I C 3170/16

Sąd Rejonowy w SłupskuSłupsk2017-02-13
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokarejonowy
eksmisjanajem lokaluzadłużenie czynszoweart. 5 k.c.zasady współżycia społecznegoochrona praw lokatorówniepełnosprawnośćsolidaryzm społeczny

Sąd Rejonowy w Słupsku oddalił powództwo o eksmisję, uznając, że mimo utraty tytułu prawnego do lokalu, zastosowanie art. 5 k.c. uzasadniało ograniczenie prawa powoda ze względu na trudną sytuację życiową pozwanych i ich starania o uregulowanie zadłużenia.

Miasto S. pozwało W. C. i M. C. o eksmisję z lokalu mieszkalnego po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia. Pozwani przyznali utratę tytułu, ale wskazali na trudną sytuację życiowo-majątkową, w tym niepełnosprawność pozwanej i ich starania o spłatę długu. Sąd, mimo formalnych przesłanek do eksmisji, oddalił powództwo, powołując się na art. 5 k.c. i zasadę solidaryzmu społecznego, dając pozwanym szansę na uregulowanie zobowiązań.

Powód, Miasto S., domagał się eksmisji pozwanych, W. C. i M. C., z lokalu mieszkalnego po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia czynszowego. Pozwani nie kwestionowali utraty tytułu prawnego, ale przedstawili swoją trudną sytuację życiowo-majątkową, w tym niepełnosprawność pozwanej W. C. i jej chorobę wzroku, a także fakt, że starają się uregulować zaległości. Sąd, analizując sprawę, ustalił, że pozwani mieli zaległości czynszowe, co stanowiło podstawę do wypowiedzenia umowy najmu zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów. Jednakże, sąd uznał, że w tej konkretnej sytuacji zastosowanie znajduje art. 5 Kodeksu cywilnego, który zakazuje czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Sąd podkreślił, że choć prawo własności jest fundamentalne, w wyjątkowych okolicznościach, przy obiektywnym kryterium, można czasowo ograniczyć jego wykonywanie. W tym przypadku, trudna sytuacja życiowa pozwanych, ich niepełnosprawność oraz widoczne starania o spłatę zadłużenia (wpłacenie 13.000 zł z ponad 17.000 zł długu) skłoniły sąd do oddalenia powództwa o eksmisję. Sąd uznał, że żądanie eksmisji było nieadekwatne do sytuacji i że pozwani powinni mieć czas na wywiązanie się z zobowiązań, zwłaszcza w kontekście niepełnosprawności pozwanej. Orzeczenie miało na celu umożliwienie pozwanym spłaty długu i zachowanie prawa do lokalu, a także podkreślenie roli solidaryzmu społecznego wobec osób w szczególnie trudnej sytuacji mieszkaniowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w wyjątkowych sytuacjach, gdy zastosowanie znajduje art. 5 k.c., sąd może czasowo ograniczyć prawo powoda (wynajmującego) i oddalić powództwo o eksmisję, dając pozwanym szansę na uregulowanie zobowiązań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo formalnych przesłanek do eksmisji wynikających z ustawy o ochronie praw lokatorów, zasada solidaryzmu społecznego i ochrona praw słabszych stron (osób w trudnej sytuacji życiowej i z niepełnosprawnościami) uzasadniają zastosowanie art. 5 k.c. i oddalenie powództwa, umożliwiając pozwanym spłatę zadłużenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
Miasto S.organ_państwowypowód
W. C.osoba_fizycznapozwany
M. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.o.p.l. art. 11 § 1 i 2 pkt. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów

Przepis ten określa przesłanki wypowiedzenia umowy najmu lokalu z powodu zadłużenia czynszowego.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi o zakazie nadużywania prawa podmiotowego, gdy jego wykonywanie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

Pomocnicze

k.c. art. 675

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi o obowiązku wydania lokalu po zakończeniu stosunku najmu.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy faktów przyznanych przez strony.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja życiowo-majątkowa pozwanych, w tym niepełnosprawność pozwanej. Starania pozwanych o uregulowanie zadłużenia i wpłacenie znacznej części długu. Zastosowanie art. 5 k.c. ze względu na sprzeczność żądania eksmisji z zasadami współżycia społecznego i solidaryzmem społecznym.

Odrzucone argumenty

Formalne przesłanki do wypowiedzenia umowy najmu i eksmisji z powodu zadłużenia czynszowego.

Godne uwagi sformułowania

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Taki przepis może znaleźć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdyż przede wszystkim prymat przy rozstrzyganiu mają przysługujące stronie prawa... Tu dodatkowo wzrasta próg ochrony zapewniony powodowi, gdyż ochrona prawa własności jest fundamentem ustroju, co jest podkreślone uregulowaniem Konstytucyjnym. Żądanie eksmisji jest nieadekwatnym żądaniem ochrony prawnej, choć formalnie przysługującym. Solidaryzm społeczny wobec osób, które wskutek szczególnie trudnych perypetii życiowych popadły w kłopoty mieszkaniowe, mimo starań, by wywiązać się ze swoich zobowiązań.

Skład orzekający

Hanna Kaflak-Januszko

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o eksmisję w szczególnych okolicznościach życiowych lokatorów, równowaga między prawem własności a zasadami współżycia społecznego."

Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia szczególnych przesłanek dotyczących sytuacji życiowej pozwanych oraz ich starań o spłatę długu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) do ochrony osób w trudnej sytuacji życiowej przed eksmisją, mimo formalnych podstaw do jej orzeczenia. Jest to przykład humanitarnego podejścia do prawa.

Czy trudna sytuacja życiowa może uratować przed eksmisją? Sąd w Słupsku pokazał, jak działa art. 5 k.c.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 3170/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2017r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSR Hanna Kaflak-Januszko Protokolant: E. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lutego 2017 r. w S. sprawy z powództwa Miasta S. przeciwko W. C. , M. C. o eksmisję oddala powództwo. I C 3170/16 UZASADNIENIE Powód Miasto S. domagał się eksmisji pozwanych z lokalu mieszkalnego, położonego w S. przy ul. (...) . Podał, że wypowiedział umowę i wobec tego pozwani nie mają tytułu do korzystania z lokalu. Pozwani W. C. i M. C. nie kwestionowali, że utracili tytułu do lokalu wskutek zadłużenia. Wyjaśnili, że przyczyną była trudna sytuacja życiowo-majątkowa, ale starają się uregulować płatności. Dlatego wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując przy tym, iż dla pozwanej zmiana ta byłaby szczególnie dotkliwa, gdyż stała się osobą niewidomą i trudno jej funkcjonować, jak i poważnie odbiło się to na jej samopoczuciu. Sąd ustalił, co następuje: Strony łączyła umowa najmu spornego lokalu, w którym zamieszkują pozwani. fakty przyznane Pismem z 17.02.2010 r. pozwani zostali wezwani do zapłaty w ciągu miesiąca ponad 3-miesięcznego zadłużenia czynszowego pod rygorem wypowiedzenia umowy . Następnie pismem z 19.05.2011 r. powód wypowiedział umowę z uwagi na niewywiązanie się z powyższego. fakty przyznane M. C. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w wysokości 520,00 zł, opiekując się żoną W. C. , która jest osobą o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji ze względu na wzrok. dowód: zaświadczenie z (...) k. 19, decyzja – k. 26, zaświadczenie – k. 28, 35 W. C. otrzymuje emeryturę w wysokości 1.015,54 zł (netto 1.354,94 zł). dowód: potwierdzenie – k. 23-24 Pozwani w ostatnich latach starali się regulować opłaty. dowód: potwierdzenia wpłaty – k. 27 27.01.2017 r. , korzystając ze wsparcia osoby bliskiej, którą pozwany zaczął pomagać, wpłacili 13.000,00 zł na 17.046,79 zł zadłużenia. Do zapłaty zostały odsetki, co do których będą wnioskować o umorzenie, ewentualnie rozłożenie na raty. fakty przyznane Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w S. z 28.03.2012 r. nr XX/294/12 lokal socjalny wynajmuje się na czas oznaczony osobie, gdy jest członkiem powodowej gminy, nie posiada tytułu do innego lokalu, której udokumentowany średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku bądź arkusza aktualizacyjnego o przyznanie lokalu socjalnego, przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza: - 85 % najniższej emerytury w gospodarstwach jednoosobowych, - 65 % najniższej emerytury w gospodarstwach 2-4 osobowych, - 45 % najniższej emerytury w gospodarstwach 5 i więcej osobowych. fakt powszechnie znany Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zostało uwzględnione. Jak wynika z poczynionych ustaleń, zaistniały przesłanki do stwierdzenia, iż wskutek utraty tytułu do lokalu ze względu na wypowiedzenie umowy najmu, pozwani powinni wydać lokal powodowi. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów ... wobec niepłacenia czynszu i opłat związanych z korzystaniem z lokalu przez co najmniej 3 okresy płatności pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności – wynajmujący może wypowiedzieć w terminie nie później niż na koniec miesiąca kalendarzowego, umowę na piśmie, podając przyczynę wypowiedzenia. Skutkiem utraty opisanego tytułu do lokalu jest obowiązek wydania lokalu ( art. 675 kc ). Powód nie zakwestionował okoliczności przytoczonych przez pozwanego na rozprawie, a przy tym były ona także poparte dokumentami, tworzącymi spójną całość, których wiarygodności Sąd nie miał podstaw podważać. Dlatego Sąd stwierdził, że ustalenia w sprawie mogły być poczynione zgodnie z art. 229 kpc . Wobec tego na podstawie art. 14 cyt. ustawy zostało potwierdzone prawo pozwanych do lokalu socjalnego. W zaistniałej sytuacji oddalenie powództwa można było rozważać tylko w kontekście art. 5 kc. Art. 5 kc Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Wskazać należy, iż przepis ten może znaleźć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdyż przede wszystkim prymat przy rozstrzyganiu mają przysługujące stronie prawa (w tym wypadku powodowi jako wynajmującemu i właścicielowi lokalu) i pozbawienie go tej ochrony może nastąpić przy wystąpieniu szczególnych okoliczności, której podlegają ocenie nie poprzez subiektywne odczucie strony, dotkniętej rozmaitymi trudnościami życiowymi, lecz według obiektywnego kryterium. Tu dodatkowo wzrasta próg ochrony zapewniony powodowi, gdyż ochrona prawa własności jest fundamentem ustroju, co jest podkreślone uregulowaniem Konstytucyjnym. Trudna sytuacja życiowo-majątkowa uzasadnia korzystanie z różnych form pomocy społecznej, określonej także stosowanymi aktami prawnymi, ale nie może niweczyć prawa do ochrony innego podmiotu. Dlatego w tej sprawie Sąd poprzez art. 5 kc czasowo ograniczył prawo powoda, umożliwiając pozwanym wywiązanie się z zobowiązania spłaty zadłużenia, by mogli wówczas wystąpić o odzyskanie prawa do lokalu, co w sytuacji niepełnosprawności pozwanej jest w oczywisty sposób istotne. Orzeczenie Sądu nie ma zastępować działań, jakie należy podjąć przy wykonywaniu obowiązków gospodarowania zasobem komunalnym i osób w szczególnej sytuacji, których sytuację należy rozwiązać przy użyciu dostępnych środków i działań powołanych do tego instytucji. Widoczne jest tu jednak, że u pozwanych pojawiły się nowe możliwości realizacji zaległych zobowiązań i bardzo mocno starają się, by im sprostać. Zdaniem Sądu powinni mieć zagwarantowany czas na zweryfikowanie ich sytuacji, a efekt ich działań pozostanie do oceny Sądu, gdyby doszło do ponownego powództwa. Konkludując Sąd stwierdził, że żądanie eksmisji jest nieadekwatnym żądaniem ochrony prawnej, choć formalnie przysługującym. Miał przy tym na uwadze, iż powód powinien mieć swobodę w gospodarowaniu zasobem mieszkaniowym, zgodnie z przyjętymi zasadami, ale Sąd nie został przekonany, iż na tym tle, nastąpiły działania powoda, które niweczyłby przekonanie o możności zastosowania art. 5 kc , bazującego w tym przypadku na solidaryzmie społecznym wobec osób, które wskutek szczególnie trudnych perypetii życiowych popadły w kłopoty mieszkaniowe, mimo starań, by wywiązać się ze swoich zobowiązań. O kosztach orzeczono na podstawie art.98 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI