I C 327/16

Sąd Rejonowy w SuwałkachSuwałki2016-04-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkacesja wierzytelnościprowizjaodsetkiwyrok zaocznykoszty postępowaniakonsument

Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, uznając część prowizji za niedopuszczalną.

Powód dochodził zapłaty 1550 zł z tytułu umowy pożyczki na podstawie cesji wierzytelności. Sąd, wydając wyrok zaoczny, uznał za zasadne roszczenie w zakresie kapitału pożyczki (1200 zł) wraz z umownymi odsetkami, jednak uznał za niedopuszczalną i nieważną część prowizji naliczoną przez pożyczkodawcę. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Powód, Kancelaria (...) S.A., wniósł pozew o zapłatę 1550 zł wraz z odsetkami, powołując się na umowę cesji wierzytelności z K. Polska Sp. z o.o. Pozwany T. R. nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie. Sąd Rejonowy w Suwałkach, rozpoznając sprawę w trybie wyroku zaocznego, przyjął za prawdziwe twierdzenia powoda, jednakże uznał, że żądanie nie może zostać uwzględnione w całości. Sąd ustalił, że umowa pożyczki opiewała na kwotę 1010 zł, a powód dochodził 1550 zł. Sąd uznał za niedopuszczalne i nieważne postanowienia umowne przewidujące prowizję w wysokości 12% kwoty pożyczonej, uznając to za próbę obejścia przepisów ograniczających naliczanie odsetek. Zasądzono kapitał pożyczki w kwocie 1200 zł (z uwzględnieniem częściowo uznanej prowizji) wraz z umownymi odsetkami oraz odsetkami ustawowymi od dnia wskazanego w pozwie. Koszty postępowania zostały rozdzielone stosunkowo, a wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, taka prowizja stanowi próbę obejścia przepisów kodeksu cywilnego ograniczających naliczanie odsetek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób naliczania prowizji, przypominający naliczanie odsetek i uzależniony od kwoty oraz czasu trwania pożyczki, stanowi próbę obejścia przepisów ograniczających wysokość odsetek. Prowizje powinny wyrównywać rzeczywiste koszty pożyczkodawcy, a nie być naliczane w sposób ryczałtowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrok zaoczny

Strona wygrywająca

Kancelaria (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
Kancelaria (...) S.A.spółkapowód
T. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 339 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wydania wyroku zaocznego, gdy pozwany nie stawi się na rozprawę lub nie bierze w niej udziału.

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wyroku zaocznego przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

k.c. art. 509 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja przelewu wierzytelności - wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania.

Dz. U. z 2013r., poz. 490 art. § 6 § pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakaz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu.

Pomocnicze

k.c.

Kodeks cywilny

Przepisy ograniczające naliczanie odsetek w stosunkach umownych na poziomie czterokrotności stopy lombardowej ogłaszanej przez NBP w skali roku.

u.k.k. art. 5 § pkt 6a

Ustawa o kredycie konsumenckim

Dopuszcza możliwość pobierania prowizji i wszelkiego rodzaju opłat przy umowach kredytu konsumenckiego.

u.k.k. art. 13 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o kredycie konsumenckim

Kredytodawca powinien poinformować kredytobiorcę o wszelkich informacjach związanych z kosztami kredytu.

u.k.k. art. 50

Ustawa o kredycie konsumenckim

Dotyczy prowizji w przypadku spłaty kredytu przed terminem, określając warunki i wysokość prowizji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa cesji wierzytelności była ważna i skuteczna. Roszczenie w zakresie kapitału pożyczki (1200 zł) wraz z umownymi odsetkami jest zasadne. Naruszenie przepisów o kredycie konsumenckim przez naliczanie nadmiernej prowizji.

Odrzucone argumenty

Pełne uwzględnienie żądania pozwu w kwocie 1550 zł, w tym całej naliczonej prowizji.

Godne uwagi sformułowania

Taki sposób naliczania należności dla pożyczkodawcy bardzo przypomina sposób naliczania odsetek, których wysokość jest uzależniona od czasu trwania umowy oraz wartości pożyczanego kapitału. Wysokość prowizji uzależniona od wysokości pożyczanego kapitału oraz okresu, na jaki jest pożyczany, stanowi w ocenie Sądu próbę obejścia przepisów kodeksu cywilnego ograniczających naliczanie odsetek w stosunkach umownych na poziomie czterokrotności stopy lombardowej ogłaszanej przez NBP w skali roku. Wszelkie opłaty i prowizje pobierane przez kredytodawców powinny wyrównywać rzeczywiste koszty poniesione przez niego w związku z podjęciem danej czynności i nie powinny być rażąco wysokie dla konsumenta.

Skład orzekający

Agnieszka Kluczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowizji w umowach pożyczek konsumenckich oraz ocena próby obejścia przepisów ograniczających odsetki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu naliczania prowizji i konkretnych przepisów o kredycie konsumenckim. Orzeczenie zaoczne może mieć mniejszą wagę precedensową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają ukryte koszty pożyczek konsumenckich i czy prowizje nie są próbą obejścia prawa. Jest to istotne dla konsumentów i firm pożyczkowych.

Czy prowizja za pożyczkę to ukryte odsetki? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 1550 PLN

kwota główna: 1205,92 PLN

zwrot kosztów postępowania: 970,16 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 327/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSR Agnieszka Kluczyńska Protokolant: sekr. sądowy Anna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. w Suwałkach na rozprawie sprawy z powództwa Kancelarii (...) S.A z siedzibą w K. przeciwko T. R. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego T. R. na rzecz powoda Kancelarii (...) S.A z siedzibą w K. kwotę 1.205,92 zł (jeden tysiąc dwieście pięć złotych 92/100) z odsetkami ustawowymi od dnia18 stycznia 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. III. Koszty postępowania pomiędzy stronami stosunkowo rozdziela ( powód wygrał w 77,80%) i zasądza od pozwanego T. R. na rzecz powoda Kancelarii (...) S.A z siedzibą w K. kwotę 970,16 zł (dziewięćset siedemdziesiąt złotych 16/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. Wyrokowi w pkt I i III nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. SSR Agnieszka Kluczyńska Sygn. akt I.C. 327/16 UZASADNIENIE Powód : Kancelaria (...) S.A. z siedzibą w K. w pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym domagał się zasądzenia od pozwanego T. R. kwoty 1550,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 18 stycznia 2015 roku oraz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że na podstawie umowy cesji wierzytelności przejął od K. Polska Sp. z o.o w W. wierzytelność wobec pozwanego z tytułu zawartej umowy pożyczki. Pozwany do dnia dzisiejszego nie uregulował swego zadłużenia wynikającego z tej umowy. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016r. Sąd Rejonowy w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania w sprawie nakazu zapłaty i przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Suwałkach. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 lutego 2016 r. sprawę zarejestrowano w repertorium C i wezwano powoda m.in. do usunięcia braków formalnych pozwu oraz uzupełnienia pozwu poprzez złożenie dokumentów przywołanych w uzasadnieniu pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym - w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia wezwania pod rygorem ujemnych skutków dowodowych. W dniu 14 marca 2016 roku powód złożył dowody w postaci umowy przelewu wierzytelności wraz z załącznikiem, zawiadomienia o przelewie wierzytelności, umowy o ramowej pożyczki, pogląd przelewu. Pozwany T. R. nie zajął merytorycznego stanowiska w sprawie. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 339§1 kpc jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawę, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa ( art. 339§2 kpc ). W sprawie niniejszej pozwany nie zajął merytorycznego stanowiska co do żądania pozwu. Zważywszy na treść przepisu wyżej przywołanego przyjąć zatem należało, że zachodzą podstawy do wydania wyroku zaocznego. Jednak, jako że okoliczności faktyczne przytoczone przez powoda w pozwie wzbudziły wątpliwości Sądu, żądanie powoda w kształcie przez niego zgłoszonym nie mogło zostać uwzględnione. Podstawę faktyczną pozwu w sprawie niniejszej stanowiła umowa pożyczki zawarta przez cedenta i pozwaną oraz umowa przelewu wierzytelności. Z treści art. 509§1 kc wynika, iż wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby to się ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. O ważnej i skutecznej umowie cesji wierzytelności można zatem mówić (co do zasady) wówczas gdy dotyczy ona wierzytelności już istniejącej (pod pewnymi warunkami również wierzytelności przyszłej) i gdy powyższa czynność prawna nie sprzeciwia się obowiązującym przepisom, umowie łączącej dłużnika i zbywcę wierzytelności lub właściwości zobowiązania, z którego wierzytelność będąca przedmiotem przelewu wynika. Uwzględnienie żądania powoda uzależnione zatem było od ustalenia, iż umowa przelewu wierzytelności zawarta pomiędzy nim a K. Polska Sp. z o.o w W. była zarówno ważna jak i skuteczna. W ocenie Sądu umowa przelewu wierzytelności z dnia 30 czerwca 2015 roku ( k. 12-13) zawiera wszystkie elementy essentaialia negotii tejże umowy. Załącznikiem do umowy cesji jest lista dłużników, w tym m.in. dane pozwanego T. R. , ze wskazanym numerem umowy, datą umowy, terminem płatności oraz kwotą pożyczoną ( 1200 zł ) i kwotą zaległości ( 1550 zł ) - k. 14. W dniu 30 czerwca 2015 roku powód wystosował do pozwanego T. R. zawiadomienie o zawarciu umowy przelewu wierzytelności z jednoczesnym wezwaniu go do zapłaty kwoty 1550 zł ( dowód ; pismo z potwierdzeniem nadania k. 15-16). Ocena merytoryczna zasadności powództwa nie może być w całości dokonana na korzyść powoda. W pozwie powód nie wskazał kosztu pożyczki; Z Ramowej umowy pożyczki nie wynika wysokość kapitału pożyczki ; z potwierdzenia przelewu wynika, iż kwota pożyczki wynosiła 1010 złotych (dowód przelewu k. 20) , zaś nie wynika wysokość prowizji . ( dowód : umowa Ramowa P. k. 17-19). Sąd uznaje za niedopuszczalne i nieważne postanowienia umowne przewidujące prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 12% kwoty pożyczonej ( vide : Ramowa umowa pożyczki § 4 pkt 4.1 ppkt b) przewidujący naliczanie prowizji w wysokości 1,0% na dzień dla pożyczek udzielanych na okres od 7 do 30 dni). Skoro zatem pożyczka udzielona została pozwanemu na okres od 5 stycznia 2015 roku do 17 stycznia 2015 roku, to prowizja wynosiła 12 %. Prowizja jest specyficznym rodzajem wynagrodzenia, gdyż jest ona pobierana za pośrednictwo w zawieraniu umów. Nie ma przepisów, które zakazywałyby pobierania prowizji przy umowach pożyczki, co więcej - art. 5 pkt 6a ustawy o kredycie konsumenckim jednoznacznie dopuszcza możliwość pobierania prowizji i wszelkiego rodzaju opłat . Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 10 ustawy, kredytodawca powinien jednak o wszelkich informacjach związanych z tymi kosztami poinformować kredytobiorcę . Art. 50 ustawy wspomina o prowizji w przypadku spłaty kredytu przed terminem. Zgodnie z nim, kredytodawca może zastrzec w umowie prowizję za spłatę kredytu przed terminem, pod warunkiem że ta spłata przypada na okres, w którym stopa oprocentowania kredytu jest stała, a kwota spłacanego w okresie dwunastu kolejnych miesięcy kredytu jest wyższa niż trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z grudnia roku poprzedzającego rok spłaty kredytu. Należy więc zauważyć, iż umowa konsumencka jest obwarowana warunkami do zastrzeżenia tego rodzaju prowizji, które pożyczkodawca musi spełnić. Należy przy tym pamiętać, iż wysokość prowizji nie może przekraczać 1% spłacanej części kredytu, jeżeli okres między datą spłaty kredytu a terminem spłaty kredytu przekracza jeden rok, a jeżeli nie przekracza jednego roku to wysokość prowizji nie może przekraczać 0,5%. Poza tym, nie może być ona wyższa niż wysokość odsetek, które konsument byłby zobowiązany zapłacić w okresie między spłatą kredytu przed terminem, a uzgodnionym terminem zakończenia umowy, a także nie może być wyższa niż bezpośrednie koszty kredytodawcy związane z tą spłatą (art. 50 ust. 2 – 4 ustawy o kredycie konsumenckim). Dodatkowo wskazać należy, iż wysokość prowizji wzrasta proporcjonalnie do wysokości kwoty udzielanej pożyczki oraz do czasu, na jaki została udzielona. Taki sposób naliczania należności dla pożyczkodawcy bardzo przypomina sposób naliczania odsetek, których wysokość jest uzależniona od czasu trwania umowy oraz wartości pożyczanego kapitału. Wysokość prowizji uzależniona od wysokości pożyczanego kapitału oraz okresu, na jaki jest pożyczany, stanowi w ocenie Sądu próbę obejścia przepisów kodeksu cywilnego ograniczających naliczanie odsetek w stosunkach umownych na poziomie czterokrotności stopy lombardowej ogłaszanej przez NBP w skali roku. Należy dodatkowo podkreślić, iż wszelkie opłaty i prowizje pobierane przez kredytodawców powinny wyrównywać rzeczywiste koszty poniesione przez niego w związku z podjęciem danej czynności i nie powinny być rażąco wysokie dla konsumenta. Nie powinny być zatem formułowane w sposób ryczałtowy, bez odzwierciedlenia w kosztach ponoszonych przez pożyczkodawcę. Reasumując – Sąd uznał za wykazane i zasadne roszczenie w zakresie kapitału pożyczki tj. 1200 złotych wraz z umownymi odsetkami naliczanymi od dnia 5 stycznia 2015 roku do 17 stycznia 2015 roku w kwocie 5,92 zł ( oprocentowanie pożyczki zgodnie z umową : § 4 umowy k. 16); Odsetki ustawowe Sąd zasądził od dnia wskazanego w pozwie tj od 18styczia 2015 roku do dnia zapłaty. Z kolei o kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc w zw. z § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 490), dokonując ich stosunkowego rozdzielenia. W przedmiotowej sprawie strona powodowa poniosła koszty w łącznej kwocie 647zł (opłata od pozwu - 30 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową - 1200 zł) i wygrała sprawę w 77,80% Dlatego Sąd orzekł, że pozwany jest zobowiązany zwrócić stronie powodowej kwotę 970,16 zł - pkt III wyroku. Orzeczenie o rygorze natychmiastowej wykonalności uzasadnia z kolei przepis art. 333 § 1 pkt 3 kpc , który nakazuje, w przypadku wydania wyroku zaocznego, nadać orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności (pkt IV wyroku). Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku. SSR A. K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI