I C 374/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo funduszu sekurytyzacyjnego o zapłatę, uznając, że wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu nie jest wystarczającym dowodem istnienia i skuteczności nabytej wierzytelności.
Powód, fundusz sekurytyzacyjny, domagał się zapłaty od pozwanej kwoty 377,67 zł z tytułu umowy pożyczki. Jako dowód przedstawił wyciąg z własnych ksiąg rachunkowych. Sąd uznał ten dowód za niewystarczający, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które podkreśla, że wyciąg taki nie dowodzi istnienia ani skuteczności nabytej wierzytelności. Sąd oddalił powództwo z powodu braku udowodnienia zasadności roszczenia.
Powództwo Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. przeciwko J. W. o zapłatę kwoty 377,67 zł zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Mrągowie. Powód oparł swoje żądanie na umowie pożyczki zawartej przez pozwaną z pierwotnym wierzycielem oraz na wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego, który miał potwierdzać nabycie tej wierzytelności. Sąd, powołując się na art. 6 Kodeksu cywilnego, podkreślił, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne. W ocenie sądu, przedstawiony wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie stanowił wystarczającego dowodu istnienia i wysokości zobowiązania pozwanej. Sąd odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009 r. (sygn. akt III CZP 65/09), zgodnie z którym sam zapis w księgach funduszu nie tworzy domniemania prawnego istnienia wierzytelności, a fundusz nie ma kompetencji do badania faktycznego istnienia nabywanej wierzytelności. Podobnie, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 r. (sygn. akt V CSK 329/12) wskazał, że wyciąg z ksiąg funduszu potwierdza jedynie fakt wpisu o cesji, a nie jej skuteczność czy istnienie nabytej wierzytelności. Sąd stwierdził, że powód nie udowodnił ani istnienia długu, ani ważności i skuteczności umowy przelewu, co uniemożliwiło zasądzenie dochodzonej kwoty, mimo braku aktywności procesowej pozwanej. Dodatkowo, sąd zauważył rozbieżności w oznaczeniu pierwotnego wierzyciela między wyciągiem a wezwaniem do zapłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie jest wystarczającym dowodem istnienia i skuteczności nabytej wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego potwierdza jedynie fakt dokonania zapisu o nabyciu wierzytelności, a nie jej faktyczne istnienie, ważność umowy przelewu ani skuteczność nabycia. Fundusz nie ma kompetencji do badania tych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. | instytucja | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Pomocnicze
u.f.i. art. 194 § 1
Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Dokumenty funduszu sekurytyzacyjnego mają moc dokumentu urzędowego.
u.f.i. art. 194 § 2
Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Moc prawna dokumentów urzędowych funduszu nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 244 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy domniemania zgodności z prawdą danych ujawnionych w wyciągu funduszu, ale z ograniczeniami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie jest wystarczającym dowodem istnienia i skuteczności nabytej wierzytelności. Fundusz sekurytyzacyjny nie ma kompetencji do orzekania o istnieniu zobowiązania. Brak dowodu na ważność i skuteczność umowy przelewu wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego stanowi dowód istnienia i wysokości zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
sam fakt dokonania zapisu w księgach funduszu o istnieniu wierzytelności nie wiąże się z domniemaniem prawnym, że wierzytelność ta istnieje. domniemanie zgodności z prawdą treści dokumentu w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie obejmuje faktu istnienia wierzytelności nabytej przez fundusz sekurytyzacyjny w drodze przelewu. Wyciąg z ksiąg funduszu nie może zawierać innych danych ponad te, które ujawniane są w samych księgach rachunkowych według przepisów ustawy z 1994 roku o rachunkowości i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności.
Skład orzekający
Krzysztof Połomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do mocy dowodowej wyciągów z ksiąg funduszy sekurytyzacyjnych w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których fundusz sekurytyzacyjny dochodzi zapłaty na podstawie samego wyciągu z ksiąg, bez przedstawienia innych dowodów na istnienie i skuteczność nabytej wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje kluczową lukę dowodową funduszy sekurytyzacyjnych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków.
“Fundusz sekurytyzacyjny chce pieniędzy, ale nie potrafi udowodnić długu? Sąd wyjaśnia, dlaczego wyciąg z ksiąg to za mało.”
Dane finansowe
WPS: 377,67 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 374/18 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Krzysztof Połomski Protokolant: p.o. sekretarz sądowy Milena Ziętak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 roku w Mrągowie na rozprawie sprawy z powództwa Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. przeciwko J. W. o zapłatę powództwo oddala. UZASADNIENIE Powód – Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. wystąpił przeciwko J. W. z powództwem o zapłatę kwoty 377,67 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając zgłoszone powództwo wskazał, że pozwana w dniu 29 maja 2015 roku zawarła z (...) sp. z o.o. umowę pożyczki, na podstawie której otrzymała określoną w umowie kwotę pieniężną, zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach określonych w umowie. Pierwotny wierzyciel przelał wierzytelność względem pozwanej, a pozwana nie uiściła żądanej należności. Powód wskazał, że dowodem istnienia oraz obowiązku spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej jest wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr S/406/29/ (...) z dnia 23 lutego 2018 roku. Pozwana J. W. nie zajęła w sprawie żadnego stanowiska. Sąd ustalił, co następuje: W księgach rachunkowych Prokury Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we W. widnieje zapis o nabyciu od (...) sp. z o.o. wierzytelności w kwocie 377,67 złotych wobec J. W. , która wynikać miała z umowy pożyczki nr (...) . (dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr S/406/29/ (...) z dnia 23 lutego 2018 roku – k. 13) W dniu 19 września 2017 roku została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności pomiędzy (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. a Prokurą Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą we W. , której przedmiotem była m.in. wierzytelność wobec J. W. . (dowód: umowa sprzedaży wierzytelności – k. 18-22) W dniu 26 stycznia 2018 roku (...) S.A. z siedzibą we W. sporządziła wezwanie do zapłaty adresowane na nazwisko (...) , w którym wezwano ją do zapłaty kwoty 433,01 złotych tytułem zadłużenia z umowy pożyczki nr (...) z dnia 29 maja 2015 roku zawartej z (...) sp. z o.o. (dowód: wezwanie do zapłaty – k. 23) Sąd zważył, co następuje: Zgłoszone powództwo jest bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Zgodnie z mającą generalny charakter regułą dowodową wyrażoną w art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Występujący z powództwem powód winien zatem wykazać zasadność swojego żądania i udowodnić jego istnienie. Na poparcie swojego roszczenia w zakresie jego podstaw faktycznych, przedstawił on środek dowodowy w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr S/406/29/ (...) z dnia 23 lutego 2018 roku. Miał być to dowód na istnienie oraz obowiązek spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej. Przedstawiony dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych – wbrew twierdzeniom powoda – nie mógł stanowić dostatecznego dowodu istnienia i wysokości zobowiązania pozwanej. Na taką ocenę nie ma żadnego wpływu okoliczność, iż – zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych ( tekst jednolity : Dz. U. 2014r. poz. 157 ze zm.) – dokument ten ma moc dokumentu urzędowego. Zgodnie bowiem z art. 194 ust. 2 tej ustawy moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1 , nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Nadto dokument urzędowy może bowiem stanowić wyłącznie dowód zaistnienia faktu, który osoba go wystawiająca miała prawo zaświadczyć. Fundusz sekurytyzacyjny nie jest zaś uprawniony do orzekania o istnieniu zobowiązania. Zwrócić należy w tym miejscu także uwagę na istotne rozważania dotyczące charakteru i mocy dowodowej wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego, jakie zostały zawarte w uzasadnieniu do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009 roku o sygn. akt III CZP 65/09 (publ. Biuletyn Sądu Najwyższego 2009/10/6). W szczególności Sąd Najwyższy stwierdził w nim, iż: „sam fakt dokonania zapisu w księgach funduszu o istnieniu wierzytelności nie wiąże się z domniemaniem prawnym, że wierzytelność ta istnieje. Brak bowiem jakiegokolwiek sposobu kontroli prawidłowości podstaw dokonywanych wpisów, poza ich prawidłowością formalną. Organy funduszu nie mają wystarczających kompetencji do zbadania, czy nabywana wierzytelność faktycznie istnieje”, a nadto, że: „domniemanie zgodności z prawdą treści dokumentu w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie obejmuje faktu istnienia wierzytelności nabytej przez fundusz sekurytyzacyjny w drodze przelewu”. Z rozważań tych wynika wyraźnie, iż zdaniem Sądu Najwyższego dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie stanowi samoistnego dowodu ważności umów przelewu ani dowodu istnienia zobowiązania. Księgi rachunkowe funduszy rejestrują bowiem wyłącznie fakt dokonania transakcji nabycia wierzytelności, to jest przyjęcia przez fundusz oferty przedstawionej mu przez zbywcę. W ramach kontroli rachunkowej nie jest natomiast oceniana strona prawna konkretnej transakcji i jej skuteczność w świetle prawa cywilnego – w tym także istnienie wierzytelności, jej wysokość i ważność umowy przelewu na mocy której fundusz nabył ową wierzytelność. Z uwagi na tą okoliczność wystawiane na podstawie takich ksiąg zaświadczenia stanowią wyłącznie dowód tego, że w księgach uczyniono zapis o określonej treści, nie zaś dowód istnienia zobowiązania – jego istnienie i skuteczność jego nabycia nie jest bowiem badana przy dokonywaniu zapisów w księgach. Stanowisko to Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela w całości. P. w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 roku Sąd Najwyższy wskazał na granice domniemania zgodności z prawdą danych ujawnionych w wyciągu funduszu sekurytyzacyjnego, stwierdzając, że wynikające z art. 244 § 1 kpc w zw. z art. 194 ustawy z 2004 roku o funduszach inwestycyjnych domniemanie zgodności z prawdą danych ujawnionych w wyciągu funduszu sekurytyzacyjnego należy ściśle wiązać tylko z tymi okolicznościami, które według przepisów szczególnych powinny być przedmiotem zapisów w księgach rachunkowych prowadzonych przez fundusz sekurytyzacyjny. Wyciąg z ksiąg funduszu nie może zawierać innych danych ponad te, które ujawniane są w samych księgach rachunkowych według przepisów ustawy z 1994 roku o rachunkowości i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu oraz wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, np. cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności ( vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 roku sygn. akt V CSK 329/12, publ. LEX nr 1375500). Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe prowadzi do wniosku, iż w zasadzie jedyną okolicznością wykazaną przez powoda w niniejszym procesie jest fakt, iż w jego księgach rachunkowych umieszczono wpis, z którego wynika, że pozwana winna jest powodowi określoną kwotę, opatrzony komentarzem, że należność ta ma mieć źródło we wskazanej umowie. Powód nie przedłożył jednak tej umowy, a sam fakt dokonania przez powoda stosownego wpisu w swoich księgach rachunkowych nie stanowi w ocenie Sądu wystarczającej – w świetle wymogów postępowania dowodowego – podstawy, w oparciu o którą mógłby żądać od pozwanego zapłaty. Powód nie udowodnił ani istnienia długu, ani tego, iż przelew wierzytelności był ważny i skuteczny w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W efekcie nie udowodnił także faktu, iż jest wierzycielem, co wyłączało możliwość zasądzenia na jego rzecz jakiejkolwiek kwoty i to niezależnie od całkowitej bierności pozwanej w niniejszym procesie. Zaoczne rozpoznawanie sprawy nie wyłącza bowiem obowiązku stosowania wymogów dowodowych przewidzianych przez kpc . Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia lub choćby nadania pozwanej wezwania do zapłaty z dnia 26 stycznia 2018 roku. Brak też dowodu poinformowania pozwanej o cesji wierzytelności i zmianie wierzyciela. Nadto w treści wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr S/406/29/ (...) z dnia 23 lutego 2018 roku jako pierwotny wierzyciel wskazany jest (...) sp. z o.o. , zaś w wezwaniu do zapłaty (...) sp. z o.o. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 6 kc – orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ SSR Krzysztof Połomski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI