I C 316/24

Sygn. akt I C 316/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2025 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor Joanna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2025 roku w D. sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości os. (...) abc w D. o zapłatę I/ 
        zasądza od pozwanego Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości os. (...) abc w D. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 13 000 zł (trzynaście tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 października 2023 r. do dnia zapłaty; II/ 
        zasądza od pozwanego Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości os. (...) abc w D. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 5 850 zł (pięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; III/ 
        nakazuje pozwanemu Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości os. (...) abc w D. , aby zapłacił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie kwotę 850,20 zł (osiemset pięćdziesiąt złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. I C 316/24 UZASADNIENIE Pozwem z 8 stycznia 2024 roku (data prezentaty) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł o zasądzenie od pozwanego Wspólnoty Mieszkaniowej (...) na os. (...) abc w D. kwoty 13 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12.10.2023 r. do dnia zapłaty tytułem pozostałej do zapłaty części wynagrodzenia za wykonane dzieło, w postaci instalacji elektrycznej w częściach wspólnych w/w nieruchomości. 30 stycznia 2024 r. wydano w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, podnosząc zarzut braku wymagalności roszczenia, wobec nieistnienia roszczenia o wynagrodzenia za wykonanie dzieła do czasu odbioru prac. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 16 marca 2023 r. Volt I. przystąpił do przetargu organizowanego przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) na os. (...) abc w D. na wykonanie prac w częściach wspólnych nieruchomości, polegających na wymianie instalacji elektrycznej w klatkach schodowych, wyniesieniu liczników do piwnicy oraz wykonaniu instalacji oświetleniowej w piwnicy. Zakres prac obejmował: wykonanie wewnętrznych linii zasilających od wyłącznika głównego do zabezpieczeń przedlicznikowych oraz od układów pomiarowych do lokali mieszkalnych, montaż zabezpieczeń przepięciowych w obudowie metalowej, zabudowę układów pomiarowych w szafach metalowych, montaż zabezpieczeń nadmiarowo-prądowych, wykonanie oświetlenia klatki schodowej, roboty budowalne towarzyszące – przepusty przez stropy i ściany oraz prace porządkowe po zakończeniu prac i koszty wywozu gruzu. Rodzaj materiałów, które zostaną użyte do wykonania w/w prac określał szczegółowo kosztorys ofertowy nr (...) . W szczególności z kosztorysu tego wynikało, iż przewody elektryczne zostaną zamontowane w korytkach kablowych perforowanych (poz. 10 i 11 oferty) a użyte oprawy oświetleniowe nie posiadają przełączników zmierzchowych (poz. 22 i 36) i czujników ruchu (poz. 36). Powód wycenił prace na kwotę 103 008,50 zł. Dowód: oferta nr (...) k. 13-15, zeznania powoda k. 64 (k. 111-120) W czasie spotkania z przedstawicielami Wspólnoty Mieszkaniowej odbyły się ustne negocjacje, podczas których wynegocjowano ostateczną cenę na 102 000 zł. Wykonawca udzielał też informacji co do sposobu, w jaki będzie realizował zadanie np. czy codziennie będą uprzątane klatki schodowe, czy w czasie wykonywania prac w mieszkaniach będzie prąd itp.. W czasie tych negocjacji nie zmieniano zakresu zlecanych prac, ani nie sprecyzowano dodatkowo sposobów ich wykonywania ponad to, co obejmował kosztorys ofertowy złożony przez powoda. 16 maja 2023 r. zawarto umowę o wykonanie robót budowlanych między Volt I. a Wspólnotą Mieszkaniową, w imieniu której działał (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. . Treść umowy określała ogólnikowo zakres pracy, odsyłając w tym zakresie do treści kosztorysu ofertowego oraz negocjacji stron, z których jednak nie sporządzono żadnego dokumentu, utrwalającego ewentualne ustalenia. Dowód: oferta nr (...) k. 13-15, zeznania powoda k. 64 (k. 111-120), umowa nr (...) k. 16-19 W lipcu 2023 r. powód przystąpił do wykonywania prac. W imieniu (...) Sp. z o.o. nadzorowaniem wykonywania umowy zajmował się Z. Z. (1) , który na bieżąco monitorował przebieg prac i zgłaszał zastrzeżenia. Nie znał on jednak ani treści umowy ani kosztorysu ofertowego, a zakres wykonanych przez powoda prac porównywał do swoich notatek, które, jak twierdził, stanowiły podstawę wymagań określonych w treści przetargu oraz własnych oczekiwań, które wywodził z dotychczasowego doświadczenia zawodowego. Wbrew treści oferty, zakwestionował on ułożenie kabli (...) w korytach perforowanych i wezwał powoda do zmiany sposobu wykonywania prac, poprzez umieszczenie kabli w bruzdach, wewnątrz ścian. Powód początkowo odmawiał, argumentując, iż powyższe przekracza zakres umówionych prac. Ostatecznie jednak, chcąc uniknąć sporu i zapewnić sobie podwaliny pod ewentualną dalszą bezproblemową współpracę, zgodził się na zmianę sposobu ułożenia przewodów, które pozostały w korytkach na ścianach, jednak zostały zabezpieczone – zasłonięte, dodatkową blachą. Na podobnych zasadach doszło do zmiany sposobu ułożenia kabli łączących instalację klatki schodowej z mieszkaniami – podejścia do mieszkań wykonano poprzez umieszczenie przewodów wewnątrz ścian, mimo iż pierwotnie umówiono się na położenie ich w zewnętrznych korytkach. Także tę modyfikację zakresu prac powód wykonał dobrowolnie. W dalszej kolejności pozwana – działając przez Z. Z. (1) , zgłosiła wady w postaci niedziałających dzwonków do mieszkań oraz braku czujnika zmierzchowego w lampach zewnętrznych. Powód odmówił usunięcia tych usterek wskazując, iż elementy te nie wchodzą w zakres umowy i mogą zostać przez niego wykonane wyłącznie w razie zawarcia nowej umowy i za dodatkową opłatą. Prace trwały do września 2023 r.. Dowód: zeznania powoda k. 64 (k. 111-120), zeznania świadka Z. Z. (1) k. 64 (k. 103-110) Zgodnie z treścią umowy łączącej strony odbiór końcowy prac miał nastąpić w ciągu 3 dni po zgłoszeniu pisemnej gotowości do odbioru wraz z kompletem dokumentacji. Przy czym w razie stwierdzenia wad dzieła o charakterze usuwalnym zamawiający miał prawo powstrzymać się z odbiorem do czasu usunięcia tych wad. 11 września 2023 roku zgłoszono gotowość do odbioru. Tego samego dnia zawarto pisemne porozumienie, co do kwestii korytek kablowych – wykonawca zobowiązał się do zakrycia korytek blachą bez odrębnego wynagrodzenia, przy czym treść tego dokumentu nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy na dzień jego podpisania prace te zostały już wykonanie, albowiem dokument z jednej strony określał termin na wykonanie tychże od 31.08.2023 r. do 15.09.2023 r., z drugiej zawierał oświadczenie o braku zastrzeżeń do wykonanych prac. 20 września 2023 r. powód wystawił pozwanemu fakturę VAT na kwotę 13 000 zł tytułem pozostałej do zapłaty części wynagrodzenia za wykonanie prac instalacyjnych. Termin zapłaty tejże upływał 11.10.2023 r.. Dowód: zawiadomienie k. 38, faktura VAT k. 20, porozumienia z dn. 11.09.2023 r. k. 39 Pozostała część umówionego wynagrodzenia została zapłacona. bezsporne 9 października 2023 r. odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli W. J. w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, Z. Z. (1) z ramienia (...) oraz R. P. w imieniu powoda. W czasie spotkania sporządzono odręczny dokument zatytułowany „protokół prac elektrycznych bud. 12 abc os. (...) ”, przy czym zamawiający nie uważał tego dokumentu za protokół odbioru prac. W treści zamieszczono szereg zastrzeżeń, takich jak: „łączenie koryt IT”, „opisy tablic”, „porządek w szafie”. Nadto w treści tego dokumentu zamieszczono informację „ośw. wyjściowe zrobić ofertę”. Dowód: protokół z 09.10.2023 r. k. 21-23, zeznania powoda k. 64 (k. 111-120), zeznania świadka Z. Z. (1) k. 64 (k. 103-110) 6 listopada 2023 r. (...) skierował do powoda pisma, w którym wzywał go do usunięcia wad wykonanych prac, załączając pismo Z. Z. (1) z 29.10.2023 r. oraz protokół kontroli sporządzony przez Z. Z. 27.10.2023 r.. W treści tegoż wskazano na następujące wady: brak wyregulowania lamp na korytarzach, nie poprawiono obróbek przejść przez stropy oraz zabezpieczeń przelicznikowych, nie uzupełniono osłon koryt, nie poprawiono numerów w szafach licznikowych, brak linki w szafce w klatce B, niewłaściwe malowanie szafki przełącznika p. poż. oraz brak zabezpieczenia przewodów p. poż., brak lamp w piwnicy i przepalone żarówki, brak tabliczki przycisku p. poż., niewłaściwy schemat instalacji elektrycznej, brak oświetlenia zewnętrznego klatek. Wyznaczono termin 10 dni na usunięcie wad. Z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki wynika, iż ostatnia z wad nie może być brana pod uwagę, albowiem wykracza poza zakres zleconych prac. Pozostałe wady mają natomiast charakter drobny, za wyjątkiem niezabezpieczonego przewodu p.poż., niedokończonej instalacji w piwnicy oraz niewłaściwego schematu instalacji elektrycznej, których istotności biegły nie był w stanie ocenić, wobec braku kompletnej dokumentacji. Instalacja elektryczna została dopuszczona do użytkowania. Dowód: wezwanie do usunięcia wad k. 31-35, opinia biegłego k. 76-91 18 listopada 2023 r. powód otrzymał od zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczenie o braku zastrzeżeń do wykonanych prac. Dowód: oświadczenie k. 24 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedstawionych przez strony, których autentyczność jest niewątpliwa i które nie były kwestionowane. Za wiarygodne uznano także zeznania świadka Z. Z. (1) i powoda R. P. . Opinię biegłego uznano za spójną, rzetelną i kompletną. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Powód wykazał, iż zawarł z pozwanym umowę o dzieło na podstawie której zobowiązał się do wykonania instalacji elektrycznej w częściach wspólnych nieruchomości położonej na os. (...) abc w D. , a pozwana Wspólnota do zapłaty wynagrodzenia w kwocie 102 000 zł. Prace te zostały przez powoda wykonane i przedstawione do odbioru, a wykonana instalacja została dopuszczona do używania i jest używana w nieruchomości. Umowa została miedzy stronami w znacznej części rozliczona. Pozostałe do zapłaty wynagrodzenie wynosi 13 000 zł. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika pozwanego brak jest wątpliwości co do wymagalności roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za wykonane dzieło. Art. 642 § 1 k.c. stanowi, iż w braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła. Natomiast, art. 643 k.c. nakłada na zamawiającego obowiązek odebrania dzieła, które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swym zobowiązaniem. Z umowy łączącej strony wynikało, iż po pisemnym zgłoszeniu gotowości do odbioru przez wykonawcę, zamawiający winien był w ciągu 3 dni przystąpić do odbioru dzieła. Przy czym, § 7 umowy stanowił, iż w razie stwierdzenia wad dzieła o charakterze usuwalnym zamawiający miał prawo powstrzymać się z odbiorem do czasu usunięcia tych wad. Informacja o gotowości do obioru wpłynęła do (...) 11 września 2023 roku. Mimo tego, zamawiający nie przystąpił do odbioru. Nie sporządzono nigdy protokołu odbioru prac – działający w imieniu (...) Z. Z. (1) zaprzeczał, aby jego notatki z 9.10.2023 r. stanowiły taki protokół. Wobec powyższego powód w dniu 20 września 2023 r. wystawił pozwanemu fakturę VAT na kwotę 13 000 zł tytułem nieuiszczonej jeszcze części wynagrodzenia i oczekiwał na upływ terminu zapłaty. 9 października 2023 r. sporządzono notatkę z kontroli sposobu wykonania prac, w której postawiono powodowi zarzuty, przy czym ich treść jest mało zrozumiała. Spisane uwagi mają charakter ogólnikowy i nadający się do różnorodnej interpretacji. Treści tej notatki nie sposób uznać za wezwanie do usunięcia wad, albowiem po pierwsze, nie zawiera ona stosowanego wezwania, ani nie określa terminu na ich usunięcie. Po drugie, ogólnikowy opis wad uniemożliwia kontrolę czy wyszczególnione w treści notatki wady zostały usunięte. Ponadto, notatka zawiera zarzuty do prac, wykraczających ponad zakres określony umową stron: zamiany korytek kablowych perforowanych na pełne, montażu przełącznika zmierzchowego oświetlenia zewnętrznego oraz montażu dzwonków. Dopiero 6 listopada 2023 r. pozwany skierował do powoda pismo, w którym wzywał go do usunięcia wad dzieła w terminie 10 dni od doręczenia wezwania. Przy czym z opinii biegłego nie wynikało, aby wymienione w treści tegoż wezwania wady były wadami istotnymi tzn. powodującymi brak możliwości używania dzieło zgodnie z jego przeznaczeniem. Przeciwnie, z treści opinii biegłego wynikało, iż instalacja elektryczna została dopuszczona do używania i jest używana. W świetle powyższego uznać należy, iż roszczenie powoda o zapłatę wynagrodzenia za wykonane dzieło stało się wymagalne, wobec bezskutecznego upływu terminu do zgłoszenia wad dzieła, uzasadniających powstrzymanie się z odbiorem. Zważyć bowiem należy, iż umowa stron przewidywała termin 3 dni na przystąpienie do odbioru, przy czym powód wstrzymał się z wystawieniem faktury do upływu 11 dni po doręczeniu informacji o gotowości do odbioru. Niezgłoszenie przez pozwanego uwag co do jakości pracy powoda, uznać należy za dorozumiane odebranie dzieła. Obowiązkowi wydania dzieła przez przyjmującego zamówienie odpowiada wyrażony w art. 643 k.c. obowiązek zamawiającego dokonania jego odbioru (por. wyrok SN z 25.06.2014 r., IV CSK 610/13, OSNC- ZD 2015 , nr 4, poz. 51). Wprawdzie z treści umowy stron wynikało uprawnienie zamawiającego do powstrzymania się od odebrania dzieła do czasu usunięcia wad, jeżeli posiadało ono wady usuwalne. Jednakże, pierwsze wezwanie do usunięcia wad dzieła pozwany skierował do powoda dopiero 6 listopada 2023 r., a zatem po niemal 2 miesiącach od dnia zgłoszenia gotowości do odbioru oraz po upływie terminu płatności faktury. Oświadczenie to uznać należało zatem za spóźnione. Oczywiście obowiązek odebrania dzieła aktualizuje się jedynie wówczas, gdy wykonawca przedstawia do odbioru dzieło zgodne z przedmiotem umowy i wolne od wad, przy czym nie każdy rodzaj wady uzasadnia uchylenie się od odbioru dzieła. W szczególności nie uchyla takiego obowiązku istnienie jedynie wad drobnych. O istnieniu wady decyduje zobiektywizowana ocena przydatności dzieła, a nie subiektywne odczucie, którejkolwiek ze stron. W odniesieniu do umów rezultatu niewykonanie zobowiązania może dotyczyć nie tylko braku świadczenia, ale obejmować także sytuację, w której spełnione świadczenie nie zaspokaja oznaczonego interesu wierzyciela. Za niewykonanie zobowiązania może więc być uznane spełnienie świadczenia, którego jakość tak daleko odbiega od objętego treścią zobowiązania, że z punktu widzenia odbiorcy tego świadczenia nie prowadzi do zaspokojenia jego interesu. Zamawiający może odmówić odbioru dzieła i zapłaty wynagrodzenia, gdy w chwili oddania ma ono wady istotne, które uniemożliwiają korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem lub sprzeciwiają się wyraźnie umowie. Charakter tych wad jest bowiem tego rodzaju, że nie można uznać, aby dzieło nimi dotknięte było wydane przez przyjmującego zamówienie zgodnie z zobowiązaniem, od czego jest uzależniona wymagalność roszczenia o zapłatę wynagrodzenia (por. wyrok SN z 29.01.2021 r., (...) 10/21, LEX nr 3119666). Z opinii biegłego sądowego wynikało, iż dzieło oddane przez powoda było obarczone pewnymi wadami, które jednak nie zostały uznane za istotne – część wad uznano za drobne inne nie zostały ocenione co do istotności. Instalacja elektryczna wykonana przez powoda została dopuszczona do użytkowania i jest użytkowana, a zatem nie sposób mówić o tym, aby ewentualne jej wady były na tyle istotne, iż korzystanie z dzieła zgodnie z przeznaczeniem było niemożliwe. Nie sposób też wywieść wniosku, aby powód wykonał dzieło w sposób sprzeczny z treścią umowy, która to zresztą była sformułowana mało precyzyjnie, co rodziło spory co do zakresu prac na etapie jej wykonywania. Przesłuchiwany w charakterze świadka Z. Z. (1) wprost przyznał, iż nie znał umowy, a stawiane przez niego powodowi wymagania nie miały źródła w jej treści, ale w subiektywnych odczuciach świadka, który pewne prace uważał za oczywiste lub wynikające ze zwyczaju czy standardów branżowych, przy czym zakres tych prac był kwestionowany przez powoda. W konsekwencji należało przyjąć, iż powód przedstawił do odbioru dzieło w postaci instalacji elektrycznej w takim stanie, który rodził po stronie pozwanego obowiązek jego odebrania. W konsekwencji uznać należało, iż do odbioru dzieło doszło, a roszczenie powoda o zapłatę wynagrodzenia stało się wymagalne z datą wskazaną na fakturze. Ewentualne potwierdzone wady dzieła mogłyby rodzić po stronie powoda odpowiedzialność z tytułu niewłaściwego wykonania umowy lub rękojmi. Powyższe jest jednak o tyle bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, iż pozwany nie zgłosił nigdy powodowi jakiekolwiek roszczenia z tego tytułu, w szczególności nie złożył oświadczenia o obniżeniu ceny. Za takie oświadczenie nie sposób uznać w szczególności odpowiedzi na pozew złożonej w niniejszym postępowaniu, albowiem pozwany nie twierdził, iż powodowi nie należy się wynagrodzenie w żądanej przez niego wysokości, ponieważ oddane dzieło posiadało wady, ale że wynagrodzenie powodowi w ogóle się nie należy, gdyż dzieło nie zostało nigdy wydane i odebrane. Pozwany nie przedstawiał także żadnych kwot do potrącenia z żądanym przez powoda wynagrodzeniem, a skoro tak, to powództwo w niniejszej sprawie uznano za uzasadnione w całości. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty powoda złożyły się: 750 zł – opłata od pozwu, 3 600 zł – zwrot kosztów zastępstwa procesowego, 1 500 zł – zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego. W punkcie III wyroku obciążono pozwanego obowiązkiem zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kwoty wyłożonej przez tenże na poczet wydatków. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c..