I C 3579/23

sygn. akt I C 3579/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 5 kwietnia 2024 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 kwietnia 2024 roku w W. sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę 1. 
        oddala powództwo; 2. 
        zasądza od powódki na rzecz pozwanej 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE P. ż wartość przedmiotu sporu nie przekracza 4 000 zł, uzasadnienie sporządzono w skróconej formie stosownie do art. 505 8 § 4 k.p.c. , ograniczając je do wyjaśnienia podstawy prawnej z podaniem przepisów prawa. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na skuteczne podniesienie przez pozwaną zarzutu z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004. Wprawdzie co do zasady za opóźnienie lotu powyżej 3 godzin należy się zryczałtowane odszkodowanie (tak wiążący wyrok (...) w sprawie C-402/07) w wysokości – mając na uwadze długość lotu powodów – 400 euro (art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 261/2004), o tyle zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W ocenie sądu pozwana skutecznie wykazała wszystkie wynikające z ww. przepisu przesłanki, które łącznie zwalniają ją z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania. Powództwo dotyczy lotu (...) z I. (Turcja) do W. zaplanowanego na 25 lipca 2023 r. w godzinach 18.20 (...) 21.10 (...) . Lot był opóźniony o 3 godziny 7 minut (w przylocie). Istotą sprawy było ustalenie, czy opóźnienie wynikło z okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004 i czy pozwana podjęła wszelkie racjonalne środki celem minimalizacji niedogodności dla pasażerów. Jeśli chodzi o nadzwyczajne okoliczności, jest to pojęcie niezdefiniowane w rozporządzeniu, niemniej w motywach (14) i (15) preambuły rozporządzenia wyszczególniono przykłady okoliczności, które z mocy decyzji prawodawcy stanowią okoliczności nadzwyczajne w rozumieniu rozporządzenia. Jedną z takich okoliczności są wskazane w motywie (14) warunki meteorologiczne uniemożliwiające lot. Kolejną explicite wymienioną w motywie (15) jest „ sytuacja, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów ”. Chodzi właśnie o tzw. restrykcje (...) tj. nakładane przez służby kontroli ruchu lotniczego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy , zaplanowany rejs miał wykonać samolot (...) , który wcześniej miał zaplanowany rejs (...) z K. do I. (zaplanowany na 14.55 (...) 17.20 (...) ). Samolot i załoga byli gotowi do wykonania rejsu o czasie, jednak z uwagi na złe warunki meteorologiczne służby kontroli ruchu lotniczego ( (...) ) opóźniły depeszami SAM i (...) wylot tego rejsu o 1 godzinę 7 minut tj. do 16.02 (...) . Nie było żadnych innych przyczyn opóźnienia innych niż warunki meteorologiczne i decyzje kontroli ruchu lotniczego, w szczególności żadnych leżących po stronie pozwanej. W wyniku opóźnionego wylotu samolot dotarł na lotnisko w I. o 18.32 (...) (zamiast 17.20 (...) ) tj. z opóźnieniem 1 godzina 12 minut. Nie był tym samym w stanie wystartować planowo (o 18.20 (...) ) w ramach kolejnego rejsu (...) (cedentki powódki), konieczna była standardowa obsługa samolotu zaplanowana na tym lotnisku i tym samolocie na 1 godzinę. Tym samym wylot byłby możliwy ok. godziny 19.32 (...) . Dodatkowo po wylądowaniu wynikła usterka samolotu, którą trzeba było usunąć, co zajęło dodatkowe 2 godziny 8 minut, tak że samolot ostatecznie wystartował z opóźnieniem 3 godziny 20 minut (o 21.40 (...) ). Co kluczowe, usterka nie wpłynęła na opóźniony wylot (i tym samym przylot) poprzedniego rejsu (...) , skoro wynikła po wylądowaniu. Tym samym na zasadach określonych w wiążącym sądy krajowe wyroku (...) C- 315/15 od łącznego opóźnienia należy odliczyć tę jego część, która wynika z okoliczności nadzwyczajnych (w realiach niniejszej sprawy 1 godzina 12 minut), co skutkuje tym, że pozostały wymiar opóźnienia (poniżej 3 godzin) nie uprawnia cedentki powódki (tym samym powódki) do zryczałtowanego odszkodowania (wyrok (...) C- 402/07). Z ww. względów wniosek powódki o wydobywanie dziennika pokładowego celem ustalenia przyczyn opóźnienia natury technicznej, co do której pozwana w ogóle nie podnosiła, że chce je usprawiedliwić, nie zasługiwał na uwzględnienie jako zmierzający do roztrząsania kwestii nieistotnej dla rozstrzygnięcia. Powódka źle odczytała dokument hubinfo, zapis „208” oznacza bowiem 2 godziny 8 minut a nie 208 minut. Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut powódki, że pozwana nie podjęła wszelkich racjonalnych środków celem minimalizacji opóźnienia i niedogodności dla pasażerów, bowiem z uwagi na charakter przyczyny opóźnienia lotu (...) oraz rotacyjny system wykorzystania statków powietrznych pozwana nie dysponowała takimi racjonalnymi środkami, biorąc też pod uwagę port lotniczy wylotu (Turcja) i wymiar opóźnienia (ok. 1 godziny z tej przyczyny) i jego nieprzewidywalność (nałożenie slotu na 2 godziny przed planowanym wylotem). Wreszcie, nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko powódki, jakoby restrykcje (...) nie stanowiły okoliczności nadzwyczajnych, bowiem zdarzają się regularnie, więc stanowią normalne ryzyko działalności przewoźnika. Takie stanowisko jest bowiem jawnie sprzeczne z przywołanym wyżej motywem (15) rozporządzenia. Ponadto opiera się na odrzuconej w wyroku (...) C- 315/15 logice na zasadzie „na co dzień samoloty zderzają się z ptakami, nie jest to więc nadzwyczajna okoliczność”, tyle że w tym wypadku akcentującej, że „na co dzień są jakieś restrykcje (...) . Owszem, zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności rozważa się, jeśli spowodują odwołanie lub duże opóźnienie lotu, bo tylko wtedy wiąże się z tym obowiązek zapłaty zryczałtowanego odszkodowania w świetle rozporządzenia. Co jednak oczywiste, restrykcja (...) opóźniająca lot chociażby o 20 minut może skutkować „odwołaniem” lotu łączonego (wskutek utraty przesiadki, a więc nieprzewienieniem pasażera zgodnie z posiadaną rezerwacją) lub dużym opóźnieniem (jeśli będzie połączona z innymi przyczynami opóźnienia), co jednak nie uchybia prawu przewoźnika do jej odliczenia na zasadach wynikających z wyroku C-315/15. Argumentacja dot. tej kwestii zawarta w piśmie pełnomocnika powódki z 22 stycznia 2024 r. (k. 76-77) nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze jest nierzetelna, opiera się na nierzetelnym cytacie sporządzonym przez pełnomocnika powódki, rzekomo pochodzącym z wyroku (...) C- 402/07 . Pomijając w tym miejscu, że wywód zawarty przez (...) nie dotyczył tego, czy można powoływać się na restrykcje (...) , jeśli opóźnienie bezpośrednio z nich wynikające nie będzie duże, natomiast dotyczył wyłącznie tego, czy zryczałtowane odszkodowanie przysługuje tylko za odwołanie, czy również za duże opóźnienie lotu (a cytowany fragment wyroku stanowił argument na rzecz tezy, że odszkodowanie przysługuje również za duże opóźnienie, skoro powoływanie się na nadzwyczajne okoliczności służy zwolnieniu z obowiązku zapłaty zryczałtowanego odszkodowania, a przy jednej z takich okoliczności wskazano, że powodować ona może właśnie takie duże opóźnienie), to pełnomocnik powódki przytaczając 8-wersowy cytat opatrzony kursywą i cudzysłowami w około 40% zawarł w nim własne stwierdzenie, mianowicie 3,5 ostatniego wersu rzekomego cytatu, począwszy od słów „Z powyższego wynika” nie stanowi cytatu z wyroku (...) tylko stanowisko pełnomocnika powódki. Co gorsza, ten nierzetelny cytat powielany jest w pismach składanych również w innych sprawach, i to bynajmniej nie tylko dotyczących tego rejsu. Po drugie, co również kluczowe, argumentacja pełnomocnika powódki nie uwzględnia nowszego orzecznictwa, w szczególności wyroku C-315/15, w świetle którego zasadne jest rozczłonkowywanie przyczyn (dużego) opóźnienia, a mając na uwadze, że jest to koncepcja stosunkowo nowa, fakt, że w wyroku C-402/07, który nie tylko dotyczył innego zagadnienia, ale i został wydany przed przyjęciem ww. koncepcji, nie uwzględniono możliwości odliczania od łącznego czasu dużego opóźnienia tej jego części, którą spowodowały wprost wskazane w motywie (15) rozporządzenia 261/2004 restrykcje (...) . Po trzecie, stanowisko powódki jest nielogiczne, jeśli wziąć pod uwagę, że w innych miejscach wskazuje ona (ostatni akapit na k. 76v), że restrykcje (...) wówczas stanowią okoliczności nadzwyczajne, jeśli są skutkiem innych okoliczności nadzwyczajnych. Wówczas bowiem motyw (15) stanowiłby superfluum, a wykładnia powódki klasyczny przykład wykładni per non est , ewentualnie, co stanowiłoby absurd, dodatkowa przesłanka egzoneracyjna tj. dodatkowo nałożenie restrykcji poza tym, że wystąpiła inna okoliczność nadzwyczajna, zwiększałby zakres odpowiedzialności przewoźnika zamiast go zmniejszać. O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl zasady odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Powódka jako przygrywająca obowiązana są zwrócić pozwanej koszty celowej obrony, na które złożyły się: opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie). O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu sąd orzekł zgodnie z art. 98 § 11 k.p.c. Z. ądzenia: - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. P. G. przez umieszczenie w portalu informacyjnym. W. , 8 maja 2024 roku asesor sądowy Mateusz Janicki