I C 349/23 upr
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A. F. (1) i A. F. (2) przeciwko N. Bankowi Spółdzielczemu w T. o zapłatę kwoty 14 650,11 zł z tytułu nieautoryzowanej transakcji. Powodowie wskazali, że zostali oszukani przez osobę podającą się za pracownika banku, która nakłoniła ich do zainstalowania aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do telefonu, a następnie zleciła przelew. Sąd ustalił, że doszło do nieautoryzowanej transakcji, jednak oddalił powództwo. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że transakcja została wykonana z rachunku bankowego powodów. Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych, w takim przypadku klientowi nie przysługuje roszczenie o zwrot kwoty, lecz jedynie o przywrócenie obciążonego rachunku do stanu, jaki istniałby, gdyby transakcja nie miała miejsca. Jest to korekta księgowa, która nie powoduje szkody po stronie klienta, a jedynie po stronie banku. Sąd podkreślił, że powodowie nie zgłosili roszczenia o przywrócenie stanu rachunku, a ich żądanie oparte na przepisach o odpowiedzialności banku za nienależyte wykonanie umowy (art. 471 kc) również nie mogło być uwzględnione, ponieważ powodowie nie ponieśli szkody. Sąd odwołał się do konstrukcji depozytu nieprawidłowego, zgodnie z którą środki pieniężne na rachunku bankowym przechodzą na własność banku, a klientowi przysługuje wierzytelność o ich zwrot. Wykonanie nieautoryzowanej transakcji obciąża majątek banku, a nie klienta. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących odpowiedzialności banku i klienta w przypadku nieautoryzowanych transakcji płatniczych wykonanych z rachunku bankowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykonania transakcji z rachunku bankowego, a nie np. z karty płatniczej bez powiązania z rachunkiem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego, klientowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty transakcji na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, klientowi przysługuje jedynie roszczenie o przywrócenie obciążonego rachunku do stanu, jaki istniałby, gdyby transakcja nie miała miejsca (korekta księgowa), a nie roszczenie pieniężne o zwrot kwoty.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o usługach płatniczych, w przypadku transakcji wykonanej z rachunku płatniczego, dostawca niezwłocznie zwraca kwotę transakcji, chyba że ma uzasadnione podejrzenie oszustwa. Jednakże, gdy transakcja jest wykonana w ciężar rachunku płatniczego, płatnikowi nie służy roszczenie pieniężne, a jedynie roszczenie o przywrócenie stanu rachunku poprzez korektę księgową. Wykonanie nieautoryzowanej transakcji obciąża majątek banku, a nie klienta.
Czy w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej, wykonanej w ciężar rachunku bankowego, klient ponosi szkodę, która mogłaby być podstawą roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 471 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej w ciężar rachunku bankowego, szkodę ponosi bank, a nie posiadacz rachunku, ponieważ środki pieniężne na rachunku przechodzą na własność banku, a korekta księgowa nie skutkuje powstaniem szkody po stronie klienta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na konstrukcji depozytu nieprawidłowego, zgodnie z którą środki pieniężne na rachunku bankowym przechodzą na własność banku. Wykonanie nieautoryzowanej transakcji następuje kosztem majątku banku. Korekta księgowa błędnego wpisu nie wpływa na zakres wierzytelności posiadacza rachunku wobec banku i nie skutkuje powstaniem szkody w jego majątku.
Czy instalacja przez klienta aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do telefonu, która doprowadziła do nieautoryzowanej transakcji, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z art. 42 ust. 2 ustawy o usługach płatniczych i uzasadnia odpowiedzialność klienta za transakcję?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ sąd uznał, że powodowie nie ponieśli szkody, a ich roszczenie o zwrot kwoty nie było uzasadnione na gruncie przepisów o usługach płatniczych.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że ocena działania powódki mogłaby być uprawniona w kontekście odpowiedzialności za szkodę, jednak nie było potrzeby jej dokonywania, gdyż podstawą oddalenia powództwa było brak szkody po stronie powodów i niewłaściwa podstawa prawna ich roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. F. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| N. Bank Spółdzielczy w T. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
u.u.p. art. 40
Ustawa o usługach płatniczych
Transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził zgodę na wykonanie transakcji płatniczej w sposób przewidziany w umowie między płatnikiem a jego dostawcą.
u.u.p. art. 46 § ust. 1
Ustawa o usługach płatniczych
W przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca płatnika niezwłocznie zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji płatniczej, z wyjątkiem przypadku gdy dostawca płatnika ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy, aby podejrzewać oszustwo. W przypadku gdy płatnik korzysta z rachunku płatniczego, dostawca płatnika przywraca obciążony rachunek płatniczy do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca nieautoryzowana transakcja płatnicza.
k.c. art. 725
Kodeks cywilny
Umowa rachunku bankowego - zobowiązanie banku do przechowywania środków i przeprowadzania rozliczeń.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.
Pomocnicze
u.u.p. art. 46 § ust. 2
Ustawa o usługach płatniczych
Nie stanowi podstawy do wyłączenia obowiązku dostawcy z ust. 1, lecz reguluje odpowiedzialność płatnika.
u.u.p. art. 46 § ust. 3
Ustawa o usługach płatniczych
Nie stanowi podstawy do wyłączenia obowiązku dostawcy z ust. 1, lecz reguluje odpowiedzialność płatnika.
u.u.p. art. 42 § ust. 2
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek klienta ochrony instrumentu płatniczego.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przeniesienie własności rzeczy na bank w ramach depozytu nieprawidłowego.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zasada przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność deliktowa.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 63
Kodeks postępowania cywilnego
Udział Rzecznika Finansowego w postępowaniu.
u.r.r. art. 28
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, Rzeczniku Finansowym i o Funduszu...
Udział Rzecznika Finansowego w postępowaniu.
Pr. bank. art. 50 § ust. 2
Prawo bankowe
Obowiązek banku ochrony depozytów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego, klientowi nie przysługuje roszczenie o zwrot kwoty, lecz jedynie o przywrócenie stanu rachunku. • Nieautoryzowana transakcja wykonana z rachunku bankowego obciąża majątek banku, a nie klienta, co wyklucza powstanie szkody po stronie klienta. • Roszczenie oparte na art. 471 kc nie może być uwzględnione z uwagi na brak szkody po stronie powodów.
Odrzucone argumenty
Bank ponosi odpowiedzialność za zwrot kwoty nieautoryzowanej transakcji na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. • Bank nienależycie wykonał zobowiązanie z umowy rachunku bankowego, co skutkowało szkodą po stronie powodów (art. 471 kc).
Godne uwagi sformułowania
Wykonanie nieautoryzowanej transakcji płatniczej następuje zatem kosztem majątku banku (dostawcy), a nie płatnika (posiadacza rachunku). • W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej, wykonanej w ciężar rachunku bankowego, szkodę ponosi więc bank, a nie posiadacz rachunku. • Z uwagi na deklaratoryjny charakter wpisu na rachunku bankowym, jego błędne dokonanie (np. obciążenie rachunku kwotą nieautoryzowanej transakcji) nie wpływa na zakres wierzytelności posiadacza rachunku wobec banku. W konsekwencji, nie skutkuje powstaniem szkody w jego majątku.
Skład orzekający
Marek Adamczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących odpowiedzialności banku i klienta w przypadku nieautoryzowanych transakcji płatniczych wykonanych z rachunku bankowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykonania transakcji z rachunku bankowego, a nie np. z karty płatniczej bez powiązania z rachunkiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw bankowych i wyjaśnia kluczowe kwestie odpowiedzialności banku i klienta, co jest bardzo istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Oszustwo na 14 tys. zł! Czy bank odda Ci pieniądze, gdy padniesz ofiarą cyberprzestępcy?”
Dane finansowe
WPS: 14 650,11 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.