I C 108/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Legnicy ustalił nieistnienie stosunku najmu lokalu mieszkalnego pomiędzy byłymi małżonkami, uznając, że tylko jedna z osób faktycznie zawarła umowę najmu.
Powódka wniosła o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego, w którym jako najemcy widniały ona i jej były mąż, mimo że nigdy nie mieszkał w tym lokalu ani nie partycypował w kosztach. Gmina L. uznała powództwo, a kurator pozwanego wniósł o jego oddalenie. Sąd, opierając się na art. 189 k.p.c., ustalił nieistnienie stosunku najmu, wskazując, że umowa została zawarta przez powódkę samodzielnie po rozwodzie, a pozwany nigdy nie zamieszkiwał ani nie partycypował w kosztach lokalu.
Powódka J. K. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Legnicy z pozwem o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr 1a przy ul. (...) w L., pomiędzy pozwanymi Gminą L. – Zarządem (...) w L. a jej byłym mężem J. S. Powódka argumentowała, że J. S. nigdy nie mieszkał w spornym lokalu, nie płacił za niego ani nie realizował umowy najmu zawartej przez nią w 2010 r. Interes prawny w ustaleniu wynikał z pouczenia przez Gminę o konieczności wystąpienia na drogę sądową w celu uregulowania stanu prawnego lokalu. Gmina L. uznała powództwo, wnosząc o zwrot kosztów, podczas gdy kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu J. S. wniósł o oddalenie powództwa. Sąd, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że J. S. nigdy nie mieszkał w lokalu, nie partycypował w jego kosztach ani remontach, a kontakt z nim urwał się w 2004 r. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że umowa najmu z 14 czerwca 2010 r. została podpisana przez powódkę już po rozwodzie z J. S. (styczeń 2006 r.), co wykluczało zastosowanie art. 680¹ § 1 k.c. dotyczącego wspólności prawa najmu małżonków. Sąd uznał, że J. S. nie był najemcą, a odmienne stanowisko Gminy wymagało sądowego ustalenia nieistnienia stosunku najmu. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 98 k.p.c. i art. 105 k.p.c., obciążając pozwanych kosztami w częściach równych, z wyjątkiem kosztów kuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku najmu, gdy jedna ze stron umowy najmu nigdy nie zamieszkiwała w lokalu i nie partycypowała w kosztach, a właściciel lokalu traktuje obie osoby jako współnajemców, co utrudnia uregulowanie stanu prawnego.
Uzasadnienie
Interes prawny powódki wynikał z konieczności uregulowania stanu prawnego lokalu, ponieważ Gmina L. traktowała obie strony jako współnajemców, co uniemożliwiało powódce samodzielne wykupienie mieszkania. Sąd uznał, że J. S. nigdy nie był najemcą, ponieważ nie mieszkał w lokalu, nie partycypował w kosztach, a umowa najmu została zawarta przez powódkę samodzielnie po rozwodzie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustalenie nieistnienia stosunku najmu
Strona wygrywająca
J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina L. - Zarząd (...) w L. | instytucja | pozwana |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.c. art. 680¹ § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy wspólności prawa najmu lokalu mającego służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez małżonków rodziny bez względu na istniejące między małżonkami stosunki majątkowe. Warunkiem zastosowania jest nawiązanie stosunku najmu w trakcie trwania małżeństwa.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 105
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych. Sąd może obciążyć kosztami kuratora wyłącznie pozwanego J. S.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można dochodzić zwrotu kosztów od strony przeciwnej, jeżeli nie dała ona powodu do wytoczenia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
J. S. nigdy nie mieszkał w spornym lokalu. J. S. nie partycypował w kosztach utrzymania ani remontu lokalu. Umowa najmu została zawarta przez powódkę samodzielnie po rozwodzie. Brak podstaw do zastosowania art. 680¹ § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Gminy, że sporne mieszkanie objęte jest współnajmem. Wniosek kuratora o oddalenie powództwa.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny powódki w rozpoznawanej sprawie wynika z tego, że Gmina L. jako właściciel mieszkania przy ul. (...) w L. , traktuje J. K. i J. S. jak współnajemców mieszkania i tym samym odmawia powódce możliwości samodzielnego wykupu mieszkania. W ocenie Sądu, w sprawie istotne jest, że w 2006 r. powódka uzyskała rozwód wyrokiem zaocznym z dnia 9 stycznia 2006 r., zaś umowę najmu spornego mieszkania podpisała dopiero w dniu 2010 r. Oznacza to, że nie będąc już wówczas żoną J. S. nie mogła w jego imieniu składać żadnych oświadczeń woli. W okolicznościach sprawy nie mógł też znaleźć zastosowania art. 680 1 § 1 k.c. [...] Warunkiem zastosowania tego przepisu jest bowiem by nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w trakcie trwania małżeństwa. W tych okolicznościach brak jest podstaw do traktowania J. K. i J. S. jako współnajemców spornego lokalu. Wobec niekwestionowanego faktu, iż do podpisania umowy najmu doszło faktycznie wyłącznie między J. K. a Gminą, oznacza, że J. S. , który nie był obecny i nie podpisał umowy najmu z 2010 r., w ogóle nie jest najemcą tego mieszkania.
Skład orzekający
Joanna Tabor-Wytrykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie interesu prawnego w sprawach o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, interpretacja przepisów dotyczących wspólności prawa najmu lokali mieszkalnych przez małżonków, zwłaszcza w kontekście umów zawartych po rozwodzie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z brakiem zamieszkiwania i partycypacji w kosztach przez jednego z rzekomych najemców oraz zawarciem umowy po rozwodzie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie stron umowy najmu i jak istotne są faktyczne okoliczności (zamieszkiwanie, partycypacja w kosztach) w kontekście prawa najmu, zwłaszcza po ustaniu związku małżeńskiego.
“Czy można być najemcą mieszkania, w którym się nigdy nie mieszkało? Sąd rozstrzyga spór o stosunek najmu po rozwodzie.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 105 PLN
zwrot kosztów procesu: 195 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 108/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Legnicy Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Joanna Tabor-Wytrykowska Protokolant: Stażysta Alina Stefaniuk po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. w Legnicy sprawy z powództwa powódki J. K. przeciwko pozwanym: Gminie L. - Zarządowi (...) w L. i J. S. o ustalenie I. ustala nieistnienie stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr 1a położonego w L. przy ul. (...) pomiędzy pozwanymi: Gminą L. - Zarządem (...) w L. a J. S. ; II. tytułem zwrotu kosztów procesu zasądza na rzecz powódki: - od strony pozwanej Gminy L. - Zarządu (...) w L. kwotę 105,00 złotych; - od pozwanego J. S. kwotę 195,00 złotych. Sygn. akt: I C 108/13 UZASADNIENIE Powódka J. K. , w pozwie skierowanym przeciwko Gminie L. – Zarządowi (...) w L. oraz J. S. , wniosła o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr 1a, położonego w L. przy ul. (...) , pomiędzy pozwanymi Gminą L. – Zarządem (...) w L. a J. S. . Domagała się także zasądzenia zwrotu poniesionych kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powódka podała, że pozwany J. S. jest jej byłym mężem. Nigdy nie mieszkał w spornym lokalu, ani nie płacił żadnych należności za to mieszkanie, nie realizował więc umowy najmu zawartej przez powódkę w dniu 14 czerwca 2010 r. Interes prawny w wytoczeniu powództwa powódka uzasadniła zamiarem uregulowania stanu prawnego lokalu, w szczególności tym, że Gmina L. pouczyła ją o konieczności wystąpienia z żądaniem ustalenia wygaśnięcia stosunku prawnego na drogę postępowania sądowego. Powódka wskazała też, że nie zna aktualnego miejsca pobytu J. S. , dlatego wniosła o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Gmina L. – Zarząd (...) w L. uznała powództwo. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu, jako że nie dała podstaw do wytoczenia powództwa i przy pierwszej czynności procesowej uznała powództwo. Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego J. S. wniósł o oddalenie powództwa i nie obciążanie pozwanego kosztami procesu. Podniósł, że nie zna okoliczności, które zmusiły pozwanego do opuszczenia jego miejsca zamieszkania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Właścicielem lokalu nr (...) a, położonego w L. przy ul. (...) , jest Gmina L. . W okresie od 8 sierpnia 1998 r. do 4 lutego 2006 r. powódka J. K. i pozwany J. S. pozostawali w związku małżeńskim. W dniu 12 marca 2004 r. J. K. i J. S. zawarli z Gminą L. – ZGM w L. umowę o adaptację lokalu użytkowego przy ul. (...) na cele mieszkalne. W związku z niewykonaniem adaptacji mieszkania zgodnie z umową w dniu 3 października 2006 r. powódka zawarła z Gminą ponowną umowę o adaptację tego lokalu. bezsporne Powódka nie ma kontaktu z J. S. od ok. połowy 2004 r., nie wie gdzie pozwany mieszka ani gdzie przebywa. J. S. nigdy nie mieszkał w lokalu przy ul. (...) , nie partycypował w kosztach utrzymania tego lokalu, ani w kosztach jego remontu. Dowód: - zeznania świadka E. S. , k. 71, - zeznania powódki J. K. , k. 79-80. W dniu 14 czerwca 2010 r. powódka podpisała z Gminą L. – ZGM w L. umowę najmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) , w której jako najemcy figurują J. K. i J. S. . Dowód: - umowa najmu nr (...) z dnia 14.06.2010 r. w aktach lokalowych. Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. Gmina L. – ZGM w L. poinformowała powódkę, że brak jest podstaw do aktualizowania umowy najmu, którą powódka zawarła z byłym mężem. Jeśli powódka uważa, że współnajemca nie wypełnia obowiązków na nim ciążących, może wystąpić do Sądu z pozwem o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Dowód: - pismo z dnia 29.02.2012 r., k. 17. Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny powódki w rozpoznawanej sprawie wynika z tego, że Gmina L. jako właściciel mieszkania przy ul. (...) w L. , traktuje J. K. i J. S. jak współnajemców mieszkania i tym samym odmawia powódce możliwości samodzielnego wykupu mieszkania. W rozpoznawanej sprawie powódka wykazała, że J. S. nigdy nie mieszkał w lokalu przy ul. (...) w L. , a nadto, że nie zajmował się remontem tego mieszkania, nie partycypował w związanych z tym kosztach, nie łożył na utrzymanie mieszkania. Do tego J. S. zniknął z życia powódki tuż po zawarciu z Gminą umowy o adaptację tego lokalu, i od tego momentu nie utrzymuje z powódką żadnego kontaktu. W ocenie Sądu, w sprawie istotne jest, że w 2006 r. powódka uzyskała rozwód wyrokiem zaocznym z dnia 9 stycznia 2006 r., zaś umowę najmu spornego mieszkania podpisała dopiero w dniu 2010 r. Oznacza to, że nie będąc już wówczas żoną J. S. nie mogła w jego imieniu składać żadnych oświadczeń woli. W okolicznościach sprawy nie mógł też znaleźć zastosowania art. 680 1 § 1 k.c. , traktujący o wspólności prawa najmu lokalu mającego służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez małżonków rodziny bez względu na istniejące między małżonkami stosunki majątkowe. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest bowiem by nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w trakcie trwania małżeństwa. W tych okolicznościach brak jest podstaw do traktowania J. K. i J. S. jako współnajemców spornego lokalu. Wobec niekwestionowanego faktu, iż do podpisania umowy najmu doszło faktycznie wyłącznie między J. K. a Gminą, oznacza, że J. S. , który nie był obecny i nie podpisał umowy najmu z 2010 r., w ogóle nie jest najemcą tego mieszkania. Natomiast odmienne stanowisko Gminy w tym zakresie, wymagało zdaniem Sądu, orzeczenia stwierdzającego nieistnienie tego stosunku najmu w celu właściwej regulacji stanu prawnego lokalu. O czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 189 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 105 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powódka, która jest stroną wygrywającą proces, żądała zwrotu poniesionych przez siebie kosztów, na które składają się: 30 zł – opłata od pozwu, 90 zł – zaliczka na kuratora, 180 zł – koszty zastępstwa procesowego – łącznie 300 zł. Stosownie do art. 105 k.p.c. współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych, co uzasadniało podział tych kosztów pomiędzy obu pozwanych, z wyjątkiem kosztów wynagrodzenia kuratora, którym na zasadzie art. 105 § 1 zd. 2 k.p.c. , Sąd obciążył wyłącznie pozwanego J. S. . Nie zachodziły natomiast podstawy do zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 101 k.p.c. , o co wnosiła strona pozwana Gmina L. – ZGM w L. . Pomimo uznania powództwa przy pierwszej czynności, nie został spełniony drugi warunek, mianowicie nie dania powodu przez pozwanego do wytoczenia powództwa. Sąd nie podzielił twierdzenia strony w omawianym zakresie, albowiem to właśnie stanowisko Gminy, która utrzymywała, że sporne mieszkanie objęte jest współnajmem, spowodowało konieczność wystąpienia przez powódkę do Sądu w celu uregulowania stanu prawnego mieszkania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI