I C 382/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uznając, że spór dotyczy stanu faktycznego, a nie prawnego nieruchomości, i nie podlega rozstrzygnięciu w trybie ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Powodowie domagali się sprostowania oznaczenia powierzchni działek w księgach wieczystych, twierdząc, że wpisy są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy w Bartoszycach oddalił powództwo, argumentując, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 u.k.w.h.) dotyczy wyłącznie stanu prawnego, a nie stanu faktycznego, jakim jest powierzchnia nieruchomości. Sąd wskazał, że ewentualne zmiany oznaczenia nieruchomości powinny być dokonywane na podstawie danych z katastru nieruchomości lub w trybie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.
Powodowie A. W. i K. W. wnieśli o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez sprostowanie oznaczenia powierzchni trzech nieruchomości. Twierdzili, że ujawnione w księgach wieczystych powierzchnie działek nie odpowiadają ich rzeczywistemu rozmiarowi, powołując się na prywatną ekspertyzę geodezyjną. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, kwestionując wiarygodność przedstawionych przez powodów dokumentów lub wskazując na niewłaściwy tryb postępowania. Sąd Rejonowy w Bartoszycach oddalił powództwo. W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) dotyczy wyłącznie zmian w stanie prawnym nieruchomości (prawach i roszczeniach wpisanych w działach II-IV księgi), a nie zmian w oznaczeniu nieruchomości, takich jak jej powierzchnia, które znajdują się w dziale I-O. Sąd podkreślił, że wpisy w dziale I-O ksiąg wieczystych są wtórne w stosunku do danych zawartych w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów) i powinny być zgodne z tymi danymi. W przypadku niezgodności danych katastru z oznaczeniem nieruchomości w księdze, sąd dokonuje sprostowania na podstawie danych z katastru. Jeśli powodowie kwestionują zgodność wpisów w ewidencji gruntów z rzeczywistością, powinni przeprowadzić odpowiednie prace geodezyjne i ujawnić je w ewidencji. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że wyjątki od tej zasady dotyczą sytuacji, gdy ta sama działka ewidencyjna jest objęta dwiema księgami wieczystymi z różnymi właścicielami, co prowadzi do sporu o własność. W niniejszej sprawie każda księga wieczysta dotyczyła innej działki, co wykluczało zastosowanie tych wyjątków. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo jako niezasadne i zasądził od powodów na rzecz Gminy Miejskiej B. zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest właściwym trybem do zmiany oznaczenia powierzchni nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej, gdyż dotyczy ono stanu prawnego, a nie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 10 u.k.w.h. dotyczy niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym, obejmującego prawa i roszczenia wpisane w działach II-IV. Oznaczenie nieruchomości w dziale I-O, w tym jej powierzchnia, stanowi stan faktyczny, wtórny wobec danych z ewidencji gruntów, i nie podlega zmianie w trybie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| B. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| Gmina Miejska B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.k.w.h. art. 10 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dotyczy wyłącznie stanu prawnego (działy II-IV), a nie stanu faktycznego (oznaczenie nieruchomości w dziale I-O).
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 26 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości; sąd dokonuje sprostowania na podstawie tych danych.
k.p.c. art. 195 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do udziału w sprawie.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Właściwa ustawa do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i rozstrzygania sporów o granice.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dotyczy wyłącznie stanu prawnego, a nie stanu faktycznego (oznaczenia nieruchomości). Oznaczenie nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej jest wtórne do danych z ewidencji gruntów i powinno być zgodne z tymi danymi. W przypadku niezgodności danych ewidencyjnych z rzeczywistością, należy przeprowadzić prace geodezyjne i ujawnić je w ewidencji gruntów. Wyjątki od powyższych zasad, dopuszczające zmianę w dziale I-O w trybie art. 10 u.k.w.h., dotyczą sytuacji sporu o własność tej samej działki ujawnionej w dwóch księgach wieczystych, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Wpisy powierzchni działek w księgach wieczystych są niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym i wymagają sprostowania w trybie art. 10 u.k.w.h. Prywatna ekspertyza geodezyjna potwierdza niezgodność powierzchni ujawnionych w księgach z rzeczywistą powierzchnią działek.
