I C 347/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. Z. wniosła pozew przeciwko (...) Bank (...) S.A. o ustalenie, że umowa kredytu gotówkowego nr (...) z dnia 18 stycznia 2023 roku jest kredytem darmowym w związku ze złożonym oświadczeniem o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, oraz o zasądzenie kwoty 18 505,58 zł tytułem zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu. Jako podstawę wskazała naruszenie przez bank przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności art. 30 ust. 1 pkt 5 i 8. Bank w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut niewłaściwego określenia wartości przedmiotu sporu, co skutkowało modyfikacją powództwa przez powódkę i cofnięciem pozwu w części dotyczącej kwoty 309,65 zł. Sąd umorzył postępowanie w tej części. W pozostałym zakresie sąd oddalił powództwo. Sąd analizując zarzuty powódki dotyczące braku informacji o możliwości bezpłatnego otrzymania harmonogramu spłat (naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.) oraz niejasności co do terminu wydania decyzji kredytowej i wypłaty środków (naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k.), uznał, że mimo literalnych braków w umowie, nie miały one istotnego wpływu na decyzję konsumentki o zawarciu umowy. Powołując się na orzecznictwo TSUE i doktrynę, sąd stwierdził, że sankcja kredytu darmowego ma zastosowanie tylko do naruszeń, które mogą podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu zobowiązania. W tym przypadku, biorąc pod uwagę cel kredytu konsolidacyjnego i sposób jego wypłaty, a także dostępność informacji poprzez bankowość elektroniczną, naruszenia te uznano za nieistotne dla decyzji konsumentki. W konsekwencji, oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego uznano za nieskuteczne, a roszczenie o zwrot kosztów oddalono. Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ze względów słuszności, uznając, że literalna wykładnia umowy mogła prowadzić do wniosku o zasadności skorzystania z sankcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności sankcji kredytu darmowego i kryteriów odstąpienia od jej zastosowania, nawet przy stwierdzonych naruszeniach obowiązków informacyjnych banku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kredytu konsolidacyjnego i konkretnych naruszeń obowiązków informacyjnych. Ocena istotności naruszenia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przez bank obowiązku informacyjnego dotyczącego możliwości bezpłatnego otrzymania harmonogramu spłat kredytu konsumenckiego (art. 30 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 37 ust. 1 u.k.k.) uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na decyzję konsumenta o zawarciu umowy i jego świadomość co do istotnych warunków umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak zapisu o możliwości bezpłatnego otrzymania harmonogramu spłat, mimo że jest to naruszenie literalne, nie wpływa na możliwość oceny przez konsumenta zakresu zobowiązania, zwłaszcza gdy harmonogram stanowił załącznik do umowy, a informacje o zmianach oprocentowania czy taryfy były przekazywane. Ponadto, dostęp do bankowości elektronicznej umożliwiał bieżące śledzenie spłat.
Czy niejasność w umowie kredytu konsumenckiego co do terminu wydania decyzji kredytowej i wypłaty środków (naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k.) uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel kredytu (konsolidacja) uzasadniał takie sformułowanie, a naruszenie nie miało istotnego wpływu na decyzję konsumenta o zawarciu umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku kredytu konsolidacyjnego, gdzie środki miały być wypłacone na różne rachunki w celu spłaty wcześniejszych zobowiązań, zapis o wydaniu decyzji kredytowej i uzależnieniu wypłaty od niej był uzasadniony. Brak negatywnych konsekwencji dla konsumenta i brak wpływu na jego decyzję o zawarciu umowy wyklucza zastosowanie sankcji.
Czy w przypadku stwierdzenia naruszeń obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę, ale braku ich istotnego wpływu na decyzję konsumenta o zawarciu umowy, sąd powinien odstąpić od zastosowania sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z zasadą proporcjonalności i orzecznictwem TSUE, sankcja powinna być stosowana tylko do naruszeń, które mogą podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo TSUE i doktrynę, wskazując, że sankcja kredytu darmowego nie jest sankcją absolutną i powinna być proporcjonalna. Jeśli naruszenia nie miały wpływu na decyzję konsumenta i jego świadomość co do istotnych warunków umowy, sąd ma podstawę do odstąpienia od jej zastosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.k.k. art. 45 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Sankcja kredytu darmowego przysługuje konsumentowi po złożeniu oświadczenia, w przypadku uchybienia przez kredytodawcę określonym obowiązkom informacyjnym. Sankcja ta ma charakter proporcjonalny i powinna być stosowana tylko do naruszeń, które mogą podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu zobowiązania.
Pomocnicze
u.k.k. art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa obowiązki informacyjne kredytodawcy dotyczące m.in. możliwości otrzymania harmonogramu spłat (pkt 8) oraz terminów związanych z decyzją kredytową i wypłatą środków (pkt 5).
u.k.k. art. 37 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Konsument ma prawo do otrzymania, na wniosek, w każdym czasie bezpłatnie harmonogramu spłaty.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uprawnieniem i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
pr. bank. art. 7
Prawo bankowe
Czynności bankowe, w tym zawieranie umów, mogą być dokonywane drogą elektroniczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenia obowiązków informacyjnych przez bank nie miały istotnego wpływu na decyzję konsumentki o zawarciu umowy. • Zasada proporcjonalności sankcji kredytu darmowego pozwala na odstąpienie od jej zastosowania, gdy naruszenia są nieistotne. • Cel kredytu konsolidacyjnego uzasadniał sposób sformułowania niektórych zapisów umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa zawierała naruszenia obowiązków informacyjnych (art. 30 ust. 1 pkt 5 i 8 u.k.k.), co uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego. • Niewiedza co do terminu wypłaty środków i brak informacji o harmonogramie spłat podważyły możliwość oceny zobowiązania przez konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
sankcja kredytu darmowego ma proporcjonalny charakter jedynie wtedy, gdy dotyczy naruszenia, które może podważyć możliwość (zdolność) oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. • Naruszenia dotyczące udzielenia takich informacji negatywnie oddziałują lub mogą oddziaływać na prawidłowość procesu decyzyjnego konsumenta wtedy, gdy ocenia on konsekwencje finansowe umowy zawierającej z kredytodawcą. • z uwagi na nieistotność tego uchybienia, nie może ono być podstawą do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. • uzasadnione jest odstąpienie od obciążenia powódki kosztami procesu z uwagi na zasady słuszności po myśli art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Polit
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności sankcji kredytu darmowego i kryteriów odstąpienia od jej zastosowania, nawet przy stwierdzonych naruszeniach obowiązków informacyjnych banku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kredytu konsolidacyjnego i konkretnych naruszeń obowiązków informacyjnych. Ocena istotności naruszenia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów konsumenckich i sankcji kredytu darmowego, pokazując, że nie każde naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank automatycznie prowadzi do darmowego kredytu. Pokazuje praktyczne zastosowanie zasady proporcjonalności.
“Czy bankowe błędy w umowie kredytu zawsze oznaczają darmowy kredyt? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 132 051 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.