I C 373/14

Sygn. I C 373/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Kopania Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Cichosz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa K. K. (1) przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W. zadośćuczynienie, ustalenie i odszkodowanie 1. zasądza od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. na rzecz powoda K. K. (1) kwotę 58.493,20 zł (pięćdziesiąt osiem tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt trzy złote 20/100) wraz z ustawowymi odsetkami : - od kwoty 55.433,76 zł od dnia 20 sierpnia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 1.814,77 zł od dnia 18 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 1.244,75 zł od dnia 30 października 2015 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty; 2. ustala, iż pozwany ponosi odpowiedzialność wobec powoda za ewentualną szkodę, jaka może powstać w przyszłości w związku z wypadkiem z dnia 19 czerwca 2012 roku; 3. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 4. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.508,02 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; 5. nie obciąża powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi; 6. nakazuje ściągnąć od pozwanego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 2.004,82 zł (dwa tysiące cztery złote 82/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt I C 373/14 UZASADNIENIE Powód, K. K. (1) , w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu, Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W. , wniósł o: - zapłatę kwoty 55.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty; - zapłatę kwoty 18.852,73 zł. tytułem kosztów leczenia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty; - zapłatę kwoty 1.776,97 zł. tytułem kosztów dojazdu do palcówek medycznych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty; - o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może w przyszłości powstać w związku z wypadkiem z dnia 19 czerwca 2012r. Zażądał także zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu wg norm przepianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7.200 zł wraz z kosztami opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw w wysokości 34 zł. W toku procesu powód rozszerzył powództwo pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. (k.256 i nast.), pismem z dnia 29 września 2015 r. (k. 310 i nast.) oraz pismem z dnia 21 listopada 2016 r. (k. 561 i nast.). Ostatecznie wniósł o zasądzenie: 1. kwoty 90.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty: - 55.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty; - 35.000 zł od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia otrzymania przez pozwanego pisma z dnia 21 listopada 2016 r. do dnia zapłaty 2. kwoty 20.734,09 zł tytułem kosztów leczenia wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty: - 18.582,73 zł od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty, - 1.127,54 zł od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia otrzymania przez pozwanego pisma z dnia 17 czerwca 2015 r. do dnia zapłaty, - 1.023,82 od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia otrzymania przez pozwanego pisma z dnia 29 września 2015 r. do dnia zapłaty; 3. kwoty 2.746,79 zł tytułem kosztów dojazdu do placówek medycznych wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty: - 1.776,97 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty, - 687,23 zł od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia otrzymania przez pozwanego pisma z dnia 17 czerwca 2015 r. do dnia zapłaty, - 282,59 zł od dnia następnego po upływie 30 dni od dnia otrzymania przez pozwanego pisma z dnia 29 września 2015 r. do dnia zapłaty. Podtrzymał też zażądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego za ewentualną szkodę, jaka może powstać w przyszłości w związku z wypadkiem z dnia 19 czerwca 2012r. Na uzasadnienie podał, że w dniu 19 czerwca 2012r. uczestniczył w wypadku samochodowym jako pasażer. Doznał wówczas licznych obrażeń ciała, w wyniku których stał się osobą niepełnosprawną, niesamodzielną, zależną od pomocy i nadzoru osób trzecich. Podniósł, iż na zawsze został pozbawiony możliwości normalnego funkcjonowania, realizowania się osobiście i zawodowo. Podkreślił, iż zadośćuczynienie winno powodowi rekompensować doznaną krzywdę. Tymczasem wypłacona przez pozwanego kwota 160.000 zł. nie jest adekwatna do sytuacji powoda z uwagi na jego młody wiek, intensywność cierpień spowodowanych kalectwem, koniecznością długotrwałego leczenia, nieodwracalność następstw uszkodzenia ciała, poczucia nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej. Roszczenie odszkodowawcze z tytułu kosztów leczenia i dojazdu do placówek medycznych powód oparł na treści przepisu art. 441 § 1 k.c. W zakresie roszczenia ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość powód podniósł, iż ze względu na doznanie w wyniku wypadku poważnych obrażeń ciała istnieje ryzyko pogorszenia jego stanu zdrowia w przyszłości, ujawnienie się nowych schorzeń i urazów związanych z wypadkiem. Pozwany, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. , wniósł o oddalenie powództwa w całości, w tym również w jego rozszerzonej części oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów procesu. Uznał swą odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 19 czerwca 2012 r. Podniósł jednak, iż wypłacił powodowi w toku postępowania likwidacyjnego kwoty: 160.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 6.561,83 zł tytułem kosztów leczenia, 2.475 zł tytułem kosztów opieki, 5.878,75 zł tytułem kosztów dojazdu do placówek medycznych, 4.437,98 zł tytułem utraconego dochodu oraz kwotę 1.237,20 zł tytułem comiesięcznej renty. Kwoty te stanowią, w ocenie pozwanego całość świadczeń należnych powodowi i są adekwatne, zarówno do rozmiaru krzywdy powoda doznanej na skutek wypadku, jak i okresu i uciążliwości leczenia. Strona pozwana podniosła też zarzut przyczynienia się powoda do szkody, wskazując, iż K. K. (1) dobrowolnie i świadomie podjął wspólnie z kierującym ryzyko ucieczki przed kontrolą policyjną, co doprowadziło do przekroczenia prędkości przez kierującego i uderzenia w drzewo, w wyniku czego powód doznał licznych obrażeń ciała. Pozwany zakwestionował także roszczenie odsetkowe, podając, że w razie ewentualnego uwzględnienia żądania zapłaty zadośćuczynienia oraz odszkodowania, odsetki ustawowe winny być naliczone od dnia wyrokowania, gdyż dopiero z tą chwilą konkretyzuje się co do zasady, jak i wysokości, obowiązek pozwanego zapłaty określonej kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania. Zawnioskował o zawiadomienie o procesie sprawcy wypadku, D. S. . Jednakże D. S. , zawiadomiony przez sąd, nie wstąpił do udziału w niniejszej sprawie. Sąd ustalił: W dniu 19 czerwca 2012r. na drodze pomiędzy miejscowościami T. – G. , gm. B. , D. S. , kierując samochodem osobowym marki V. (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że chcąc uniknąć kontroli drogowej, oddalił się z miejsca jej prowadzenia, a następnie jadąc pojazdem z nadmierną prędkością, nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych, stracił panowanie nad pojazdem i zjechał na lewą stronę jezdni, gdzie uderzył bokiem samochodu w drzewo, przez co K. K. (1) doznał obrażeń ciała powodujących chorobę realnie zagrażającą życiu. Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinku z dnia 23 października 2012r. k. 21. D. S. został skazany za wypadek drogowy przez Sąd Rejonowy w Szczecinku wyrokiem z dnia 23 października 2012r. ( bezsporne, nadto wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinku z dnia 23 października 2012r., k. 21). Sprawca wypadku w dniu zdarzenia nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia OC ( bezsporne ). Po uderzeniu powód stracił przytomność i w stanie ciężkim został przewieziony na (...) Szpitala Wojewódzkiego im. (...) w K. . Rozpoznano u niego uraz wielonarządowy, uraz czaszkowo – mózgowy (rozlany uraz aksonalny ze śpiączką mózgową), złamanie kości nosa, złamanie boczne ściany lewej zatoki szczękowej, złamanie lewej kości łokciowej. Został skierowany do Oddziału (...) . W Oddziale tym powód przebywał do 7 lipca 2012r. Powodowi wykonano diagnostykę, wdrożono antybiotykoterapię, leczenie przeciwobrzękowe i objawowe. K. K. (1) prowadzony był do dnia 21 czerwca 2012 r. w analgosedacji, był wentylowany mechanicznie. Pozostawał w śpiączce mózgowej. W dniu 2 lipca 2012 r. założono powodowi tracheostomię. K. K. (1) żywiony był przez sondę, w dniu 6 lipca 2012 r. założono mu P. . Powoda następnie skierowano w stanie śpiączki mózgowej na Oddział (...) . Powód był bez kontaktu, nie reagował na bodźce zewnętrzne. W leczeniu stosowano antybiotykoterapię, leki p/drgawkowe i nootropowe, płyny infuzyjne. Został wybudzony ze śpiączki. Pozostawał jednak bez kontaktu słownego, ale reagował już wówczas i spełniał polecenia prawidłowo. W rehabilitacji uzyskano poprawę, pionizowany utrzymywał równowagę. Dnia 7 sierpnia 2012r. usunięto powodowi szynę gipsową z przedramienia lewego, następnie- 8 sierpnia 2012r. usunięto rurkę tracheostomijną. K. K. (1) szpital opuścił w dniu 9 sierpnia 2012 r. Dowód : karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddział (...) , k. 23- 25, opis badania MR głowy, k. 27, wyniki konsultacji, k. 28 – 29, wyniki badań podmiotowych, k. 30 – 31, wyniki badań TK głowy, k. 32, zaświadczenie lekarskie, k. 33, k. 34 – 35, karta oceny świadczeniobiorcy, k. 37, karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddział (...) , k. 38 – 40, karty badań, k. 41 – 43, wyniki badań krwi, k. 44 – 45, wyniki badan bakteriologicznych, k. 47, zaświadczenia lekarskie, k. 48 – 49. Powód został zabrany przez rodziców ze szpitala do domu. Rodzice zorganizowali dla powoda specjalne łóżko. Wymagał on wówczas całodobowej opieki osób trzecich. Wykonywano przy nim wszystkie czynności higieniczne, w tym kąpanie, golenie, przewijanie. Był karmiony łyżeczką i rurką. Powód majaczył, mówił niewyraźnie. Był przytomny, lecz sprawiał wrażenie nieświadomego. Opiekę nad nim sprawowali rodzice oraz siostra J. . Był wówczas osobą leżącą. Nie miał siły. Codziennie był masowany. Rehabilitacja była prowadzona przez około 9 godzin każdego dnia. Masowane miał całe ciało. Po kilku miesiącach pobytu w domach zaczął wstawać z łóżka i uczyć się chodzić. Wówczas po mału poruszał się po domu. Powód mówił niewyraźnie. Okazało się, że ma słabą pamięć. Stał się nerwowy, płaczliwy, drażliwy i wybuchowy. Zdarzyło się nawet, że podniósł rękę na najbliższych, używał słów wulgarnych. Dowód : zeznania świadka L. K. (1) , 00:20:49, 00:23:12, 00:24:56, 00:25:53, 00:27:47, 00:28:27 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 214, zeznania świadka W. K. 00:58:27, 01:18:12 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 215v, k. 216. W dniach od 25 października 2012r. do 15 listopada 2012r. powód korzystał z zabiegów rehabilitacyjnych w Szpitalu (...) na Oddziale (...) . Dowód : karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddział (...) , k. 50. W dniach od 23 kwietnia 2013r. do 30 kwietnia 2013r. powód był hospitalizowany w Wojewódzkim Szpitalu (...) S. na Oddziale (...) . Rozpoznano u niego encefalopatię pourazową oraz padaczkę lekooporną z miokloniami zamiarowymi. Powód zgłaszał brak opanowania kończyn prawych, co miało miejsce od czasu wypadku. W szpitalu wdrożono leczenie farmakologiczne. Dowód : karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddział (...) , k. 51. Pomimo leczenia u powoda utrzymywały się nadal drżenia pourazowe kończyn prawych i głowy z zaburzeniami dyzartycznymi mowy. Dlatego też w dniach od 16 września 2013r. do 23 września 2013r. powód przebywał w (...) Szpitalu (...) z Polikliniką Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej na Oddziale (...) , gdzie w dniu 17 września 2013r. wykonano u niego stereotaktyczną talamotomię lewostronną, co skutkowało zmniejszeniem drżenia kończyn prawych. Dowód : karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddział (...) , k. 53 – 54, wypis pielęgniarski, k. 55, zaświadczenie lekarskie, k. 56. Celem uzyskania poprawy zdrowia powód, w dniach 5 stycznia 2015r. – 1 luty 2014r. przebywał w Polskim Centrum (...) SA Sp. kom. w K. . W tym czasie odbył 94 godziny terapii, w tym z zakresu rehabilitacji ruchowej, terapii w wodzie, neuropsychologii, logopedii, diagnostyki terapii widzenia, terapii wg M. . Korzystał też z konsultacji internistycznej, neurologicznej i rehabilitacyjnej. Dowód : karta informacyjna leczenia i postępowania rehabilitacyjnego, k. 57 – 63, zeznania świadka L. K. (1) , 00:30:56, 00:47:34 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 214, k. 215. Powód jest pod stałą opieką neurologa. Korzysta z wizyt u specjalisty neurologa w S. . Jedna wizyta kosztuje 120 zł. Powód jest wożony na wizyty przez swoich rodziców ich samochodem. Odległości ze S. , tj. z miejscowości w której mieszka powód do S. wynosi 70 km. Dowód : zaświadczenie medyczne, k. 64-65, 66 – 67, 68 – 69, karta pacjenta, k. 70 – 72, zaświadczenie lekarskie, k. 73 – 74, zaświadczenie medyczne, k. 75 – 76, zaświadczenie o stanie zdrowia, k. 87-88, zaświadczenie lekarskie, k. 319-320, zeznania świadka L. K. (1) 00:47:55 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 215, zeznania świadka J. N. 01:30:31, 01:31:52 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v, k. 217 Po wypadku korzystał też z wizyt w poradni stomatologicznej. W wyniku wypadku doznał bowiem urazów zębów 11, 21, 32 w postaci złamania na wysokości ½ - 1/3 koron zębowych. Po leczeniu szpitalnym wystąpiła też u niego próchnica. Wizyta kosztuje od 200 – 300 zł. Również na te wizyty powód był wożony samochodem prywatnym przez rodziców. Dowód : zaświadczenie medyczne, k. 77 – 78, k. 79 – 80, zeznania świadka L. K. (1) 00:44:57 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 215, zeznania świadka W. K. , 01:11:0, 01:14:49 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216, zeznania świadka J. N. 01:30:31, 01:31:30 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v, k. 217. Powód po wypadku korzysta też z pomocy logopedycznej. Od dnia 9 kwietnia 2013r. rozpoczął terapię u logopedy w B. . Wizyta kosztuje 40 zł. Dowód : zaświadczenie medyczne, k. 81 – 82, opinia logopedyczna, k. 83, badanie laryngologiczne, k. 98, zaświadczenie medyczne, k. 168 – 168v, zeznania świadka L. K. (1) , 00:44:57 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2105r., k. 215, zeznania świadka W. K. 00:11:05 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216, zeznania świadka J. N. 01:30:31, 01:31:52 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v, k. 217. Korzysta również z wizyt u psychiatry w B. i w M. . Po wypadku stał się bowiem drażliwy, wybuchowy i niespokojny. Dowód : zaświadczenie lekarskie, k. 169, k. 170, k. 251 – 252, k. 317 – 318, k. 398 – 399v, zaświadczenie lekarskie, k. 400 – 401, zeznania świadka J. N. 01:25:21, 01:30:31 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v. Powód został poddany podaniu EEG, które wykazało nieprawidłowy zapis. W dniu 8 kwietnia 2014r. powód został poddany badaniu laryngologicznemu, które potwierdziło występowanie u powoda encefalopatii pourazowej z elementami dyzartrii. Dowód : informacja dla lekarza kierującego, k. 89, badania EEG, k. 90 – 91, wyniki badań MR głowy, k. 92- 93, wyniki badań EEG, k. 94-97, k. 262-263. Od sierpnia 2012r. powód kierowany jest na zabiegi fizjoterapeutyczne. Korzystał z tych zabiegów od 24 sierpnia 2012r. do 6 września 2012r., od 11 lutego 2013r. do 26 lutego 2013r., od dnia 24 lutego 2014r. do 7 marca 2014r., od 11 sierpnia 2014r. do 26 sierpnia 2014r., od 14 września 2014r. do 8 października 2014r., od 16 lutego 2015r. do 27 lutego 2015r., od 23 kwietnia 2015r. do 11 maja 2015r., od 26 sierpnia 2015r. do 9 września 2015r., od 25 listopada 2015r. do 8 grudnia 2015r. Dowód : zaświadczenie i skierowanie na zabiegi, k. 102 – 108, k. 171 – 171v, k. 253-254, k. 264 – 265, 314 – 315, k. 400, 402-403. W okresie od kwietnia 2013r. do sierpnia 2014r. powód wydatkował: - 942,22 zł. na leki vetria, depakine chromo, biotropil, nootropil, które pozostają w bezpośrednim związku z leczeniem stanu zdrowia powoda wywołanego wypadkiem z dnia 12 czerwca 2012r. - 85,37zł. na zakup opatrunków; -16.080 zł. na rehabilitację powoda z Polskim Centrum (...) SA w K. ; - 2.240 zł. na leczenie stomatologiczne; -2.648 zł. na wykonanie badań powoda. Dowód : faktury VAT nr (...) , k. 588 – 601, faktury VAT nr (...) , k. 602 – 603, faktury Vat nr (...) , k. 604 – 609, rachunek nr (...) , k. 611 – 615, paragony i rachunki, k. 616 – 622. W okresie od września 2014r. do maja 2015r. powód wydatkował kwotę: - 1.127,54 zł. na leczenie (wizyta u neurologa, stomatologa, logopedy oraz wydatki na leki); - kwotę 687,23 zł. ma dojazd do palcówek medycznych. Dowód : paragony, k. 266, faktura VAT nr (...) , k. 267, faktura Vat nr (...) , k. 268, faktura Vat nr (...) , k. 269, paragony, k. 270, rachunek nr (...) , k. 270, faktura Vat nr (...) , k. 271, faktura Vat nr (...) , k. 272, oświadczenie o dojazdach, k. 273 – 277. W okresie od lipca 2015r. do września 2015r. powód wydatkował kwotę: - 1.023,82 zł. na leczenie; - 282,59 zł. na koszty dojazdów do placówek medycznych. Dowód : wynika badań MR głowy, k. 316, oświadczenie o dojazdach, k. 321- 322, faktura VAT nr (...) , k. 323, rachunek nr (...) , k. 324paragony, k. 324, faktura Vat nr (...) , k. 325, wydruki , k. 332- 336. Powód był i jest nadal dowożony do lekarzy, na badania, czy na rehabilitację przez jego rodziców prywatnym samochodem ( bezsporne ). Aktualnie powód nie jest w stanie samodzielnie przygotować sobie posiłków, za wyjątkiem tych prostych w wykonaniu. Wymaga pomocy przy ubieraniu się, np. przy wiązaniu butów. Wymaga też pomocy przy goleniu, obcinaniu paznokci. Codziennie ćwiczy (ławeczka, rowerek), chodzi na spacery z psem, lubi się nim opiekować. Czyta mu książki, co traktuje jak wykonanie zaleceń logopedycznych. Ma 23 lata. Nie ma przyjaciół, kolegów, czy koleżanek. Młodzi unikają kontaktów z nim, pomimo, iż powód tęskni za kontaktami z rówieśnikami. Przed wypadkiem miał dziewczynę, która po około 6 miesięcy po wypadku opuściła powoda. Jest jednak drażliwy wobec innych osób. Powód kuleje. Czas w domu spędza przed komputerem. Czyta też gazety motoryzacyjne. Powód czuje się „jak kaleka”, drażni go fakt, ze stale musi jeździć na rehabilitacje. Dowód : zeznania świadka L. K. (1) 00:35:55, 00:37:34 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 214v, zeznania świadka W. K. 01:01:04, 01:05:59, 01:07:07 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 215v – 216, zeznania świadka J. N. 01:23:08, 01:25:21, 01:27:29, 01:29:15, 01:30:31 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v, przesłuchanie powoda 00:23:51, 00:31:16, 00:34:30, 00:37:57, 0052:35 protokół rozprawy z dnia 12 stycznia 2017r., k. 633- 633v. Tymczasem przed wypadkiem powód był spokojnym, zaradnym młodzieńcem. Wędkował, interesował się samochodami. Zdobył zawód mechanika samochodowego. Zrobił też kurs na koparkę. Miał plany, chciał pracował, zarabiać. Dwa razy wyjechał do Danii do pracy. Miał kolegów i koleżanki. Dowód : zeznania świadka L. kozub, 00;37:34 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 214v, zeznania świadka W. K. 01:02:22, 01:04:22 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 215v, zeznania świadka J. N. 01:23:08 protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2015r., k. 216v, przesłuchanie powoda 00:45:43, 00:47:30 protokół rozprawy z dnia 12 stycznia 2017r., k. 633v. W wyniku wypadku z dnia 19 grudnia 2012r. powód doznał: rozległego urazu czaszkowo-mózgowego z encefalopatią pourazową, dyzartrią padaczką i miolkoniami, złamania kości nosa i bocznej ściany lewej zatoki szczękowej, złamania trzonu kości łokciowej lewej. Załamanie kości łokciowej nie pozostawiło trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Trwały uszczerbek na zdrowiu powoda związany jest z uszkodzeniem Ośrodkowego Układu Nerwowego. Uszczerbek związany ze złamaniem kości łokciowej lewej wynosi 0%. Blizny tułowia powstałe na skutek odleżyn - 5%. Okres leczenia złamania przypadał na pobyt w (...) i Oddział (...) . Występujący ból był w pełni kontrolowany farmakologicznie. Z uwagi na obrażenia lewego przedramienia powód nie wymagał i nie wymaga pomocy osób trzecich. Rokowania związane z obrażeniami kończyny górnej lewej są korzystne. K. K. (1) nie wymaga też dalszego leczenia ortopedycznego. Nie występuje ryzyko pogorszenia funkcji kończyny lewej. Ze strony lewej kończyny górnej nie występują żadne ograniczenia. Ograniczenia w funkcjonowaniu codziennym powoda wynikają z wypadku z dnia 19 czerwca 2012 roku Nie było wskazań ortopedycznych do pobytu w Polskim Centrum (...) SA w K. . Leczenie rehabilitacyjne powoda mogło w dużej mierze być prowadzone w ramach usług finansowanych przez NFZ. Jednak te pobyty przy obrażenia , jakich doznał powód są zbyt krótkie. Dlatego korzystanie z usług placówek komercyjnych w zakresie rehabilitacji neurologicznej było uzasadnione. Dowód: opinia biegłego ortopedy, M. K. k. 287-291. W wyniku wypadku z dnia 19 czerwca 2012r. powód doznał urazu czaszkowo – mózgowego. Uraz narządowy spowodował u powoda trwały uszczerbek na zdrowiu pod postacią encefalopatii pourazowej (pod postacią: odchyleń w stanie neurologicznym – zaburzenia ruchowe oraz mowy, odchyleń w stanie psychicznym – zaburzenia koncentracji i pamięci, padaczki pourazowej). Wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda wynosi 50%. K. K. (1) po wypisie ze szpitala w sierpniu 2012 r. był osobą wymagającą całodobowej (również w nocy) opieki osób trzecich, której konieczność stopniowo zmniejszała się do kilku godzin dziennie w ciągu dalszych dwóch miesięcy w trakcie nabywania zdolności do samoobsługi powoda, po około pół roku od wypadku wymagana opieka wynosiła około 1-2 godzin dziennie. K. K. (1) nie odczuwał istotnych dolegliwości bólowych na skutek wypadku. Powód wymaga obecnie opieki w wymiarze kilku godzin w tygodniu (w rozumieniu: pomocy w czynnościach socjalnych, urzędowych, robieniu zakupów oraz czynności mieszkaniowych). Nie jest wymagana opieka w czynnościach samoobsługi Korzystanie przez powoda z zabiegów rehabilitacyjnych świadczonych przez Polskie Centrum (...) SA w K. było uzasadnione w związku z obrażeniami, jakich doznał na skutek wypadku z dnia 19 czerwca 2012 r. Leczenie rehabilitacyjne teoretycznie mogło być prowadzone w ramach bezpłatnych usług (...) , jednakże dostępność tego leczenia i czas oczekiwania na nie jest na tyle długi, że uzasadnione było skorzystanie z rehabilitacji płatnej. Zwłoka w tym zakresie mogła nie przynieść poprawy stanu w okresie w którym byłoby to optymalnie korzystne dla powoda Obecny stan neurologiczny nie rokuje na istotną poprawę, w tym bardziej na pełne wyzdrowienie. Nie istnieją praktyczne szanse na powrót powoda do stanu sprawności sprzed wypadku. Rokowania na wyzdrowienie są złe. Objawy związane z wypadkiem będzie odczuwał do końca życia. Występowanie zaburzeń ruchowych, mowy oraz psychicznych rzutują znacząco na aktywność zawodową oraz codzienne funkcjonowanie powoda. K. K. (1) wymaga dalszego leczenia neurologicznego. Potencjalnie możliwe jest nasilenie się napadów padaczkowych. Wskazana jest dalsza kontynuacja leczenia i rehabilitacji powoda. Dowód : pisemna opinia biegłego neurologa J. K. k. 345-351, pisemna opinia uzupełniająca biegłego neurologa k. 367-368. Powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu z powodu częściowego uszkodzenia II gałęzi nerwu trójdzielnego prawego po przebytym złamaniu kości szczęki po stronie prawej wygojonym zaburzeniem zgryzowym. Doszło też u powoda do powstania blizn skóry twarzy i szyi oraz do uszkodzenia szkliwa zębów wyleczonych metodą zachowawczą. Uszczerbek z tego powodu wynosi 15%, z czego złamanie szczęki wygojone z przemieszczeniem odłamów 5%, uszkodzenie częściowe nerwu trójdzielnego prawego 10%, uszkodzenie zębów 0%. Dolegliwości bólowe występowały do 14 dni po urazie. Ten okres czasu pokrywa się ze stanem śpiączki mózgowej. Powód nadal odczuwa skutki wypadku pod postacią utrudnionego spożywania pokarmów spowodowanego cofnięciem żuchwy ku tyłowi. Powód do chwili obecnej nie podjął specjalistycznego leczenia chirurga szczękowego. Koszty leczenia zębów uszkodzonych w trakcie leczenia były uzasadnione. Dotyczyły one zębów w odcinku przednim szczęki. Rokowania na przyszłość są dobre. Nie istnieją jednak szanse na powrót powoda do stanu zdrowia przed wypadkiem. Dowód: pisemna opinia biegłego chirurga szczękowego, M. Ś. k.406-407v. Na skutek wypadku drogowego z dnia 19 czerwca 2012 r. powód doznał uszczerbku na zdrowiu psychicznym pod postacią encefalopatii pourazowej ( po stłuczeniu mózgu). Występuje ona u powoda pod postacią zaburzeń psychicznych, zaburzeń ruchowych i mowy oraz padaczki. Będący konsekwencją poniesionych obrażeń rozstrój zdrowia psychicznego skutkował trwałym uszczerbkiem na zdrowiu i wynosi 50%. Rokowania na przyszłość w zakresie poprawy stanu zdrowia są niepomyślne. Powód będzie odczuwał skutki wypadku do końca życia. Wpływają one w znaczący sposób na jego funkcjonowanie emocjonalne – powód jest drażliwy, ma niewielki wgląd we własne emocje, łatwo się pobudza, nie kontroluje zachowań agresywnych oraz intelektualne – obniżeniu uległy wszystkie funkcje poznawcze, powód ma problemy ze skupieniem, uwagą, koncentracją, zapamiętywaniem i odtwarzaniem spostrzeżeń. Słabo rozumie sytuacje społeczne, nie jest w stanie prawidłowo ocenić kontekstu zdarzeń. Ma ograniczoną zdolność uczenia się, nabywania nowych umiejętności. K. K. (1) z uwagi na swój stan psychiczny wymaga opieki i nadzoru osób trzecich. Bezpośrednio po wypadku konieczna była opieka całodobowa, aktualnie jest to szacowane na około 1-2 godz. dziennie. Powód wymaga dalszych konsultacji psychiatrycznych pod postacią regularnego leczenia w (...) , z częstotliwością co 3 miesiące – w przypadku stanu stabilnego, a co 1 miesiąc w przypadkach pogarszania funkcjonowania. Lek V. jest lekiem neurologicznym, stosowanym w leczeniu padaczki. Istnieje możliwość wystąpienia w jego trakcie stosowania objawów niepożądanych takich jak pobudzenie, depresja, chwiejność emocjonalna, zmiany nastroju, wrogość, agresywność, nerwowość. Zaburzenia zachowania powoda są objawami encefalopatii pourazowej stwierdzonej obiektywnie i niezależnie od leku przeciwpadaczkowego V. . Dowód: pisemna opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna A. W. i L. K. k. 447-453. K. K. (1) wymaga dalszego kompleksowego leczenia rehabilitacyjnego prowadzonego przez lekarza specjalistę w zakresie rehabilitacji, mającego na celu doskonalenie uzyskanych sprawności ruchowych, utrzymanie uzyskanego stanu funkcjonalnego i zapobieganie nasileniu się dysfunkcji ruchowych. Rehabilitacja ruchowa winna być prowadzona w cyklach 2 tygodniowych w wymiarze 1,5 godz. dziennie. Cykle te powinny być powtarzane co 3 miesiące, czyli powód winien odbywać łącznie 3-4 cykle rehabilitacji ruchowej w ciągu roku w ramach NFZ. Rehabilitacja logopedyczna powinna być prowadzona w cyklach 2 tygodniowych w wymiarze 1,5 godz. dziennie. Cykle powinny być powtarzane co 3 miesiące, co stanowi 3-4 cykle w ciągu roku w ramach NFZ. Terapia zajęciowa z nauką czynności dnia codziennego przygotowująca do samodzielnego funkcjonowania prowadzona w formie warsztatów terapeutycznych trwających przez 3 do 6 miesięcy, 1 raz w roku opłacana przez Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych. Celowe jest odbywanie rehabilitacji w warunkach sanatoryjnych. Dowód : pisemna opinia sądowa z zakresu rehabilitacji, B. W. , k. 501 – 509. NFZ nie wyznacza limitów rocznych środków przeznaczonych na rehabilitacje jednego pacjenta. Finansowanie odbywa się na podstawie skierowań, wydawanych zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz z uwzględnieniem rzeczywistych, indywidualnych potrzeb zdrowotnych pacjenta. Świadczenia zdrowotne są finansowane przez (...) Oddział (...) w ramach wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. Natomiast częstotliwość oraz czas trwania poszczególnych zabiegów każdorazowo ustalane jest przez lekarza prowadzącego kompleksową opiekę nad pacjentem. Potrzeby rehabilitacyjne powoda aktualnie zapewnia NFZ. Dowód : pismo NFZ z dnia 17 listopada 2016r., k. 548, uzupełniająca opinia sądowa z zakresu rehabilitacji, B. W. , k. 574. Powód zgłosił szkodę oraz wniósł o wypłatę świadczeń. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił powodowi : - kwotę 160.000 zł. tytułem zadośćuczynienia; - 6.561,83 zł. tytułem kosztów leczenia; - 2.475 zł. tytułem, kosztów opieki; - 5.878,75 zł. tytułem dojazdów do placówek medycznych; - 4.437,98 zł. tytułem utraconego dochodu - 1.237,20 zł. tytułem comiesięcznej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Dowód : pismo pozwanego z dnia 8 lutego 2013r., k. 109, zawiadomienie z dnia 8 lutego 2013r., k. 110, pismo pozwanego z dnia 1 marca 2013r., k. 111, zawiadomienie z dnia 1 marca 2013r., k. 112, pismo pozwanego z dnia 9 kwietnia 2013r., k. 113, zawiadomienie z dnia 9 kwietnia 2013r., k. 114, pismo powoda z dnia 18 lipca 2013r., k. 115 - 118, zawiadomienie z dnia 26 sierpnia 2013r., k. 119, pismo pozwanego z dnia 26 sierpnia 2013r., k. 122, pismo powoda z dnia 26 sierpnia 2013r., k. 123 – 124, pismo pozwanego z dnia 6 września 2013r., k. 125, zawiadomienie z dnia 6 września 2013r., k. 126, pismo powoda z dnia 9 grudnia 2013r., k. 127 – 128, pismo powoda z dnia 29 stycznia 2014r., k. 129, przekaz wypłaty, k. 130, pismo powoda z dnia 17 marca 2014r., k. 131, pismo powoda z dnia 7 marca 2014r., k. 132- 134, pismo powoda z dnia 22 kwietnia 2014r., k. 135, pismo pozwanego z dnia 28 kwietnia 2014r., k. 136, z dnia 6 maja 2014r., k. 137, z dnia 12 maja 2014r., k. 137, pismo powoda z dnia 27 czerwca 2014r., k. 138, pismo pozwanego z dnia 21 lipca 2014r., k. 139, z dnia 19 sierpnia 2014r., k. 140 – 141. Od dnia 1 lipca 2016r. pozwany wypłaca powodowi rentę z tytuły zwiększonych potrzeb w bezspornej kwocie 500 zł. miesięcznie. Na tę kwotę składa się 300 zł. koszt opieki osób trzecich, 100 zł. koszt leczenia, 100 zł. koszt dojazdów. Dowód : pismo pozwanego z dnia 4 października 2016r., k. 535. W dniu 30 lipca 2012r. orzeczono wobec powoda znaczny stopień niepełnosprawności do dnia 31 lipca 2013r. Następnym orzeczeniem uznano niepełnosprawność powoda w stopniu znacznym do dnia 30 września 2015r., a aktualnie – do dnia 31 października 2018r. Dowód : orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, k. 142, 143, k. 404. Sąd zważył: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Dokonując w pierwszej kolejności oceny żądania zapłaty kwoty 90.000 zł. tytułem uzupełniającego zadośćuczynienia wskazać należy, iż roszczenie powoda znajduje oparcie w treści art. 444 par 1 k.c. i art. 445 par 1 k.c. , zgodnie z którym, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia w następstwie czynu niedozwolonego lub, gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Poza sporem jest, że powód doznał uszkodzenia ciała i uszczerbku na zdrowiu wskutek zdarzenia z dnia 19 czerwca 2012r. oraz, że z tego tytułu należy mu się zadośćuczynienie. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się do oceny, czy wypłacona powodowi przez pozwanego kwota 160.000 zł. z powyższego tytułu (okoliczność bezsporna) jest adekwatna do rozmiaru krzywdy powoda. Powód twierdzi, iż winien otrzymać nadto kwotę 90.000 zł. tytułem uzupełnienia zadośćuczynienia. Pozwany zaś wskazał, że wypłacona w toku postępowania likwidacyjnego kwota 160.000 zł. jest adekwatna do rozmiaru krzywdy powoda. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia w przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia należy uwzględnić czynniki obiektywne w postaci czasu trwania oraz intensywności cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego, nieodwracalności skutków urazu (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szans na przyszłość, wieku poszkodowanego, a także czynniki subiektywne, jak poczucie nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej itp. (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973r., IIICZP (...) , OSNCP 1974, nr (...) , poz. (...) oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004r., ICK (...) , OSNC 2005, nr (...) , poz. (...) ). Nie bez znaczenia są też takie okoliczności, jak pozbawienie poszkodowanego możliwości osobistego wychowywania dzieci i zajmowania się gospodarstwem domowym lub korzystanie z pomocy innych osób przy prostych czynnościach życia codziennego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wskutek zdarzenia z dnia 19 czerwca 2012r. u powoda wystąpiła krzywda wielkich rozmiarów. Z dokumentacji medycznej, załączonej do akt sprawy wynika, że powód po wypadku trafił do szpitala w bardzo ciężkim stanie zdrowia. Stwierdzono u niego uraz wielonarządowy, uraz czaszkowo – mózgowy (rozlany uraz aksonalny ze śpiączką mózgową), złamanie kości nosa, złamanie boczne ściany lewej zatoki szczękowej oraz złamanie lewej kości łokciowej. O tym, że jego stan był bardzo poważny, świadczy m.in. okoliczność, iż przez 18 dni przebywał na Oddziale (...) , gdzie był wentylowany mechanicznie, pozostawał w śpiączce mózgowej. Nadto zaopatrzony był w rurkę tracheostomijną. Karmiono go przez sondę, a w dniu 6 lipca 2012 r. założono mu P. . Z uwagi na zakażenie bakteryjne powoda skierowano w stanie śpiączki mózgowej na Oddział (...) . Powód był bez kontaktu, nie reagował na bodźce zewnętrzne. Pomimo, że został wybudzony ze śpiączki, to pozostawał jednak bez kontaktu słownego. Szpital opuścił na wyraźne żądanie rodziców w dniu 9 sierpnia 2012r. w stanie poważnym z informacjami pochodzącymi od lekarzy, by dla syna szukać hospicjum. Przez kolejne okresy, tj. w dniach od 25 października 2012r. do 15 listopada 2012r. powód korzystał z zabiegów rehabilitacyjnych w Szpitalu (...) na Oddziale (...) , następnie od 23 kwietnia 2013r. do 30 kwietnia 2013r. był hospitalizowany w Wojewódzkim Szpitalu (...) S. na Oddziale (...) z rozpoznaniem encefalopatii pourazowej i padaczki lekoopornej z miokloniami zamiarowymi. Następnie, w dniach od 16 września 2013r. do 23 września 2013r. powód przebywał w (...) Szpitalu (...) z Polikliniką Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej na Oddziale (...) , gdzie w dniu 17 września 2013r. wykonano u niego stereotaktyczną talamotomię lewostronną, co skutkowało zmniejszeniem drżenia kończyn prawych. W tym czasie podawano mu leki w dużych ilościach. Oprócz urazów z wypadku zmagał się również z zakażeniami bakteryjnymi. Powyższe świadczy o tym, że czas trwania leczenia szpitalnego powoda był długotrwały i uciążliwy. Czas po opuszczeniu szpitala był i jest również dla powoda uciążliwy. Rozpoczął rehabilitację, która trwa systematycznie do chwili obecnej. Nadto jest pod stałą opieką neurologa, psychiatry i logopedy. Z zeznań świadków L. K. (1) , W. K. i J. N. wynika, że przez pierwsze miesiące powód poddawany był wielogodzinnemu masażowi ciała, uczył się na nowo chodzić, był osłabiony. Ważył około 50 kg przy wzroście ok. 180 cm. W początkowym okresie sprawiał wrażenie osoby nieświadomej. Okazało się, że jego zdolności intelektualne znacznie ucierpiały, stał się drażliwy i zmieniła mu się osobowość. Z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i traumatologii, neurologii, chirurgii szczękowej, psychiatrii i psychologii wynika, że wskutek wypadku powód doznał nieodwracalnych urazów, który wpłynęły i nadal wpływają negatywnie na codzienne funkcjonowanie powoda. Biegły sądowy z zakresu neurologii, J. K. , podał zaś, że następstwem urazu czaszkowo – mózgowego, którego doznał powód jest trwały uszczerbek na zdrowiu pod postacią encefalopatii pourazowej, co skutkuje odchyleniami neurologicznymi w postaci zaburzeń ruchowych oraz mowy, a także odchyleń w stanie psychicznym w postaci zaburzeń koncentracji i pamięci, a także padaczki pourazowej. Wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda biegły ten określił na 50%. Podał też, iż obecny stan neurologiczny nie rokuje na istotną poprawę, w tym bardziej na pełne wyzdrowienie, a także, iż nie istnieją praktyczne szanse na powrót powoda do stanu sprawności sprzed wypadku. Zatem rokowania na wyzdrowienie są złe. Biegły wskazał, że objawy związane z wypadkiem powód będzie odczuwał do końca życia. Powyższe twierdzenia znajdują się również w opinii biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii, L. K. i A. W. . W opinii tych biegłych nadto wynika, że skutki wypadku mają znaczący wpływ na funkcjonowanie emocjonalne powoda. Jest on drażliwy, ma niewielki wgląd we własne emocje, łatwo się pobudza, nie kontroluje zachowań agresywnych oraz intelektualne – obniżeniu uległy wszystkie funkcje poznawcze, powód ma problemy ze skupieniem, uwagą, koncentracją, zapamiętywaniem i odtwarzaniem spostrzeżeń. Słabo rozumie sytuacje społeczne, nie jest w stanie prawidłowo ocenić kontekstu zdarzeń. Ma ograniczoną zdolność uczenia się, nabywania nowych umiejętności. Również ci biegli stwierdzili uszczerbek na zdrowiu w wysoki 50 %. Biegły sądowy z zakresu chirurgii szczękowej, M. Ś. wskazał zaś, że trwałym uszczerbkiem na zdrowiu powoda jest częściowego uszkodzenia II gałęzi nerwu trójdzielnego prawego po przebytym złamaniu kości szczęki po stronie prawej wygojonym zaburzeniem zgryzowym. Podał, ze powód stale będzie odczuwał trudności w spożywaniu pokarmów z uwagi na cofnięcie żuchwy. Biegły ten wskazał, że uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 15% (złamanie szczęki wygojone z przemieszczeniem odłamów - 5%, uszkodzenie częściowe nerwu trójdzielnego prawego - 10%). Biegły sądowy z zakresu ortopedii i traumatologii, M. K. wskazał, że trwały uszczerbek na zdrowiu powoda związany jest z uszkodzeniem Ośrodkowego Układu Nerwowego. Podał, że złamanie kości łokciowej nie pozostawiło trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 5 % w związku z bliznami tułowia powstałe na skutek odleżyn - 5%. Sąd w całości dał wiarę powyższym opiniom, uznając je za pełne i rzetelne. Również strony nie wniosły do nich zastrzeżeń. Wprawdzie w toku procesu pozwany wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii (k. 383). Sąd jednak wniosek ten oddalił, uznając za spóźniony. Zgłoszony został po upływie terminu do wniesienia zarzutów do opinii biegłego sądowego zakresu ortopedii i traumatologii ruchu, M. K. . Nadto wskazana przez pozwanego okoliczność, tj. ustalenie wymiaru i opieki niezbędnej nad powodem w trakcie pobytu w domu w związku z wydatkiem była zbędna, gdyż nie miała znaczenia dla żadnego ze zgłoszonych przez powoda żądań. Opisane wyżej dowody wskazują, że skutki wypadku mają charakter trwały i nieodwracalny, a powód nie ma żadnych szans na powrót do zdrowia. Nadto z zeznań wyżej przywołanych świadków i opinii sądowych wynika, że powód wymagał i nadal wymaga opieki osób trzecich. Opieka była mu potrzebna przez wiele miesięcy po powrocie do domu ze szpitala. Aktualnie ogranicza się do przygotowywania posiłków, pomocy w czynnościach codziennych wymagających zręczności, np. wiązanie butów, golenie, czy obcinanie paznokci. Z opinii sądowych z zakresu neurologii oraz psychiatrii i psychologii, a także z zeznań świadków L. K. (1) , W. K. i J. N. wynika również, iż powód stał się drażliwy, wybuchowy, płaczliwy, a czasem nawet agresywny wobec bliskich. Nie panuje nad emocjami. Nadto obniżeniu uległ jego stan intelektualny, ma problem ze skupieniem uwagi. Jego aktualnym zajęciem jest opieka nad psem, chodzenie na spacery, przeglądanie Internetu i gazet, w szczególności o tematyce motoryzacyjnej. Tymczasem przed wypadkiem posiadał zawód mechanika samochodowego, pracował, miał w perspektywie pracę za granicą. Wskutek wypadku wykonywanie lubianego zawodu stało się niemożliwe. Powód uczestniczył w wypadku w wieku 20 lat. Wskutek wypadku został pozbawiony możliwości zdobycia nie tylko doświadczenia zawodowego, ale przede wszystkim doświadczenia życiowego. Nie ma kolegów, nie ma znajomych. Znajomość z dziewczyną zakończyła się zaś kilka miesięcy po wypadku. Przed wypadkiem był natomiast aktywny i towarzyski. Z przesłuchania powoda wynika, że brak ten powód odczuwa szczególnie, tęskni za rówieśniczymi kontaktami, chce być włączany do środowiska. Tymczasem rówieśnicy do odrzucili. Powód zdaje sobie z tego sprawę. Drażni go jego rzeczywistość, która sprowadza się do codziennej rehabilitacji. Nie widzi dla siebie perspektyw. Aktualnie ma 23 lata. Zatem z młodego, zdrowego, wchodzącego w dorosłe życie młodzieńca, powód stał się niepełnosprawnym mężczyzną, który ma problemy nie tylko w sferze zdrowia fizycznego, takie jak osłabiona ruchomość, niestabilny chód, trudności w spożywaniu pokarmów, czy w swobodnym wysławianiu się i wyrażaniu swych myśli, lecz również w sferze życia psychicznego. Jest bowiem osobą wybuchową, czasem agresywną, a jednocześnie zrezygnowaną, bez planów na przyszłość, bez radości życia. Stał się osobą o obniżonych funkcjach poznawczych. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków przywołanych wyżej oraz przesłuchaniu powoda, albowiem ich zeznania są spójne, logiczne i wzajemne. Nadto znajdują wprost potwierdzenie w dokumentacji medyczne załączonej do akt sprawy. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż nie ulega wątpliwości, że wskutek zdarzenia z dnia 19 czerwca 2012r. powoda dotknęła krzywda o wielkim rozmiarze. Doznał bowiem nieodwracalnych, poważnych, skutków wypadku, w szczególności w postaci encefalopatii pourazowej z padaczką, które spowodowały ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu powoda. W tym stanie rzeczy sąd uznał, iż kwota 200.000zł. stanowi wysokość zadośćuczynienia adekwatną do rozmiaru krzywdy powoda, na którą złożyły się przede wszystkim: rodzaj urazu, którego doznał, jego nieodwracalność i ograniczona samodzielność w sprawach życia codziennego. Mając na uwadze okoliczność, że w toku postępowania likwidacyjnego powód otrzymał kwotę 160.000 zł. tytułem zadośćuczynienia, sąd pomniejszył kwotę 200.000 zł. właśnie o kwotę 160.000 zł. W ten sposób sąd wyliczył wysokość uzupełniającego zadośćuczynienia, tj. 40.000 zł. Sąd nie uwzględnił żądania powoda o zadośćuczynienie w określonej przez niego wysokości 90.000 zł., albowiem sąd miał na uwadze fakt, iż powód wykonuje codzienne czynności wokół siebie. Samodzielnie ćwiczy (ławeczka, rowerek), opiekuje się psem, czyta mu. Jest świadomy, że czynności te wykonuje dla swego zdrowia, wie, że jest to konieczne i systematycznie zadania te realizuje. Tęskni za kontaktami, co świadczy o tym, że ma potrzebę nawiązania relacji z innymi osobami. Potrafi z cierpliwością zajmować się swoim psem. Powyższe wskazuje, zdaniem sądu, iż powód nie został pozbawiony perspektyw życiowych. Zostały one wprawdzie w znaczny sposób ograniczone, o czym była mowa wyżej, to jednak przy wydatnej pomocy rodziny, w szczególności rodziców, którzy z wielką cierpliwością i wyjątkowym oddaniem zajmują się synem, powód może znaleźć zajęcie dla siebie. Podczas przesłuchania okazał się bowiem osobą kontaktową i świadomą swej sytuacji. Wyraził chęć zmiany miejsca zamieszkania w miejscowości, w której będzie mógł wykonywać dodatkowe czynności. Powyższe wskazuje, że ma aspiracje do innego, lepszego życia, choć niestety pod stałą kontrolą osób trzecich. Zatem kwota 200.000 zł. (160.000 zł. z postępowania likwidacyjnego i 40.000 zł. zasądzone wyrokiem) stanowi, w ocenie sądu, adekwatne zadośćuczynienie za krzywdę, której doznał wskutek wypadku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 444 par 1 k.c. w zw. z art. 445 par 1 k.c. , sąd zasądził powyższą kwotę, o czym orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W pozostałym zakresie powództwo o zadośćuczynienie zostało oddalone. W tym miejscu wskazać należy, iż sąd nie uwzględnił zarzut przyczynienia się, podniesionego przez pozwanego. Pozwany wskazał, że powód dobrowolnie i świadomie podjął wspólnie z kierującym ryzyko ucieczki przed kontrolą policyjną, co doprowadziło do przekroczenia prędkości przez kierującego i uderzenia w drzewo. Twierdzenie to jest dowolne. Wprawdzie pozwany zawnioskował, by przesłuchanie świadka D. S. – sprawcę wypadku na powyższą okoliczności. Jednak sąd ten wniosek oddalił. W pierwszej kolejności sąd miał na uwadze fakt, iż powód nie pamięta przebiegu zdarzenia, natomiast D. S. słuchany w sprawie karnej (odpis przesłuchań, k. 560) w żaden sposób nie wskazał, by powód razem z nim podjął decyzję o ucieczce przed kontrolą policyjną. Fakt, iż aktualnie D. S. może tak twierdzić, jest dla sądu niewystarczające, by uznać je za prawdziwe. D. S. ma bowiem aktualnie interes w tym, by pomniejszyć swą odpowiedzialność za zaistniały wypadek. To nadmierna prędkość i niedostosowanie prędkości do panujących warunków drogowych doprowadziło kierowcę do utraty panowania nad pojazdem i zjechanie na lewą stronę jezdni, gdzie uderzył bokiem samochodu w drzewo, a nie ewentualne zaakceptowanie przez powoda decyzji kierowcy o ucieczce przed policją. Przechodząc do oceny żądania zwrotu kosztów leczenia oraz kosztów dojazdu do placówek medycznych, to wskazać należy, iż żądanie to ma swe oparciu w art. 444 § 1 k.c. W razie bowiem uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wynikłe z tego powodu koszty. Nie wątpliwości, iż powód wskutek doznanych urazów wymagał i nadal wymaga leczenia. Strony powodowa złożyła do akt dokumenty, które nie budzą wątpliwości, iż powód był i jest pod stałą opieką neurologa, psychiatry, a także, iż korzystał z pomocy stomatologicznej i logopedycznej. Udowodniona została też okoliczność stałego korzystania przez powoda z rehabilitacji. Z opinii sądowych wynika, że leki oraz usługi medyczne, z których korzystał powód były ściśle związane z leczeniem skutków wypadku z dnia 19 czerwca 2012r. Również korzystanie z usług w na rehabilitację powoda z Polskim Centrum (...) SA w K. pozostawała w takim związku. Wprawdzie pozwany zarzucił, iż powód mógł korzystać z usług rehabilitacyjnych w ramach NFZ, to jednak z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i traumatologii ruchu oraz neurologii wynika , że skoncentrowane zajęcia w powyższym centrum oraz ich ilość były znacznie korzystniejszym rozwiązaniem dla powoda aniżeli usługi rehabilitacyjne gwarantowane przez NFZ. Zatem wydatki na rehabilitację powoda w Polskim Centrum (...) SA w K. sąd również uznał za te, które pozostają w adekwatnym związku z potrzebą i koniecznością leczenia skutków wypadku powoda. Konieczność dalszej, stałej rehabilitacji wynika natomiast z opinii biegłej sądowej, A. W. , dalszej stałej opieki psychiatrycznej – z opinii biegłych psychiatrii i psychologii, l. K. i A. wrona, zaś neurologicznej – z opinii biegłego sądowego z zakresu neurologii, J. K. . Poza sporem jest okoliczność, że rodzice powoda zapewniali mu transport, zarówno na wizyty lekarskie, jak i na zajęcia rehabilitacyjne, czy też na badania lekarskie Zatem roszczenie o zwrot kosztów leczenia powoda oraz kosztów dojazdów do placówek medycznych jest słuszne co do zasady. Rzeczą powoda było udowodnienie również ich wysokości. Powód sprostał powyższemu jedynie w części. Jeśli chodzi o koszt zakupu leków i wizyt lekarskich, zgłoszonych w pozwie na kwotę 18.582,73 zł., sąd uznał, że roszczenie to zostało udowodnione w części, tj. co do kwoty 15.433,76 zł. Wydatki na leki zostały wykazane dokumentami załączonymi do pisma z dnia 20 grudnia 2016r. w łącznej kwocie 5.915,59 zł. (k. 588 – 601, 602 – 603, 611- 615, 616 – 622) i Do tego w pełni został wykazy wydatek na Polskie Centrum (...) SA w K. w kwocie 16.080 zł. (k. 604 – 609). Zatem łączne wydatki za okres od kwietnia 2013r. do sierpnia 2014r. wyniosły 21.995,59 zł. Od tej kwoty sąd odjął to, co wypłacono powodowi w toku postępowania likwidacyjnego z tytułu kosztów leczenia, tj. kwotę 6.561,83 zł. W ten sposób sąd uzyskał kwotę 15.433,76 zł. Następnie do kwoty tej sad dodał wydatki na leczenie objęte rozszerzonym powództwem, tj. kwotę 1.127,54 zł. oraz 1.023,82zł. Wydatki te zostały bowiem w pełni sposób wykazane przez powoda poprzez złożone rachunki i paragony, przywołane w ustaleniach faktycznych uzasadnienia. W ten sposób sąd uzyskał kwotę należną powodowi z tytułu kosztów leczenia na kwotę 17.585,12 zł. i tę kwotę, na podstawie art. 444 § 1 k.c. , sąd zasądził na rzecz powoda w punkcie pierwszym wyroku obok opisanego wyżej zadośćuczynienia. Jeśli chodzi o zwrot kosztów dojazdu do placówek medycznych, sąd uznał, że roszczenie zgłoszone w pozwie na kwotę 1.1776,97 zł. nie zostało należycie wykazane. Sąd nie ma wątpliwości, że powód był wożony przez rodziców do placówek. Brak jest jednak materiału dowodowego, który pozwoliłby sądowi określić, ile było tych dojazdów, w jakim koncernie celu się odbywały i na jakiej odległości były wykonywane. Stąd roszczenie powyższe nie zostało uwzględnione. Natomiast żądanie z powyższego tytułu objęte rozszerzonym żądaniem z tytułu kosztów dojazdu zostało uwzględnione. Jeśli chodzi o kwotę 687,23 zł., to sąd uznał, że w oparciu o oświadczenie o ilości wykonanych dojazdów oraz w świetle zeznań świadków L. K. (1) i W. K. , roszczenie dostatecznie udowodnione. Na kwotę tę złożyło się wyliczenie: 1.785 km x 7/100 x 5,50 zł. ,co dało kwotę 687,23 zł. Natomiast w zakresie kwoty 282,59 zł., sąd uwzględnił zarzut strony pozwanej, iż zawyżony został przez powoda koszt litra paliwa i zamiast kwoty wskazanej przez powoda, sąd zweryfikował dochodzoną kwotę w oparciu o cenę 4,30 zł. za litr paliwa. W ten sposób wyliczył należność 737 km x 7/100 x 4,30 zł. i uzyskał kwotę 220,93 zł. Zatem tytułem zwrotu kosztów dojazdu do placówek medycznych, sad uwzględnił roszczenie co do kwot 687,23 zł. i 220,93 zł. Kwoty te sąd zasądził o na rzecz powoda w punkcie pierwszym wyroku, na podstawie art. 444 § 1 k.c. , obok zadośćuczynienia i zwrotu kosztów leczenia. Sąd, na podstawie art. 189 k.p.c. , uwzględnił roszczenie powoda o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkodę, która może w przyszłości powstać w związku z wypadkiem z dnia 19 czerwca 2012r. Za takim rozstrzygnięciem przemawia sytuacji życiowa powoda. Aktualnie powód jest pod opieką rodziców, to rodzice pilnują spraw związanych z zapewnieniem powodowi prawidłowego funkcjonowania i zaspakajaniem jego potrzeb. Tymczasem w przyszłości, w razie powstania nowej szkody, gdy powód będzie dużo starszy, ustalenie odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku z dnia 19 czerwca 2012r., może ułatwić mu dochodzenie ewentualnych przyszłych roszczeń. Tym bardziej, ze z opinii sądowych wynika, że powód musi być pod stałą opieką psychiatry i neurologa. Nadto konieczne jest stałe zapewnienie mu rehabilitacji. O odsetkach ustawowych sąd orzekł w oparciu o art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 481 par 1 k.c. i art. 482 k.c. orzekł na podstawie art. 481 k.c. , mając na uwadze, iż roszczenia opisane w pozwie były objęte postępowaniem likwidacyjnym u pozwanego. Kolejne roszczenia były zaś wymagalne dzień po doręczeniu pozwanemu pism procesowych, zawierających rozszerzone żądania. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 213r., poz. 461), mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powód wygrał niniejszy spór w 51,54 %. Na koszty powoda złożyły się opłata od pozwu – 3.768 zł., zaliczka na świadków – 600 zł., zaliczka na biegłych – 600 zł., wynagrodzenie fachowego pełnomocnika – 3.600 zł., opłata od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł. Koszty pozwanego to: wynagrodzenie fachowego pełnomocnika – 3.600 zł., opłata od udzielonego pełnomocnictwa oraz zaliczka na świadka – 200 zł. O nieuiszczonych kosztach sądowych, tj. opłaty od rozszerzonego żądania, a także poniesionych przez Skarb Państwa wydatków na wynagrodzenie biegłych sądowych, w łącznej kwocie 3.693,31 zł., sąd w stosunku do pozwanego orzekł jak w punkcie szóstym wyroku, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lica 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. Dz. U. z 2010r., nr 90, poz. 594 z późn. zm.), mając na uwadze przegraną pozwanego. Powoda sąd nie obciążył nieuiszczonymi kosztami sądowym (pkt 5 sentencji wyroku) na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd uznał, że powód poniósł w tym procesie znaczące wydatki. Mając na uwadze stałe wydatki powoda związane z jego stanem zdrowia, sprzeczne z zasadą słuszności byłoby dalsze obciążanie powoda kosztami sądowymi. Na oryginale właściwy podpis.