Godne uwagi sformułowania
zmianie w trybie nim przewidzianym – powództwa o ustalenie niezgodności treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, podlegają jedynie wpisy dotyczące stanu prawnego. wpisy w dziale I-O ksiąg wieczystych, dotyczą oznaczenia nieruchomości, jej położenia, obszaru i konfiguracji i nie tworzą stanu prawnego, o którym mowa w art. 10 u.k.w.h. oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej jest wtórne w stosunku do jej opisu zawartego w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów)
Skład orzekający
Ewa Kurasz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między stanem prawnym a stanem faktycznym nieruchomości w kontekście powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spór dotyczy wyłącznie oznaczenia nieruchomości (powierzchni), a nie praw do niej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważne rozróżnienie między stanem prawnym a faktycznym nieruchomości w kontekście ksiąg wieczystych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć sama sytuacja faktyczna nie jest nadzwyczajna.
“Czy można zmienić powierzchnię działki w księdze wieczystej przez sąd? Wyjaśniamy, kiedy to możliwe, a kiedy nie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt. I C 382/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Bartoszycach, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Ewa Kurasz Protokolant: sekr. sąd. Urszula Janowicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 roku w Bartoszycach sprawy z powództwa A. W. i K. W. przeciwko B. R. , R. R. , T. S. , J. S. (1) i Gminie Miejskiej B. o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I. oddala powództwo; II. zasądza od powodów A. W. i K. W. na rzecz pozwanej Gminy Miejskiej B. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu - zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 382/13 UZASADNIENIE Powodowie A. W. i K. W. wnieśli o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez: - sprostowanie oznaczenia nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) /0 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bartoszycach, w ten sposób, aby w dziale I-O w rubryce „1.5 obszar” wpisać 0,0399 ha w miejsce istniejącego wpisu „0,0357 ha”, - sprostowanie oznaczenia nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) /5, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Bartoszycach, w ten sposób, aby w dziale I-O w rubryce „1.5 obszar” wpisać rzeczywistą powierzchnię tej działki, ustaloną po powołaniu biegłego geodety w miejsce istniejącego wpisu „0,0120 ha”, - sprostowanie oznaczenia nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bartoszycach dla działki nr (...) /6 obręb 7 B. , w ten sposób, aby w dziale I-O w rubryce „1.5 obszar” wpisać rzeczywistą powierzchnię ustaloną po powołaniu biegłego geodety. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powodów podał, że są oni właścicielami lokalu nr (...) położonego w budynku numer (...) przy ulicy (...) w B. . Budynek stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności, zaś działka nr (...) /3, na której posadowiony jest budynek, jest własnością Gminy Miejskiej B. . Działka ta jest przedmiotem współużytkowania wieczystego powodów oraz pozwanych B. i R. R. , którzy są właścicielami drugiego lokalu w przedmiotowym budynku. Zdaniem powodów ujawniony w księdze wieczystej numer (...) /0 obszar działki numer (...) /3 nie odpowiada jej rzeczywistej powierzchni. Powodowie we własnym zakresie zlecili geodecie dokonanie pomiarów w celu sprawdzenia powierzchni działki. W rezultacie tych obliczeń okazało się, że powierzchnia działki wynosi 399 m 2 , a nie 357 m 2 , jak jest zapisane w księdze wieczystej. Istniejący wpis w księdze wieczystej pochodzi z 1982 roku i powstał po zmianach gruntowych dokonanych w niewyjaśnionych okolicznościach. Wtedy to powierzchnię działki zmniejszono z 455 m 2 do zaledwie 357 m 2 . Pełnomocnik powodów wskazał też, że działki gruntu oznaczone numerami geodezyjnymi (...) /3, (...) /5 i (...) /6 powstały w wyniku podziału większej nieruchomości i ewentualna zmiana powierzchni jednej z nich pociągnie za sobą konieczność dokonania odpowiednich zmian w powierzchni działek sąsiednich. Dlatego pozwanymi powinni być ich właściciele lub użytkownicy wieczyści. Zdaniem pełnomocnika powodów jedynym sposobem rozwiązania zaistniałej sytuacji jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jest ono dopuszczalne w sytuacji, gdy tam sama część większej nieruchomości jest objęta dwiema księgami wieczystymi, w których są ujawnieni różni właściciele. Spór dotyczy wtedy bowiem w rzeczywistości tego, kto jest właścicielem nieruchomości (pozew k. 2-6) . Pozwany B. R. wniósł o oddalenie powództwa. W odpowiedzi na pozew podał, że nie zgadza się z wnioskami dotyczącymi zmiany powierzchni przedmiotowej działki, ze względu na brak wiarygodnych dokumentów określających jednoznacznie jej powierzchnię. Zdaniem pozwanego geodeta, na którego powołują się powodowie, nie dokonał niezbędnych czynności wymaganych w tego typu postępowaniach, tj. nie zgłosił pracy geodezyjnej w (...) Ośrodku (...) , a obliczenia na których widnieje podpis uprawnionego geodety nie zawierają informacji dotyczących ani wiarygodnego oznaczenia punktów granicznych, ani źródła danych z którego pochodziły. Dokumenty nie posiadają również klauzul dotyczących pozytywnych wyników kontroli opracowania geodezyjnego, nadawanych w imieniu starosty, przez inspektorów do spraw kontroli operatów technicznych. Brak również jakichkolwiek pomiarów wykonanych w terenie (odpowiedź na pozew k. 57) . Pozwana R. R. wniosła o oddalenie powództwa (protokół rozprawy k. 79) . Pozwana Gmina Miejska B. wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew jej pełnomocnik wskazał, że Gmina co do zasady nie sprzeciwia się wpisaniu rzeczywistej powierzchni działki o numerze ewidencyjnym (...) /3 w obrębie nr 7 położonej w B. przy ul. (...) w księdze wieczystej numer (...) /0, prowadzonej dla tej działki, jednak w jej ocenie powództwo z art. 10 u.k.w.h. nie jest właściwym trybem do zmiany powierzchni działki gruntu ujawnionej w księdze wieczystej (odpowiedź na pozew k. 107-108) . Ponieważ w toku postępowania okazało się, że właścicielami działki gruntu oznaczonej numerem geodezyjnym (...) /6, której dotyczyło żądanie pozwu, są T. S. i J. S. (1) , Sąd na podstawie art. 195 § 1 k.p.c. wezwał ich do udziału w sprawie w charakterze pozwanych (protokół rozprawy k. 124) . Pozwany T. S. wniósł o oddalenie powództwa. Oświadczył, że brał udział w podziale działki (...) /1 na mniejsze i uważa, że granice działek są prawidłowe (protokół rozprawy k. 124v) . Pozwana J. S. (1) wniosła o oddalenie powództwa (protokół rozprawy k. 124v) . Sąd ustalił, co następuje: Działka gruntu nr (...) /3 stanowi własność Gminy Miejskiej B. . Jej powierzchnia według danych z ewidencji gruntów wynosi 0,0357 ha. Na działce wzniesiony jest wspólny budynek dwulokalowy o numerze porządkowym 13, położony przy ulicy (...) w B. . Działka stanowi przedmiot użytkowania wieczystego. (dowody: odpis z księgi wieczystej o numerze (...) /0 k. 9-12, 53-56, wypis z rejestru gruntów k. 74) Właścicielami lokalu o numerze (...) , położonego w budynku numer (...) przy ulicy (...) w B. są powodowie A. W. i K. W. na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. Ich udział w użytkowaniu wieczystym działki i prawie własności części wspólnych budynku wynosi ½ część. (dowód: odpis księgi wieczystej o numerze (...) /9 k. 13-14) Właścicielami lokalu o numerze (...) położonego w budynku numer (...) przy ulicy (...) w B. są pozwani R. R. i B. R. na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. Ich udział w użytkowaniu wieczystym działki i prawie własności części wspólnych budynku wynosi ½ część. (dowód: odpis księgi wieczystej o numerze (...) /2 k. 16-18) Działka gruntu numer (...) /5, której właścicielem jest Gmina Miejska B. , jest przedmiotem użytkowania wieczystego na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej pozwanych R. i B. R. . (dowody: odpis z księgi wieczystej o numer (...) /5 k. 50-52; wypis z rejestru gruntów k.75) Właścicielami działki o numerze (...) /6 są T. i J. S. (1) na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej. (dowody: odpis księgi wieczystej o numerze (...) /1 k.85-87; wypis z rejestru gruntów k.104) W dniu 03 kwietnia 1970 roku zawarto umowę sprzedaży, na mocy której pozwany T. S. nabył prawo użytkowania wieczystego działki gruntu oznaczonej numerem katastralnym (...) /79 (księga wieczysta numer (...) /0) i lokal o numerze (...) (KW numer (...) ) oraz prawo do współwłasności budynku położonego na tej działce gruntu. Na mocy zmian gruntowych z 1974 roku działkę gruntu numer (...) /79 o powierzchni 1273 m 2 podzielono na dwie działki gruntu oznaczone numerami geodezyjnymi (...) /1 (o powierzchni 828 m 2 ) i (...) /2 (o powierzchni 441 m 2 ). (dowody: z akt księgi wieczystej (...) /0 stanowiących załącznik do akt sprawy: akt notarialny k .21-22; zawiadomienie k. 24; wykaz zmian gruntowych k.35-36; opisy i mapy k. 37, 38, 47; papierowa księga wieczysta) Postanowieniem z dnia 08 października 1976 roku, wydanym w sprawie Ns 154/76, Sąd Rejonowy w Bartoszycach zniósł współużytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w B. przy ówczesnej ulicy (...) , dla której prowadzona była księga wieczysta Kw nr (...) , a której współużytkownikami wieczystymi byli J. i T. S. oraz J. i K. S. , w ten sposób, że z nieruchomości tej wydzielił nową działkę o numerze (...) /2 i przyznał ją w wyłączne użytkowanie wieczyste J. i T. S. , zaś działkę (...) /4 przyznał na wyłączne użytkowanie wieczyste małżonkom K. i J. S. (2) . Działkę oznaczoną numerem (...) /3, pozostawił we wspólnym użytkowaniu wieczystym małżonkom J. i T. S. oraz J. i K. S. – po połowie. W dniu 25 listopada 1976 roku małżonkowie J. i T. S. złożyli do Państwowego Biura Notarialnego wniosek o odłączenie działki numer (...) /2 o powierzchni 407 m 2 z nieruchomości o powierzchni 1269 m 2 , dla której prowadzona była księga wieczysta numer (...) i wpisanie prawa użytkowania wieczystego tejże działki na ich rzecz, przez założenie dla niej nowej księgi wieczystej. W dniu 10 grudnia 1976 roku J. i K. S. wnieśli o odłączenie działki gruntu oznaczonej numerem geodezyjnym (...) /4 z dotychczasowej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi. (dowody: z akt księgi wieczystej (...) /0 stanowiących załącznik do akt sprawy: wniosek k. 45, postanowienie k. 46, wykaz zmian gruntowych k. 48-49; wniosek k. 58, papierowa księga wieczysta) W 1982 roku dokonano zmian gruntowych dotyczących działki o numerze (...) /3, poprzez wpisanie w miejsce powierzchni działki 455 m 2 , powierzchni 357 m 2 . (dowód: wykaz zmian gruntowych k. 28-29, z akt księgi wieczystej (...) /0 stanowiących załącznik do akt sprawy: wykaz zmian gruntowych k. 66-67) Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w O. z dnia 27 października 1991 roku stwierdzono nabycie przez Miasto B. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości – działki o numerze (...) /3 o powierzchni 357 m 2 uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr (...) . (dowody: z akt księgi wieczystej (...) /0 stanowiących załącznik do akt sprawy: decyzja i karta inwentaryzacji nieruchomości k.79-80) W 1982 roku dokonano zmian gruntowych w działce (...) /4 poprzez wpisanie w miejsce powierzchni 407 m 2 , powierzchni 470 m 2 . (dowód: z akt księgi wieczystej (...) /5 stanowiących załącznik do akt sprawy: wykaz zmian gruntowych k. 6-7) W 1990 roku dokonano podziału geodezyjnego działki (...) /4 na działki gruntu oznaczone numerami geodezyjnymi (...) /5 i (...) /6. Na mocy umowy z dnia 05 kwietnia 1990 roku ówcześni użytkownicy wieczyści działki (...) /4 – pozwani B. R. i R. R. zawarli z pozwanymi J. S. (1) i T. S. umowę zamiany, na mocy której J. i T. S. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki o numerze (...) /6 wraz ze znajdującym się na tej działce zakładem rzemieślniczym. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w O. z dnia 27 października 1991 roku stwierdzono nabycie przez Miasto B. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości – działki o numerze (...) /5 o powierzchni 120 m 2 uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr (...) . Decyzją Urzędu Wojewódzkiego w O. z dnia 27 października 1991 roku stwierdzono nabycie przez Miasto B. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości – działki o numerze (...) /6 o powierzchni 350 m 2 uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr (...) . Następnie decyzją nr (...) z dnia 31 grudnia 1998 roku Burmistrz Miasta B. przekształcił prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości działki numer (...) /6 o powierzchni 350 m 2 . (dowody: z akt księgi wieczystej (...) /5 stanowiących załącznik do akt sprawy: wykaz zmian gruntowych k. 28-29, opis i mapa k. 34, decyzja z kartą inwentaryzacyjną nieruchomości k. 41-42, papierowa księga wieczysta, z akt księgi wieczystej (...) /1 stanowiących załącznik do akt sprawy: opis i mapa k.1, akt notarialny k. 3-4; decyzja z załącznikiem k. 16-17, decyzja k. 27, papierowa księga wieczysta) Powodowie zlecili sporządzenie prywatnej ekspertyzy geodezyjnej, według której obecnie wykazana w księdze wieczystej powierzchnia działki (...) /3 nie jest prawidłowa i powinna wynosić 399 m 2 . (dowód: prywatna ekspertyza geodezyjna k. 24-27) Powodowie przedsądowo wzywali pozwanych do dobrowolnego dokonania zmian gruntowych obejmujących korektę powierzchni działki numer (...) /3. Pozwana Gmina Miejska B. w odpowiedzi na wezwanie wyraziła zgodę na dokonanie zmian gruntowych w zakresie wpisania rzeczywistej powierzchni działki na (...) /3 do ewidencji gruntów i zmiany wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. (dowody: wezwanie przesądowe wraz z potwierdzeniami nadania k. 30-32; pismo k.33) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów w postaci: odpisów z ksiąg wieczystych (k. 9-12, 53-56, 13-15, 16-18, 52-53, 85-87), mapy (k. 23), prywatnej opinii geodezyjnej (k. 24-27), wykazu zmian gruntowych (k. 28-29), przesądowego wezwania z potwierdzeniami nadania (k. 30-32), pisma (k. 33), wypisów z rejestru gruntów (k. 74, 75, 104, 115) oraz z dokumentów zawartych w aktach ksiąg wieczystych stanowiących załącznik do akt sprawy: akt księgi wieczystej numer (...) /0 (aktu notarialnego k. 21-22, zawiadomienia k. 24, wykazów zmian gruntowych k. 35-36, 48-49, 66-67, opisów i map k. 37-38, 47, wniosków k. 45, 58, postanowienia k. 46, decyzji i karty inwentaryzacyjnej k. 79-80), akt księgi wieczystej (...) /5 (opisów i map k. 1, 34, wykazów zmian gruntowych k. 6-7, decyzji i karty inwentaryzacyjnej k. 41-42) oraz akt księgi wieczystej numer Kw (...) /1 (opisu i mapy k. 1, aktu notarialnego k. 3-4, decyzji i karty inwentaryzacyjnej k. 16-17, decyzji k. 27). Dowody te są bowiem ze sobą zgodne i tworzą wspólnie spójny obraz stanu faktycznego w sprawie. Żadna ze stron nie zakwestionowała przy tym ich autentyczności i wiarygodności osób je sporządzających, a ustalony w oparciu o nie stan faktyczny był w zasadzie bezsporny. Powództwo wniesione w sprawie nie było zasadne. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 roku, Nr 707 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Jak wynika z treści powyższego przepisu, zmianie w trybie nim przewidzianym – powództwa o ustalenie niezgodności treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, podlegają jedynie wpisy dotyczące stanu prawnego. Jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, przez stan prawny należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II – IV księgi wieczystej, gdyż są one objęte domniemaniem prawdziwości i chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Natomiast wpisy w dziale I-O ksiąg wieczystych, dotyczą oznaczenia nieruchomości, jej położenia, obszaru i konfiguracji i nie tworzą stanu prawnego, o którym mowa w art. 10 u.k.w.h. Co za tym idzie nie jest możliwa ich zmiana w drodze powództwa opartego o ten przepis. Artykuł 26 ust. 1 u.k.w.h. wskazuje, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się wypis z operatu katastralnego, a gdy jest to niezbędne - także wyrys z mapy katastralnej lub inny dokument stanowiący podstawę sprostowania oznaczenia nieruchomości. Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej jest wtórne w stosunku do jej opisu zawartego w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów), a wpis danych zawartych w dziale I-O następuje na podstawie danych z tej ewidencji dostarczonych. Z odpisów ksiąg wieczystych oraz danych z ewidencji gruntów dotyczących działek gruntu i nieruchomości, których dotyczy pozew wynika, iż wpisane do ksiąg wieczystych dane, których zmiany domagają się powodowie, są zgodne z danymi widniejącymi w ewidencji gruntów. Jeśli natomiast powodowie kwestionują zgodność z rzeczywistością wpisów zawartych w ewidencji gruntów, to do ich poprawy właściwe będzie przeprowadzenie odpowiednich prac geodezyjnych przez uprawnionego geodetę, z zachowaniem wszystkich wymogów wskazanych w ustawie z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 roku, Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Jeśli spór miedzy stronami w istocie dotyczy granic nieruchomości, należy go rozstrzygnąć w trybie art. 29 i następne tej ustawy. Jeśli tak nie jest (a tak twierdzą powodowie), to w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni działek należy jedynie przeprowadzić odpowiednie pomiary przez uprawniony podmiot i we właściwym trybie ujawnić je w ewidencji gruntów. Należy jednak pamiętać, że na gruncie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne powierzchnia nieruchomości jest kwestią wtórną w stosunku do przebiegu jej granic na gruncie i w razie ich prawidłowego ustalenia, jej określenie polega jedynie na przeprowadzeniu prawidłowych pomiarów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż powództwo z którym wystąpili powodowie dotyczy stanu faktycznego, a nie jak twierdzą stanu prawnego nieruchomości. Dotyczy ono bowiem zmiany oznaczenia nieruchomości w dziale I-O poprzez wpisanie innej powierzchni nieruchomości, a kwestia ta nie należy do problemów związanych ze stanem prawnym nieruchomości. W niniejszej sprawie nie zaistniał też przypadek, o którym mowa w powołanych w pozwie orzeczeniach Sądu Najwyższego (uchwałach wydanych w sprawach III CZP 158/94, III CZP 200/95, III CZP 16/96), a w którym wyjątkowo Sąd Najwyższy opowiedział się za dokonaniem zmiany w dziale I-O ksiąg wieczystych w drodze powództwa z art. 10 ust. 1 u.k.w.h. Powołane przez powodów orzecznictwo dotyczy bowiem sytuacji, kiedy ta sama działka oznaczona ewidencyjnie została objęta dwiema księgami wieczystymi, w których ujawnieni zostali różni właściciele. Istota sporu sprowadza się więc w takim przypadku do sporu o własność konkretnie oznaczonej i wyodrębnionej działki gruntu, który powinien być on rozstrzygnięty w drodze procesu o ustalenie prawa własności. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Każda z trzech ksiąg wieczystych, których dotyczy pozew, obejmuje bowiem inną oznaczoną geodezyjnie działkę gruntu. Brak jest więc sporu co do własności oznaczonej konkretnym numerem ewidencyjnym działki, ujawnionej w dwóch księgach wieczystych. Z uzasadnienia pozwu wynika, iż powództwo jest wynikiem braku zgody powodów na zmiany gruntowe wpisane w księdze wieczystej w latach osiemdziesiątych XX wieku i ich kwestionowaniem w oparciu o dokonane obecnie na ich zlecenie pomiary geodezyjne. Zgodnie z rozważaniami zawartymi w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1996 roku (III CZP 200/95) należy zważyć, że jeżeli nieprawidłowy wpis odnosi się wyłącznie do danych faktycznych dotyczących oznaczenia nieruchomości w grę mogłoby wchodzić ich sprostowanie na podstawie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Wobec powyższego Sąd nie był uprawniony do badana w niniejszej sprawie zasadności zarzutów powodów dotyczących wpisania w księgach wieczystych nieprawidłowych powierzchni poszczególnych działek gruntu. Tym samym Sąd, na podstawie art. 227 k.p.c. oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety, jako dowodu nie mającego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego, na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h. a contrario , ponieważ zmianie w tym trybie nie podlega stan faktyczny nieruchomości, powództwo uległo oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o zasadę odpowiedzialności za jego wynik ( art. 98 § 1 k.p.c. ), w myśl której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na zasądzone na rzecz pozwanej Gminy Miejskiej B. koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w stawce minimalnej (§ 6 pkt 4 w zw. z § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2012 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 490). Pozostali pozwani, nie reprezentowani przez adwokata lub radcę prawnego, nie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu. Z akt sprawy nie wynika też, aby takie koszty w związku z toczącym się postępowaniem ponieśli.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI