I C 3204/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-06-25
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaapelacyjny
zadośćuczynienieSkarb Państwazakład karnybraki formalnezwrot pozwuk.p.c.sąd apelacyjnypostanowienie

Sąd Apelacyjny uchylił zarządzenie o zwrocie pozwu, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie wezwał powoda do uzupełnienia braków formalnych w zakresie wskazania konkretnych jednostek Skarbu Państwa odpowiedzialnych za zapłatę.

Powód wniósł pozew o zapłatę zadośćuczynienia od Skarbu Państwa, wskazując jako strony pozwane dyrektorów trzech zakładów karnych. Sąd Okręgowy zwrócił pozew z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, twierdząc, że powód nie określił jednoznacznie kwot od wskazanych jednostek. Sąd Apelacyjny uchylił to zarządzenie, stwierdzając, że rolą sądu jest ustalenie właściwego reprezentanta Skarbu Państwa, a powód prawidłowo określił stronę pozwaną (Skarb Państwa) i wysokość żądania.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpatrywał zażalenie powoda na zarządzenie Sądu Okręgowego w Poznaniu o zwrocie pozwu. Sąd Okręgowy uznał, że pozew zawierał braki formalne, ponieważ powód nie uzupełnił wezwania do wskazania konkretnych kwot od wskazanych dyrektorów zakładów karnych. Powód domagał się zadośćuczynienia w kwocie 80.000 zł od Skarbu Państwa w związku z ośmioletnim pobytem w zakładach penitencjarnych, wskazując jako pozwane dyrektorów tych zakładów. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Wyjaśniono, że braki formalne pisma procesowego, których nieusunięcie skutkuje zwrotem, dotyczą głównie wymogów określonych w art. 126-129 k.p.c. oraz specyficznych wymagań dla danego rodzaju pisma, jak art. 187 k.p.c. dla pozwu. Sąd podkreślił, że w przypadku pozwów przeciwko Skarbowi Państwa, to rolą sądu jest ustalenie, która jednostka organizacyjna powinna go reprezentować, zgodnie z art. 67 § 2 k.p.c. Sąd działa w tym zakresie z urzędu. Ponieważ powód prawidłowo określił stronę pozwaną (Skarb Państwa) i wysokość żądania, wezwanie do uzupełnienia braków było niecelowe. W konsekwencji, zarządzenie o zwrocie pozwu było nietrafne, a Sąd Apelacyjny uchylił je na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozew taki nie zawiera braków formalnych w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że w przypadku pozwów przeciwko Skarbowi Państwa, rolą sądu jest ustalenie z urzędu, która jednostka organizacyjna powinna go reprezentować. Powód prawidłowo określił stronę pozwaną (Skarb Państwa) i wysokość żądania, co czyni wezwanie do uzupełnienia braków w tym zakresie niecelowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Dyrektor (...) w O.organ_państwowypozwany
Dyrektor (...) w K.organ_państwowypozwany
Dyrektor (...) w Ś.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo procesowe podlega zwrotowi przez przewodniczącego, jeżeli nie może, wskutek niezachowania warunków formalnych, otrzymać prawidłowego biegu.

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli nie usuwa ich powód, przewodniczący wzywa do usunięcia braków w terminie tygodniowym.

k.p.c. art. 187

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne pozwu, w tym m.in. oznaczenie sądu, stron, rodzaju pisma, żądania pozwu.

k.p.c. art. 67 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Za Skarb Państwa czynności procesowe podejmuje organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie lub wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie o zwrocie pozwu było oczywiście błędne.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń na postanowienia sądu pierwszej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 126

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne wymogi formalne pism procesowych.

k.p.c. art. 129

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólne wymogi formalne pism procesowych.

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 362

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował wymogi formalne pozwu przeciwko Skarbowi Państwa. Rolą sądu jest ustalenie z urzędu właściwego reprezentanta Skarbu Państwa. Powód prawidłowo określił stronę pozwaną (Skarb Państwa) i wysokość żądania.

Godne uwagi sformułowania

To rolą sądu prowadzącego postępowanie skierowane przeciwko Skarbowi Państwa, jest ustalenie, która jednostka organizacyjna powinna Skarb Państwa reprezentować w procesie. Sąd działa przy tym z urzędu.

Skład orzekający

Karol Ratajczak

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Mazurkiewicz - Talaga

sędzia

Jacek Nowicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych pozwu przeciwko Skarbowi Państwa oraz roli sądu w ustalaniu jego reprezentanta procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu pozwu z powodu rzekomych braków formalnych w oznaczeniu strony pozwanej przeciwko Skarbowi Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny związany z pozwami przeciwko Skarbowi Państwa i rolą sądu w jego prawidłowym ukierunkowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błędy formalne w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kto odpowiada za ustalenie strony pozwanej.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Karol Ratajczak /spr./, Sędziowie: SA Małgorzata Mazurkiewicz - Talaga, SA Jacek Nowicki po rozpoznaniu dniu 25 czerwca na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi (...) w O. , Dyrektorowi (...) w K. , Dyrektorowi (...) w Ś. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I C 3204/12 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. M. Mazurkiewicz – Talaga K. Ratajczak J. Nowicki UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił pozew, bowiem powód nie złożył odpisu pisma z dnia 9 kwietnia 2013 r., w którym uzupełnił braki formalne pozwu. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł powód, który domagał się jego uchylenia i „przekazania pozwu do ponownego rozpoznania”. Skarżący zarzucił niezrozumienie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pozwu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zażalenie uznać należało za zasadne. Stosownie do przepisu art. 130 § 1 zd. 1 k.p.c. oraz art. 130 § 2 zd. 1 k.p.c. pismo procesowe podlega zwrotowi przez przewodniczącego, jeżeli nie może, wskutek niezachowania warunków formalnych, otrzymać prawidłowego biegu. Wymogi formalne pozwu określa przepis art. 187 k.p.c. Kodeks nie określa bliżej używanego pojęcia warunków formalnych, niespełnienie których uzasadnia ich usunięcie w trybie określonym w art. 130 k.p.c. Na ogół zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że przez braki formalne, możliwe do usunięcia w omawianym trybie, rozumiane są wymagania ogólne pism procesowych określone w art. 126-129 k.p.c. i warunki ustanowione dla poszczególnych rodzajów pism (np. art. 187 k.p.c. ). Chodzi zatem o naruszenie warunków formalnych pisma procesowego. Do nich należy brak oznaczenia sądu, do którego pismo miało być skierowane, niewskazanie imienia i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników, brak oznaczenia rodzaju pisma, brak wymienionych załączników lub brak podpisu. Pismo procesowe, będące pierwszym pismem w sprawie, może zawierać braki w odniesieniu do oznaczenia miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, a także przedmiotu sporu. Nie ma podstaw do przyjęcia, że pozew w niniejszej sprawie nie może otrzymać prawidłowego biegu z powodu braku wskazania „jakich jednoznacznie kwot domaga się powód konkretnie od wskazanych zakładów karnych”. Powód wniósł o przyznanie zadośćuczynienia od Skarbu Państwa – Dyrektora (...) w O. , Dyrektora (...) w K. i Dyrektora (...) w Ś. w kwocie 80.000 zł w związku z ośmioletnim pobytem w wymienionych jednostkach penitencjarnych. Określił tym samym stronę pozwaną, którą jest Skarb Państwa, wskazał też wysokość żądanej od tego pozwanego kwoty. Stosownie do przepisu art. 67 § 2 k.p.c. za Skarb Państwa czynności procesowe podejmuje organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej. To rolą sądu prowadzącego postępowanie skierowane przeciwko Skarbowi Państwa, jest ustalenie, która jednostka organizacyjna powinna Skarb Państwa reprezentować w procesie. Sąd działa przy tym z urzędu (por. postanowienie SN z dn. 8 stycznia 2003 r., II CK 80/02; wyrok SN z dn. 27 II 2004 r., V CK 307/03 i wyrok SN z dn. 17 marca 2010 r., II CSK 393/09). Tym samym nie było zasadnym wzywanie powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu. Skoro niecelowe było wezwanie skierowane do powoda to nie może on ponosić negatywnych skutków procesowych niewykonania tego zarządzenia. W tym stanie rzeczy uznać należało, że zarządzenie o zwrocie pozwu było nietrafne. Z tych przyczyn na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. art. 398 k.p.c. i art. 362 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji. M. Mazurkiewicz – Talaga K. Ratajczak J. Nowicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI