I C 320/23

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2025-04-11
SAOSRodzinneustroje majątkowe małżeńskieWysokaokręgowy
nakładymajątek wspólnymajątek osobistyrozwódrozdzielność majątkowakredyt hipotecznyspłatazwrot pieniędzyalimenty

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 165 098,17 zł tytułem zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oraz na majątek osobisty pozwanej, oddalając powództwo w pozostałej części.

Powód R. S. domagał się od byłej żony M. S. zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oraz na majątek osobisty pozwanej, w tym spłaty rat kredytu. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględnił powództwo w przeważającej części, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 165 098,17 zł wraz z odsetkami. Oddalono powództwo w pozostałej części, a także rozstrzygnięto o kosztach postępowania.

Powód R. S. wniósł pozew o zapłatę kwoty 203 994,92 zł, która obejmowała należność główną z tytułu zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny (185 020,50 zł) oraz na majątek osobisty pozwanej (16 606 zł), a także skapitalizowane odsetki. Roszczenie opierało się na art. 45 k.r.o. i art. 376 §1 k.c. Pozwana M. S. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia i wskazując na własne nakłady. Sąd Okręgowy ustalił, że lokal mieszkalny przy ul. (...) w W. stanowił majątek wspólny stron, a jego nabycie i remont zostały częściowo sfinansowane ze środków powoda. Po sprzedaży lokalu i spłacie kredytu, sąd obliczył należną powodowi kwotę z tytułu nakładów na majątek wspólny na 146 629,50 zł. Dodatkowo, uwzględniono połowę spłaconych przez powoda rat kredytu po ustanowieniu rozdzielności majątkowej (16 606 zł). Łącznie zasądzono 163 235,50 zł, do których doliczono skapitalizowane odsetki w kwocie 1 862,67 zł, co dało sumę 165 098,17 zł. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny podlegają zwrotowi przy podziale majątku wspólnego, z uwzględnieniem wartości z chwili ustania wspólności oraz ewentualnych spłat kredytów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 45 k.r.o., obliczając wartość nakładów powoda na majątek wspólny na podstawie proporcji jego wkładu w cenę nabycia i zwaloryzowanej wartości nieruchomości, a następnie uwzględniając spłatę kredytu i kwotę otrzymaną przez powoda przy sprzedaży.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie częściowe

Strona wygrywająca

R. S.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.r.o. art. 45 § §1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Nakłady i wydatki z majątku osobistego na majątek wspólny podlegają zwrotowi przy podziale majątku wspólnego, z uwzględnieniem wartości z chwili ustania wspólności.

k.c. art. 376 § §1

Kodeks cywilny

Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, stosunek prawny między współdłużnikami rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. W braku odmiennych ustaleń, zwrot następuje w częściach równych.

Pomocnicze

k.c. art. 482

Kodeks cywilny

Skapitalizowane odsetki od należności głównej podlegają zasądzeniu.

k.p.c. art. 98 § §1, §1 1 i §3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.

k.p.c. art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres umocowania pełnomocnika procesowego.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obliczenie nakładów z majątku osobistego powoda na majątek wspólny na podstawie wartości nieruchomości i proporcji wkładu. Zasądzenie połowy spłaconych przez powoda rat kredytu jako nakładu z majątku osobistego na majątek osobisty pozwanej. Nieskuteczność zarzutu potrącenia podniesionego przez pełnomocnika procesowego pozwanej.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia pozwanej o pochodzeniu środków na remont z pracy w Wielkiej Brytanii i likwidacji lokaty, które nie zostały udowodnione. Zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda w dochodzeniu zwrotu spłaconych rat kredytu. Zarzut potrącenia wierzytelności pozwanej wobec powoda.

Godne uwagi sformułowania

nakłady i wydatki z majątku osobistego powoda na majątek wspólny zwrot nakładów i wydatków z majątku osobistego na majątek osobisty pozwanej oświadczenie o potrąceniu musi być złożone przez osobę umocowaną do złożenia takiego oświadczenia, które ma charakter materialnoprawny pełnomocnik procesowy nie jest pełnomocnikiem, jaki po myśli art. 95 k.c., mógłby zastąpić stronę w skutecznym zapoznaniu się z oświadczeniem

Skład orzekający

Marcin Polit

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe małżonków po ustaniu wspólności, w szczególności dotyczące nakładów na nieruchomości i spłaty wspólnych zobowiązań. Kwestia skuteczności oświadczenia o potrąceniu złożonego przez pełnomocnika procesowego."

Ograniczenia: Konkretne obliczenia wartości nakładów są specyficzne dla stanu faktycznego tej sprawy. Interpretacja art. 91 k.p.c. w kontekście zarzutu potrącenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące skuteczności zarzutu potrącenia złożonego przez pełnomocnika procesowego, co ma znaczenie praktyczne dla prawników.

Rozwód i rozliczenie majątku: Czy pełnomocnik procesowy może skutecznie złożyć zarzut potrącenia?

Dane finansowe

WPS: 203 994,92 PLN

zapłata: 165 098,17 PLN

zwrot kosztów procesu: 14 946,26 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I C 320/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 kwietnia 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia Marcin Polit Protokolant sekretarz sądowy Zuzanna Kurek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. S. przeciwko M. S. o zapłatę I. 
        zasądza od pozwanej M. S. na rzecz powoda R. S. kwotę 165 098,17 zł (sto sześćdziesiąt pięć tysięcy dziewięćdziesiąt osiem złotych i siedemnaście groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 lutego 2023 roku do dnia zapłaty; II. 
        oddala powództwo w pozostałej części; III. 
        zasądza od pozwanej M. S. na rzecz powoda R. S. kwotę 14 946,26 zł (czternaście tysięcy dziewięćset czterdzieści sześć złotych i dwadzieścia sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 320/23 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym do tut. Sądu w dniu 3 lutego 2023 roku (data prezentaty – k. 3) powód R. S. wniósł o: 1. 
        zasądzenie od pozwanej M. S. na jego rzecz kwoty 203 994,92 zł, na którą składają się kwoty: a) 
        201 626,50 zł tytułem należności głównej, b) 
        2 368,42 zł tytułem skapitalizowanych odsetek liczonych od należności głównej od dnia 24 grudnia 2022 roku (data wynika z wezwania do zapłaty i upływu terminu tam zakreślonego) do dnia 31 stycznia 2023 roku, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 lutego 2023 roku, 2. 
        zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania. Dochodzone pozwem roszczenie pieniężne stanowi więc roszczenie o zwrot nakładów i wydatków z majątku osobistego powoda na majątek wspólny na skutek ustania wspólności majątkowej oraz o zwrot nakładów i wydatków z majątku osobistego powoda na majątek osobisty pozwanej po ustaniu tej wspólności – tj. z tytułu spłaty rat kredytu dokonywanej wyłącznie przez powoda. Roszczenie opierało się więc na art. 45§1 k.r.o. oraz art. 376§1 k.c. Dochodzona kwota 185 020,50 zł tytułem zwrotu nakładów i wydatków z majątku osobistego powoda na majątek wspólny została wyliczona w następujący sposób: 1. 
        wartość mieszkania wspólnego stron w chwili zakupu zgodnie z treścią aktu notarialnego wynosiła 516 054 zł, z czego wkład powoda wynosił 285 000 zł i stanowił 55,23% wartości mieszkania, 2. 
        wartość mieszkania wspólnego stron w chwili sprzedaży wynosiła 670 000 zł, a zatem zwaloryzowany udział wydatków i nakładów powoda w mieszkanie wyniósł 370 041 zł (670 000 zł x 55,23%), 3. 
        majątek stron po odjęciu wkładu z majątku osobistego powoda wyniósł zatem 299 959 zł (670 000 zł – 370 041 zł = 299 959 zł), 4. 
        małżonkowie uzgodnili, że z uzyskanej kwoty dokonają całkowitej spłaty wspólnego kredytu pozostałego do zapłaty w dniu sprzedaży mieszkania w wysokości łącznie 204 500 zł, a zatem do podziału między małżonków pozostałą różnica w wysokości 95 459 zł (299 959 zł – 204 500 zł = 95 459 zł), 5. 
        każdemu z małżonków przysługiwała zatem kwota 47 729,50 zł udziału ze sprzedaży mieszkania; 6. 
        powód powinien otrzymać łączną kwotę 417 770,50 zł jako spłatę jego wkładu z majątku osobistego oraz jego udziału w majątku wspólnym stron (370 041 zł + 47 729,50 zł = 417 770,50 zł) 7. 
        powód otrzymał przy sprzedaży mieszkania kwotę 247 750 zł, która obejmowała również cenę za jego część w udziale w lokalu garażowym, który w całości został sprzedany za 30 000 zł; jako że powód dokonał nakładów i wydatków jedynie na mieszkanie stron, od kwoty należy odjąć 15 000 zł, które powód otrzymał tytułem spłaty udziału w garażu, a zatem za mieszkanie powód otrzymał kwotę 232 750 zł (247 750 zł – 15 000 zł = 232 750 zł); 8. 
        pozostała do spłaty powoda kwota wynosi zatem 185 020,50 zł stanowiąca różnicę między tym, co powód powinien otrzymać, a tym co powód już otrzymał; dodatkowo powód żąda kwoty 2 111,26 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od tej kwoty od dnia wezwania pozwanej do zapłaty (wymagalność na dzień 24 grudnia 2022 roku) do dnia poprzedzającego złożenie pozwu, tj. do dnia 26 stycznia 2023 roku. Z kolei jeśli chodzi o żądanie zwrotu nakładów i wydatków z majątku osobistego na majątek osobisty – powód domagał się zapłaty od pozwanej połowy wartości rat wspólnego kredytu spłaconych przez powoda od dnia ustanowienia rozdzielności majątkowej z jego majątku osobistego do dnia spłaty kredytu. Łączna wartość tych rat wyniosła 33 212 zł, a zatem pozwana powinna zwrócić powodowi 16 606 zł. Ponadto powód domagał się zapłaty kwoty 189,49 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 16 606 zł od dnia wezwania pozwanej do zapłaty (wymagalność na dzień 24 grudnia 2022 roku) do dnia poprzedzającego złożenie pozwu, tj. do dnia 26 stycznia 2023 roku (pozew – kk . 3-13). W odpowiedzi na pozew z dnia 23 marca 2023 roku (data prezentaty – k. 185) pozwana M. S. (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, na podstawie pełnomocnictwa procesowego do prowadzenia przedmiotowej sprawy – k. 159) wniosła o oddalenie powództwa jako oczywiście bezzasadnego i o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej i na wypadek uznania zasadności roszczeń zgłoszonych przez powoda w postępowaniu, pozwana podniosła też ewentualny zarzut potrącenia swoich wierzytelności z wzajemną wierzytelnością pozwanego o zwrot nakładów i wydatków poczynionych na rzecz powoda w wysokości 205 631,25 zł. Wniosła także o skierowanie stron do mediacji celem umożliwienia polubownego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, oświadczając, że powódka wyraża zgodę na prowadzenie mediacji w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana podniosła m.in., że:  na remont lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. , przy Alei (...) , pozwana przekazała środki własne z majątku odrębnego w wysokości 50 000 zł, które to udało się jej zarobić będąc w Wielkiej Brytanii, oraz w kwocie 56 607,01 zł, wypłaconej z lokaty w dniu 2 kwietnia 2010 roku;  pozwana w związku z zakupem nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr (...) usytuowany w budynku położonym przy ul. (...) w W. , zlikwidowała własną książeczkę mieszkaniową i środki wypłacone z tego tytułu w kwocie 29 768,59 zł, przekazała na poczet zakupu tej nieruchomości,  na poczet urządzenia lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. pozwana otrzymała od swojej matki B. K. darowiznę w kwocie 60 000 zł, którą to w całości przeznaczyła na doprowadzenie mieszkania do użytku i zamieszkania,  pozwana ponosiła koszty z tytułu umów o dzieło w zakresie wykonania i montażu mebli i szaf w kwotach 9 500 zł, 17 000 zł i 14 500 zł,  dochodzenie przez powoda kwoty 16 606 zł stanowi nadużycie prawa podmiotowego,  pozwanej winna być zwrócona przez powoda kwota 9 255,65 zł stanowiąca połowę ponoszonych kwot z tytułu korzystania z nieruchomości przy ul. (...) w W. , która była ponoszona z majątku osobnego pozwanej w okresie bezumownego korzystania z nieruchomości należącej do pozwanej przez powoda,  łączna kwota jaką powód winien zwrócić pozwanej wynosi 205 631,25 zł, która przewyższa roszczenie powoda, w związku z czym roszczenie powinno zostać oddalone (odpowiedź na pozew – kk . 151-158). Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 roku tut. Sąd skierował strony do mediacji, wyznaczając czas jej trwania na okres trzech miesięcy (postanowienie – k. 257). Pozwana jednak ostatecznie nie wyraziła zgody na mediację, wobec czego do wszczęcia postępowania mediacyjnego nie doszło (pismo mediatora – k. 284). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. S. i R. S. zawarli związek małżeński w dniu 15 września 2007 roku (kopia odpisu skróconego aktu małżeństwa – kk . 17-18). Posiadają oni dwoje małoletnich dzieci: N. S. ( urodzoną w (...) roku) i O. ( urodzoną w (...) roku). Od 2010 roku M. S. nie pracowała – zajmowała się prowadzeniem gospodarstwa domowego, zaś R. S. prowadził działalność gospodarczą. Z czasem relacje małżonków zaczęły się pogarszać (okoliczności bezsporne). W dniu 13 maja 2015 roku doszło do zawarcia przez strony umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej (akt notarialny rep. A nr (...) – kk . 19-21). W 2022 roku R. S. wyprowadził się z mieszkania przy ul. (...) w W. (nr KW: (...) ), a który to stanowi własność M. S. (księga wieczysta – kk . 124-128). Strony zamieszkiwały tam od 2019 roku do czerwca 2022 roku (zeznania pozwanej – protokół k. 320v.). W toku niniejszego postępowania toczyło się również postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o rozwód między stronami, z powództwa M. S. . Sprawa została zakończona prawomocny orzeczeniem o rozwodzie bez orzekania o winie (bezsporne; ponadto kopia pozwu o rozwód – kk . 116-123; zeznania powoda – protokół k. 316v.). Strony pozostają ze sobą skonfliktowane – M. S. zarzuca małżonkowi problem alkoholowy i popadnięcie w zadłużenie (zeznania pozwanej – protokół k. 318v.), z kolei R. S. zarzuca M. S. zdradę (zeznania powoda – protokół kk . 317v.-318). M. S. i R. S. w dniu 23 sierpnia 2010 roku zawarli z (...) Bank S.A. w W. umowę kredytu hipotecznego nr DK/KR-HIP/ (...) . Kredyt był spłacany wyłącznie przez R. S. , zarówno przed zawarciem umowy rozdzielności majątkowej, jak i już po jej zawarciu. Łączna wartość rat spłacanych przez R. S. już po zawarciu umowy z dnia 13 maja 2015 roku o ustanowieniu rozdzielności majątkowej stanowiła kwotę 33 212 zł (bezsporne, ponadto umowa sprzedaży z 30.09.2019 – k. 102; zeznania powoda – protokół k. 316v.; potwierdzenia przelewów – kk . 70-100). Przed zawarciem małżeństwa, od 20 stycznia 2005 roku R. S. pozostawał właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. , przy Alei (...) , dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , wraz ze związanym z nim udziałem wynoszącym (...) części w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. W dniu 24 czerwca 2010 roku R. S. , na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24 czerwca 2010 roku (w formie aktu notarialnego rep. A nr (...) , zawartej przed K. B. , notariuszem w P. ), sprzedał A. D. i S. D. lokal mieszkalny nr (...) przy al. (...) w P. , wraz ze związanym z nim udziałem w nieruchomości wspólnej, za cenę 285 000 zł (księga wieczysta – kk . 22-29; umowa sprzedaży – kk . 30-33; potwierdzenie przelewu – k. 65). W tym lokalu małżonkowie S. zamieszkiwali do czasu jego sprzedaży i wprowadzenia się do lokalu mieszkalnego w W. przy ul. (...) (okoliczność bezsporna). W dniu 1 września 2010 roku małżonkowie M. S. i R. S. , na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 1 września 2010 roku (w formie aktu notarialnego rep. A nr (...) , zawartej przed notariuszem w W. G. K. ), nabyli do majątku wspólnego od spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. lokal mieszkalny nr (...) usytuowany w budynku położonym przy ul. (...) w W. , dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej obejmującym prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oraz współwłasności tych części budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali znajdujących się w budynkach na nieruchomości, wynoszący (...) części – za cenę 516 054 zł brutto, na zasadach wspólności majątkowej. Zgodnie z §3 umowy, odbiór ceny kupna lokalu przez spółkę został pokwitowany (kopia umowy z 1.09.2010 – kk . 37-54). Tego samego dnia małżonkowie zawarli też z ww. spółką umowę sprzedaży udziału w lokalu garażowym (rep. A nr. (...) ), na podstawie której nabyli od spółki udział wynoszący 1/56 w nieruchomości lokalowej stanowiącej lokal garażowy nr (...) o pow. użytkowej 1 336,72 m (
    2) , usytuowany na kondygnacji -1 budynku wielolokalowego położonego w W. , dzielnica B. , przy ul. (...) , wraz z prawami związanymi, uregulowanymi w księdze wieczystej nr (...) , za cenę 32 000 zł brutto (umowa sprzedaży lokalu garażowego – kk . 55-63). Cena nabycia lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. w łącznej kwocie 516 054 została częściowo sfinansowana z kwoty uzyskanej przez R. S. ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nr (...) przy Alei (...) w P. za cenę 285 000 zł (zeznania pozwanej – protokół k. 318). W lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w W. został następnie wykonany generalny remont (okoliczność bezsporna, ponadto fotografie: kk . 197-219). W dniu 25 września 2010 roku M. S. zawarła z Centrum Usług (...) w Ł. umowę o dzieło, której przedmiotem było przygotowanie kosztorysu materiałowego dzieła polegającego na wykonaniu i montażu mebli kuchennych, a następnie wykonanie tego dzieła w lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w W. – za wynagrodzeniem w łącznej kwocie 17 000 zł. W ramach wykonania umowy M. S. uiściła w dniu 22 września 2010 roku zaliczkę w kwocie 6 000 zł, w związku z czym do zapłaty pozostało 11 000 zł (umowa o dzieło – kk . 169-171; kopia faktury – k. 175; faktura – k. 177). W dniu 7 grudnia 2010 roku między ww. stronami została zawarta kolejna umowa o dzieło, której przedmiotem było przygotowanie kosztorysu materiałowego dzieła polegającego na wykonaniu trzech szaf wg projektów, wybranych materiałów i zamówienia, a następnie wykonanie tego dzieła, za wynagrodzeniem w kwocie 12 000 zł, przy czym M. S. uiściła w dniu 9 grudnia 2010 roku zaliczkę w kwocie 5 000 zł (umowa o dzieło – kk . 172-174). Ostatecznie M. S. z tytułu wykonania szaf, mebli kuchennych i łazienkowych poniosła koszty w kwotach: 14 500 zł (faktura – k. 176), 17 000 zł (faktura – k. 177), i 9 500 zł (pokwitowanie – k. 178) – łącznie 41 000 zł. W ramach wykonanego remontu małżonkowie S. nabyli również liczne urządzenia RTV/AGD, które to w znacznym zakresie (wanna z hydromasażem, pralka, płyta indukcyjna, piekarnik) w wyniku przepięcia uległy zniszczeniu. Po wyprowadzce R. S. w mieszkaniu pozostała zabudowana kuchnia, meble w łazience, szafa w przedpokoju (okoliczności bezsporne, ponadto fotografie: kk . 197-219; zeznania powoda – protokół k. 317). W dniu 30 września 2019 roku M. S. i R. S. na mocy umowy sprzedaży (rep. A nr (...) , zawartej przed D. S. (1) , notariuszem w W. ) sprzedali A. O. i J. O. lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) (jako współwłaściciele w udziałach wynoszących po 1/2 części ww. lokalu mieszkalnego) za cenę 670 000 zł oraz udział w lokalu garażowym w kwocie 30 000 zł (umowa sprzedaży – kk . 101-111). Małżonkowie dokonali rozliczenia uzyskanej łącznie kwoty 700 000 zł po równo w kwotach 247 750 zł oraz dokonali spłaty z tych środków pozostałej części zaciągniętego kredytu hipotecznego, która w dniu sprzedaży mieszkania stanowiła kwotę 204 500 zł. Jako że R. S. dokonał nakładów i wydatków jedynie na mieszkanie, od kwoty 247 750 zł należy odjąć 15 000 zł, które otrzymał tytułem spłaty udziału w garażu, a zatem należy uznać, że R. S. otrzymał za mieszkanie kwotę 232 750 zł (okoliczności bezsporne; ponadto zeznania powoda – protokół k. 316v.; odpowiedź na pozew – k. 155; pismo powoda z 1.06.2023 – k. 225). M. S. posiadała lokatę nr (...) \ (...) w (...) Banku S.A. z siedzibą w W. , założoną na okres 4 miesięcy, na podstawie umowy oszczędnościowej lokaty terminowej lokata letnia z dnia 29 lipca 2009 roku. Kwota lokaty wynosiła 55 000 zł, przy oprocentowaniu stałym w wysokości 5,75% w stosunku rocznym. Lokata była odnawialna i została zlikwidowana w dniu 2 kwietnia 2010 roku. Kwota likwidacji wyniosła 56 607,01 zł i została ona przelana na rachunek bankowy M. S. (umowa lokaty – k. 166; potwierdzenie zlecenia operacji – k. 167; dowód likwidacji lokaty – k. 168). M. S. posiadała też książeczkę mieszkaniową nr (...) w Banku (...) SA . W dniu 4 września 2010 roku M. S. złożyła wniosek o likwidację tej książeczki mieszkaniowej oraz o wypłatę zgromadzonych oszczędności i premii gwarancyjnej na refundację nakładów poniesionych na cele mieszkaniowe. Z tytułu likwidacji tej książeczki mieszkaniowej w dniu 24 września 2010 roku na rachunek bankowy M. S. ww. Bank przelał kwotę 29 768,59 zł (wniosek o likwidację książeczki mieszkaniowej – kk . 161-162; kopia potwierdzenia przelewu – k. 164). M. S. otrzymała również darowiznę od swojej matki B. K. w kwocie 60 000 zł (dyspozycja przelewu wydana w dniu 15 września 2010 roku; tytuł przelewu: „na wykończenie mieszkania”; potwierdzenie przelewu – k. 165). R. S. wzywał drogą pisemną M. S. do zapłaty należności tytułem rozliczenia nakładów z jego majątku osobistego na majątek wspólny, tj. kwoty 88 075 zł w terminie 14 dni. W pismach wskazywał także: „Dwie wpłaty z mojego konta na konto developera 27.08.2010r pierwsza 291.054.00 zł druga wpłata 27.08.2010 r. na kwotę 30.400.00 zł. Różnica 71.454.00 zł plus 16.621.00 zł połowa z 32 rat kredytu wyłącznie spłacanego przeze mnie od dnia rozdzielności.” (wezwania do zapłaty – kk . 363-364). Przedsądowym wezwaniem do zapłaty z dnia 13 grudnia 2022 roku pełnomocnik R. S. będący adwokatem wezwał M. S. do zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma kwoty 202 166,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, tytułem rozliczenia nakładów i wydatków z majątku odrębnego R. S. na majątek wspólny małżonków (wezwanie do zapłaty – kk . 112-113). Pismo nadano tego samego dnia i zostało odebrane w dniu 16 grudnia 2022 roku (potwierdzenie nadania – k. 114; potwierdzenie odbioru – k. 115). Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci powołanych dowodów z dokumentów (kopii). Dokumenty te nie budziły wątpliwości Sądu co do swej wiarygodności oraz autentyczności. Posiłkowo Sąd oparł się również na dowodzie z przesłuchania stron, które stanowiły cenne uzupełnienie dowodów z dokumentów. Odnosząc się do poszczególnych środków dowodowych w świetle okoliczności mających dla sprawy istotne znaczenie w pierwszej kolejności należy nadmienić, iż brak jest dowodów na to, by strony w momencie nabywania lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. dysponowały innymi środkami pieniężnymi, niż te uzyskane przez powoda na skutek sprzedaży lokalu mieszkalnego przy al. (...) w P. oraz uzyskane z zaciągniętego kredytu hipotecznego – strony miały wówczas po 31 lat, od 4 lat pozostawali w związku małżeńskim, mieli małe dziecko urodzone w (...) roku, zaś zeznania podatkowe PIT za lata 2006-2010 wskazują, że powód osiągał przychody (dochody) w kwotach kolejno: ­ 7 700 zł (dochód z tytułu praw majątkowych za rok 2006; deklaracja – k. 293), ­ 9 000 zł (przychód po odliczeniach z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy lub innych umów za rok 2006; deklaracja – k. 294), ­ 6 050 zł (dochód z tytułu praw majątkowych za rok 2007; deklaracja – k. 296), ­ 3 600 zł (przychód po odliczeniach z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy lub innych umów za rok 2007; deklaracja – k. 297), ­ 276 429,22 zł (przychód z tytułu działalności gospodarczej za rok 2008, przy jednoczesnych kosztach uzyskania przychodu w kwocie 268 586,86 zł, co daje dochód w kwocie 7 842,36 zł; deklaracja – k. 299); ­ 30 417,58 zł (dochód z tytułu działalności gospodarczej za rok 2009; deklaracja – k. 301) ­ 8 376,12 zł (dochód z tytułu działalności gospodarczej za rok 2009; deklaracja – k. 303). Powyższe świadczy o tym, że osiągane przez powoda dochody nie mogły być wystarczające na pokrycie kosztów remontu lokalu mieszkalnego przy ul (...) w W. . Sąd uznał również za nieudowodnione, z jakich źródeł i w jakich konkretnie kwotach pochodziły środki pieniężne, z których sfinansowano remont lokalu mieszkalnego nr (...) przy al. (...) w P. . Było to też sporne między stronami – pozwana bowiem podnosiła, że remont został sfinansowany ze środków wypłaconych z tytułu likwidacji lokaty nr (...) \ (...) (zeznania pozwanej – k. 319v.). Tymczasem powód wskazywał, że to on wraz z ojcem w przeważającej większości wykonał ten remont (zeznania powoda – k. 316v.). Również zeznania dopuszczonych świadków nie wniosły zbyt wiele do sprawy i nie pozwalają na pełne, precyzyjne ustalenie tej okoliczności. Świadek A. L. potwierdził twierdzenia pozwanej, jednocześnie jednak przyznając, że wiedzę w tym zakresie miał wyłącznie od pozwanej z rozmów (zeznania świadka A. L. – protokół k. 384v.); Świadek P. S. zeznała z kolei, że remont wykonano ze środków darowanych przez dziadka pozwanej, który był deweloperem, z kolei ojciec powoda nie mógł wykonywać żadnych prac remontowych, gdyż był chory i poruszał się o kulach (zeznania świadek P. S. – protokół k. 400). Świadek D. S. (2) (matka powoda) zeznała, że „za odświeżenie mieszkania” płacił jej syn (powód) oraz mąż (dziadek powoda), zaś pozwana „uczestniczyła finansowo w cyklinowaniu podłogi, wymianie okien i drzwi” (zeznania świadek D. S. (2) – protokół k. 423v.). Świadek A. C. (siostra powoda) zeznała, że jej ojciec pomagał powodowi w remoncie i to powód wykładał na to pieniądze, zaś M. S. „opłacała wymianę okien, drzwi”, przy czym świadek nie wie, skąd pozwana miała na to środki, z kolei ze środków uzyskanych z darowizny od dziadka pozwanej, pozwana zakupiła dla siebie mieszkanie (zeznania świadek A. C. – protokół k. 424v.). Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do uznania ww. prac remontowych oraz ew. kosztów z tego tytułu poniesionych jako nakładu na majątek wspólny, który podlegałby zwrotowi na rzecz powoda. Podobnie należało uznać za nieudowodnione w żaden sposób twierdzenie, jakoby pozwana dysponowała kwotą 50 000 zł z tytułu pracy w Wielkiej Brytanii oraz by to z tych środków miał być sfinansowany remont lokalu mieszkalnego w P. . Brak jest też dowodu na to, skąd pochodziły środki w kwocie 55 000 zł ulokowane przez pozwaną na lokacie nr (...) \ (...) w (...) Banku S.A. z siedzibą w W. – powód wskazywał, że były to jego środki (protokół k. 317). Sąd tego nie rozstrzyga, jednak z uwagi na powyższe kwota ta nie mogła być brana pod uwagę przy rozliczaniu nakładów na majątek wspólny w niniejszej sprawie. Brak było także podstaw do uznania, że środki pieniężne uzyskane przez pozwaną w kwocie 29 768,59 zł miały zostać przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. . Umowa sprzedaży lokalu została bowiem zawarta w dniu 1 września 2010 roku i w jej treści (§3) zostało zawarte pokwitowanie zapłaty całości ceny nabycia tego lokalu, podczas gdy kwota 29 768,59 zł została przelana na rachunek bankowy pozwanej dopiero w dniu 24 września 2010 roku. Oczywistym jest zatem, że nie może ona być brana pod uwagę jako nakład na majątek wspólny. Sąd pominął dowód z opinii biegłego i dowód z deklaracji PIT pozwanej, jako nieprzydatne i zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania ( art. 235 2 §1 pkt 2 i 5 k.p.c. ) W szczególności opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego celem wykazania aktualnej wartości lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. była niepotrzebna, albowiem to nominalna cena sprzedaży tej nieruchomości mogła być brana pod uwagę przy ustalaniu majątku wspólnego oraz dokonywanych na ten majątek nakładów. Pozostałe, niewymienione wyżej dowody należało również uznać za nieprzydatne w świetle okoliczności mających dla sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Strona powodowa domagała się zapłaty wskazanej kwoty pieniężnej tytułem rozliczenia nakładów i wydatków na majątek wspólny na skutek ustania wspólności majątkowej, a zatem na podstawie art. 45 k.r.o. Zgodnie z tym przepisem każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności ( §1 ). Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny ( §2 ). Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego ( §3 ). Pojęcie nakładów i wydatków, o których mowa w ww. przepisie, zdefiniował Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 15 września 2004 r. (III CZP 46/04, OSNC 2005/9, poz. 152), stwierdzając, że obejmują one „wszystkie przysporzenia na rzecz jednej masy majątkowej, dokonane z uszczerbkiem dla drugiej masy majątkowej”. W uzasadnieniu postanowienia z 2 października 2008 r., II CSK 203/08, LEX nr 548801, SN wskazał, że: „ Kodeks rodzinny i opiekuńczy posługując się w art. 45 pojęciami «nakładów» i «wydatków» nie określa ich desygnatów. W piśmiennictwie przyjmuje się, że nakłady i wydatki w rozumieniu tego przepisu, obejmują wszystkie przysporzenia na rzecz jednej masy majątkowej, dokonane z uszczerbkiem dla drugiej masy majątkowej. Podstawą przysporzenia może być czynność faktyczna, jak i jakiekolwiek inne zdarzenie”. Także doktryna opowiada się za szerokim rozumieniem tych pojęć. Jak stwierdza E. S. - B. , „nakłady i wydatki, o których mowa w art. 45 k.r.o. , obejmują wszystkie przysporzenia na rzecz jednej masy majątkowej dokonane z uszczerbkiem dla drugiej masy majątkowej. Nieistotne jest przy tym, w wyniku jakiego zdarzenia przysporzenie to nastąpiło. Jego źródłem może być zarówno czynność prawna, czynność faktyczna (np. połączenie rzeczy ruchomej należącej do jednego majątku z nieruchomością należącą do innej masy majątkowej), jak i jakiekolwiek inne zdarzenie” (E. Skowrońska-Bocian, Rozliczenia majątkowe małżonków, Warszawa 2000, s. 144; G. Jędrejek [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, art. 45). Zgodnie zaś z art. 376§1 k.c. , jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Pozwana w uzasadnieniu swojego stanowiska podnosiła szereg zarzutów odnoszących się do okoliczności faktycznych, które w znacznej mierze – co zostało już wskazane wyżej – należało uznać za nieudowodnione po myśli art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. Zarzuty te dotyczyły przekazania środków własnych z majątku odrębnego w wysokości 50 000 zł, które to udało się jej zarobić będąc w Wielkiej Brytanii, oraz w kwocie 56 607,01 zł, wypłaconej z lokaty w dniu 2 kwietnia 2010 roku (z wpłaconej uprzednio kwoty 55 000 zł), a także przekazania kwoty 29 768,59 zł na poczet zakupu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. . Przy obliczaniu nakładów Sąd nie mógł wziąć pod uwagę kwoty 60 000 zł, otrzymanej przez pozwaną od matki tytułem darowizny, gdyż brak było podstaw do uznania, czy i w jakim zakresie została ona faktycznie wydana na potrzeby remontowe ponad kwotę 41 000 zł, która wynikała z przedłożonych umów o dzieło i faktur. Co się natomiast tyczy zarzutu potrącenia, również i on nie mógł podlegać uwzględnieniu. Pozwana w treści odpowiedzi na pozew (sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem) podniosła ewentualny zarzut potrącenia swoich wierzytelności z wzajemną wierzytelnością pozwanego o zwrot nakładów i wydatków poczynionych na rzecz powoda w wysokości 205 631,25 zł. Jak wiadomo, oświadczenie woli o potrąceniu musi być złożone przez osobę umocowaną do złożenia takiego oświadczenia, które ma charakter materialnoprawny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w art. 499 k.c. , jest czynnością materialnoprawną. Pełnomocnictwo datowane na dzień 8 marca 2023 roku (k. 159) jest pełnomocnictwem procesowym, wykazującym umocowanie do działania w konkretnej sprawie (tj. sprawie niniejszej, w sprawie o zapłatę z powództwa R. S. toczącej się przed tut. Sądem pod sygn. I C 320/23). Treść art. 91 k.p.c. nie daje natomiast podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu prawa przyjmowania w imieniu mocodawcy materialnoprawnych oświadczeń kształtujących. Pełnomocnik procesowy nie jest więc pełnomocnikiem, jaki po myśli art. 95 k.c. , mógłby zastąpić stronę w skutecznym zapoznaniu się z oświadczeniem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 października 2007 r. w sprawie V CSK 171/2007). Powyższe świadczy o tym, że zarzut ten nie został skutecznie podniesiony i nie może być brany pod uwagę przy rozstrzyganiu w przedmiocie roszczenia powoda w niniejszej sprawie. Majątkiem wspólnym stron w ramach ich wspólności majątkowej był bez wątpienia lokal mieszkalny nr (...) usytuowany w budynku położonym przy ul. (...) w W. . Łączny nakład na ten majątek stanowi kwotę 557 054 zł, na którą składają się kwoty 516 054 zł (tytułem ceny nabycia lokalu; z czego nakład z majątku osobistego powoda w kwocie 285 000 zł) oraz 41 000 zł (tytułem nakładu z majątku osobistego pozwanej). W konsekwencji nakład z majątku osobistego powoda stanowi 51,12% (285 000 / 557 054), zaś nakład z majątku osobistego pozwanej 7,35% (41 000 / 557 054). Przedmiotowy lokal mieszkalny został przez strony zbyty za łączną cenę 670 000 zł, co oznacza, że z tej kwoty powód powinien otrzymać – tytułem zwrotu na majątek osobisty – kwotę 342 504 zł (51,12% x 670 000), zaś pozwana kwotę 49 245 zł (7,35% x 670 000). Nadto strony były zgodne co do tego, że ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. dokonały spłaty pozostałej części zaciągniętego kredytu hipotecznego, która w dniu sprzedaży mieszkania stanowiła kwotę 204 500 zł. Odejmując te wszystkie kwoty od wartości mieszkania, pozostały do rozliczenia majątek wspólny wynosi 73 751 zł (670 000 – 342 504 – 49 245 – 204 500 = 73 751). Tak otrzymaną kwotę należy podzielić na pół, co daje kwoty po 36 875,50 zł, które przysługują każdemu z małżonków. Z powyższego wynika, że powodowi przysługują kwoty: ­ 342 504 zł (tytułem przysługującej mu części nakładów i wydatków z majątku osobistego na majątek wspólny), ­ 36 875,50 zł (tytułem połowy pozostałego wypracowanego majątku wspólnego), co daje łącznie 379 379,50 zł. Uwzględniając, że powód w wyniku sprzedaży lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) otrzymał już kwotę 232 750 zł, różnica tych kwot wynosi 146 629,50 zł. Tyle wynoszą podlegające zasądzeniu w niniejszym postępowaniu na rzecz powoda nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny. Z kolei biorąc pod uwagę, iż powód po ustanowieniu rozdzielności majątkowej spłacał samodzielnie raty kredytu w łącznej kwocie 33 212 zł, przysługuje mu również połowa tej kwoty, tj. 16 606 zł, jako nakłady poczynione z majątku osobistego powoda na majątek osobisty pozwanej, jako roszczenie regresowe wobec współdłużnika na podstawie art. 376§1 k.c. Jednocześnie brak było podstaw do uznania, by dochodzenie tej kwoty przez powoda stanowiło nadużycie prawa podmiotowego. Zważywszy, że istotą prawa cywilnego jest strzeżenie praw podmiotowych, wszelkie rozstrzygnięcia prowadzące do redukcji bądź unicestwienia tych praw muszą mieć charakter wyjątkowy. Odmowa udzielenia ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c. musi być zatem uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości, których to w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie dostrzega, w szczególności mając na uwadze zaistniały konflikt pomiędzy stronami (jako byłymi małżonkami), który nie wykracza poza schemat obserwowany w tego typu sprawach (z jednej strony pozwana zwracała uwagę na problem alkoholowy i zadłużenie powoda, z drugiej zaś strony powód zarzucał pozwanej zdradę). Razem daje to łączną kwotę 163 235,50 zł (146 629,50 + 16 606). Od tej kwoty należą się powodowi także skapitalizowane odsetki, które po myśli art. 482 k.c. stanowią kwotę 1 862,67 zł wyliczone od dnia 23 grudnia 2022 roku do dnia 26 stycznia 2023 roku, zgodnie z żądaniem pozwu i na podstawie wezwania do zapłaty z dnia 13 grudnia 2022 roku. W konsekwencji łącznie od pozwanej na rzecz powoda podlegała zasądzeniu kwota 165 098,17 zł (163 235,50 + 1 862,67) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 3 lutego 2023 roku, do dnia zapłaty. Tak też orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. W pozostałym zakresie, biorąc pod uwagę wszystkie powyższe rozważania, powództwo podlegało oddaleniu jako nieudowodnione, o czym należało orzec jak w punkcie II sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98§1, §1 1 i §3 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. Powód wygrał sprawę w wymiarze 80,93%, zaś pozwana w wymiarze 19,07%. Na koszty poniesione przez powoda w łącznej kwocie 21 017 zł złożyły się opłata od pozwu w kwocie 10 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10 800 zł (zgodnie z §2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. 80,93% tej kwoty stanowi 17 009,06 zł. Z kolei na koszty poniesione przez pozwaną w łącznej kwocie 10 817 zł złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10 800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. 19,07% z tej kwoty stanowi 2 062,80 zł. Po kompensacie wysokość należnych powodowi kosztów procesu stanowi kwotę 14 946,26 zł (17 009,06 – 2 062,80), w przedmiocie której orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę