I C 333/21Oddalenie powodztwa o odszkodowanie po upadku z konia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. V. wniosła o zasądzenie od pozwanych K. i B. P., prowadzących gospodarstwo agroturystyczne, kwoty 46.796,00 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za upadek z konia, który nastąpił podczas przejażdżki na lonży. Powódka doznała złamania obu kości promieniowych, stłuczenia biodra oraz innych urazów, co skutkowało bólem, cierpieniem, kosztami leczenia i utratą dochodów. Pozwani nie uznali roszczenia, twierdząc, że dołożyli wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczeństwo, a do wypadku doszło mimo zastosowanych środków ostrożności. Sąd, po analizie zeznań stron, świadków i opinii biegłych, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym powódka spadła z konia z powodu nieznacznego podskoku zadu, mimo że koń był na lonży i prowadzony przez pozwaną, a powódka była instruowana o zasadach jazdy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że koń był kierowany przez człowieka – zarówno przez powódkę, która dosiadała go po raz pierwszy, jak i przez pozwaną prowadzącą lonżę. W związku z tym sąd uznał, że nie można zastosować przepisów o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez zwierzę (art. 431 KC), lecz należy badać odpowiedzialność na zasadach ogólnych (art. 415 KC). Opinie biegłych wykazały, że pozwani zachowali należytą staranność i nie ponoszą winy za zdarzenie, a związek przyczynowo-skutkowy między ich działaniami a upadkiem powódki nie zachodzi. W konsekwencji sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, odstępując od obciążania powódki kosztami z uwagi na jej szczególną sytuację zdrowotną i finansową, a zasądzono wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 415 KC i art. 431 KC w kontekście wypadków podczas jazdy konnej, zwłaszcza z udziałem osób początkujących i w ramach działalności agroturystycznej. Uzasadnienie zastosowania art. 102 kpc w sprawach o zapłatę z uwagi na trudną sytuację powoda.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było ustalenie kierowania zwierzęciem przez człowieka. Zastosowanie art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez konia podczas przejażdżki na lonży, z udziałem niedoświadczonego jeźdźca, podlega reżimowi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez zwierzę (art. 431 KC) czy zasadom ogólnym odpowiedzialności deliktowej (art. 415 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność podlega zasadom ogólnym (art. 415 KC), ponieważ zwierzę było kierowane przez człowieka.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że w sytuacji, gdy zwierzę jest kierowane przez człowieka (zarówno przez jeźdźca, jak i przez osobę prowadzącą lonżę), nie stosuje się przepisów o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez zwierzę (art. 431 KC), lecz zasady ogólne odpowiedzialności deliktowej (art. 415 KC).
Czy pozwani ponoszą winę za upadek powódki z konia i czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między ich działaniami a doznaną przez powódkę szkodą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwani nie ponoszą winy, a związek przyczynowo-skutkowy nie zachodzi.
Uzasadnienie
Opinie biegłych z zakresu jeździectwa wykazały, że pozwani dołożyli wszelkich starań, zachowali ostrożność i fachowość przy organizacji przejażdżki, a sposób jej przeprowadzenia odpowiadał podstawowym zasadom praktyki jeździeckiej dla początkujących. Nie mieli oni możliwości zapobieżenia naturalnemu zachowaniu konia, a zarzuty powódki nie wskazywały na istnienie uchybień, lecz na próbę nadania zdarzeniu charakteru zawinionego, podczas gdy miało ono charakter incydentalny i losowy.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 kpc i odstąpienia od obciążania powódki kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowano art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan zdrowia powódki, jej trudna sytuacja finansowa wynikająca z braku możliwości zarobkowania, a także konieczność ponoszenia kosztów leczenia i rehabilitacji, stanowią wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. V. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inne |
| Ł. C. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Ciężar dowodu winy spoczywa na stronie powodowej.
Pomocnicze
k.c. art. 431 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzę, niezależnie od winy, chyba że ani chowający, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Odpowiedzialność ta dotyczy szkód wyrządzonych w wyniku samoistnego zachowania się zwierzęcia. Nie stosuje się jej, gdy zwierzę jest kierowane przez człowieka.
k.c. art. 431 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność na zasadach słuszności, gdy nie można przypisać winy na podstawie § 1.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 8 pkt 5
Podstawa do zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu od Skarbu Państwa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 4 ust. 3
Podstawa do zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu od Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koń był kierowany przez człowieka (powódkę i pozwaną), co wyłącza zastosowanie art. 431 KC. • Pozwani zachowali należytą staranność i nie ponoszą winy za zdarzenie. • Brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami pozwanych a upadkiem powódki. • Trudna sytuacja zdrowotna i finansowa powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 kpc.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność pozwanych na podstawie art. 431 KC. • Istnienie winy pozwanych i związku przyczynowego z ich działaniami.
Godne uwagi sformułowania
„Przepisy art. 148 i 149 KZ i art. 431 KC mają zastosowanie tylko wtedy, gdy zwierzę wyrządza szkodę z własnego popędu, a więc w wyniku samoistnego, niezależnego od człowieka zachowania się. • Jeżeli natomiast zwierzę jest tylko narzędziem człowieka, a więc gdy jest przez niego kierowane czy to w zaprzęgu, czy przy jeździe konnej, czy też w sytuacji, gdy jest prowadzone to odpowiedzialność za szkody wyrządzone zachowaniem się zwierzęcia opierała się i nadal opiera się na zasadach ogólnych, tzn. pod rządem KZ na art. 134, a obecnie na art. 415 KC • Zasada odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez zwierzę nie jest zależna od zdolności do efektywnego pokierowania nim przez człowieka, lecz od tego czy wyrządzając szkodę zwierzę jest w ogóle kierowane przez człowieka, czy też nie będąc jego narzędziem, np. puszczone wolno, wyrządza szkodę w wyniku samoistnego i niezależnego od człowieka zachowania się. • zarzuty te nie wskazują na istnienie uchybień w zakresie organizacji oprowadzania ani naruszenia zasad bezpieczeństwa, lecz stanowią próbę nadania zdarzeniu charakteru zawinionego, podczas gdy z analizy materiału dowodowego wynika jego incydentalny i losowy charakter.
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 415 KC i art. 431 KC w kontekście wypadków podczas jazdy konnej, zwłaszcza z udziałem osób początkujących i w ramach działalności agroturystycznej. Uzasadnienie zastosowania art. 102 kpc w sprawach o zapłatę z uwagi na trudną sytuację powoda."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było ustalenie kierowania zwierzęciem przez człowieka. Zastosowanie art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnej formy wypoczynku (agroturystyka, jazda konna) i pokazuje, kiedy organizatorzy mogą być zwolnieni z odpowiedzialności, a kiedy ponoszą ją na zasadach ogólnych. Dodatkowo porusza kwestię kosztów sądowych w trudnych sytuacjach życiowych.
“Upadek z konia w agroturystyce – kiedy organizator odpowiada za szkodę?”
Dane finansowe
WPS: 46 796 PLN
wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 4428 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.