I C 362/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód E. W. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z 2007 roku, który zasądził od niego, A. W. i M. W. solidarnie kwotę 246.268,57 zł wraz z odsetkami na rzecz Banku (...) SA. Powód argumentował, że po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiły zdarzenia uniemożliwiające egzekucję, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, znaczny stopień niepełnosprawności i utrzymywanie się z renty rolniczej, a także na dwukrotne umarzanie postępowań egzekucyjnych z powodu ich bezskuteczności. Jako podstawę prawną wskazał art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Pozwany Bank (...) SA wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że brak środków finansowych i orzeczenie o niepełnosprawności nie stanowią obiektywnej niemożności spełnienia świadczenia, a prawo cywilne nie wiąże z tym skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 77/85), zgodnie z którą niekorzystna zmiana sytuacji materialnej dłużnika po powstaniu tytułu wykonawczego nie jest zdarzeniem uzasadniającym pozbawienie wykonalności. Sąd podkreślił, że niemożliwość świadczenia w rozumieniu art. 475 § 1 kc musi mieć charakter zupełny, trwały i obiektywny, a nie chwilowej niewypłacalności. Sąd zauważył, że część odsetek mogła ulec przedawnieniu, jednak powód domagał się pozbawienia wykonalności całego tytułu, co skutkowało oddaleniem powództwa. Ze względu na trudną sytuację materialną powoda, sąd odstąpił od obciążania go kosztami procesu i nakazał wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 840 § 1 pkt 2 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika i niemożności świadczenia.
Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie wprowadza nowych zasad.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja materialna i znaczny stopień niepełnosprawności dłużnika, powstałe po wydaniu tytułu wykonawczego, stanowią zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niekorzystna zmiana sytuacji materialnej dłużnika, jaka nastąpiła po powstaniu tytułu egzekucyjnego, nie stanowi zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 kpc).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 77/85), zgodnie z którą sama trudna sytuacja materialna dłużnika nie jest zdarzeniem powodującym niemożność egzekucji. Niemożność świadczenia w rozumieniu art. 475 § 1 kc musi mieć charakter obiektywny, trwały i zupełny, a nie wynikać z chwilowej niewypłacalności.
Czy powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte wyłącznie na art. 5 kc?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 5 kc nie może stanowić samodzielnej podstawy powództwa o pozbawienie wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd nie rozwinął tego wątku w uzasadnieniu, ale wskazał, że powód opierał swoje żądania na art. 840 § 1 pkt 2 kpc, a nie na art. 5 kc jako podstawie głównej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) SA w W. I Oddział w S. | spółka | pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | dłużnik solidarny (w sprawie pierwotnej) |
| M. W. | osoba_fizyczna | dłużnik solidarny (w sprawie pierwotnej) |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W przypadku orzeczenia sądowego, można oprzeć się także na zdarzeniach po zamknięciu rozprawy lub zarzucie spełnienia świadczenia, jeśli nie był przedmiotem rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 475 § § 1
Kodeks cywilny
Świadczenie jest niemożliwe, jeżeli wymaga ono wykonania wbrew zobowiązaniu ze względu na okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Zasądzone od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego świadczenie przedawnia się z upływem lat sześciu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Dz. U. z 2013r., poz. 461 art. 6 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość wynagrodzenia adwokata z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna i niepełnosprawność powoda nie stanowią zdarzenia uzasadniającego niemożność egzekucji w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc. • Niekorzystna zmiana sytuacji materialnej dłużnika po powstaniu tytułu wykonawczego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania ani niemożności jego egzekucji. • Niemożność świadczenia musi mieć charakter obiektywny, trwały i zupełny.
Odrzucone argumenty
Zdarzenia (trudna sytuacja materialna, niepełnosprawność) po powstaniu tytułu wykonawczego uniemożliwiają egzekucję. • Dwukrotne umarzanie egzekucji z powodu bezskuteczności świadczy o niemożności egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
niekorzystna zmiana sytuacji materialnej dłużnika, jaka nastąpiła po powstaniu tytułu egzekucyjnego, nie stanowi zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane ( art. 840 § 1 pkt 2 kpc ) • brak środków finansowych nie może więc stanowić przyczyny powszechnej i nie usprawiedliwia obiektywnego charakteru niemożliwości spełnienia świadczenia.
Skład orzekający
Joanna Dorota Toczydłowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 kpc w kontekście trudnej sytuacji materialnej dłużnika i niemożności świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie wprowadza nowych zasad.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, że nawet w trudnej sytuacji życiowej, prawo nie przewiduje automatycznego pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, co jest ważną informacją dla dłużników i wierzycieli.
“Czy Twoja trudna sytuacja finansowa chroni Cię przed komornikiem? Sąd wyjaśnia granice pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego.”
Dane finansowe
WPS: 246 268,57 PLN
zasądzona kwota główna: 246 268,57 PLN
koszty procesu: 20 133 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.