I C 342/15 upr.

Sąd Rejonowy w Ostrowcu ŚwiętokrzyskimOstrowiec Świętokrzyski2015-11-26
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniarejonowy
ubezpieczenie na życieskładka ubezpieczeniowawygaszenie umowyobowiązek informacyjnyodpowiedzialność ubezpieczycielaświadczenie z ubezpieczeniakoszty procesu

Sąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczonej kwotę świadczenia z ubezpieczenia na życie wraz z odsetkami, uznając, że umowa nie wygasła z powodu braku skutecznego wezwania do zapłaty zaległej składki.

Powódka dochodziła od ubezpieczyciela wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia na życie po śmierci teściowej. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, twierdząc, że umowa wygasła z powodu nieopłacenia składki za grudzień 2012 r. Sąd uznał, że umowa nie wygasła, ponieważ ubezpieczyciel nie wezwał skutecznie powódki do zapłaty zaległej składki, pouczając o skutkach jej nieuiszczenia. W związku z tym zasądzono świadczenie wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Powódka B. S. zawarła w 2009 r. z (...) Zakładem (...) na (...) S.A. umowę indywidualnego kontynuowanego ubezpieczenia pracowniczego. Po śmierci teściowej w lutym 2013 r. zgłosiła zdarzenie ubezpieczeniowe, jednak pozwana odmówiła wypłaty świadczenia, twierdząc, że umowa wygasła z końcem grudnia 2012 r. z powodu nieopłacenia składki za ten miesiąc. Powódka argumentowała, że nie otrzymała od pozwanej pisma z przypomnieniem o braku płatności i nie została skutecznie poinformowana o skutkach jej nieuiszczenia. Sąd, analizując ogólne warunki ubezpieczenia, uznał, że pozwana miała obowiązek wezwać ubezpieczającego do zapłaty zaległej składki z dodatkowym 7-dniowym terminem i pouczeniem o skutkach. Ponieważ pozwana nie wykazała skutecznego doręczenia takiego wezwania, termin do zapłaty nie zaczął biec, a umowa nie wygasła. W związku z tym sąd zasądził na rzecz powódki świadczenie w wysokości 1200 zł (20% sumy ubezpieczenia) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty oraz zasądził zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa ubezpieczenia nie wygasa w takiej sytuacji, jeśli ubezpieczyciel nie dopełnił obowiązku wezwania do zapłaty i pouczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia, ubezpieczyciel miał obowiązek wezwać ubezpieczającego do zapłaty zaległej składki z dodatkowym 7-dniowym terminem i pouczeniem o skutkach. Brak skutecznego doręczenia takiego wezwania skutkuje tym, że umowa nie wygasa, a ubezpieczony może opłacić składkę później.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części powództwa

Strona wygrywająca

B. S. (1)

Strony

NazwaTypRola
B. S. (1)osoba_fizycznapowódka
(...) Zakład (...) na (...) S.A. w W.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 805 § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 817 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.dz.ubez. art. 12 § 1

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak skutecznego wezwania do zapłaty zaległej składki i pouczenia o skutkach. Umowa ubezpieczenia nie wygasła z powodu braku spełnienia przez ubezpieczyciela obowiązku informacyjnego. Zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło w okresie obowiązywania umowy.

Odrzucone argumenty

Umowa ubezpieczenia wygasła z powodu nieopłacenia składki za grudzień 2012 r. Zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło po wygaśnięciu umowy.

Godne uwagi sformułowania

Nie można jednak przepisu tego stosować w oderwaniu od treści wcześniej wskazanego § 20 „ogólnych warunków …”. Nakładał on bowiem na pozwaną obowiązek wezwania powódki do przekazania niewpłaconej składki w terminie 7-dniowym (od daty doręczenia wezwania) i jednoczesnego pouczenia powódki o skutkach nieprzekazania tej składki w zakreślonym terminie. Pozwana nie uczyniła tego albo uczyniła w sposób nieskuteczny, bowiem powódka nie otrzymała takiego wezwania z pouczeniem, a w każdym razie pozwana nie jest w stanie wykazać tej okoliczności.

Skład orzekający

Tomasz Gawlik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązki informacyjne ubezpieczyciela w przypadku zaległości w płatności składek i skutki ich niedopełnienia dla ważności umowy ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów ogólnych warunków ubezpieczenia oraz sytuacji braku skutecznego doręczenia wezwania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez ubezpieczycieli obowiązków informacyjnych i jak brak formalności może prowadzić do zasądzenia świadczenia mimo zaległości w płatnościach.

Ubezpieczyciel przegrał sprawę o świadczenie, bo zapomniał wysłać list!

Dane finansowe

WPS: 1515,06 PLN

świadczenie z ubezpieczenia: 1514,63 PLN

zwrot kosztów procesu: 647 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 342/15 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Tomasz Gawlik Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Dobrowolska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim na rozprawie sprawy z powództwa B. S. (1) (nr PESEL (...) ) przeciwko (...) Zakładowi (...) na (...) SA w W. (nr KRS (...) ) o zapłatę I. zasądza od (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , na rzecz B. S. (1) , kwotę 1.514 (jeden tysiąc pięćset czternaście) zł 63 (sześćdziesiąt trzy) gr kwotę z odsetkami ustawowymi od dnia 12 maja 2015 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostały zakresie; III. zasądza od (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , na rzecz B. S. (1) , kwotę 647 (sześćset czterdzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 342/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 listopada 2015 r. Powódka B. S. (1) wnosiła w pozwie złożonym w Sądzie w dniu 12 maja 2015 r. o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej: (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. ( (...) na (...) S.A. ), kwoty 1515,06 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powódka podnosiła w uzasadnieniu pozwu, że w 2009 r. zawarła z pozwaną umowę ubezpieczenia i gdy zmarła w dniu 5 lutego 2013 r. jej (powódki) teściowa, to pozwana odmówiła wypłaty świadczenia, twierdząc, że umowa wygasła z dniem 1 grudnia 2012 r., ponieważ ostatnia składka ubezpieczeniowa opłacona została za listopad 2012 r. Powódka przyznała, iż rzeczywiście nie opłaciła składki w grudniu 2012 r., ale opłacała składki w kolejnych miesiącach, a pozwana nie przysłała jej pisma z informacją o braku wpłaty za grudzień 2012 r. Pozwana wskazywała również, iż ubezpieczenie to miała przez cały okres pracy zawodowej i kontynuuje je po przejściu na emeryturę oraz że nigdy nie miała zamiaru rozwiązania tej umowy. Powódka wyjaśniła w pozwie, że na kwotę żądaną pozwem składają się niewypłacone świadczenie w kwocie 1200 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe od tej należności w kwocie 315,06 zł, naliczone na dzień 11 maja 2015 r. tj. na dzień poprzedzający złożenie pozwu, począwszy od dnia 13 marca 2013 r. tj. następnego dnia po dacie wymagalności należności. W dniu 18 maja 2015 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając powództwo w całości. Pozwana prawidłowo wniosła sprzeciw od tego nakazu zapłaty przez co utracił on moc. Pozwana, twierdząc w uzasadnieniu sprzeciwu, że powództwo jest bezzasadne, podnosiła, iż ubezpieczenie pozwanej wygasło z końcem grudnia 2012 r. na skutek nie zapłacenia składki za ten miesiąc oraz że zostało ono wznowione przez powódkę poprzez dokonanie przez nią wpłaty składki w dniu 5 lutego 2013 r., a okres wznowienia rozpoczął się od dnia 1 marca 2013 r. „Zdarzenie ubezpieczeniowe” w postaci śmierci teściowej powódki nastąpiło zatem, według pozwanej, w okresie kiedy umowa wygasła. Na rozprawie stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd ustalił co następuje. Powódka B. S. (1) zawarła z pozwaną: (...) Zakładem (...) na (...) S.A. w W. , w 2009 r., umowę ubezpieczenia „indywidualne kontynuowane ubezpieczenie pracownicze typ P (...) , wariant pierwszy, na czas nieokreślony. Zgodnie z tą umową powódka była ubezpieczającą i ubezpieczoną, jej mąż J. S. uposażonym, suma ubezpieczenia wynosiła 6000 zł, składka miesięczna w wysokości 30 zł miała być przekazywana z góry do pierwszego dnia okresu, za który była należna (do pierwszego dnia każdego miesiąca), a początkiem odpowiedzialności pozwanej był dzień 1 września 2009 r. – pod warunkiem przekazania kwoty na poczet pierwszej składki do dnia 31 sierpnia 2009 r. okoliczności niesporne; odpis polisy nr (...) wydanej przez pozwaną; zeznania powódki – k. 69v. Powódka uiściła pierwszą składkę miesięczną w terminie do dnia 31 sierpnia 2009 r., a następnie regularnie i terminowo uiszczała pozwanej kolejne składki aż do składki za listopad 2012 r. Później przez nieuwagę czy zapomnienie powódka nie opłaciła składki za grudzień 2012 r., zaś składki następne zapłaciła w dniach 21 stycznia i 5 lutego 2013 r. W dniu 5 lutego 2013 r. zmarła teściowa powódki B. S. (2) i w dniu 8 lutego 2013 r. powódka pisemnie zgłosiła pozwanej zgon teściowej – w celu uzyskania świadczenia przewidzianego przez umowę ubezpieczeniową. Pozwana nie przyznała jednak powódce tego świadczenia ze względu na to, iż ubezpieczenie wygasło z upływem jednego miesiąca od końca okresu, za który została przekazana ostatnia składka, czyli z dniem 31 grudnia 2012 r., zgłoszenie śmierci teściowej powódki miało miejsce przy braku odpowiedzialności pozwanej, zaś wpłata dokonana w dniu 5 lutego 2013 r. wznowiła ubezpieczenie z początkiem odpowiedzialności od dnia 1 marca 2013 r. i z karencją do dnia 31 sierpnia 2013 r. Powódka, po odmowie przyznania jej świadczenia, zwracała się do pozwanej z kolejnymi pismami, ale nie zmieniła ona swojego stanowiska. Nie pomogło wystąpienie powódki do Rzecznika Ubezpieczonych. okoliczności niesporne; odpisy pism powódki: z 19.02.2013 r. – k. 11 i z 06.06.2014 r. – k. 11; odpisy pism pozwanej: z 13.02.2013 r. – k. 10, z 15.03.2013 r. – k. 15 i z 11.07.2013 r. – k. 20; kserokopie dokumentów wchodzących w skład akt szkodowych, a w szczególności: druku zgłoszenia zgonu z 07.02. (...) ., operatu zgłoszenia śmierci, pisma powódki z 14.05.2013 r. i pisma Rzecznika Ubezpieczonych z 24.06.2013 r.; zeznania powódki – k. 69v. Powódka nie otrzymała od pozwanej żadnego pisma z informacją (przypomnieniem) o niezapłaceniu składki za grudzień 2012 r. Pozwana wystosowała takie pismo do powódki w dniu 13 grudnia 2012 r., ale nie wykazała okoliczności doręczenia pisma powódce (polecenie lub potwierdzenie odbioru). okoliczności niesporne; odpis pisma pozwanej z 13.12.2012 r. – k. 52; zeznania powódki – k. 69v. Powyższy stan faktyczny wynika z wymienionych, bezspornych wzajemnie się uzupełniających i potwierdzających dowodów, tworzących logiczną, wiarygodną całość. Sąd zważył co następuje. Strony zawarły w 2009 r. umowę ubezpieczenia. Zgodnie z art. 805 § 1 i § 2 k.c. pozwana: (...) Zakład (...) na (...) S.A. w W. , jako ubezpieczyciel zobowiązała się (w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa) spełnić określone świadczenia w razie zajścia przewidzianych w umowie wypadków, a powódka B. S. (1) jako ubezpieczająca zobowiązała się do płacenia składek. Świadczenia te miały polegać na zapłaceniu umówionych sum pieniężnych. Pozwana jako zakład ubezpieczeń w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1206, t. j. ze zm.), udzieliła powódce ochrony ubezpieczeniowej na podstawie zawartej z nią (z powódką) umowy. Zgodnie z obowiązującymi w (...) Zakładzie (...) na (...) S.A. w W. , „ogólnymi warunkami ubezpieczenia indywidualnego kontynuowanego”, na które powołały się obie strony, przedmiotem ubezpieczenia jest życie ubezpieczonego i życie członka rodziny oraz zdrowie ubezpieczającego (§ 3). Zarówno w wariancie pierwszym, jak i drugim tego ubezpieczenia, zdarzenie takie jak śmierć członka rodziny, za którego „ogólne warunki …” uważają m. in. rodzica aktualnego małżonka ubezpieczonego, wywołuje odpowiedzialność (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , w postaci świadczenia w wysokości 20 procent sumy ubezpieczenia aktualnej w dniu zdarzenia (§ 4 ust. 2 w zw. z § 2 pkt 1), czyli w przypadku umowy zawartej przez strony w wysokości 1200 zł (20% z 6000 zł). Wspomniane „ogólne warunki ubezpieczenia indywidualnego kontynuowanego” stanowią również, iż składka należna jest za okres odpowiedzialności (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , a jeżeli składka nie została przekazana w terminie, to (...) Zakład (...) na (...) S.A. w W. , wzywa ubezpieczającego do jej przekazania, wskazując dodatkowy 7-dniowy termin i informując o skutkach jej nieprzekazania, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 5 oraz w art. 10 „ogólnych warunków …” (§ 20 „ogólnych warunków …). Zgodnie z § 22 ust. 1 pkt 5 „ogólnych warunków …” odpowiedzialność (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , w stosunku do ubezpieczonego, kończy się w dniu zaistnienia upływu jednego miesiąca, licząc od końca okresu, za który została przekazana ostatnia składka (okres wydłużonej odpowiedzialności). W § 10 uregulowano kwestię uznania umowy za wypowiedzianą przez ubezpieczającego po upływie wskazanych okresów czasu. Stosując opisany wyżej § 22 ust. pkt 5 „ogólnych warunków …” należałoby uznać, że umowa, czyli odpowiedzialność pozwanej wygasła z upływem dnia 31 grudnia 2012 r. i tak postąpiła pozwana. Nie można jednak przepisu tego stosować w oderwaniu od treści wcześniej wskazanego § 20 „ogólnych warunków …”. Nakładał on bowiem na pozwaną obowiązek wezwania powódki do przekazania niewpłaconej składki w terminie 7-dniowym (od daty doręczenia wezwania) i jednoczesnego pouczenia powódki o skutkach nieprzekazania tej składki w zakreślonym terminie. Pozwana nie uczyniła tego albo uczyniła w sposób nieskuteczny, bowiem powódka nie otrzymała takiego wezwania z pouczeniem, a w każdym razie pozwana nie jest w stanie wykazać tej okoliczności. W związku z tym skoro powódka nie została skutecznie wezwana do przekazania niewpłaconej składki i pouczona o skutkach nieprzekazania, to nie zaczął dla niej biec 7-dniowy termin i mogła zapłacić składkę w dowolnym późniejszym czasie, co tez uczyniła płacąc składkę w styczniu 2013 r. Ubezpieczenie zatem nie wygasło. Powódka dokonała zgłoszenia pozwanej śmierci swojej teściowej w dniu 8 lutego 2013 r. (oświadczenie pozwanej zawarte w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. skierowanym do Rzecznika Ubezpieczonych), a więc świadczenie powinno być przez pozwaną spełnione do dnia 11 marca 2013 r., czyli w ciągu trzydziestu dni od dnia zgłoszenia. Ubezpieczyciel obowiązany jest bowiem spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku ( art. 817 § 1 k.c. ). Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o przepisy powołane w uzasadnieniu, orzekł jak w sentencji wyroku. Powódka zażądała skapitalizowanych odsetek od kwoty świadczenia za okres od upływu terminu do spełnienia świadczenia do ostatniego dnia przed wniesieniem pozwu, a Sąd, po drobnej korekcie obliczeniowej (o 0,43 zł), zasądził te odsetki wraz z kwotą świadczenia. Odsetki ustawowe od całej zasądzonej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, Sąd zasądził stosownie do art. 481 § 1 i § 2 k.c. Pozwana jako strona niemalże w całości przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić powódce żądane przez nią koszty procesu w postaci: opłaty od pozwu – 30,00 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego przez powódkę pełnomocnikowi (radcy prawnemu) – 17,00 zł i opłaty za czynności pełnomocnika powódki (radcy prawnego) – 600,00 zł (w najniższej stawce), czyli łącznie 647,00 zł. I taką kwotę Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki – na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI