I C 318/20

Sąd Rejonowy w Kamiennej GórzeKamienna Góra2021-08-27
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniarejonowy
ubezpieczenie OCskładkaumowa ubezpieczeniafałszerstwozmiana właścicielaciężar dowoduzasada kontradyktoryjności

Sąd oddalił powództwo ubezpieczyciela o zapłatę składki, uznając, że pozwany nie nabył pojazdu, za który składka była naliczana, a umowa sprzedaży była sfałszowana.

Strona powodowa (...) S.A. wniosła o zasądzenie od pozwanego S. S. kwoty 595,81 zł tytułem nieopłaconej składki ubezpieczeniowej za pojazd. Pozwany zaprzeczył nabyciu pojazdu i zakwestionował autentyczność umowy sprzedaży, wskazując na jej sfałszowanie. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania pozwanego i umorzone postępowanie karne dotyczące fałszerstwa, uznał, że strona powodowa nie wykazała, aby pozwany był właścicielem pojazdu i aby ciążył na nim obowiązek zapłaty składki. W konsekwencji powództwo zostało oddalone, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów procesu.

Strona powodowa (...) S.A. V. (...) w W., jako następca prawny (...) S.A. w W., dochodziła zapłaty kwoty 595,81 zł z tytułu nieuiszczonych składek ubezpieczeniowych za pojazd marki P. (...) o nr. rej. (...). Powódka wskazała, że pozwany S. S. miał nabyć pojazd i w związku ze zmianą właściciela wystosowano do niego wezwanie do zapłaty. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że nigdy nie nabył wskazanego pojazdu, a umowa sprzedaży z dnia 17 marca 2018 roku, na podstawie której strona powodowa wywodziła swoje roszczenie, jest sfałszowana. Sąd ustalił, że pierwotnym ubezpieczycielem pojazdu była K. B., która następnie sprzedała pojazd Ł. K. w dniu 15 lutego 2018 roku. Umowa sprzedaży z dnia 17 marca 2018 roku, rzekomo zawarta między B. S. a pozwanym S. S., została przesłana do towarzystwa ubezpieczeniowego, które wezwało pozwanego do zapłaty. Pozwany niezwłocznie zgłosił sprawę na policję, wskazując na podejrzenie popełnienia przestępstwa sfałszowania umowy. Postępowanie karne w tej sprawie zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy. Sąd, oceniając zebrany materiał dowodowy, uznał zeznania pozwanego za wiarygodne. Stwierdził, że strona powodowa nie wykazała w sposób wystarczający, aby pozwany kiedykolwiek nabył wskazany pojazd i aby ciążył na nim obowiązek zapłaty składki ubezpieczeniowej. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywał na stronie powodowej, która nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, w tym na autentyczność umowy sprzedaży z dnia 17 marca 2018 roku. Wobec braku wykazania zasadności roszczenia, sąd oddalił powództwo. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie jest zobowiązany do zapłaty składki, ponieważ strona powodowa nie wykazała, że pozwany nabył pojazd i że ciąży na nim obowiązek zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona powodowa nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, że pozwany nabył pojazd i zawarł umowę ubezpieczenia. Kwestionowana umowa sprzedaży została uznana za niewiarygodną, a pozwany konsekwentnie zaprzeczał jej zawarciu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_powodztwa

Strona wygrywająca

S. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A. V. (...) w W.spółkapowód
S. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 805 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

u.u.o. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Automatyczne wznowienie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych po upływie 12 miesięcy, jeśli nie została wypowiedziana.

u.u.o. art. 31 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

W przypadku przejścia prawa własności pojazdu, prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z umowy OC przechodzą na nowego posiadacza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nigdy nie nabył pojazdu, za który naliczono składkę. Umowa sprzedaży pojazdu z dnia 17 marca 2018 roku jest sfałszowana. Strona powodowa nie wykazała ciężaru dowodu w zakresie nabycia pojazdu przez pozwanego i powstania obowiązku zapłaty składki.

Odrzucone argumenty

Pozwany zawarł umowę ubezpieczenia i jest zobowiązany do zapłaty składki. Umowa sprzedaży z dnia 17 marca 2018 roku jest ważnym dowodem nabycia pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

stronę powodową obciąża ciężar dowodowy wykazania przytaczanych twierdzeń jedną z fundamentalnych zasad procesu cywilnego jest zasada kontradyktoryjności ten kto powołuje się na przysługujące mu prawo powinien udowodnić okoliczności faktyczne uzasadniające to żądanie strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Marek Dziwiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie ciężaru dowodu przez stronę powodową w sprawach o zapłatę składek ubezpieczeniowych, zwłaszcza w kontekście kwestionowania autentyczności dokumentów i nabycia przedmiotu ubezpieczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z potencjalnym fałszerstwem dokumentów i brakiem wykazania nabycia pojazdu przez pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie nabycia pojazdu i zawarcia umowy ubezpieczenia, szczególnie gdy pojawiają się zarzuty fałszerstwa dokumentów. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady ciężaru dowodu.

Ubezpieczyciel przegrał sprawę o zapłatę składki – kluczowe okazało się udowodnienie nabycia pojazdu.

Dane finansowe

WPS: 595,81 PLN

zwrot kosztów procesu: 287 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 318/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński Protokolant: Anna Lasko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2021 r. w Kamiennej Górze sprawy z powództwa (...) S.A. V. (...) w W. przeciwko S. S. o zapłatę I powództwo oddala; II zasądza od strony powodowej (...) S.A. V. (...) w W. na rzecz pozwanego S. S. kwotę 287,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 318/20 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) S.A. V. (...) w W. wniosła o zasądzenie od pozwanego S. S. kwoty 595,81 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje żądanie strona powodowa podała, że pozwany zawarł ze stroną powodową umowę ubezpieczenia, na podstawie której strona pozwana udzielała ochrony ubezpieczeniowej pojazdowi P. (...) o nr. rej. (...) . Strona powodowa wyjaśniła, że pozwany, mimo wezwania do zapłaty, nie uiścił należnych ubezpieczycielowi składek. Strona powodowa wskazała, że dochodzi raty nr 4 na ubezpieczenie OC w kwocie 589,83 zł, raty nr 5 na ubezpieczenie (...) w kwocie 3,34 zł, a także raty nr 5 na ubezpieczenie OC w kwocie 2,64 zł. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany S. S. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podniósł, że nigdy nie zakupił pojazdu marki P. (...) o nr. rej. (...) , umowa sprzedaży tego pojazdu jest sfałszowana, pozwany nigdy nie był właścicielem tego pojazdu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 października 2014 roku K. B. ubezpieczyła samochód ciężarowy marki P. (...) o nr. rej. (...) w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) S.A. w W. . Dowód: wniosek – polisa k. 74, informacje z (...) k. 81-82. (...) S.A. w W. jest poprzednikiem prawnym strony powodowej (...) S.A. V. (...) w W. . (okoliczności bezsporne) Strona powodowa co najmniej do dnia 16 września 2018 roku udzielała na ww. pojazd ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, przy czym na dzień 17 marca 2018 roku ww. pojazd objęty był także obowiązkowym ubezpieczeniem OC w (...) S.A. Dowody: informacje z (...) k.81-88. W dniu 15 lutego 2018 roku K. B. sprzedała ww. pojazd Ł. K. i fakt ten zgłosiła w Starostwie Powiatowym w C. . Dowody: umowa z 15.02.2018 r. k. 34, zawiadomienie o zbyciu pojazdu – akta Wydziału Komunikacji k. 24 akt PR 1 Ds. 664.18. Dokument umowy sprzedaży ww. pojazdu z 17 marca 2018 roku pomiędzy B. S. o pozwanym został przesłany do Towarzystwa (...) . Dowód: umowa sprzedaży z 17.3.2018 r. k. 36, 77, pismo z 5.06.2018 r. k. 2 akt PR 1 Ds. 664.18. Pozwany pismem z 5 czerwca 2018 r. został wezwany przez Towarzystwo (...) do dokonania wpłaty kwoty 530,61 zł w związku z odnotowaniem zmiany właściciela pojazdu. Dowód: pismo z 5.06.2018 r. k. 2 akt PR 1 Ds. 664.18. Pozwany S. S. nie zawierał nigdy umowy nabycia pojazdu marki P. (...) o nr. rej. (...) . Dowody: pismo z 5.06.2018 r. k. 2 akt PR 1 Ds. 664.18, zeznania pozwanego z dnia 27.8.2021 r. e-protokół rozprawy od 00:03:25 do 00:06:30, akta Wydziału Komunikacji k. 24 akt PR 1 Ds. 664.18. Dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu S. S. na umowie z dnia 17 marca 2018 roku zostało w dniu 21 grudnia 2018 roku umorzone wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa. Dowód: postanowienie o umorzeniu dochodzenia k. 34-36 akt PR 1 Ds. 664.18. Sąd zważył co następuje: Strona powodowa (...) S.A. V. (...) w W. – następca prawny (...) S.A. w W. – dochodził zapłaty nieuiszczonej składki z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Obowiązek zapłaty składki wynika z art. 805 § 1 k.c. i obciąża ubezpieczającego. Stanowi on, że przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Jak wynika z treści pozwu strona powodowa dochodziła zapłaty poszczególnych rat (bądź ich części), a swoje żądanie skierowała przeciwko pozwanemu w związku z odnotowaniem zmiany właściciela pojazdu. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2. Dalej w myśl art. 31 ust. 1 cyt. ustawy w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia. Przepisów art. 28 nie stosuje się. Jak wyżej nadmieniono strona pozwana, na podstawie przesłanej umowy sprzedaży, odnotowała zmianę właściciela pojazdu marki P. (...) o nr. rej. (...) w związku z czym wystosowała do pozwanego wezwanie do zapłaty z dnia 5 czerwca 2018 roku. Należy jednak stwierdzić, że przedłożona do akt sprawy umowa kupna – sprzedaży z dnia 17 marca 2018 roku nie stanowi wiarygodnego dowodu na rzeczywiste przejście prawa własności przedmiotowego pojazdu ciężarowego. W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że pozwany od samego początku konsekwentnie kwestionował, aby składał podpis pod tą umową. Podjął on niezwłoczne działania obrończe w związku z wystosowaniem do niego wezwania do zapłaty – pismem z 21.06.2018 roku zawiadomił Policję o prawdopodobnym popełnieniu przestępstwa sfałszowania umowy. W prowadzonym dochodzeniu pobrano od S. S. próbki pisma. Ostatecznie postępowanie karne zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa. Nie ustalono kto jest w posiadaniu oryginału umowy w celu zweryfikowania autentyczności podpisu pozwanego pod umową. W Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. sprzedaż z 17.03.2018 r. nie została zgłoszona. Ostatnim pewnym właścicielem przedmiotowego pojazdu był Ł. K. . O kolejnych umowach sprzedaży pojazdu nie zawiadamiano Starostwa Powiatowego. Nie sposób także oświadczenia B. S. (k. 78) traktować jako wiarygodny dowód na przejście prawa własności pojazdu na S. S. . Ocena zebranych dowodów prowadzi do wniosku, że zeznania pozwanego są wiarygodne i nigdy nie dokonał nabycia przedmiotowego pojazdu. Można za pozwanym przyjąć, że z uwagi na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej i częste zawieranie transakcji handlowych, jego dane osobowe zostały wykorzystane w sposób nieuprawniony w umowie z 17.03.2018 r. To stronę powodową obciąża ciężar dowodowy wykazania przytaczanych twierdzeń. Jedną z fundamentalnych zasad procesu cywilnego jest bowiem zasada kontradyktoryjności, polegająca na tym, że ten kto powołuje się na przysługujące mu prawo powinien udowodnić okoliczności faktyczne uzasadniające to żądanie. Jak wynika z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ponadto stosownie do art. 3 k.p.c. strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Art. 232 k.p.c. stanowi natomiast, że strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wreszcie na mocy art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. I ACa 1320/11, wyraził pogląd, że jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie jej żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Takie też wnioski należało wyciągnąć w związku z oceną dowodów zebranych w sprawie. Wprawdzie informacje z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego świadczyły, że strona powodowa co najmniej do dnia 16 września 2018 roku udzielała na ww. pojazd ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jednak nie wykazała, żeby obowiązek opłacenia składki w związku ze wznowieniem ubezpieczenia OC miał obciążać pozwanego. W tych warunkach sięganie po dowód z opinii biegłego z zakresu ekspertyzy pisma był nieistotny, gdyż fakt, który opinia miałaby wykazać, został już wykazany zgodnie z twierdzeniami pozwanego. Na przeszkodzie do przeprowadzenia tego dowodu stał dodatkowo fakt, że przewidywany koszt opinii znacznie przewyższałby wartość przedmiotu sporu (zob. art. 505 7 § 2 k.p.c. ). Z powyższych przyczyn oddalić pozew strony powodowej. Orzeczenie o kosztach zapadło w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. , który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty pozwanego składały się koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł oraz zastępstwa procesowego 270 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI