I C 349/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo spółki o ustalenie, że tytuł wykonawczy nie może być wykonany wobec niej, uznając umowę najmu za zawartą dla pozoru.
Powód (...) Sp. z o.o. domagał się ustalenia, że tytuł wykonawczy nie może być wobec niego wykonany, ponieważ jest najemcą lokalu objętego egzekucją. Pozwana E. G., nabywca nieruchomości w drodze licytacji, wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając nieważność umowy najmu z powodu pozorności. Sąd oddalił powództwo, uznając umowę najmu za nieważną na podstawie art. 83 k.c. ze względu na rażąco niską stawkę czynszu i brak ujawnienia praw najemcy w toku postępowania egzekucyjnego.
Powód (...) Sp. z o.o. we W. wniósł o ustalenie, że tytuł wykonawczy – postanowienie Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 13 grudnia 2010 roku, sygn. akt (...) – nie może być wykonany względem powoda. Powództwo opierało się na twierdzeniu, że jest posiadaczem lokalu użytkowego położonego w B. przy ul. (...) na podstawie umowy najmu zawartej z dłużnikiem A. K., a pozwana E. G., jako nabywca nieruchomości w wyniku licytacji, wstąpiła w stosunek najmu. Powód powołał się na art. 1002 k.p.c., wskazując, że egzekucja nie może być prowadzona przeciwko niemu. Pozwana E. G. wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że postępowanie egzekucyjne dotyczące wydania nieruchomości zostało zakończone, prawa powoda nigdy nie zostały ujawnione w księdze wieczystej, a umowa najmu z dnia 03.09.2007 roku została zawarta dla pozoru, co przesądza o jej nieważności. Sąd ustalił, że postępowanie egzekucyjne dotyczące lokalu użytkowego zakończyło się wydaniem nieruchomości pozwanej E. G. w dniu 02.10.2012 roku. Umowa najmu, na którą powoływał się powód, opatrzona datą 03.09.2007 roku, została okazana dopiero w toku postępowania egzekucyjnego w 2012 roku, mimo że postępowanie egzekucyjne toczyło się od 2002 roku. Sąd uznał umowę najmu za nieważną na podstawie art. 83 k.c. ze względu na jej pozorny charakter, co wynikało m.in. z rażąco niskiej stawki czynszu (2,00 zł za 1m2) oraz faktu, że umowa została przedstawiona komornikowi dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i przysądzeniu własności na rzecz pozwanej. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał, iż umowa została faktycznie zawarta w dacie 03.09.2007 roku i była wykonywana. Ponadto, postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, a nieruchomość wydana pozwanej, co czyniło dochodzone roszczenie bezprzedmiotowym. Sąd oddalił powództwo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa najmu została uznana za nieważną z powodu pozorności, a postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę najmu za zawartą dla pozoru, co czyni ją nieważną na podstawie art. 83 k.c. Pozorność wynikała z rażąco niskiej stawki czynszu oraz z faktu, że umowa została przedstawiona dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i wydaniu nieruchomości pozwanej. Ponadto, samo postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, co czyniło dochodzone roszczenie bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
E. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| E. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 791 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi, że jeżeli uprawdopodobni dokumentem, że władanie nieruchomością uzyskał na podstawie tytułu prawnego nie pochodzącego od dłużnika, komornik wstrzyma się z czynnościami egzekucyjnymi, pouczając władającego o możliwości wystąpienia w terminie tygodnia do sądu o ustalenie, że tytuł wykonawczy nie może być w stosunku do niego wykonywany i o zabezpieczenie tego powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Stanowi o nieważności czynności prawnej dokonanej dla pozoru. Oświadczenie woli złożone za zgodnym porozumieniem stron w celu wywołania skutków prawnych odmiennych od ujawnionych, jest nieważne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1002
Kodeks postępowania cywilnego
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nabywca wstępuje w prawa i obowiązki dłużnika wynikające ze stosunku najmu i dzierżawy. Egzekucja nie może być prowadzona w stosunku do osób władających nieruchomością na podstawie umowy najmu lub dzierżawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa najmu zawarta dla pozoru jest nieważna na podstawie art. 83 k.c. Niska stawka czynszu (2,00 zł/m2) świadczy o pozorności umowy. Przedstawienie umowy najmu dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i przysądzeniu własności świadczy o pozorności i braku jej wykonywania. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, co czyni dochodzone roszczenie bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Umowa najmu z dnia 03.09.2007 roku jest ważna i stanowi tytuł prawny do władania nieruchomością. Pozwana wstąpiła w stosunek najmu jako nabywca nieruchomości. Egzekucja nie może być prowadzona przeciwko powodowi na podstawie art. 1002 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
charakter pozorny umowy narzuca się sam z siebie umowa ta jako zawarta dla pozoru jest nieważna dochód roszczenie stało się bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Marta Pisarska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 83 k.c. w kontekście pozorności umowy najmu w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowanie art. 791 § 2 k.p.c. i art. 1002 k.p.c."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym umowa najmu została przedstawiona po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak próby obejścia prawa poprzez pozorowane umowy mogą zostać skutecznie zwalczone przez sąd, szczególnie w kontekście postępowań egzekucyjnych.
“Pozorna umowa najmu nie uchroni przed eksmisją – sąd rozstrzyga spór o lokal.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 349/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Brzegu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marta Pisarska Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Krysiuk po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 roku w Brzegu sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. we W. przeciwko E. G. o zapłatę powództwo oddala. UZASADNIENIE Powód (...) sp. Z o.o. we W. wniósł o ustalenie, iż tytuł wykonawczy – postanowienie SR w Brzegu z 13 grudnia 2010 roku sygn. akt (...) nie może być wykonane względem powoda. W uzasadnieniu żądania wskazano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest odnośne wydania od dłużnika A. K. lokalu użytkowego położonego w B. przy ul (...) . Powód jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy najmu zawartej z dłużnikiem. Wskazał powód, że pozwana E. G. jako nabywca nieruchomości wstąpiła w stosunek najmu. Podniósł powód, że zgodnie z art. 1002 kpc egzekucja nie może być prowadzona przeciwko powodowi. W tych okolicznościach podniósł powód, że brak zabezpieczenia spowoduje dla powoda nieodwracalne skutki prawne. Pozwana E. G. wniosła o oddalenie powództwa W uzasadnieniu zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne dotyczące wydania nieruchomości zostało zakończone, prawa powoda nigdy nie zostały ujawnione w księdze wieczystej, zaś umowa z 03.09.2007 roku została zawarta dla pozoru co przesądza o jej nieważności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Przeciwko dłużnikowi A. K. toczyło się postępowanie egzekucyjne nieruchomości – lokalu użytkowego położonego B. przy ul. (...) w sprawie (...) . Lokal został nabyty w wyniku licytacji przez pozwaną E. G. . W toku postępowania egzekucyjnego z tej nieruchomości powód nie ujawnił swoich praw wobec nieruchomości w postaci istnienia umowy najmu. (okoliczności bezsporne) Po raz pierwszy przedstawiona została umowa najmu dotycząca lokalu użytkowego położonego w B. przy ul. (...) w toku postępowania egzekucyjnego o wydanie nieruchomości w sprawie (...) . W związku ze zgłoszeniem się najemcy, komornik pouczył powoda o uprawnieniach wynikających z art. 791 §2 kpc . Dowód: pismo komornika- k. 6 Umowa najmu lokalu zawarta pomiędzy powodem i dłużnikiem A. K. opatrzona została datą 03.09.2007 roku, zaś okazana została asesorowi notarialnemu K. D. 07.09.2009 roku. Dowód: Umowa najmu – k. 4, 154 Postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie (...) zostało zakończone wprowadzeniem wierzyciela w posiadanie i wydaniem nieruchomości położonej B. przy ul. (...) w dniu 02.10.2012 roku. Dowód: bezsporne Sąd zważył co następuje: Powód swoje żądanie opiera na treści przepisu art. 791 §2 kpc , stwierdzającego, że jeżeli uprawdopodobni dokumentem, że władanie (…) nieruchomością uzyskał n podstawie tytułu prawnego nie pochodzącego od dłużnika , komornik wstrzyma się z czynnościami egzekucyjnymi, pouczając władającego, o możliwości wystąpienia w terminie tygodnia do sądu o ustalenie, że tytuł wykonawczy nie może być w stosunku do niego wykonywany i o zabezpieczenie tego powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podstawa faktyczną niniejszego żądania jest w ocenie powoda zawarta pomiędzy nim a dłużnikiem A. K. umowa najmu lokalu użytkowego, którego wydanie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Umowa najmu lokalu, która została sądowi przedłożona opatrzona jest datą jej zawarcia 03.09.2007 r. Zdaniem sądu umowa ta jako zawarta dla pozoru jest nieważna. Okoliczności sprawy wskazują, iż została sporządzona wyłącznie w celu uniemożliwienia wydania pozwanej jako uprawnionemu właścicielowi lokalu użytkowego od dłużnika. Zarówno przebieg postępowania egzekucyjnego jak i zeznania pozwanej wskazują na tenże właśnie pozorny charakter umowy, która z uwago na treść przepisu art. 83 kc jest umowa nieważną. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na zapis umowy dotyczący wynagrodzenia za najem lokalu użytkowego. Zostało ono umówione na nieadekwatnie do poziomu wysokości czynszu, w wartości tak niskiej, bowiem w kwocie 2,00 zł za 1m2 , że charakter pozorny umowy narzuca się sam z siebie. Ponadto umowa opatrzona jest datą 03.09.2007 r zaś jej potwierdzenie u notariusza datą 07.09.2009 rok, co tym samym wskazuje, że została ona zawarta co najmniej w tej dacie. Pomimo, iż umowa zawarta została jak utrzymuje powód już w2007 roku dopiero w kwietniu 2012 roku została przedstawiona komornikowi w sprawie egzekucyjnej KM 474/12, podczas gdy postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości toczyło się w sprawie (...) od 2002 roku i ani w trakcie licytacji ani do momentu przysądzenia własności na rzecz pozwanej najemca nie ujawnił swoich praw do tej nieruchomości wynikających z umowy najmu. Nadto pozwana oświadczyła, iż powodowa spółka nigdy nie prowadziła w przedmiotowym lokalu działalności . Powód w żaden sposób nie wykazał więc, że umowa najmu, na którą się powołuje została istotnie zawarta w dacie 03.09.2007 roku i faktycznie była wykonywana. Nie zgłoszono istnienia umowy w trakcie postępowania egzekucyjnego. Ponad wszystko należy nadto podkreślić, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie (...) zostało zakończone i nieruchomość w postaci lokalu użytkowego położonego w B. przy ul. (...) faktycznie pozwanej wydana. Dlatego też dochodzone pozwem roszczenie stało się bezprzedmiotowe i nie mogło zasługiwać na uwzględnienie. Oczywisty jest, iż zgodnie z treścią art. 1002 kpc , z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nabywca wstępuje w prawa i obowiązki dłużnika wynikające ze stosunku najmu i dzierżawy i wówczas egzekucja nie może być prowadzona w stosunku do osób władających nieruchomością na podstawie umowy najmu lub dzierżawy. W niniejszej sprawie jednak osobą władającą nieruchomością był sam dłużnik, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki przewidziane przepisie art. 791 §2 kpc do ustalenia, że tytuł wykonawczy nie może zostać wykonany w stosunku do powoda. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI