I C 342/15 upr.
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczonej kwotę świadczenia z ubezpieczenia na życie wraz z odsetkami, uznając, że umowa nie wygasła z powodu braku skutecznego wezwania do zapłaty zaległej składki.
Powódka dochodziła od ubezpieczyciela wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia na życie po śmierci teściowej. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, twierdząc, że umowa wygasła z powodu nieopłacenia składki za grudzień 2012 r. Sąd uznał, że umowa nie wygasła, ponieważ ubezpieczyciel nie wezwał skutecznie powódki do zapłaty zaległej składki, pouczając o skutkach jej nieuiszczenia. W związku z tym zasądzono świadczenie wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Powódka B. S. zawarła w 2009 r. z (...) Zakładem (...) na (...) S.A. umowę indywidualnego kontynuowanego ubezpieczenia pracowniczego. Po śmierci teściowej w lutym 2013 r. zgłosiła zdarzenie ubezpieczeniowe, jednak pozwana odmówiła wypłaty świadczenia, twierdząc, że umowa wygasła z końcem grudnia 2012 r. z powodu nieopłacenia składki za ten miesiąc. Powódka argumentowała, że nie otrzymała od pozwanej pisma z przypomnieniem o braku płatności i nie została skutecznie poinformowana o skutkach jej nieuiszczenia. Sąd, analizując ogólne warunki ubezpieczenia, uznał, że pozwana miała obowiązek wezwać ubezpieczającego do zapłaty zaległej składki z dodatkowym 7-dniowym terminem i pouczeniem o skutkach. Ponieważ pozwana nie wykazała skutecznego doręczenia takiego wezwania, termin do zapłaty nie zaczął biec, a umowa nie wygasła. W związku z tym sąd zasądził na rzecz powódki świadczenie w wysokości 1200 zł (20% sumy ubezpieczenia) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty oraz zasądził zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa ubezpieczenia nie wygasa w takiej sytuacji, jeśli ubezpieczyciel nie dopełnił obowiązku wezwania do zapłaty i pouczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia, ubezpieczyciel miał obowiązek wezwać ubezpieczającego do zapłaty zaległej składki z dodatkowym 7-dniowym terminem i pouczeniem o skutkach. Brak skutecznego doręczenia takiego wezwania skutkuje tym, że umowa nie wygasa, a ubezpieczony może opłacić składkę później.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części powództwa
Strona wygrywająca
B. S. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Zakład (...) na (...) S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 805 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 817 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.dz.ubez. art. 12 § 1
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skutecznego wezwania do zapłaty zaległej składki i pouczenia o skutkach. Umowa ubezpieczenia nie wygasła z powodu braku spełnienia przez ubezpieczyciela obowiązku informacyjnego. Zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło w okresie obowiązywania umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa ubezpieczenia wygasła z powodu nieopłacenia składki za grudzień 2012 r. Zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło po wygaśnięciu umowy.
Godne uwagi sformułowania
Nie można jednak przepisu tego stosować w oderwaniu od treści wcześniej wskazanego § 20 „ogólnych warunków …”. Nakładał on bowiem na pozwaną obowiązek wezwania powódki do przekazania niewpłaconej składki w terminie 7-dniowym (od daty doręczenia wezwania) i jednoczesnego pouczenia powódki o skutkach nieprzekazania tej składki w zakreślonym terminie. Pozwana nie uczyniła tego albo uczyniła w sposób nieskuteczny, bowiem powódka nie otrzymała takiego wezwania z pouczeniem, a w każdym razie pozwana nie jest w stanie wykazać tej okoliczności.
Skład orzekający
Tomasz Gawlik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązki informacyjne ubezpieczyciela w przypadku zaległości w płatności składek i skutki ich niedopełnienia dla ważności umowy ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów ogólnych warunków ubezpieczenia oraz sytuacji braku skutecznego doręczenia wezwania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez ubezpieczycieli obowiązków informacyjnych i jak brak formalności może prowadzić do zasądzenia świadczenia mimo zaległości w płatnościach.
“Ubezpieczyciel przegrał sprawę o świadczenie, bo zapomniał wysłać list!”
Dane finansowe
WPS: 1515,06 PLN
świadczenie z ubezpieczenia: 1514,63 PLN
zwrot kosztów procesu: 647 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 342/15 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim - Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Tomasz Gawlik Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Dobrowolska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim na rozprawie sprawy z powództwa B. S. (1) (nr PESEL (...) ) przeciwko (...) Zakładowi (...) na (...) SA w W. (nr KRS (...) ) o zapłatę I. zasądza od (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , na rzecz B. S. (1) , kwotę 1.514 (jeden tysiąc pięćset czternaście) zł 63 (sześćdziesiąt trzy) gr kwotę z odsetkami ustawowymi od dnia 12 maja 2015 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostały zakresie; III. zasądza od (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , na rzecz B. S. (1) , kwotę 647 (sześćset czterdzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 342/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 listopada 2015 r. Powódka B. S. (1) wnosiła w pozwie złożonym w Sądzie w dniu 12 maja 2015 r. o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej: (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. ( (...) na (...) S.A. ), kwoty 1515,06 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powódka podnosiła w uzasadnieniu pozwu, że w 2009 r. zawarła z pozwaną umowę ubezpieczenia i gdy zmarła w dniu 5 lutego 2013 r. jej (powódki) teściowa, to pozwana odmówiła wypłaty świadczenia, twierdząc, że umowa wygasła z dniem 1 grudnia 2012 r., ponieważ ostatnia składka ubezpieczeniowa opłacona została za listopad 2012 r. Powódka przyznała, iż rzeczywiście nie opłaciła składki w grudniu 2012 r., ale opłacała składki w kolejnych miesiącach, a pozwana nie przysłała jej pisma z informacją o braku wpłaty za grudzień 2012 r. Pozwana wskazywała również, iż ubezpieczenie to miała przez cały okres pracy zawodowej i kontynuuje je po przejściu na emeryturę oraz że nigdy nie miała zamiaru rozwiązania tej umowy. Powódka wyjaśniła w pozwie, że na kwotę żądaną pozwem składają się niewypłacone świadczenie w kwocie 1200 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe od tej należności w kwocie 315,06 zł, naliczone na dzień 11 maja 2015 r. tj. na dzień poprzedzający złożenie pozwu, począwszy od dnia 13 marca 2013 r. tj. następnego dnia po dacie wymagalności należności. W dniu 18 maja 2015 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając powództwo w całości. Pozwana prawidłowo wniosła sprzeciw od tego nakazu zapłaty przez co utracił on moc. Pozwana, twierdząc w uzasadnieniu sprzeciwu, że powództwo jest bezzasadne, podnosiła, iż ubezpieczenie pozwanej wygasło z końcem grudnia 2012 r. na skutek nie zapłacenia składki za ten miesiąc oraz że zostało ono wznowione przez powódkę poprzez dokonanie przez nią wpłaty składki w dniu 5 lutego 2013 r., a okres wznowienia rozpoczął się od dnia 1 marca 2013 r. „Zdarzenie ubezpieczeniowe” w postaci śmierci teściowej powódki nastąpiło zatem, według pozwanej, w okresie kiedy umowa wygasła. Na rozprawie stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd ustalił co następuje. Powódka B. S. (1) zawarła z pozwaną: (...) Zakładem (...) na (...) S.A. w W. , w 2009 r., umowę ubezpieczenia „indywidualne kontynuowane ubezpieczenie pracownicze typ P (...) , wariant pierwszy, na czas nieokreślony. Zgodnie z tą umową powódka była ubezpieczającą i ubezpieczoną, jej mąż J. S. uposażonym, suma ubezpieczenia wynosiła 6000 zł, składka miesięczna w wysokości 30 zł miała być przekazywana z góry do pierwszego dnia okresu, za który była należna (do pierwszego dnia każdego miesiąca), a początkiem odpowiedzialności pozwanej był dzień 1 września 2009 r. – pod warunkiem przekazania kwoty na poczet pierwszej składki do dnia 31 sierpnia 2009 r. okoliczności niesporne; odpis polisy nr (...) wydanej przez pozwaną; zeznania powódki – k. 69v. Powódka uiściła pierwszą składkę miesięczną w terminie do dnia 31 sierpnia 2009 r., a następnie regularnie i terminowo uiszczała pozwanej kolejne składki aż do składki za listopad 2012 r. Później przez nieuwagę czy zapomnienie powódka nie opłaciła składki za grudzień 2012 r., zaś składki następne zapłaciła w dniach 21 stycznia i 5 lutego 2013 r. W dniu 5 lutego 2013 r. zmarła teściowa powódki B. S. (2) i w dniu 8 lutego 2013 r. powódka pisemnie zgłosiła pozwanej zgon teściowej – w celu uzyskania świadczenia przewidzianego przez umowę ubezpieczeniową. Pozwana nie przyznała jednak powódce tego świadczenia ze względu na to, iż ubezpieczenie wygasło z upływem jednego miesiąca od końca okresu, za który została przekazana ostatnia składka, czyli z dniem 31 grudnia 2012 r., zgłoszenie śmierci teściowej powódki miało miejsce przy braku odpowiedzialności pozwanej, zaś wpłata dokonana w dniu 5 lutego 2013 r. wznowiła ubezpieczenie z początkiem odpowiedzialności od dnia 1 marca 2013 r. i z karencją do dnia 31 sierpnia 2013 r. Powódka, po odmowie przyznania jej świadczenia, zwracała się do pozwanej z kolejnymi pismami, ale nie zmieniła ona swojego stanowiska. Nie pomogło wystąpienie powódki do Rzecznika Ubezpieczonych. okoliczności niesporne; odpisy pism powódki: z 19.02.2013 r. – k. 11 i z 06.06.2014 r. – k. 11; odpisy pism pozwanej: z 13.02.2013 r. – k. 10, z 15.03.2013 r. – k. 15 i z 11.07.2013 r. – k. 20; kserokopie dokumentów wchodzących w skład akt szkodowych, a w szczególności: druku zgłoszenia zgonu z 07.02. (...) ., operatu zgłoszenia śmierci, pisma powódki z 14.05.2013 r. i pisma Rzecznika Ubezpieczonych z 24.06.2013 r.; zeznania powódki – k. 69v. Powódka nie otrzymała od pozwanej żadnego pisma z informacją (przypomnieniem) o niezapłaceniu składki za grudzień 2012 r. Pozwana wystosowała takie pismo do powódki w dniu 13 grudnia 2012 r., ale nie wykazała okoliczności doręczenia pisma powódce (polecenie lub potwierdzenie odbioru). okoliczności niesporne; odpis pisma pozwanej z 13.12.2012 r. – k. 52; zeznania powódki – k. 69v. Powyższy stan faktyczny wynika z wymienionych, bezspornych wzajemnie się uzupełniających i potwierdzających dowodów, tworzących logiczną, wiarygodną całość. Sąd zważył co następuje. Strony zawarły w 2009 r. umowę ubezpieczenia. Zgodnie z art. 805 § 1 i § 2 k.c. pozwana: (...) Zakład (...) na (...) S.A. w W. , jako ubezpieczyciel zobowiązała się (w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa) spełnić określone świadczenia w razie zajścia przewidzianych w umowie wypadków, a powódka B. S. (1) jako ubezpieczająca zobowiązała się do płacenia składek. Świadczenia te miały polegać na zapłaceniu umówionych sum pieniężnych. Pozwana jako zakład ubezpieczeń w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1206, t. j. ze zm.), udzieliła powódce ochrony ubezpieczeniowej na podstawie zawartej z nią (z powódką) umowy. Zgodnie z obowiązującymi w (...) Zakładzie (...) na (...) S.A. w W. , „ogólnymi warunkami ubezpieczenia indywidualnego kontynuowanego”, na które powołały się obie strony, przedmiotem ubezpieczenia jest życie ubezpieczonego i życie członka rodziny oraz zdrowie ubezpieczającego (§ 3). Zarówno w wariancie pierwszym, jak i drugim tego ubezpieczenia, zdarzenie takie jak śmierć członka rodziny, za którego „ogólne warunki …” uważają m. in. rodzica aktualnego małżonka ubezpieczonego, wywołuje odpowiedzialność (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , w postaci świadczenia w wysokości 20 procent sumy ubezpieczenia aktualnej w dniu zdarzenia (§ 4 ust. 2 w zw. z § 2 pkt 1), czyli w przypadku umowy zawartej przez strony w wysokości 1200 zł (20% z 6000 zł). Wspomniane „ogólne warunki ubezpieczenia indywidualnego kontynuowanego” stanowią również, iż składka należna jest za okres odpowiedzialności (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , a jeżeli składka nie została przekazana w terminie, to (...) Zakład (...) na (...) S.A. w W. , wzywa ubezpieczającego do jej przekazania, wskazując dodatkowy 7-dniowy termin i informując o skutkach jej nieprzekazania, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 5 oraz w art. 10 „ogólnych warunków …” (§ 20 „ogólnych warunków …). Zgodnie z § 22 ust. 1 pkt 5 „ogólnych warunków …” odpowiedzialność (...) Zakładu (...) na (...) S.A. w W. , w stosunku do ubezpieczonego, kończy się w dniu zaistnienia upływu jednego miesiąca, licząc od końca okresu, za który została przekazana ostatnia składka (okres wydłużonej odpowiedzialności). W § 10 uregulowano kwestię uznania umowy za wypowiedzianą przez ubezpieczającego po upływie wskazanych okresów czasu. Stosując opisany wyżej § 22 ust. pkt 5 „ogólnych warunków …” należałoby uznać, że umowa, czyli odpowiedzialność pozwanej wygasła z upływem dnia 31 grudnia 2012 r. i tak postąpiła pozwana. Nie można jednak przepisu tego stosować w oderwaniu od treści wcześniej wskazanego § 20 „ogólnych warunków …”. Nakładał on bowiem na pozwaną obowiązek wezwania powódki do przekazania niewpłaconej składki w terminie 7-dniowym (od daty doręczenia wezwania) i jednoczesnego pouczenia powódki o skutkach nieprzekazania tej składki w zakreślonym terminie. Pozwana nie uczyniła tego albo uczyniła w sposób nieskuteczny, bowiem powódka nie otrzymała takiego wezwania z pouczeniem, a w każdym razie pozwana nie jest w stanie wykazać tej okoliczności. W związku z tym skoro powódka nie została skutecznie wezwana do przekazania niewpłaconej składki i pouczona o skutkach nieprzekazania, to nie zaczął dla niej biec 7-dniowy termin i mogła zapłacić składkę w dowolnym późniejszym czasie, co tez uczyniła płacąc składkę w styczniu 2013 r. Ubezpieczenie zatem nie wygasło. Powódka dokonała zgłoszenia pozwanej śmierci swojej teściowej w dniu 8 lutego 2013 r. (oświadczenie pozwanej zawarte w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. skierowanym do Rzecznika Ubezpieczonych), a więc świadczenie powinno być przez pozwaną spełnione do dnia 11 marca 2013 r., czyli w ciągu trzydziestu dni od dnia zgłoszenia. Ubezpieczyciel obowiązany jest bowiem spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku ( art. 817 § 1 k.c. ). Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu o przepisy powołane w uzasadnieniu, orzekł jak w sentencji wyroku. Powódka zażądała skapitalizowanych odsetek od kwoty świadczenia za okres od upływu terminu do spełnienia świadczenia do ostatniego dnia przed wniesieniem pozwu, a Sąd, po drobnej korekcie obliczeniowej (o 0,43 zł), zasądził te odsetki wraz z kwotą świadczenia. Odsetki ustawowe od całej zasądzonej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, Sąd zasądził stosownie do art. 481 § 1 i § 2 k.c. Pozwana jako strona niemalże w całości przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić powódce żądane przez nią koszty procesu w postaci: opłaty od pozwu – 30,00 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego przez powódkę pełnomocnikowi (radcy prawnemu) – 17,00 zł i opłaty za czynności pełnomocnika powódki (radcy prawnego) – 600,00 zł (w najniższej stawce), czyli łącznie 647,00 zł. I taką kwotę Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki – na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI