I C 341/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H.B. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Piszu z powództwem o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wykreślenia z działu IV ksiąg wieczystych szeregu hipotek przymusowych łącznych ustanowionych na rzecz Gminy R. Hipoteki te zostały ustanowione z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości i podatku leśnym za różne okresy lat 2011-2016. Głównym argumentem powódki było przedawnienie tych należności. Pozwana Gmina R. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że przedawnienie roszczeń podatkowych nie jest podstawą do wykreślenia hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy w Piszu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że wskazane zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (SK 40/12) i Sądu Najwyższego (V CSK 377/15), które zakwestionowały konstytucyjność przepisów Ordynacji podatkowej (art. 70 § 6 i § 8 OP) pozwalających na egzekwowanie przedawnionych zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. Sąd uznał, że wobec przedawnienia wierzytelności, hipoteka wygasa, a treść księgi wieczystej staje się niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym. W konsekwencji, sąd nakazał wykreślenie wskazanych hipotek. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 200 zł oraz nakazał ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa brakującą opłatę od pozwu w kwocie 1 480 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wykreślenia hipotek przymusowych z ksiąg wieczystych w przypadku przedawnienia zabezpieczonych zobowiązań podatkowych, a także interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka została ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, które uległo przedawnieniu, a także sytuacji, gdy przepisy pozwalające na egzekwowanie przedawnionych zobowiązań zostały uznane za niekonstytucyjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy hipoteka przymusowa ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, które uległo przedawnieniu, może zostać wykreślona z księgi wieczystej na podstawie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, hipoteka przymusowa ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, które uległo przedawnieniu, powinna zostać wykreślona z księgi wieczystej, jeśli treść księgi jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które zakwestionowały konstytucyjność przepisów pozwalających na egzekwowanie przedawnionych zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. Wobec przedawnienia wierzytelności, hipoteka wygasa, a księga wieczysta powinna zostać uzgodniona z rzeczywistym stanem prawnym.
Czy przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, mający tożsame brzmienie z uznanym za niekonstytucyjny art. 70 § 6 OP, nadal obowiązuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, ze względu na jego tożsamość normatywną z uznanym za niekonstytucyjny art. 70 § 6 OP, nie może być stosowany.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 oraz wyrok Sądu Najwyższego V CSK 377/15, które stwierdziły, że norma prawna wyrażona w art. 70 § 6 OP jest niezgodna z Konstytucją. Sąd Najwyższy uznał, że zmiana numeracji przepisu nie wpływa na jego niekonstytucyjność, a jego stosowanie byłoby obejściem wyroku Trybunału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina R. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
OP art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Właściciel nieruchomości może wytoczyć powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki, jeżeli wierzyciel nie wykonał lub nienależycie wykonał obowiązek umożliwienia wykreślenia hipoteki.
Pomocnicze
OP art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
u.k.w.h. art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności, wygasa hipoteka.
u.k.w.h. art. 100
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Po wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
k.p.c.
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
u.k.s.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy ściągnięcia brakującej opłaty od pozwu na rzecz Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. • Niekonstytucyjność przepisów Ordynacji podatkowej pozwalających na egzekwowanie przedawnionych zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką. • Niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z wygaśnięciem hipoteki na skutek przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczeń podatkowych nie stanowi podstawy do wykreślenia hipoteki przymusowej. • Należy stosować przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który nie uległ przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu • nie można kwestii sprowadzać do czystego formalizmu i przedkładać go ponad racjonalne rozumienie prawa w całości jako systemu • nie można twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 OP) obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył • Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności, wygasa – jak stanowi art. 94 ustawy z 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece – hipoteka, a treść księgi wieczystej, w której taka hipoteka formalnie nadal figuruje, jest – od chwili wygaśnięcia wierzytelności – niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym.
Skład orzekający
Anna Lisowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wykreślenia hipotek przymusowych z ksiąg wieczystych w przypadku przedawnienia zabezpieczonych zobowiązań podatkowych, a także interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka została ustanowiona na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, które uległo przedawnieniu, a także sytuacji, gdy przepisy pozwalające na egzekwowanie przedawnionych zobowiązań zostały uznane za niekonstytucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z przedawnieniem zobowiązań podatkowych i jego wpływem na hipoteki, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości. Wykorzystanie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego dodaje jej wagi.
“Przedawniony dług podatkowy nie musi oznaczać utraty nieruchomości – sąd nakazał wykreślenie hipoteki!”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 200 PLN
brakująca opłata od pozwu: 1480 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.