I C 381/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Gdyni nakazał eksmisję pozwanych z lokalu mieszkalnego z powodu zaległości czynszowych, ale wstrzymał wykonanie wyroku do czasu zapewnienia im lokalu socjalnego ze względu na ich trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Gmina M. G. pozwała Z. K. i J. K. o eksmisję z lokalu mieszkalnego z powodu braku płatności czynszu i opłat eksploatacyjnych przez cały rok 2018. Sąd Rejonowy w Gdyni nakazał opróżnienie lokalu, ale jednocześnie ustalił, że pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia im oferty najmu lokalu socjalnego. Rozstrzygnięcie to wynikało z trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanych, którzy osiągali bardzo niski dochód, a pozwana Z. K. wymagała stałej opieki.
Powódka Gmina M. G. wystąpiła z pozwem o eksmisję pozwanych Z. K. i J. K. z lokalu mieszkalnego położonego w Gdyni przy ul. (...), wskazując na zaległości czynszowe za cały rok 2018. Sąd Rejonowy w Gdyni, po rozpoznaniu sprawy, nakazał pozwanym opróżnienie lokalu, jednakże wstrzymał wykonanie tego nakazu do czasu złożenia im przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia była trudna sytuacja materialna i zdrowotna pozwanych. Łączny dochód małżonków wynosił 1.214 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę było niższe niż 75% najniższej emerytury. Ponadto, pozwana Z. K. była osobą ewidentnie niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki męża, co dodatkowo uzasadniało przyznanie prawa do lokalu socjalnego. Sąd nie obciążył pozwanych kosztami procesu ze względu na ich złą sytuację życiową, zdrowotną i majątkową, a zasądził jedynie koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, eksmisja jest zasadna, jeśli umowa najmu została rozwiązana zgodnie z prawem z powodu zaległości płatniczych.
Uzasadnienie
Powódka Gmina M. G. skutecznie wypowiedziała umowę najmu lokalu mieszkalnego z powodu zaległości czynszowych przekraczających 3-miesięczny czynsz, co zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów uzasadnia rozwiązanie umowy i eksmisję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nakaz eksmisji z wstrzymaniem wykonania i przyznaniem lokalu socjalnego
Strona wygrywająca
Pozwani (w zakresie prawa do lokalu socjalnego i wstrzymania wykonania eksmisji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. G. | instytucja | powód |
| Z. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Gdyni | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zapłaty kosztów zastępstwa procesowego z urzędu |
| R. P. | osoba_fizyczna | radca prawny (pomoc prawna z urzędu) |
Przepisy (10)
Główne
u.o.p.l. art. 11 § 2 pkt 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Uzasadnia rozwiązanie umowy najmu w przypadku zaległości czynszowych przekraczających 3-miesięczny czynsz.
u.o.p.l. art. 14 § 4 pkt 6
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa przesłanki przyznania prawa do lokalu socjalnego, w tym kryterium dochodowe.
u.o.p.l. art. 14 § 4 pkt 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Określa przesłanki przyznania prawa do lokalu socjalnego, w tym w przypadku osób niepełnosprawnych lub osób, którym grozi bezdomność.
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia windykacyjnego (eksmisji).
Dz.U. Woj. (...) z dnia 27 listopada 2015 r., poz. 3608 art. § 5 § ust. 3
Uchwała Rady Miasta G. nr XIII/255/15 z dnia 28 października 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. G.
Określa zasady wynajmowania lokali socjalnych przez Gminę M. G., w tym kryteria dochodowe.
Pomocnicze
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
Dotyczy wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, ale stanowi kontekst dla legalności pobytu małżonka.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.o.r. art. 2 § pkt 10
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja niepełnosprawności, użyta do interpretacji przesłanki z art. 14 ust. 4 pkt 2 u.o.p.l.
Dz.U. 2016 poz. 1677 art. 4 § ust. 1, ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Dz.U. 2016 poz. 1677 art. 13 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaległości czynszowe przekraczające 3-miesięczny czynsz jako podstawa do wypowiedzenia umowy najmu i eksmisji. Niski dochód pozwanych uzasadniający przyznanie prawa do lokalu socjalnego. Ewidentna niepełnosprawność pozwanej Z. K. jako dodatkowa przesłanka do przyznania lokalu socjalnego. Zgoda najemczyni na zamieszkanie pozwanego J. K. i jego późniejsze małżeństwo z Z. K. jako podstawa legalności jego pobytu w lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Pozwanym nie można przypisać złej woli, gdyż znajdowali się w stanie ewidentnego ubóstwa. Stylizacja tego punktu 2 ustępu 4 w/w przepisu nie wymaga, aby osoba niepełnosprawna musiała każdorazowo wykazać się na potrzeby postępowania eksmisyjnego aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez uprawniony organ administracji. Wymóg wyłącznego dowodzenia niepełnosprawności odpowiednim orzeczeniem byłby nieracjonalny, a w niektórych wypadkach niehumanitarny.
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego w sytuacjach szczególnych (niepełnosprawność, ubóstwo) oraz ocena legalności pobytu w lokalu przez osoby bliskie najemcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i lokalnych przepisów dotyczących zasobu mieszkaniowego gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem gminy do odzyskania lokalu a obowiązkiem zapewnienia ochrony socjalnej osobom w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Pokazuje ludzką stronę prawa.
“Eksmisja wstrzymana: Sąd chroni niepełnosprawnych i ubogich przed utratą dachu nad głową.”
Dane finansowe
koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu: 147,6 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 381/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2019 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: SSR Tadeusz Kotuk Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. w G. sprawy z powództwa Gminy M. G. przeciwko Z. K. i J. K. o eksmisję I. nakazuje pozwanym Z. K. i J. K. , aby opróżnili z wszystkich rzeczy, opuścili i wydali powodowi Gminie M. G. lokal mieszkalny numer (...) położony w budynku przy ul. (...) w G. ; II. ustala, że pozwanym Z. K. i J. K. przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymuje wykonanie punktu I. niniejszego wyroku do czasu złożenia im przez Gminę M. G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego; III. nie obciąża pozwanych kosztami procesu; IV. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni na rzecz radcy prawnego R. P. (wykonującej zawód w G. ) kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanej Z. K. . Sygn. akt I C 381/19 UZASADNIENIE Stan faktyczny Gmina M. G. jest właścicielem lokalu mieszkalnego numer (...) przy ul. (...) w G. . Okoliczność bezsporna W przeszłości najemcą lokalu był J. G. (zm. 20 grudnia 2010 r., u którego przed jego śmiercią zamieszkała i pozostawała do jego śmierci we wspólnym pożyciu Z. K. . Dowód: wyrok SR w Gdyni, k. 11 Aneksem z dnia 26 maja 2017 r. (obowiązującym od 29 grudnia 2010 r.) uznano Z. K. jako najemcę. Dowód: aneks, k. 10 Następnie w lokalu zamieszkał wraz z Z. K. J. K. za jej wyraźną zgodą – w październiku 2016 r. Obecnie osoby te są małżeństwem i prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Z. K. wymaga codziennej opieki z uwagi na bardzo zły stan zdrowia (utrata umiejętności czytania, niesprawność dłoni, istotne problemy z funkcją mówienia, poważne ograniczenia w samodzielnym poruszaniu się, utraty równowagi itp. – zmiany pourazowe po wypadku). Może ona zostać pozostawiona sama w mieszkaniu tylko najdłużej na kilka godzin. Opiekuje się nią codziennie i stale mąż – J. K. . Z. K. utrzymuje emeryturę w wysokości 514 zł. J. K. zarabia miesięcznie 600-700 zł. Oboje nie mają możliwości zamieszkania w innym lokalu. Dowód: zeznania pozwanej, k. 58 zeznania pozwanego, k. 57v W całym roku 2018 r. pozwani nie uiszczali w ogóle czynszu ani opłat eksploatacyjnych związanych z korzystaniem z w/w lokalu. Dowód: dane o płatnościach i wysokości czynszu za 2018 r., k. 20 Z. K. została wezwana pismem z dnia 8 maja 2018 r. do uregulowania zaległości, znacznie przekraczających 3-miesięczny czynsz, w dodatkowym terminie miesięcznym pod rygorem rozwiązania umowy najmu. Wobec bezskuteczności wezwania umowa została wypowiedziana pismem z dnia 18 września 2018 r. Dowód: wezwanie z zpo, k. 13-14 wypowiedzenie z dowodem awizowania, k. 18-19 Ocena dowodów Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanych. Biorąc pod uwagę dostrzegalne bezpośrednio przez sąd problemy pozwanej z poruszaniem się, mówieniem, niewątpliwym jest, że opisane w zeznaniach pozwanych fakty związane z koniecznością niemal stałej osobistej opieki nad pozwaną są w pełni przekonujące. Logicznym jest więc, że pozwany może pracować jedynie w wyraźnie ograniczonym zakresie czasowym, stąd jego niski dochód ma przekonujące wyjaśnienie. Pozwana poruszając się z trudem musi być niemal cały czas przytrzymywana, aby nie przewróciła się. Wyraźne zaburzenia motoryczne kończyn wskazują, że niewątpliwie nie byłaby w stanie sobie przygotować posiłków. Także pozostałe fragmenty zeznań pozwanych nie budzą wątpliwości. Pozwany ostatecznie wyraźnie przyznał, że w 2018 r. nie dokonywano żadnych płatności czynszowych/eksploatacyjnych. Biorąc pod uwagę bardzo niski łączny dochód pozwanych przedstawiane przez pozwanego wytłumaczenie braku płatności jest więc z subiektywnego punktu widzenia usprawiedliwione – z pewnością pozwanym nie można przypisać złej woli, gdyż znajdowali się w stanie ewidentnego ubóstwa. Pozostałe ustalenia są oparte na dokumentach przedstawionych przez powoda, które nie były kwestionowane. Kwalifikacja prawna Powództwo eksmisyjne jest zasadne, gdyż na skutek zaległości płatniczych powód dokonał rozwiązania umowy w sposób zgodny z treścią art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego . Legitymacja czynna powoda nie budzi wątpliwości, gdyż jest wynajmującym oraz właścicielem lokalu. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie I. sentencji na mocy art. 222 § 1 k.c. Jeżeli chodzi o ustalenia w przedmiocie prawa do lokalu socjalnego, po pierwsze pozwani prowadząc wspólnie jedno gospodarstwo domowe (jako małżonkowie) uzyskują łącznie dochód w wysokości 1.214 zł, czyli w przeliczeniu na mieszkańca – 607 zł. Obecnie najniższa emerytura wynosi 1.100 zł (brutto). 75% z tej sumy to 825 zł. Dochód gospodarstwa domowego pozwanych w przeliczeniu na mieszkańca po ubruttowieniu to 767 zł, a więc niżej niż 75% najniższej emerytury. W tym stanie rzeczy pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego na mocy art. 14 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów […] w zw. z § 5 ust. 3 Uchwały Rady Miasta G. nr XIII/255/15 z dnia 28 października 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. G. (Dz.U. Woj. (...) z dnia 27 listopada 2015 r., poz. 3608 ). Niezależnie od tego, z uwagi na ewidentną niepełnosprawność pozwanej oraz konieczność zapewnienia jej osobistej opieki osoby trzeciej zachodzi zdaniem Sądu kumulatywnie przesłanka z art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów […]. Zdaniem Sądu stylizacja tego punktu 2 ustępu 4 w/w przepisu nie wymaga, aby osoba niepełnosprawna musiała każdorazowo wykazać się na potrzeby postępowania eksmisyjnego aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez uprawniony organ administracji. Należy zauważyć, że np. w przypadku bezrobotnego wymagany jest „status” osoby bezrobotnej – w tym przypadku należy przyjąć, że ów „status” musi być urzędowo potwierdzony. W przypadku osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność jest ewidentnie dostrzegalna (i które z uwagi na swoje ułomności nie potrafią zadbać o uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności) wymóg wyłącznego dowodzenia niepełnosprawności odpowiednim orzeczeniem byłby nieracjonalny, a w niektórych wypadkach niehumanitarny (pozwana nie potrafi obecnie czytać ani pisać). Jeżeli z kolei przeanalizować legalną definicję niepełnosprawności z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych („ oznacza to trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy ”), to jasnym jest, że pozwana nie może pracować ani aktywnie wypełniać jakichkolwiek ról społecznych. Ponieważ pozwany jest osobą nawet prawnie zobowiązaną do opieki nad małżonką, niewątpliwym jest, że jako opiekun jest także objęty ochroną z art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów […]. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie II . sentencji na mocy art. 14 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów […] w zw. z § 5 ust. 3 Uchwały Rady Miasta G. nr XIII/255/15 z dnia 28 października 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. G. (Dz.U. Woj. (...) z dnia 27 listopada 2015 r., poz. 3608 ) i – kumulatywnie – art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów […]. Ponieważ pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 19 kwietnia 2019 r., stosowano ustawę o ochronie praw lokatorów […] w brzmieniu sprzed wejścia w życie ostatniej nowelizacji (obowiązującej od 21 kwietnia 2019 r.). Zdaniem Sądu nie doszło do zajęcia lokalu przez pozwanego bez tytułu prawnego. Pozwany zamieszkał w lokalu za zgodą najemczyni, co należy potraktować jako umowę użyczenia (lub inną umowę nienazwaną o zbliżonym charakterze). Co ważne, z punktu widzenia stanu prawnego z chwili zamknięcia rozprawy byłoby czymś wewnętrznie sprzecznym traktowanie pozwanego jako osoby nielegalnie zajmującej lokal, skoro obecnie jest on w gronie osób (jako małżonek pozwanej) uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu w rozumieniu art. 691 k.c. Koszty Z uwagi na bardzo złą sytuacją życiową, zdrowotną i majątkową pozwanych, nie obciążono ich kosztami procesu na mocy art. 102 k.p.c. ( punkt III . sentencji). W punkcie IV . zasądzono koszty pomocy prawnej z urzędu świadczonej pozwanej (z podatkiem VAT) na mocy § 4 ust. 1, ust. 3 i § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI