I C 380/21

Sygn. akt: I C 380/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Rafał Kubicki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Grandys po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. w (...) na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Ministra (...) , (...) (...) (obecnie: Ministra (...) i (...) ) oraz (...) – reprezentowanego przez (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną w W. przeciwko D. R. , A. K. i L. M. o zapłatę I. oddala zarzut odpowiedzi na pozew mający uzasadniać odrzucenie pozwu, II. oddala powództwo, III. ustala, że wyrok w punkcie II. jest wobec pozwanego L. M. wyrokiem zaocznym, IV. nakazuje zwrócić powodowi ze Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w (...) ) kwotę 2247,61 zł tytułem niewykorzystanej części zaliczki, V. oddala wniosek powoda o zasądzenie zwrotu kosztów procesu od pozwanego L. M. , VI. zasądza od powoda na rzecz pozwanych: D. R. i A. K. kwotę 21 634 zł (dwadzieścia jeden tysięcy sześćset trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty. sędzia Rafał Kubicki Sygn. akt: I C 380/21 UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa - Minister (...) , (...) (...) (obecnie: Minister (...) i (...) ) oraz (...) – reprezentowany przez (...) Bank (...) Spółkę Akcyjną w W. pozwem z 8.04.2021 r. wniósł o zasądzenie od pozwanych: D. R. , A. K. , L. M. i W. R. kwoty 260 609,65 zł z odsetkami od 4.01.2021 r. do dnia zapłaty w wysokości równej w poszczególnych okresach kwartalnych, stopie referencyjnej, określającej minimalne oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku prowadzonych przez (...) , ogłaszanej przez (...) (...) według stawki obowiązującej w ostatnim dniu drugiego miesiąca kwartału poprzedzającego dany kwartał, powiększonej o 1 punkt procentowy, nie więcej niż odsetki maksymalne za opóźnienie. W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, że 24 lipca 1991 r. zawarła z D. R. i J. R. (zmarł przed wytoczeniem powództwa) umowę o kredyt, w ramach której udzieliła pozwanej kredytu w kwocie 280 000 000/ zł (sprzed denominacji) z przeznaczeniem na finansowanie budowy lokalu. Kredyt został udzielony na 25 lat i spłacany miał być w ratach kwartalnych. Kredytobiorca początkowo regulował swoje zobowiązania, natomiast z czasem zaczął nie dotrzymywać terminów płatności rat, a ostatecznie zaniechał spłat. Spłata kredytu zabezpieczona została poprzez poręczenie przez trzy osoby fizyczne: A. K. , L. M. i W. R. . Pozwana i poręczyciele wielokrotnie wzywani byli do zapłaty narastających zaległości, jednak nie uregulowali zadłużenia. Wobec niedotrzymania warunków spłaty kredytu umowa została ostatecznie wypowiedziana. Umowa zawarta z pozwanym wykonywana była m.in. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.11.1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy środki przeznaczane przez kredytobiorców na spłatę kredytu zaliczane były w pierwszej kolejności na zmniejszenie zadłużenia z tytułu kredytu wraz z skapitalizowanymi odsetkami. Jednocześnie odsetki podlegały wykupowi ze środków budżetu państwa pod warunkiem regularnej spłaty zobowiązań kredytobiorcy. Kredytobiorca spłacił swoje zadłużenie z tytułu kapitału, jednak nieterminowo. Do uregulowania pozostała należność z tytułu odsetek od kredytu, które z powodu opóźnień w płatności nie podlegały wykupowi i stanowią należność powódki (...) S.A. Odsetki, które w okresach regularniej spłaty zobowiązania, podlegały w toku wykonywania umowy przejściowemu wykupowi przez Skarb Państwa, nie zostały umorzone z uwagi na niedotrzymanie terminów spłaty kredytu. Wobec tego stały się one przedmiotem niniejszego roszczenia. Z końcem 2017 roku upłynął 20-letni okres, po którym - zgodnie z art. 10a ust. 1 ww. ustawy, prawidłowo spłacający swoje zadłużenie, nabyli uprawnienia do umorzenia pozostałego zadłużenia z tytułu przejściowego wykupienia odsetek oraz wykupu przez budżet państwa pozostałych odsetek skapitalizowanych. Warunkiem skorzystania z przedmiotowego umorzenia na koniec roku 2017 lub w latach kolejnych jest dokonywanie przez kredytobiorcę - od dnia 1 stycznia 1998r. lub od każdego kwartału następującego po I kwartale 1998 r., lecz nie później niż od dnia 1 stycznia 2006r. - systematycznej i terminowej spłaty kredytu, w wysokości wynikającej z art. 7, przez okres 20 lat, przy czym warunek dokonywania przez kredytobiorcę systematycznej i terminowej spłaty kredytu w ciągu 20 lat uważa się za spełniony także wtedy, gdy w tym okresie opóźnienie w spłacie dotyczyć będzie nie więcej niż 4 kwartałów. Pozwani w ocenie powoda nie spełniają wymogów formalnych do zastosowania przedmiotowego umorzenia, zarówno w dacie 1 stycznia 2018 r., jaki w terminie późniejszym, zakreślonym w ustawie. Co do umocowania (...) SA do działania w imieniu Skarbu Państwa, strona powodowa wskazała, że wynika to zarówno z przepisów ustawy o pomocy państwa, jak i z umowy łączącej oba wyżej wymienione podmioty. Art. 6 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, stanowi, że banki są zobowiązane do administrowania i egzekwowania zadłużenia kredytobiorców z tytułu przejściowego wykupienia odsetek od kredytów mieszkaniowych, natomiast zgodnie z umową zawartą pomiędzy (...) a (...) SA , Bank jest zobowiązany do prowadzenia wszelkich czynności w zakresie dochodzenia i egzekwowania, w tym również ustanawiania pełnomocników procesowych, w celu odzyskania należności budżetu państwa z tytułu przejściowego wykupienia odsetek. Na potwierdzenie powyższego strona powodowa przedstawiła orzeczenia sądów oraz przywołała stanowisko wyrażone przez (...) . Pozwani A. K. i D. R. wnieśli o odrzucenie pozwu, ewentualnie o oddalenie powództwa całości oraz zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz solidarnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Co do odrzucenia pozwu wskazali, że pozew nie zawiera oświadczenia Prokuratorii Generalnej RP o przekazaniu wykonywania zastępstwa podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa, w trybie art. 8 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o (...) zaś powód z przedmiotowymi roszczeniami wystąpił pierwotnie w sprawie (...) i w tym zakresie na podstawie art. 130 ( 1) ª § 1 k.p.c. S.O. w O. zarządził zwrócić pozew właśnie na tej podstawie. Co do meritum wskazali, że kwestionują roszczenie zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Wskazali, że kredyt spłacali zgodnie z umową i nie rozumieją, skąd taka wysokość roszczenia powoda. Kredyt wynosił 28 000 zł i został całkowicie spłacony. Ponadto wskazali, że powód nie udowodnił swojego roszczenia, albowiem okoliczności i dokumenty przedstawiane na tę okoliczność są niewystarczające do wykazania roszczenia, jak również są wyraźnie przez pozwanych kwestionowane. Dalej wskazali, że przywołana przez powoda podstawa prawna roszczenia nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 1 powoływanej przez powoda ustawy, przyjmując regulacje w zakresie pomocy państwa w spłacie kredytów mieszkaniowych, ustawodawca kierował się założeniem, iż pomoc taka powinna dotyczyć tylko kredytów służących finansowaniu inwestycji na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nabywców lokali i ich rodzin, nie zaś potrzeb komercyjnych. Z kolei zgodnie z Rozporządzeniem (...) w sprawie szczególnych warunków (…), ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie - należy przez to rozumieć kredyt, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy. Przedmiotowy kredyt z 1991 r. według pozwanego nie był kredytem mieszkaniowym, bowiem budynek, który został nabyty ze środków z kredytu nie jest i nigdy nie był budynkiem mieszkalnym. Jak wynika z treści księgi wieczystej, działka jest przeznaczona pod zabudowę zakładem rzemieślniczym. Taki też budynek został na gruncie wzniesiony i nigdy nie był budynkiem mieszkalnym. Ponadto powód nie wyjaśnił, według jakich zasad skapitalizował i naliczał odsetki. Pozwani zarzucili brak dokumentacji dotyczącej spłaty wymagalnych rat - z jednej strony powód wskazuje, że pozwany nie dotrzymywał terminów płatności rat, a ostatecznie zaniechał spłat, podczas gdy następnie wskazuje, że kredytobiorca spłacił ostatecznie swoje zadłużenie z tytułu kapitału, jednak nieterminowo. Pozwani zakwestionowali także, by nieterminowo wywiązywali się ze spłaty kredytu, a powód nie zaoferował żadnych dowodów, aby okoliczności te wykazać. Za taki dowód nie mogą być przy tym uznane tabele sporządzone przez powoda, gdyż stanowią one wyłącznie twierdzenia powoda kwestionowane przez pozwanych, a co więcej są one niepełne. Spłaty kredytu w ocenie pozwanych były naliczane i zaliczane w sposób nieprawidłowy. Z tego względu nie było podstaw do wypowiedzenia umowy kredytu. Wobec systematycznej spłaty do 2005 r., należności z tytułu przejściowego wykupienia odsetek podlegały umorzeniu z mocy samej ustawy - art. 10a ustawy o pomocy państwa (…). Pozwani podnieśli także zarzut przedawnienia, wskazując, że roszczenie powoda dotyczy odsetek, które wynikają z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w związku z tym przedawniają się z upływem 3-letniego okresu przedawnienia. Odpis pozwu został skutecznie doręczony pozwanemu L. M. w dniu 13.05.2021 r. (k. 159). Pozwany ten nie złożył odpowiedzi na pozew i w dalszym postępowaniu nie brał żadnego udziału. Postanowieniem z 4.04.2022 r. (k. 242), na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 w zw. z art. 139 1 § 2 k.p.c. Sąd zawiesił postępowanie w stosunku do pozwanego W. R. wobec niemożności skutecznego doręczenia mu odpisu pozwu, następnie postanowieniem z 20.10.2022 r. umorzył postępowanie w tym zakresie. Postanowienie to uprawomocniło się. Wskutek powyższego proces toczył się dalej już bez określania w protokołach i w orzeczeniach tej osoby jako pozwanego. Ustalenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia Pozwani D. R. i J. R. złożyli do (...) - Banku (...) Oddział w S. wniosek ( k. 185) o kredyt na budownictwo jednorodzinne w kwocie 280 000 000 zł (przed denominacją). Wniosek wpłynął w dniu 23 lipca 1991 r. a bank wydał pozytywną decyzję kredytową na kwotę 280.000.000 zł ( k. 197-198). W dniu 24 lipca 1991 r. pomiędzy (...) - bankiem państwowym Oddział w S. (poprzednikiem prawnym (...) Banku (...) SA ), a D. R. i J. R. została zawarta umowa o kredyt. Zgodnie z § 1 umowy Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 280 000 000 zł (przed denominacją). Jako cel kredyt została wskazana budowa lokalu na nieruchomości stanowiącej własność w części 1/3 D. R. opisanej w księdze wieczystej nr KW (...) prowadzonej przez (...) w S. . Zgodnie z § 2 umowy udzielenie kredytu miało nastąpić po rozpoczęciu budowy i zaangażowaniu wkładu własnego w wysokości co najmniej 20% planowanego kosztu budowy. W § 5 ust. 1 umowy wskazano, że kredyt wraz z odsetkami zostanie spłacony w okresie 25 lat w ratach kwartalnych według planu spłaty ustalonego przez Bank, przy czym pierwsza rata była płatna dnia 1.10.1994 r. bez względu na stan zaawansowania budowy. W § 5 ust. 2 ustalono, że kredyt wraz z odsetkami zostanie opłacony w ratach kwartalnych. Wysokość rat kwartalnych określa spółdzielnia mieszkaniowa na zasadach określonych w rozporządzeniu i zarządzeniu. Zgodnie z § 6 umowy w przypadku niespłacenia poszczególnych rat kredytu w umownym terminie Bank będzie przenosił te raty na rachunek zadłużenia przeterminowanego, pobierając odsetki w wysokości 90% w stosunku rocznym liczone od dnia płatności raty do dnia jej uiszczenia. Stosownie do § 7 umowy w razie zalegania z zapłatą chociażby jednej raty kredytu Bank mógł żądać natychmiastowej spłaty całego niespłaconego kredytu wraz z odsetkami w wysokości podanej w § 6 i należnościami ubocznymi. Kredyt został poręczony przez W. R. , A. K. oraz L. M. . (dowód: umowa k. 47-50, poręczenie k. 51-55) Pismem z dnia 26.09.1994 r. bank poinformował pozwaną, że kredyt i odsetki skapitalizowane tj. naliczone za okres od udzielenia kredytu do daty jego przejścia do spłaty doliczone do kapitału stanowiły zadłużenie ogółem w kwocie 1 266 442 500 zł (przed denominacją). Spłata wskazanego zadłużenia wraz z odsetkami bieżącymi miała następować przez 25 lat i miała być dokonywana w ratach kwartalnych w wysokości 15% dochodów rodziny na podstawie składanych co kwartał zaświadczeń i oświadczeń o dochodach, a pozostała część odsetek bieżących mogła być kapitalizowana powiększając zadłużenie kredytobiorców. (dowód: pismo z 26.04.1994 r. k. 200) Kapitał kredytu został całkowicie spłacony przez kredytobiorców w dniu 16.12.2013 r. (bezsporne a nadto dowód: opinia uzupełniająca biegłego k.538-544, wyciąg z ksiąg bankowych k. 35-42, zestawienie spłat k. 56-65, 187-188, 298-305, wypowiedzenie k. 96 i 217) Pozwana D. R. pismami kierowanymi do powoda bądź telefonicznie wielokrotnie zwracała się o prolongatę bądź rozłożenie płatności na raty. Wnioski te były rozpatrzone negatywnie lub został przesunięty termin płatności konkretnej raty. Powód zawiadamiał pozwanych o stanie zadłużenia i terminach płatności raty, a także wzywał kredytobiorców i poręczycieli do zapłaty (dowód: zawiadomienia i monity k. 70-95, 99-102, 211, 311-312v., 317-354, pisma i notatki k. 66-69, 200-210, 212-213) Pismem z dnia 14.09.2017 r. powód poinformował pozwaną o tym, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy na dzień 31.12.2017 r. nie przysługuje jej umorzenie pozostałego do spłaty zadłużenia z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego na podstawie umowy zawartej w dniu 24.07.1991 r. (dowód: pismo powoda z 14.09.2017 r. k. 204) Pismem z dnia 24.06.2019 r. bank (...) SA wypowiedział D. R. umowne warunki spłaty kredytu a następnie pismami z 28.08.2019 r. wezwał W. R. , L. M. , A. K. i D. R. do zapłaty kwoty 80 753,14 zł wobec Banku oraz kwoty 253 104,11 zł wobec budżetu państwa. (dowód: wypowiedzenie umownych warunków spłaty kredytu k. 96, k. 217, wezwania do zapłaty wraz z zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 99-108) Działka nr (...) w N. (KW nr (...) ) tj. będącą przedmiotem kredytowanej inwestycji, przeznaczona jest pod zabudowę zakładem rzemieślniczym. W piśmie z 18.01.1991 r. Wójt Gminy S. poinformował pozwaną, że przedmiotowy budynek może być użytkowany jako budynek mieszkalno-usługowy. W zawiadomieniu Starostwa Powiatowego w S. (...) i (...) z 03.07.2015r. widnieje zapis (...) : pozostałe budynki niemieszkalne oraz klasyfikacja (...) : pozostałe budynki niemieszkalne. Na podstawie umowy sprzedaży w postaci aktu notarialnego z 5 lipca 1991 r. A. K. , D. R. oraz C. i D. małżonkowie C. nabyli na współwłasność po 1/3 części prawa wieczystego użytkowania działki gruntu i znajdującego się na działce budynku. W wezwaniu z dnia 1.06.2020 r. skierowanym do nabywców nieruchomości Urząd Gminy w S. zaklasyfikował budynek jako „inny" o powierzchni 235 m 2 posiadający 2 kondygnacje. (dowód: wydruk z KW nr (...) k. 168-169v., pismo wójta gm. S. k. 196, zawiadomienie Starostwa Powiatowego w S. k. 171, wezwanie k. 170) Pozwani od momentu przejścia kredytu do spłaty spłacali kredyt wg wysokości rat kredytu ustalonych w oparciu o art. 8 ustawy, następnie od dnia 20.12.1995 r. wg wysokości rat kredytu ustalonych w oparciu o normatyw na podstawie zapisów art. 7 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, środki przeznaczane przez kredytobiorcę na spłatę kredytów mieszkaniowych. Pozwani zgodnie z zawiadomieniami byli informowani na piśmie o wysokości rat kredytowych ustalonych na dane okresy płatności. Ustalenie wysokości rat kredytu następowało na podstawie art. 7 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw . Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U.2023.0.1446) jeżeli kredytobiorca dokonywał w danym roku systematycznych, terminowych spłat kredytu wraz z odsetkami w wysokości wynikającej z art. 7 normatyw spłaty kredytu, art. 8 dochody gospodarstwa domowego a wysokość miesięcznych spłat kredytu i art. 11 wysokość rocznych spłat kredytów, odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa nie podlegają oprocentowaniu. W zestawieniu szczegółowym w kolumnie „waloryzacja" na dzień 31.12.1994 r. powód wykazuje kwotę 5 873,94 zł, przy czym kwota ta nie ma wpływu na salda kredytu, odsetek skapitalizowanych i odsetek przejściowo wykupionych następujące po tej dacie i nie ma informacji o anulowaniu kwoty 5 873,94 zł na podstawie § 10 ust. 5 (...) z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie rozliczeń z bankami z tytułu przejściowego wykupienia ze środków budżetu państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych. Odsetki naliczone od kwoty 28 000,00 zł za okres od 25.07.1991 r. do dnia 01.10.1994 r. wynoszą 108 258,08 zł. Zgodnie z informacją powoda (zawartą w piśmie z dnia 16.11.2023 r.) odsetki za okres trzeciego i czwartego kwartału 1991 r. zostały skapitalizowane (dodane do kwoty kredytu w wysokości 28 000,00 zł). Odsetki za okres trzeciego i czwartego kwartału obliczone zgodnie z zasadą, że rok liczy 360 dni, a każdy miesiąc 30 dni wynoszą 7 189,28 zł (suma kwoty 2867,78 zł za trzeci kwartał 1991 r. i kwoty 4321,50 zł za czwarty kwartał 1991 r.). Łącznie saldo kapitału kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami za trzeci i czwarty kwartał wynosi 35 189,28 zł. W szczegółowym zestawieniu powoda wykazano kwotę 35 308,54 zł. Różnica wynosi 119,26 zł. Na dzień 24.06.2019 r. pozwana zalegała ze spłatą kwoty 1 922,25 zł, a więc z płatnością obejmującą niepełne dwa kwartały, a warunek umorzenia uważa się za spełniony wtedy, gdy w okresie 20 lat opóźnienie w spłacie kredytu dotyczyć będzie nie więcej niż 4 kwartałów. Po usunięciu z zestawienia w Tabeli nr 2 wpłaty jednej raty w wysokości 957,60 zł dokonanej w dniu 26.07.2018 r., opóźnienie w spłacie kredytu również nie dotyczy czterech kwartałów. Pozwana zalegałaby na dzień 24.06.2019 r. ze spłatą kwoty 2 879,85 zł, a więc z płatnością obejmującą niepełne trzy kwartały. Naliczone za dany rok kwoty oprocentowania zadłużenia z tytułu przejściowego wykupienia odsetek podlegają anulowaniu w ostatnim dniu roku (§ 10 ust. 4 (...) z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie rozliczeń z bankami z tytułu przejściowego wykupienia ze środków budżetu państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych), jeżeli kredytobiorca dokonywał w danym roku systematycznych, terminowych spłat kredytu wraz z odsetkami w wysokości wynikającej z art. 7 normatyw spłaty kredytu, art. 8 dochody gospodarstwa domowego a wysokość miesięcznych spłat kredytu i art. 11 wysokość rocznych spłat kredytów, odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa nie podlegają oprocentowaniu. Do ustalenia prawidłowości rozliczenia przez powoda rachunku kredytu niezbędne są: - dokumentacja szczegółowa dotycząca odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa, w szczególności dotycząca kwoty 49 438,38 zł na dzień 31.12.1994 r. co ma bezpośredni wpływa na saldo kredytu dotyczące odsetek skapitalizowanych, - ewidencja naliczonych w całym okresie kwot waloryzacji wraz z oprocentowaniem odsetek przejściowo -wykupionych (stawki i daty zmiany tegoż oprocentowania), według obowiązującej w danym okresie stopy oprocentowania, o której mowa w art. 5a ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U.2023.0.1446), czyli ewidencja na odrębnym koncie w ostatnim dniu kwartału, za który zostało ono naliczone prowadzona na podstawie § 10 ust. 2 (...) z dnia 25 lutego 2003 r. w sprawie rozliczeń z bankami z tytułu przejściowego wykupienia ze środków budżetu państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych, ewidencja dotycząca kapitalizacji waloryzacji wymagana jest na podstawie przepisów wskazanych wyżej, natomiast w zestawieniu widnieją bądź kwoty, bądź informacja „brak danych", - instrukcje wewnętrzne banku dotyczące sposobu ewidencjonowania odsetek przejściowo wykupionych, prowadzenia ewidencji kapitalizacji waloryzacji, - dokumentacja, na podstawie której wyliczono kapitalizację waloryzacji (dokument, na podstawie którego wskazaną w rozliczeniu kwotę kapitalizacji waloryzacji obliczono i na którego podstawie dokonano doliczenia kwoty waloryzacji do salda odsetek przejściowo wykupionych), - instrukcje wewnętrzne, w których zawarto informację, co bank uznaje za systematyczne i terminowe spłaty kredytu (ile dni, miesięcy opóźnienia) są podstawą do uznania, że kredytobiorca nieterminowo reguluje spłaty kredytu. Na podstawie załączonego do pozwu szczegółowego rozliczenia należności - historia spłat kredytu nie można stwierdzić, że bank prawidłowo wykazał przysługujące Skarbowi Państwa odsetki. Błędne salda kredytu na dzień 1.10.1994 r. (mimo ustalenia sposobu naliczania odsetek zgodnie z pismem powoda z 8.04.2024 r.), niezgodność salda na dzień 31.12.2000 r. i 31.03.2000 r., brak dat wykupu odsetek przez Skarb Państwa, brak dat dokonywania innych operacji mających wpływ na saldo kredytu, uniemożliwiają prawidłowe rozliczenie kredytu. Główną przeszkodą jest brak ewidencji analitycznej konta odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa i ustalenia w ten sposób prawidłowego salda zadłużenia pozwanej, w tym salda dotyczącego kapitalizacji waloryzacji. Na podstawie przedłożonej dokumentacji (zestawienie szczegółowe - historia spłat) pozwani spełniali kryteria do umorzenia należności kredytu o jakim mowa w art. 10a ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. (dowód: opinia biegłej k. 369-398, opinia uzupełniająca k. 438-454, opinia ustna uzupełniająca w protokole rozprawy k.528-529) Rozważania prawne Fakty ustalono na podstawie spójnego, wiarygodnego materiału dowodowego: dokumentów złożonych przez obie strony - wzajemnie niekwestionowanych co do ich autentyczności, choć częściowo kwestionowanych przez stronę pozwaną co do ich wartości dowodowej w zakresie sposobu zaliczania spłat kredytu oraz wysokości zadłużenia (co do tych okoliczności Sąd podzielił argumentację pozwanego). Ponadto uwzględnił dowód z opinii biegłej z zakresu rachunkowości. Wnioski i ustalenia opinii stały się elementami ustalonego stanu faktycznego, ponieważ opinia ta została uznana za wiarygodny i spójny materiał dowodowy. Bezsporny pomiędzy stronami był fakt zawarcia przedmiotowej umowy a także to, że pozwani dokonał spłaty całego kapitału kredytu. Sąd nie podzielił stanowiska powoda co do potrzeby kolejnego uzupełnienia sporządzonej opinii. Zastrzeżenia strony powodowej sprowadzały się w istocie do niewymagającej uzupełnienia opinii polemiki z jasnymi, logicznymi i spójnymi ustaleniami i wnioskami opinii – a w zasadzie z brakiem możliwości wysnucia jednoznacznych wniosków spowodowanym istotnymi brakami w dokumentach źródłowych mogących być podstawą szczegółowego rozliczenia spłat kredytu. Biegła w opinii uzupełniającej odniosła się dostatecznie do zarzutów i uwag wytkniętych przez powoda czyniąc stosowne korekty w obliczeniach. Przede wszystkim wskazywała jednak, że bez szczegółowej dokumentacji dotyczącej salda odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa (analityka konta) oraz operacji na kredycie od dnia udzielenia kredytu, do dnia 1.10.1994 r. (także wykup odsetek do dnia 1.10.1994 r.) nie będzie możliwe dokonanie prawidłowych wyliczeń salda. Na podstawie załączonego do pozwu szczegółowego rozliczenia należności - historia spłat kredytu, nie można stwierdzić, że bank prawidłowo wykazał przysługujące Skarbowi Państwa odsetki. Błędne salda kredytu na dzień 1.10.1994 r. (mimo ustalenia sposobu naliczania odsetek zgodnie z pismem powoda z 8.04.2024 r.), niezgodność salda na dzień 31.12.2000 r. i 31.03.2000 r. opisane w opinii biegłego z dnia 12.02.2024 r., brak dat wykupu odsetek przez Skarb Państwa, brak dat dokonywania innych operacji mających wpływ na saldo kredytu, uniemożliwiają prawidłowe rozliczenie kredytu. Główną przeszkodą jest brak ewidencji analitycznej konta odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa i ustalenia w ten sposób prawidłowego salda zadłużenia pozwanej, w tym salda dotyczącego kapitalizacji waloryzacji. Co do informacji o możliwości kontaktu biegłego z przedstawicielami banku zawartego w zarzutach do opinii wskazać należy, że nie jest rolą biegłego poszukiwanie dowodów, lecz ocena przedstawionego materiału dowodowego z wykorzystaniem wiadomości specjalnych. Powyższa informacja (zaproszenie do kontaktu w razie powzięcia wątpliwości lub zapytań) nie może skutkować zwolnieniem strony z aktywności dowodowej i przerzuceniem tego ciężaru na biegłego. Poza tym biegła jasno wskazała w opinii uzupełaniającej jakiej konkretnie dokumentacji brakuje do ustalenia prawidłowości rozliczenia przez powoda rachunku kredytu, zaś powód nie uzupełnił materiału dowodowego o wskazane dokumenty. Sporządzona opinia i opinie uzupełniające w ocenie Sądu są przekonujące, odpowiadające zasadom logiki i kompletne a także niebudzące wątpliwości sądu co do jej fachowego charakteru. Sąd nie jest zobowiązany do powoływania innego zespołu biegłych w sytuacji, gdy strona nie jest przekonana do jej treści albo gdy jej treść nie jest korzystna dla jednej ze stron. Wystarczy, że wydana opinia jest przekonująca dla sądu. Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, samo niezadowolenie strony z wniosków biegłego nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z dodatkowej opinii, zwłaszcza gdy wydana opinia jest kategoryczna, przekonująca i nie wzbudza zastrzeżeń sądu. Potrzeba dopuszczenia dowodu z dalszej opinii zachodzi wówczas, gdy opinia, którą Sąd dysponuje zawiera istotne luki, nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, jest niejasna, czyli nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona przez biegłych analiza nie pozwala organowi orzekającemu skontrolować ich rozumowania co do trafności wniosków końcowych. W innym razie, jeśli opinia sporządzona przez biegłych spełnia powyższe wymogi, musi się ostać i nie ma potrzeby powoływania nowego zespołu biegłych czy też nie ma potrzeby dodatkowego słuchania biegłych na rozprawie, tylko dlatego, że strona nie zgadza się z treścią opinii i stanowiskiem biegłych w niej zawartym. Podkreślić przy tym należy, że o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające dotychczasową opinię lub co najmniej poddające ją w wątpliwość. W niniejszej sprawie zarzuty zgłoszone przez powoda nie zdołały wywołać wątpliwości Sądu co do sporządzonych opinii i – jak już wspomniano – stanowią one ostatecznie w zasadzie bardziej ogólną polemikę niż merytoryczne, uzasadnione zarzuty. Uznając więc opinię sporządzoną przez biegłą I. Ł. za niebudzącą zastrzeżeń, Sąd oddalił wniosek o jej uzupełnienie, gdyż w ocenie Sądu zmierzał on jedynie do przedłużenia postępowania (w zakresie powyższego rozstrzygnięcia: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 4 września 2020 r. sygn. akt I ACa 553/19, wyrok z 19 maja 1998 roku, II UKN 55/98, OSNAPiUS 1999 Nr 10, poz. 351, postanowienie Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2020 r. sygn. IV CSK 495/19). Odnosząc się do żądania odrzucenia pozwu wskazać należy, że Sąd nie podzielił argumentacji podniesionej w tym zakresie w odpowiedzi na pozew. Odrzucenie pozwu oznacza odmowę udzielenia sądowej ochrony prawnej zawartemu w pozwie roszczeniu powoda bez zajęcia merytorycznego stanowiska co do zasadności (bezzasadności) tego roszczenia w świetle norm prawa materialnego. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 199 k.p.c. Strona powodowa dostatecznie wykazała zasadność umocowania reprezentującego ją banku (...) SA do działania w jej imieniu. Powyższe wywodziła zarówno z przepisów ustawowych, jak i zawartej umowy, którą przedłożyła z pozwem (k. 114) – i w tym zakresie Sąd rozpoznający tę sprawę uznał, że powód dostatecznie wywiązał się ze spoczywającego na nim obowiązku. Legitymacja czynna i właściwa reprezentacja powoda w tym procesie znajdują potwierdzenie w: - piśmie Ministra Infrastruktury do (...) SA z 30.11.2004 r. nr (...) -430-35/04 (k. 123) – wskazującym, że dochodzenie wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu odsetek przejściowo wykupionych ze środków budżetu państwa połączone jest z ustawowymi upoważnieniem banku do działania na rzecz Skarbu Państwa bez konieczności legitymowania się dodatkowymi pełnomocnictwami, - piśmie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa do SA w W. w sprawie (...) z 17.08.2016 r. - (...) (...) (k. 125) – wskazującym, że w tego typu sprawie nie zachodzi konieczność podjęcia czynności procesowych w ramach zastępstwa procesowego przez Prokuratorię, - uzasadnieniu postanowienia SA w Warszawie z 28.09.2016 r. ( (...) ) – wskazującym, że umocowanie Banku do działania w imieniu Skarbu Państwa wynika z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30.11.1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych i niezasadne jest w takiej sytuacji wzywanie do podpisania pozwu przez radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, mamy tu do czynienia z sytuacją podstawienia procesowego, podobną do tej, w której powództwo wnosi syndyk masy upadłości jako zarządzający majątkiem upadłego. Upadły jest wówczas stroną w znaczeniu materialnym, zaś syndyk – stroną w znaczeniu procesowym. Tak i tu – stroną materialną jest Skarb Państwa, zaś stroną procesową Bank jako podmiot zarządzający wierzytelnością i upoważniony do pozwania dłużników. Nie doszło do przedawnienia wierzytelności banku. Wypowiedzenie przez bank umowy kredytu pismem z dnia 24.06.2019 r. otworzyło bieg trzyletniego okresu przedawnienia (właściwego dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą – art. 118 k.c. ), którego zakończenie przypadałoby na 24.06.2022 r., lecz został on przerwany wniesieniem powództwa 8.04.2021 r. Gdyby przyjmować datę wcześniejszą otwarcia biegu przedawnienia, należałoby uznać, że słusznie wskazał powód, odpowiadając na ten zarzut, pozwana D. R. pismami kierowanymi do powoda bądź telefonicznie wielokrotnie zwracała się o prolongatę bądź rozłożenie płatności na raty. Nie było kwestionowane przez pozwanych, że pismem z dnia 14.02.2019 r. (wpływ do banku w dniu 22.02.2019 r.) uznała roszczenie, prosząc o rozłożenie na raty (odpowiedź banku na k. 66). Przechodząc – wobec istnienia ku temu podstaw – do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że żądanie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie jako nieudowodnione. Powód nie sprostał obowiązkowi procesowemu wyrażonemu w art. 6 k.c. i nie udowodnił zasadności oraz wysokości dochodzonego roszczenia. Zgodnie z przywołanym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Art. 232 k.p.c. stanowi natomiast, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Niewątpliwie powoda z pozwaną D. R. łączyła umowa kredytu (poręczonego przez A. K. , L. M. oraz W. R. ), której warunki zostały wypowiedziane. Na tej podstawie powód dochodził zapłaty odsetek od udzielonego kredytu, gdyż w jego ocenie do pozwanych nie miało zastosowanie umorzenie należności przewidziane w ustawie o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Przedmiotowe roszczenie (poza umową kredytu) opierało się również na wskazywanych w części ustaleń faktycznych aktach prawnych, ponieważ spłata kredytu odbywała się na zasadach określonych w odpowiednich zarządzeniach i rozporządzeniach. Pozwani kwestionowali sposób zaliczania dokonywanych spłat i wyliczeń, zaś powód – jak już wspomniano – w toku procesu nie sprostał uzupełnieniu braków i wątpliwości ujawnionych w stanowisku pozwanych i wnioskach opinii biegłego. Rzeczone braki były z kolei kluczowe do ustalenia tego, czy istnieje jakiekolwiek wymagalne zadłużenie pozwanych względem powoda, a następnie czy umowa została w sposób właściwy wypowiedziana oraz ostatecznie czy roszczenie nie uległo przedawnieniu w świetle zgłoszonego zarzutu. Pozostały materiał dowodowy (mimo, że obszerny i sukcesywnie uzupełniany przez bank), nie był wystarczający do wydania wyroku uwzgledniającego powództwo w niniejszej sprawie. Powtórzyć należy, że w świetle sporządzonej opinii brak było w aktach sprawy wystarczających dokumentów do ustalenia prawidłowości rozliczenia przez powoda rachunku kredytu. Biegła zwróciła szczególną uwagę na brak dokumentacji dotyczycącej odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa (w szczególności kwoty 49 438,38 zł na dzień 31.12.1994 r. co ma bezpośredni wpływa na saldo kredytu dotyczące odsetek skapitalizowanych), ewidencji naliczonych w całym okresie kwot waloryzacji wraz z oprocentowaniem odsetek przejściowo wykupionych według obowiązującej w danym okresie stopy oprocentowania, instrukcji wewnętrznych banku dotyczących sposobu ewidencjonowania odsetek przejściowo wykupionych, prowadzenia ewidencji kapitalizacji waloryzacji, dokumentacji, na podstawie której wyliczono kapitalizację waloryzacji, instrukcji wewnętrznych, w których zawarto informację, co bank uznaje za systematyczne i terminowe spłaty kredytu (ile dni, miesięcy opóźnienia) są podstawą do uznania, że kredytobiorca nieterminowo reguluje spłaty kredytu. Powód zapoznał się ze sporządzoną opinią i zawartymi w niej wytknięciami, lecz nie uzupełnił materiału dowodowego w wymaganym zakresie. Z kolei na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów - szczegółowego rozliczenia należności tj. historii spłat kredytu nie można stwierdzić, że bank prawidłowo wykazał przysługujące Skarbowi Państwa odsetki. Błędne salda kredytu na dzień 01.10.1994 r. (mimo ustalenia sposobu naliczania odsetek zgodnie z pismem powoda z dnia 08.04.2024 r.), niezgodność salda na dzień 31.12.2000 r. i 31.03.2000 r., brak dat wykupu odsetek przez Skarb Państwa, brak dat dokonywania innych operacji mających wpływ na saldo kredytu, uniemożliwiają prawidłowe rozliczenie kredytu. Główną przeszkodą jest brak ewidencji analitycznej konta odsetek przejściowo wykupionych przez Skarb Państwa i ustalenia w ten sposób prawidłowego salda zadłużenia pozwanej, w tym salda dotyczącego kapitalizacji waloryzacji. Na podstawie przedłożonej dokumentacji (zestawienie szczegółowe - historia spłat) pozwani spełniali kryteria do umorzenia należności kredytu o jakim mowa w art. 10a ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Podobne rozważania poczynił w sprawie o tożsamym stanie faktycznym i dotyczącym tej samej nieruchomości i podobnego (tożsamego rodzajowo) kredytu Sąd Okręgowy w (...) w uzasadnieniu wyroku z 27 czerwca 2023 r. (I C 671/20), wskazując: W tym miejscu warto zauważyć, co jest bardzo ważne, iż jak wynika z opinii, w chwili obecnej poczynienie jednoznacznych konkluzji co do ścisłego i miarodajnego rozliczenia umowy jest obiektywnie niemożliwie, choćby z uwagi na niedostateczność czy niekompletność dołączonych do sprawy dokumentów. To ostatnie w sposób oczywisty obrazuje określony „niedomóg” dowodowy, który w przypadku stwierdzonych braków w dokumentach może być usunięty nie przez kolejną opinię, lecz poprzez właściwą ocenę materiału dowodowego w „zastanych” dowodowo, opisanych i wyłuszczonych powyżej warunkach. Opinia w tej sytuacji, jeśli wskazuje, iż nie jest możliwym jednoznaczne poczynienie ustaleń i wyliczeń nie musi być uznana przy tym za nieprzydatną. Opinia bowiem wskazująca na niemożność stanowczego ustalenia faktów i okoliczności na podstawie istniejących, ale niekompletnych dokumentów również jest w tym zakresie opinią i stanowi źródło wiedzy mogącą istotnie wspomóc Sąd przy roztrząsaniu zebranych w sprawie dowodów. Właśnie ta opinia w takim a nie innym kształcie, potwierdza to, że strona nie sprostała obowiązkowi procesowemu płynącemu z art. 6 kc. (…) na podstawie przedłożonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie można w sposób rzetelny i miarodajny ocenić prawidłowości rozliczenia kredytu oraz ustalić ewentualnych odsetek przysługujących Bankowi i Skarbowi Państwa, które z powodu opóźnienia w płatnościach nie podlegały wykupowi ze środków budżetowych Skarbu Państwa zgodnie z ustawą z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych z uwagi na korygowanie sald zadłużenia z nieznanych powodów – wobec braku treści dokonanych operacji i braku podstaw korygowania sald zadłużenia w rozliczeniu. Brak zaś rozliczenia kredytu za okres od jego udzielenia do dnia (…) r. uniemożliwia ocenę prawidłowości wyliczonej kwoty zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu na ten dzień w kwocie (…) zł jako rat kapitałowych i odsetek podlegających spłacie. Ów brak uniemożliwia zatem ustalenie odsetek przysługujących Bankowi i Skarbowi Państwa . Z kolei Sąd Apelacyjny w (...) w uzasadnieniu wyroku ( (...) ) wydanego na skutek apelacji w sprawie (...) tut. Sądu (przywoływanej przez pozwanych przy żądaniu odrzucenia pozwu) w równie przystającym stanie faktycznym kompleksowo przedstawił zarówno ewolucję przepisów normujących kredyty takie jak sporny w niniejszej sprawie a także omówił szczególnie istotny aspekt bierności dowodowej czy też braków w materiale dowodowym i ich znaczenia dla oceny zasadności żądania pozwu. Sąd Apelacyjny wskazał: Zgodnie z art. 3 ust. 1 obowiązującej w dacie zawarcia ww. umowy o kredyt ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych (Dz.U. Nr 74, póz. 440), kredytobiorcom mogła być udzielona pomoc polegająca na pokrywaniu ze środków budżetowych części zadłużenia wobec banku lub części należnego bankowi oprocentowania. Środki, kierunki i cele przeznaczone na udzielenie tej pomocy, określała ustawa budżetowa. Szczegółowe zasady oraz tryb udzielana pomocy państwa określone zostały w rozporządzeniach Rady Ministrów z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie zasad i trybu wykupienia w 1994 r. należności banków z tytułu odsetek od kredytów mieszkaniowych oraz sposobu rozliczeń z tego tytułu (Dz.U. Nr 6, poz. 256) oraz z 21 marca 1995 r. w sprawie zasad i trybu wykupienia w 1995 r. należności banków z tytułu odsetek od kredytów mieszkaniowych oraz sposobu rozliczeń z tego tytułu (Dz.U. Nr 31, póz. 159). Ww. ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. utraciła moc w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U. z 1996 r., Nr 5, póz. 32) - dalej: ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. Ustawa ta określa zasady przyznawania bankom środków z budżetu państwa, określonych w ustawie budżetowej, które udzieliły kredytów mieszkaniowych, spłacanych na warunkach określonych przez (...) , oraz bankom prowadzącym obsługę rachunków wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, jak również zasady udzielania premii gwarancyjnych (art. 1 ust. 1 i 2). Pomoc państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przez powoda u pozwanego polegała na: przejściowym wykupieniu ze środków budżetu państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych; umorzeniu części zadłużenia kredytobiorców z tytułu przejściowego wykupienia odsetek od kredytów mieszkaniowych oraz na wykupieniu ze środków budżetu państwa części zadłużenia kredytobiorców z tytułu skapitalizowanych odsetek (art. 4 ust, 1 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r.). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ww. ustawy, odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa podlegają oprocentowaniu, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3 tejże ustawy, stosownie do którego jeżeli kredytobiorca dokonywał w danym roku systematycznych, terminowych spłat kredytu wraz z odsetkami w wysokości wynikającej z art. 7, 8 i 11, odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa nie podlegają oprocentowaniu. Od 01 stycznia 2001 r. obowiązywał przepis art. 5a ww. ustawy z dnia 30 listopada 1995 r., w myśl którego stopa oprocentowania kredytów mieszkaniowych objętych przejściowym wykupieniem odsetek ze środków budżetu państwa jest równa, w poszczególnych okresach kwartalnych, minimalnej stopie rentowności 28-dniowych operacji otwartego rynku, ogłaszanej przez (...) (...) według stawki obowiązującej w ostatnim dniu drugiego miesiąca kwartału poprzedzającego dany kwartał, powiększonej o 1 punkt procentowy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r., z budżetu państwa przekazywane są bankom środki do wysokości różnicy pomiędzy należnym bankowi oprocentowaniem, obliczonym według stopy procentowej ustalonej przez (...) , a wysokością odsetek spłacanych przez kredytobiorcę zgodnie z przepisami art. 7 i 8. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy w pierwotnym brzmieniu, jeżeli kredyt został zaciągnięty, z zastrzeżeniem ust. 3, do dnia 31 maja 1992 r., wysokość obciążających kredytobiorcę miesięcznych spłat przypadających na dany lokal nie może być niższa od iloczynu powierzchni użytkowej lokalu oraz normatywu spłaty kredytu ustalanego w przeliczeniu na 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu. Normatyw spłaty kredytu, o którym mowa w ust. 1, stanowi iloraz określonego szczegółowo przeciętnego miesięcznego oraz liczby ustalonej przez (...) w porozumieniu z (...) i miał być ogłaszany, w drodze obwieszczenia, raz na pół roku, przez (...) (art. 7 ust. 2). Od 18 września 1997 r. istniała możliwość zawieszenia rat spłaty kredytu, jeżeli przeciętny dochód gospodarstwa domowego kredytobiorcy w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego w kwartale poprzednim obniży się poniżej 110% kwoty najniżej emerytury, na wniosek kredytobiorcy bank zawiesza spłatę kredytu na okres nie dłuższy niż 4 kwartały, przy czym na wniosek kredytobiorcy zawieszenie mogło być przedłużone, o nie więcej niż 4 kwartały, pod warunkiem, że kredytobiorca wnosi na poczet spłaty kredytu środki w wysokości 50% należnej kwoty spłaty, co nie ograniczało możliwości skorzystania z uprawnień z art. 10a. (art. 8a ustawy z dnia 30 listopada 1995 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 18 września 1997 r.). Jednocześnie ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. w art. 10 dawała możliwości umorzenia zadłużenie z tytułu przejściowego wykupienia odsetek od kredytów mieszkaniowych podlega umorzeniu przez bank w części odpowiadającej m.in.: 1) nadwyżce przypadającego na dany lokal zadłużenia z tytułu kredytu i skapitalizowanych odsetek oraz z tytułu przejściowego wykupienia odsetek od kredytu ponad wartość lokalu określoną zgodnie z ust. 2, ustalonej na dzień 31 marca 1996 r., przy czym wartość lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stanowi iloczyn powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej ostatnio ogłoszonego przez wojewodę na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, póz. 509 oraz z 1995 r. Nr 86, póz. 433 i Nr 133, póz. 654). Stosownie do treści art. 10 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli kredytobiorca dokonywał w danym roku systematycznych, terminowych spłat kredytu wraz z odsetkami w wysokości wynikającej z art. 7, 8 i 11, odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa nie podlegają oprocentowaniu. Dodatkowo, zgodnie z art. 10a ww. ustawy, na wniosek kredytobiorcy, który w ciągu 20 lat od dnia 1 stycznia 1998 r. dokonywał systematycznej i terminowej spłaty kredytu w wysokości wynikającej z art. 7 i 8, bank umarza w ciężar budżetu państwa pozostałe zadłużenie z tytułu skapitalizowanych odsetek oraz z tytułu przejściowego wykupu odsetek od kredytu. Przepisy powołanej ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. stosuje się do kredytów mieszkaniowych udzielonych i spłacanych na warunkach określonych przez (...) , a jej ratio legis polegać miało na ograniczeniu skutków występującej wówczas hiperinflacji i gwałtownego wzrostu oprocentowania kredytów. Celem ustawodawcy było stworzenie systemu, w którym banki mogły prawidłowo funkcjonować jako instytucje kredytowe przy jednoczesnej ochronie kredytobiorców poprzez przejęcie przez państwo negatywnych dla kredytobiorców konsekwencji, związanych z inflacją. Powyżej przytoczone przepisy były wielokrotnie nowelizowane tworząc skomplikowany i ulegający licznym zmianom system wyliczania zadłużenia i rozliczania spłaty kredytów, do których miały one zastosowanie. Poza ww. ustawami na sposób wyliczania zaległości miały wpływ także inne akty prawne, w tym m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z 25 marca 1991 r. w sprawie zasad i trybu wykupu należności banków z tytułu skapitalizowanych w 1991 r. odsetek od kredytów mieszkaniowych (Dz.U. z 1991 r. Nr 28, póz. 118 ze zm.); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 1993 r. w sprawie udzielenia ze środków budżetowych na rok 1993 pomocy w spłacie kredytów zaciągniętych na cele budownictwa mieszkaniowego do dnia 31 grudnia 1989 r. (Dz.U. Nr 59, póz. 267); oraz wyżej przytaczane rozporządzenie Rady Ministrów z 16 maja 1994 r. (Dz.U. 1994 r. Nr 61, póz. 256 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z 21 marca 1995 r. (Dz.U. 1995 r. Nr 31, póz. 159 ze zm.), regulujące zróżnicowany sposób wykupu odsetek. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przytaczane regulacje prawne w pełni uzasadniają stanowisko Sądu Okręgowego, że rozstrzygnięcie o dochodzonym przez powoda roszczeniu, wymagało dowodu z opinii biegłego z zakresu ekonomii i rachunkowości, przy czym dowód ten był niezbędny dla orzeczenia tak co do zasady, jak i co do wysokości roszczenia, Wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie takiego dowodu nie został złożony przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, o czym niżej. Dodatkowo zauważyć należy, iż wydanie opinii w przedmiocie wyliczenia należności przysługującej powodowi z tytułu odsetek na datę złożenia pozwu, ale także na datę wypowiedzenia umowy kredytowej (co było niezbędne dla ustalenia wymagalności oraz w dalszej kolejności rozmiaru roszczenia) wymagało sięgnięcia do dokumentów źródłowych. Winny one obejmować co najmniej sposób naliczania należności z tytułu kapitału i odsetek, harmonogramy spłat, terminy i wysokości spłat rat kredytu rzeczywiście przez kredytobiorców dokonywanych, a nadto - w związku z licznie składanymi przez kredytobiorczynię wnioskami o zawieszenie płatności poszczególnych rat kredytu (które to wnioski znajdowały umocowanie w art. 8a ustawy z dnia 30 listopada 1995 r.) należało dokumentować sposób załatwienia tych wniosków, który mógł wpływać na ocenę terminowości wykonywania umowy i rozstrzygnięcie, czy doszło do powstania zadłużenia przeterminowanego odmiennie oprocentowanego. Takich dokumentów źródłowych, które mogłyby być poddane analizie przez biegłego w drodze sporządzenia opinii powód w niniejszej sprawie nie przedstawił, stąd też dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ww. specjalności byłoby bezprzedmiotowe. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż konieczność wyjaśnienia i przytoczenia podstawy faktycznej wyroku nie nakłada na sąd (ani na biegłego) obowiązku poszukiwania dowodów, ponieważ ciężar dowodu obciąża strony wg reguł określonych w art. 6 k.c. w zw. z art. 232 i art. 3 k.p.c. Obydwa przytoczone wyżej wyroki przystają do sprawy niniejszej, a Sąd rozpoznający tę sprawę w pełni podziela rozważania poczynione w zacytowanym fragmencie. Wobec istotnych braków w dokumentacji banku skutkujących niemożnością obiektywnego ustalenia odsetek przysługujących stronie powodowej, powództwo co do pozwanych A. K. , D. R. i L. M. podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. jak w punkcie II wyroku, z tym, że co do pozwanego L. M. Sąd zgodnie z art. 339 § 1 wydał wyrok zaoczny (punkt III wyroku). Oddalenie powództwa z uwagi na jego nieudowodnienie spowodowało brak konieczności badania i odnoszenia się do kwestii związanych z przeznaczeniem udzielonego pozwanej kredytu i charakteru nieruchomości. Co do powoda W. R. Sąd postanowieniem z 4.04.2022 r. (k. 242), na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 w zw. z art. 139 1 § 2 k.p.c. zawiesił postępowanie wobec niemożności skutecznego doręczenia mu odpisu pozwu. Bark wniosku o podjęcie postępowania w części zawieszonej a także upływ 3 miesięcy od zawieszenie i brak podstaw do podjęcia postępowania w części zawieszonej spowodowały, że postanowieniem na rozprawie w dniu 20.10.2022 r. (k. 261) Sąd umorzył postępowanie przeciwko W. R. ( art. 182 k.p.c. ). Strona pozwana poprzez oddalenie powództwa wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z art. 98 k.p.c. na zwrot uzasadnionych kosztów. Na koszty procesu A. K. i D. R. składają się: opłata za pełnomocnictwo (34 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej 21 600 zł (tj. po 10 800 zł na rzecz każdego z nich) – odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu, tj. łącznie 21 634 zł (pkt VI wyroku). Pozwany L. M. nie poniósł żadnych kosztów i nie uczestniczył procesie wobec czego wniosek o zwrot kosztów procesu na jego rzecz nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt V wyroku). W pkt IV wyroku Sąd zawarł rozstrzygnięcie w przedmiocie uiszczonej przez powoda zaliczki. Stosownie do treści art. 84 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd z urzędu zwraca stronie wszelkie należności z tytułu wydatków, stanowiące różnicę między kosztami pobranymi od strony, a kosztami należnymi. Wobec faktu, iż z uiszczonej przez powoda zaliczki w wysokości 5 000 zł na poczet wynagrodzenia biegłego wykorzystana została kwota 2 752,39 zł, na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy, należało mu zwrócić niewykorzystaną kwotę 2 247,61 zł. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa (...) i (...) przekształcono dotychczasowe Ministerstwo (...) , (...) (...) w Ministerstwo (...) i (...) , co spowodowało konieczność podmiotowej korekty strony powodowej w wyroku. sędzia Rafał Kubicki