żadnych negatywnych skutków prawnych i stosunek prawny wygasł.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skoro umowa nie została uruchomiona, powód skutecznie od niej odstąpił, a bank nie zgłaszał roszczeń, to umowa nie wywołała negatywnych skutków prawnych. W takiej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności, a powództwo o ustalenie nieważności jest bezzasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ś. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa | spółka | pozwany |
| (...) Bank Spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny występuje, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, która może być obiektywnie oceniona, a oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki, że sytuacja prawna powoda zostanie określona jednoznacznie i wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia jego praw.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę przeciwne nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty, o których strona przeciwne nie wypowiedziała się co do ich twierdzeń.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
u.p.k. art. 3 § 1 pkt 7
Ustawa o prawach konsumenta
Przepisów ustawy nie stosuje się do umów dotyczących świadczenia usług zdrowotnych oraz udostępniania wyrobów medycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy kredytowej. • Umowa kredytowa zawarta pod warunkiem zawieszającym, który nie został spełniony. • Skuteczne odstąpienie powoda od umowy kredytowej. • Brak uruchomienia środków z kredytu i brak roszczeń banku wobec powoda.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytowej z powodu wprowadzenia powoda w błąd.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny rozumiany jako potrzeba ochrony sfery prawnej powoda, którą może uzyskać przez samo ustalenie stosunku prawnego lub prawa • niepewność ta powinna być obiektywna tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda • powództwo o ustalenie ma charakter prewencyjny, cechy te odpadają w razie możliwości podjęcia przez stronę akcji dalej idącej • umowa o kredyt z dnia 4 września 2018 r. nie wywołuje żadnych negatywnych skutków prawnych dla powoda i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności, skoro powód wykazał wygaśnięcie stosunku prawnego łączącego go z bankiem • żądanie powoda co do ustalenia nieważności umowy o kredyt [...] zmierza jedynie do zapewnienia powodowi argumentu w ewentualnym przyszłym sporze
Skład orzekający
D. P.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie nieważności umów, gdy stosunek prawny nie wywołał negatywnych skutków i wygasł."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uruchomienia kredytu i skutecznego odstąpienia od umowy, a także braku zgłaszania roszczeń przez wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zagadnienie interesu prawnego w powództwach o ustalenie, szczególnie w kontekście umów konsumenckich, gdzie brak faktycznych negatywnych konsekwencji dla konsumenta może prowadzić do oddalenia powództwa.
“Czy można żądać ustalenia nieważności umowy, która nigdy nie weszła w życie?”
Dane finansowe
WPS: 7187,04 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.