I C 3305/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy częściowo uwzględnił powództwo o zapłatę należności z umowy pożyczki, odrzucając żądanie dotyczące prowizji jako klauzuli abuzywnej.
Powód dochodził zapłaty należności z umowy pożyczki, w tym kapitału, odsetek i prowizji. Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę w trybie zaocznym, uwzględnił powództwo w części dotyczącej kapitału i odsetek, uznając jednak żądanie zapłaty prowizji za abuzywne i sprzeczne z prawem. Zasądzono również koszty procesu na rzecz powoda.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 961,37 zł wraz z odsetkami, wynikającej z umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z poprzednikiem prawnym powoda. Powód nabył wierzytelność w drodze cesji. Sąd Rejonowy w Kaliszu, rozpoznając sprawę w trybie wyroku zaocznego, ustalił stan faktyczny oparty na dokumentach przedłożonych przez powoda. Sąd uznał, że umowa pożyczki była ważna, a pozwany nienależycie wykonał zobowiązanie poprzez zaniechanie spłaty kapitału. W związku z tym zasądzono na rzecz powoda kwotę 769,28 zł (kapitał 700 zł plus odsetki 69,28 zł) wraz z dalszymi odsetkami. Jednocześnie sąd oddalił powództwo w części dotyczącej żądania zapłaty prowizji w wysokości 185,00 zł, uznając ją za klauzulę abuzywną, sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, a także naruszającą przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd podkreślił, że takie postanowienia umowne, godzące w równowagę kontraktową i interesy konsumenta, są nieważne w części. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, zasądzając je od pozwanego na rzecz powoda. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie zapłaty prowizji w takiej wysokości, przy braku uzasadnienia normatywnego i ekonomicznego, stanowi klauzulę abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysokość prowizji była nieuzasadniona w stosunku do kwoty pożyczki i nie znalazła podstaw normatywnych ani ekonomicznych. Postanowienie to zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa oraz naruszające równowagę kontraktową stron, co czyni je nieważnym w tej części.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
R. , K. (...) Sp. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. , K. (...) Sp. J. | spółka | powód |
| P. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie lub niewykonanie zobowiązania.
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej.
u.k.k.
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Reguluje kwestie związane z kredytem konsumenckim, w tym dopuszczalność kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawowym obowiązkiem dłużnika jest spełnienie świadczenia.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązki dłużnika powinny odpowiadać celowi społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego oraz ustalonym zwyczajom.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonywać zobowiązanie z należytą starannością.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące umowy pożyczki.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody.
k.p.c. art. 333
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodzenia.
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
Odsetki od sumy pieniężnej.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykonanie umowy pożyczki przez pozwanego. Przeniesienie wierzytelności na powoda w drodze cesji. Roszczenie o zapłatę kapitału pożyczki i odsetek za opóźnienie jest uzasadnione. Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej jest klauzulą abuzywną.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty prowizji w wysokości 185,00 zł od pożyczki 700,00 zł jest uzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
żądania zapłaty od pozwanego kosztów prowizji. Nie znajduje żadnego uzasadnienia normatywnego czy też ekonomicznego domaganie się od pozwanego kwoty prowizji w wysokości 185,00zł, tym bardziej ukształtowanej w takiej wartości przy kwocie pożyczki 700,00zł. postanowienia nieważne i nieznajdujące uzasadnienia normatywnego, stanowiące klauzule abuzywne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym.
Skład orzekający
Michał Włodarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście prowizji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wysokości prowizji w stosunku do kapitału pożyczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wysokość prowizji w umowach pożyczek konsumenckich i kiedy uznają je za abuzywne, co jest istotne dla konsumentów i firm pożyczkowych.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to zawsze legalny koszt? Sąd Rejonowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 961,37 PLN
kapitał pożyczki i odsetki: 769,28 PLN
zwrot kosztów procesu: 253,87 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 3305/17 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2017r. Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym , w składzie: Przewodniczący: SSR Michał Włodarek Protokolant: sekr. sąd. Anna Dulas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017r. w K. sprawy z powództwa R. , K. (...) Sp. J. z/s w W. (KRS (...) ) przeciwko pozwanemu P. D. ( PESEL (...) ) o zapłatę 1. zasądza od pozwanego P. D. na rzecz powoda R. , K. (...) Sp. J. z/s w W. kwotę 769,28zł (siedemset sześćdziesiąt dziewięć złotych 28/100) wraz: a. z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości 14% w stosunku rocznym, z tym zastrzeżeniem, że odsetki nie mogą przekraczać w stosunku rocznym odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonymi od kwoty 700,00zł (siedemset złotych 00/100) od dnia 1 lipca 2017r. do dnia zapłaty, b. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości nieprzekraczającej w stosunku rocznym odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 69,28zł (sześćdziesiąt dziewięć złotych 28/100) od dnia 1 lipca 2017r. do dnia zapłaty, 2. oddala powództwo w pozostałej części, 3. zasądza od pozwanego P. D. na rzecz powoda R. , K. (...) Sp. J. z/s w W. kwotę 253,87zł (dwieście pięćdziesiąt trzy złote 87/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 4. nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C 3305/17 UZASADNIENIE W dniu 30 czerwca 2017r. powód R. , K. (...) Sp. J. z/s w W. skierował do elektronicznego postępowania upominawczego żądanie zasądzenia od pozwanego P. D. kwoty 961,37zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości 14% w stosunku rocznym liczonymi od kwoty 700,00zł od dnia 1 lipca 2017r. do dnia zapłaty oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 185,00zł i od kwoty 76,37zł od dnia 1 lipca 2017r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód przytoczył okoliczności wskazujące na jego legitymację czynną powołując się w tym zakresie na przelew uprawnień oraz oznaczył źródło zobowiązania, jego wysokość oraz wymagalność podając, iż dochodzone roszczenie stanowi należność wynikającą z nienależycie wykonanej umowy pożyczki łączącej pozwanego z poprzednikiem prawnym powoda. W postępowaniu tym w sprawie o sygn. akt Nc – e (...) stwierdzono brak podstaw do wydania nakazu zapłaty. Pozwany nie zajął stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się w żaden sposób do żądań pozwu. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny . Poprzednik prawny powoda R. , K. (...) Sp. J. z/s w (...) Sp. z o.o. z/s w K. jest przedsiębiorcą, który w zakresie swojej działalności udziela pożyczek. W dniu 15 września 2016r. pozwany P. D. zawarł z (...) Sp. z o.o. z/s w K. umowę pożyczki gotówkowej nr (...) . Kwotę pożyczki ustalono w wysokości 700,00zł i została ona przedstawiona do dyspozycji pozwanego w dacie związania kontraktem. Ponadto umowa przewidywała kwotę prowizji w wysokości 185,00zł. Wartość (...) oznaczono na 1501%. Kontrakt miał charakter terminowy, pozwany zobowiązał się do spłaty pożyczki w terminie do dnia 15 października 2016r. Pozwany nie wykonał postanowień umowy i posiadał wobec poprzednika prawnego powoda zadłużenie obejmujące kwotę kapitału w wysokości 700,00zł i kwotę należności odsetkowych. W dniu 13 kwietnia 2017r. powód R. , K. (...) Sp. J. z/s w W. zawarł z (...) Sp. z o.o. z/s w K. umowę cesji wierzytelności. Powód nabył w drodze przelewu wierzytelność z tytułu umowy pożyczki gotówkowej nr (...) . ( wniosek o pożyczkę k. 13, umowa pożyczki k. 14-18, potwierdzenie przelewu k. 19, umowa cesji k. 20-25, wezwanie do zapłaty k. 33, 34, 35, 36, zawiadomienie o cesji wierzytelności k. 37 ) Sąd Rejonowy zważył, co następuje . Stosownie do treści art. 353 § 1 kc , podstawowym obowiązkiem dłużnika jest spełnienie świadczenia. Prowadzi ono do zaspokojenia interesu wierzyciela, wskutek czego zobowiązanie wygasa. Artykuł 354 kc określa obowiązki dłużnika w ten sposób, że oprócz treści zobowiązania rozumianej jako nakazy wyrażone w czynności prawnej stanowiącej źródło zobowiązania oraz odnoszących się do tego zobowiązania normach prawnych jego zachowanie powinno odpowiadać trzem dalszym wzorcom postępowania - celowi społeczno-gospodarczemu, zasadom współżycia społecznego, a także ewentualnie ustalonym zwyczajom, natomiast art. 355 kc określa sposób, w jaki dłużnik powinien wykonywać zobowiązanie i w tym znaczeniu stanowi swoistą kontynuację uregulowań zawartych w art. 354 kc i jednocześnie przepis ten definiuje pojęcie należytej staranności oraz ustanawia obowiązek dokładania owej staranności. Niedostosowanie się przez dłużnika do opisanych wyżej wymagań sprawia, że dojdzie do nienależytego wykonania zobowiązania lub niewykonania całkowitego ( art. 471 kc ). Każda bowiem rozbieżność pomiędzy prawidłowym spełnieniem świadczenia a rzeczywistym zachowaniem się dłużnika rodzi odpowiedzialność kontraktową. Nienależyte wykonanie zobowiązania ma bowiem miejsce wtedy, gdy zachowanie dłużnika zmierzało do spełnienia świadczenia, jednak osiągnięty przez niego wynik nie spełnia wymogów świadczenia, do którego dłużnik był zobowiązany. Wskazać jednak należy, że dłużnik zawsze, bez względu na rodzaj winy, odpowiada wobec wierzyciela za uchybienia obowiązkowi dołożenia należytej staranności ( art. 355 kc ). Poprzednika prawnego powoda oraz pozwanego wiązała ważna i skuteczna umowa pożyczki w rozumieniu art. 720 i n. kc. Strony w ramach istniejącego kontraktu uzgodniły elementy przedmiotowo i podmiotowe istotne oraz w sposób jednoznaczny i indywidualny określiły prawa i obowiązki podmiotów zobowiązań. Powód w sposób właściwy przekazał pozwanemu umówione świadczenie, natomiast pozwany w sposób nienależyty wykonał zobowiązanie zachowując się wbrew treści umowy poprzez zaniechanie spłaty należności wynikających z istniejącego stosunku obligacyjnego. Zaniechanie po stronie pozwanego było zawinione albowiem nie ujawniły się żadne okoliczności ekskulpacyjne i egzoneracyjne. Powyższe spowodowało odpowiedzialność kontraktową po stronie pozwanego i obowiązek naprawienia powstałej z tego tytułu szkody. Uchybiania obowiązkom pozwanego, który nie spełnił świadczenia spowodowało zasadność zachowania wierzyciela polegającego poszukiwaniu ochrony prawnej w postępowaniu przed sądem i na przymusowej realizacji świadczenia (por. art. 471 kc i art. 361 § 1 i 2 kc ). Szkoda powoda obejmuje zarówno nieuiszczone przez pozwanego umówione należności kapitału pożyczki, ale również należności uboczne w postaci odsetek związanych z powstaniem zwłoki po stronie pozwanego. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż powództwo podlegało tylko częściowemu uwzględnieniu, tj. w zakresie pozostałej do zapłaty kwoty kapitału pożyczki w wysokości 700,00zł oraz odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty kapitału za okres od dnia 16 października 2016r. do dnia 30 czerwca 2017r. w wysokości 69,28zł. Jako niezasadne i bezpodstawne, a także naruszające przepisy prawa, w tym prowadzące do obejścia przepisów ustaw należało uznać żądania zapłaty od pozwanego kosztów prowizji. Nie znajduje żadnego uzasadnienia normatywnego czy też ekonomicznego domaganie się od pozwanego kwoty prowizji w wysokości 185,00zł, tym bardziej ukształtowanej w takiej wartości przy kwocie pożyczki 700,00zł. Dołączone do pozwu dokumentu nie pozwalają na stwierdzenie podstawy i oceny wysokości takiego składnika dochodzonej wierzytelności (por. art. 385 i n. kc oraz art. 5 kc i art. 58 § 1 - 3 kc przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2016.1528 – j.t. ze zm.)). We wskazanej części żądania powoda należy potraktować jako postanowienia nieważne i nieznajdujące uzasadnienia normatywnego, stanowiące klauzule abuzywne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Nadużycie prawa podmiotowego traktuje się jako zachowanie rażące i nieakceptowane albowiem klauzula generalna zawarta w art. 5 kc zawiera odesłanie do zasad słuszności, dobrej wiary w sensie obiektywnym, zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera. Przepis art. 58 kc wyznacza od strony negatywnej ogólne ramy dopuszczalnej treści oraz celów czynności prawnych, natomiast art. 385 i n. kc określa klauzule abuzywności postanowień umownych, tj. takich które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a wskutek takiego układu praw i obowiązków dochodzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta i godzenia w równowagę kontraktową. Rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron stosunku umownego. Jednakże pomimo, że takie postanowienie umowne zostało ustalone między stronami i zapisane w treści łączącego te podmioty kontraktu, to nie powoduje to nieważności całej umowy, a jedynie jej części w opisanym zakresie (por. art. 58 § 3 kc , art. 5 kc i art. 385 i n. kc , art. 361 – 363 kc ). Niezależnie od powyższego zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach ( art. 232 kpc ., art. 3 kpc , art. 6 kc ), czemu powód nie sprostał w zakreślonym powyżej obszarze. Istota ciężaru dowodowego sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s. apel w B. z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625). O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 359 § 1 – 2 2 kc i art. 481 § 1 i 2 - 2 4 kc. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w z art. 98 § 1 - 3 kpc i art. 100 kpc oraz w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.) oraz w oparciu o treść art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2016.623 – j.t. ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2016.1827 – j.t. ze zm.). O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 kpc . Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI