I C 373/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., wniósł pozew przeciwko E. C. o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny udziału w nieruchomości, zawartej między dłużnikiem T. W. (1) a jego siostrą E. C. w dniu 20 października 2016 r. Powód był wierzycielem T. W. (1) z tytułu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, a prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne. Sąd Rejonowy w Ciechanowie udzielił powodowi zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania przez pozwaną udziału w nieruchomości. Pozwana twierdziła, że nie wiedziała o zadłużeniu brata. Sąd, powołując się na art. 527 § 1 i art. 528 Kodeksu cywilnego, uznał powództwo za zasadne. Kluczowe znaczenie miało to, że czynność prawna była nieodpłatna (darowizna), co zgodnie z art. 528 kc oznacza, że wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd podkreślił, że pozwana nie wykazała, iż dłużnik był wypłacalny w chwili darowizny, co obaliłoby domniemanie działania ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. W konsekwencji, Sąd uznał umowę darowizny za bezskuteczną w stosunku do powoda i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-529 k.c.), zwłaszcza w kontekście umów darowizny i braku wiedzy osoby trzeciej o zadłużeniu dłużnika.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie wierzycielem jest instytucja państwowa, a dłużnik dokonał darowizny udziału w nieruchomości na rzecz siostry.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa darowizny udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z osobą trzecią (siostrą) może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 i nast. k.c., jeśli obdarowana nie wiedziała o zadłużeniu darczyńcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 528 k.c., nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli, ze względu na nieodpłatny charakter czynności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 528 k.c., który stanowi, że jeśli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Ponieważ umowa była darowizną, wiedza pozwanej o zadłużeniu brata nie miała znaczenia dla uwzględnienia powództwa.
Kiedy czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli w rozumieniu art. 527 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji niewypłacalności w rozumieniu art. 527 § 2 k.c., która oznacza stan majątku dłużnika, w którym egzekucja nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. | instytucja | powód |
| E. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
| T. W. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika w pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna (darowizna) była nieodpłatna, co zgodnie z art. 528 k.c. pozwala wierzycielowi na żądanie uznania jej za bezskuteczną, nawet jeśli obdarowany nie wiedział o zadłużeniu darczyńcy. • Dłużnik stał się niewypłacalny lub pogłębił swoją niewypłacalność wskutek dokonania darowizny, co zgodnie z art. 529 k.c. rodzi domniemanie działania ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. • Pozwana nie wykazała, że dłużnik był wypłacalny w chwili darowizny, co obaliłoby domniemanie z art. 529 k.c.
Odrzucone argumenty
Pozwana nie wiedziała o zadłużeniu brata, co mogłoby być argumentem w przypadku odpłatnej czynności prawnej, ale nie ma znaczenia przy darowiźnie.
Godne uwagi sformułowania
ochrona pauliańska oparta jest na instytucji względnej bezskuteczności czynności prawnej • Zapadły wyrok uwzględniający powództwo oparte na skardze pauliańskiej, ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex tunc • niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 527 § 2 kc oznacza taki stan majątku dłużnika, w którym egzekucja nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-529 k.c.), zwłaszcza w kontekście umów darowizny i braku wiedzy osoby trzeciej o zadłużeniu dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie wierzycielem jest instytucja państwowa, a dłużnik dokonał darowizny udziału w nieruchomości na rzecz siostry.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej, pokazując, jak wierzyciel może odzyskać należności, nawet jeśli dłużnik próbował ukryć majątek poprzez darowiznę. Podkreśla znaczenie nieodpłatności czynności dla ochrony wierzyciela.
“Darowizna na rzecz siostry nie chroni przed wierzycielami. Sąd uznał umowę za bezskuteczną.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 2300 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.