I C 684/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz powódki część kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, uznając je za celowe i ekonomicznie uzasadnione do kwoty wskazanej przez pozwanego, oddalając pozostałe żądania.
Powódka dochodziła zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego poniesionych przez poszkodowanego po kolizji drogowej. Ubezpieczyciel uznał odpowiedzialność, ale zakwestionował czas trwania najmu i wysokość stawki dobowej. Sąd, opierając się na opinii biegłego i stanowisku pozwanego, zasądził część żądanej kwoty, uznając za uzasadniony wynajem przez 94 dni w stawce dobowej zaakceptowanej przez pozwanego, oddalając żądanie kosztów podstawienia i odbioru pojazdu.
Powódka J. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego ubezpieczyciela kwoty tytułem zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, które poniosła po kolizji drogowej z dnia 12 września 2016 r. Poszkodowany D. N. wynajął pojazd zastępczy, a następnie na mocy cesji przeniósł roszczenie na powódkę. Pozwany ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność za szkodę, ale zakwestionował zasadność czasu trwania najmu (101 dni) oraz wysokość stawki dobowej i dodatkowe koszty związane z podstawieniem i odbiorem pojazdu. Sąd ustalił, że średnie stawki najmu pojazdu klasy C wynosiły około 150 zł netto, podczas gdy pozwany uznał stawkę 120 zł netto przez 27 dni. Sąd, opierając się na opinii biegłego, uznał za uzasadniony okres najmu przez 94 dni (od zgłoszenia szkody do 7 dni po wypłacie odszkodowania) w stawce dobowej uznanej przez pozwanego (120 zł netto plus VAT). Oddalono żądanie zwrotu kosztów podstawienia i odbioru pojazdu z uwagi na brak wykazania ich celowości. Zasądzono również skapitalizowane odsetki. Koszty procesu zniesiono wzajemnie, a nieuiszczone koszty sądowe obciążono strony w równych częściach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres 94 dni w stawce dobowej uznanej przez pozwanego, oddalając żądanie kosztów podstawienia i odbioru pojazdu oraz żądanie zwrotu kosztów za okres sprzed zgłoszenia szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego jest uzasadniony, jeśli wydatki są celowe i ekonomicznie uzasadnione, nie przekraczając średnich cen rynkowych. Okres najmu powinien obejmować czas od zgłoszenia szkody do wypłaty odszkodowania i dodatkowe 7 dni na zagospodarowanie środków. Koszty podstawienia i odbioru nie zostały uznane za celowe. Żądanie zwrotu kosztów za okres sprzed zgłoszenia szkody uznano za niezasadne z uwagi na obowiązek minimalizacji szkody przez poszkodowanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
J. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) W. | inne | pozwany |
| D. N. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
Przepisy (8)
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
u.u.o.u.f.g.i.p.b.u.k. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela.
u.u.o.u.f.g.i.p.b.u.k. art. 36 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ustalanie wysokości odszkodowania.
k.c. art. 817 § 1
Kodeks cywilny
Termin wypłaty odszkodowania.
k.c. art. 817 § 2
Kodeks cywilny
Odsetki od opóźnienia w wypłacie odszkodowania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wykazywania faktów przez strony.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres najmu pojazdu zastępczego powinien obejmować czas od zgłoszenia szkody do wypłaty odszkodowania i okres na zagospodarowanie środków. Stawka dobowa za wynajem pojazdu zastępczego powinna odpowiadać średnim cenom rynkowym, ale nie może przekroczyć kwoty uznanej przez ubezpieczyciela, jeśli jest ona niższa. Poszkodowany ma prawo do pojazdu zastępczego do czasu otrzymania odszkodowania, nawet jeśli wartość uszkodzonego pojazdu jest niska.
Odrzucone argumenty
Żądanie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu za okres sprzed zgłoszenia szkody. Żądanie zwrotu kosztów podstawienia i odbioru pojazdu. Żądanie zwrotu kosztów wynajmu powyżej stawki dobowej uznanej przez pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego obowiązek minimalizowania szkody przez poszkodowanego niezwłoczne zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi
Skład orzekający
Małgorzata Wierzba-Golicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie zasadności i wysokości kosztów wynajmu pojazdu zastępczego w szkodach komunikacyjnych, w tym okresu najmu i stawki dobowej."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnych okolicznościach sprawy i opinii biegłego; stawka dobowa była negocjowana między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego po kolizji, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników zajmujących się szkodami komunikacyjnymi. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady celowości i ekonomicznego uzasadnienia wydatków.
“Czy ubezpieczyciel musi płacić za każdy dzień wynajmu auta zastępczego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 684/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 2020r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Wierzba-Golicka Protokolant: p.o. stażysty Marlena Łacina po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2020r. w Ostrzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa J. S. przeciwko (...) W. o zapłatę I zasądza od pozwanego (...) W. na rzecz powódki J. S. kwotę (...) , (...) ( (...) ) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 października 2018r. do dnia zapłaty; II oddala powództwo w pozostałym zakresie; III znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu; IV nakazuje pobrać od powódki J. S. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Ostrzeszowie kwotę (...) ( (...) ) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych; V nakazuje pobrać od pozwanego (...) W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Ostrzeszowie kwotę (...) ( (...) ) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Małgorzata Wierzba-Golicka Sygn. akt I C 684/18 UZASADNIENIE Powódka J. S. w pozwie przeciwko (...) W. wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty (...) ,- złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż w dniu 12 września 2016r. w wyniku kolizji został uszkodzony pojazd marki V. (...) należący do D. N. . Poszkodowany wynajął pojazdu zastępczy od powódki i w drodze cesji przekazał przysługujące mu względem ubezpieczyciela roszczenie o zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Ubezpieczyciel uznał swoją odpowiedzialność za szkodę i wypłacił kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Dochodzona pozwem kwota stanowi różnicę pomiędzy rzeczywistymi kosztami wynajmu pojazdu zastępczego przez 101 dni, a kwotą odszkodowania wypłaconego powódce oraz skapitalizowane odsetki za okres od dnia 21 lutego 2017r. do dnia 24 października 2018r.. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podał, iż nie kwestionuje swojej odpowiedzialności za szkodę, która nastąpiła w wyniku kolizji z dnia 12 września 2016r., jednakże kwestionuje zasadność czasu trwania najmu pojazdu, wysokość stawki dobowej oraz dodatkowych kosztów związanych z podstawieniem pojazdu zastępczego. Pozwany uznał wysokość stawki dobowej z tytułu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego do kwoty (...) złotych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 12 września 2016r. doszło do kolizji drogowej, w której uszkodzony został pojazd marki V. (...) należący do D. N. . Pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w wyniku wypadku. Szkoda została zgłoszona pozwanemu w dniu 21 września 2016r.. Kwota odszkodowania za pojazd została wypłacona poszkodowanemu w dniu 16 grudnia 2016r.. Okoliczności bezsporne. W dniu 14 października 2016r. powód wynajął poszkodowanemu pojazd zastępczy P. (...) za wynagrodzenie w kwocie (...) ,- złotych plus 23 % VAT. Z uwagi na awarię tego pojazdu powódka w (...) października 2016r. wynajęła poszkodowanemu pojazd marki F. (...) za wynagrodzenie w kwocie (...) ,- złotych plus 23 % VAT. Powódka za wynajęcie poszkodowanym samochodu na okres 101 dni oraz za podstawienie samochodu i jego odbiór wystawiła fakturę na kwotę (...) złotych, w tym kwotę (...) złotych za wynajem pojazdu, kwotę (...) złotych za dostarczenie pojazdu do klienta oraz kwotę (...) złotych za odbiór pojazdu od klienta. Dowód: faktura k. 24 akt, umowa k. 14-15 akt. Na podstawie umowy cesji z dnia 23 grudnia 2016r. powódka nabyła wierzytelność z tytułu szkody wynikającej z wypadku z dnia 12 września 2016r.. Dowód: umowa cesji k. 16 akt. Pismem z dnia 14 lutego 2016r. pozwany odmówił wypłaty odszkodowania za wynajem pojazdu w zakresie żądanym przez powódkę. Dowód: pismo k. 23 akt. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność za skutki kolizji z dnia 12 września 2016r. i wypłacił kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Okoliczności bezsporne. Średnie stawki najmu w spornym okresie pojazdu klasy C wynosiły (...) złotych. Dowód: opinia biegłego Z. A. k. 128-137 akt. Poszkodowany do czasu wypadku wykorzystywał pojazd marki V. (...) do dojazdu do miejsca pracy oddalonej o 50 km od jego miejsca zamieszkania. Poszkodowany posiadał jeszcze 2 inne auta, ale korzystały z nich jego żona i córka, które również dojeżdżały nimi do swoich zakładów pracy. Dowód: zeznania świadka D. N. e-protokół rozprawy płyta CD k. 111 akt. Powyższy stan faktyczny, który był częściowo niesporny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów, zeznań świadka D. N. oraz opinii biegłego Z. A. . Sąd uznał za nieudowodnione twierdzenia powódki, iż wskazane przez nią koszty wynajmu pojazdu odpowiadają średnim cenom za wynajem pojazdu, ponieważ opinia biegłego nie potwierdziła twierdzeń powódki. Sąd nie uznał również za udowodnione twierdzeń pozwanego co do zasadności obniżenia odszkodowania o kwotę (...) złotych, gdyż pozwany w żaden sposób nie wykazał wysokości tych kosztów oraz nie złożył żadnych wniosków dowodowych na tę okoliczność. Sąd zważył, co następuje. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 822 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Fundusz Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych odszkodowanie, które zakład ubezpieczeń, w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zobowiązany jest wypłacić poszkodowanemu, ustala się w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej, jeżeli są oni zobowiązani do odszkodowania za szkodą wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu. Zgodnie z art. 123 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy Biuro odpowiada za szkody będące następstwem wypadków, które miały miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe są sygnatariuszami Porozumienia Wielostronnego W zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego to w orzecznictwie wskazuje się, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego ( vide: uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie III CZP 5/11, Legalis 381501 ). Pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności związanej z przedmiotową szkodą co do zasady. Sporna była jedynie wysokość wynagrodzenia z tytułu najmu pojazdu zastępczego, która została uznana przez pozwanego do kwoty (...) złotych. Pozwany uznawał wysokość kosztów dobowego wynajmu pojazdu do kwoty (...) złotych, przez okres 27 dni. W pozostałym zakresie koszty wynajmu zostały uznane przez pozwanego za niezasadne. Odnośnie czasu trwania najmu Sąd uznał, iż żądanie zwrotu kosztów najmu było uzasadnione za okres 94 dni. Okres ten stanowi czas pomiędzy zawiadomieniem o szkodzie, a 7 dniem po wypłacie odszkodowania. W ocenie Sądu poszkodowany do czasu wypłaty odszkodowania uprawniony jest do korzystania z pojazdu zastępczego i bez znaczenia jest przy tym, że został wcześniej poinformowany, że doszło do szkody całkowitej, skoro ubezpieczyciel nie dokonał wypłaty odszkodowania ( znacznie przekraczając określony w art. 817 § 1 kc termin wypłaty odszkodowania ). W ocenie Sądu wysoce niekorzystne dla poszkodowanego byłoby akceptowanie stanu rzeczy, w którym poszkodowany nie otrzymuje odszkodowania, a jednocześnie pozostaje bez pojazdu, w którym nastąpiła szkoda całkowita i nie jest uprawniony do wynajęcia pojazdu zastępczego. Należy również wskazać, iż dla uprawnienia poszkodowanego do wynajęcia pojazdu zastępczego bez znaczenia pozostaje podnoszona przez pozwanego kwestia niskiej wartości należącego do pozwanego pojazdu, ponieważ do czasu wypadku pojazd spełniał swoją funkcję, to jest umożliwiał poszkodowanemu dojazd do pracy, a po wypadku poszkodowany, aby dojeżdżać do pracy zmuszony był wypożyczyć pojazd zastępczy. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił żądanie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres od dnia zgłoszenia szkody do wypłaty odszkodowania oraz dodatkowe 7 dni na zagospodarowanie otrzymanych środków pieniężnych z tytułu odszkodowania. W ocenie Sądu niezasadne było żądanie zwrotu kosztów wynajmu pojazdu za okres sprzed zgłoszenia szkody. Poszkodowany będąc zobowiązany do minimalizowania szkody powinien niezwłocznie zgłosić szkodę ubezpieczycielowi. W niniejszej sprawie pozwany zgłosił szkodę dopiero po tygodniu od wynajęcia pojazdu, dlatego w ocenie Sądu żądanie zwrotu kosztów wynajmu za ten okres jest niezasadne. Odnosząc się do wysokości kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, to na wstępie należy wskazać, iż poszkodowany nie miał obowiązku wypożyczania pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, mógł on wynająć pojazd w dowolnie wybranej przez siebie firmie. Powódka w świetle art. 6 kc i art. 232 kpc domagając się zasądzenia odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego powinna jednak wykazać, iż wskazywane przez nią koszty obejmują wydatki celowe i ekonomicznie uzasadnione. Za wydatki ekonomicznie uzasadnione oraz realizujące obowiązek minimalizacji szkody przez poszkodowanego należy natomiast uznać tylko takie, które nie wykraczają poza średnie ceny rynkowe. Powołany w niniejszej sprawie biegły określił średnią stawkę za najem pojazdu w klasie C na kwotę (...) złotych. Mając jednak na względzie, iż pozwany uznał stawkę dobową w kwocie (...) złotych Sąd wysokość należnego odszkodowania ustalił na podstawie wyżej wymienionej kwoty i oddalił żądanie zwrotu kosztów najmu powyżej uznanej przez pozwanego stawki dobowej. Odnośnie żądania zwrotu kosztów podstawienia i odbioru pojazdu powódka nie wykazała, iż poniesienie tych kosztów było celowe co do zasady. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, bowiem w żaden sposób, dlaczego poszkodowany, na którym ciążył obowiązek minimalizowania szkody, skorzystał z oferty tak odległej wypożyczalni, co wygenerowało dodatkowe koszty ( (...) złotych za podstawienie i odbiór pojazdu ). O roszczeniu w zakresie skapitalizowanych odsetek od roszczenia dochodzonego w pozwie orzeczono mając na względzie treść art. 817 § 1 i 2 kc. Powódka nie wykazała, w jakiej dacie wezwała ubezpieczyciela do wypłaty odszkodowania ( z przedłożonego zgłoszenia szkody nie wynika kiedy zostało doręczone ubezpieczycielowi ), jednakże ubezpieczyciel pismem z dnia 14 lutego 2017r. odmówił wypłaty świadczenia, więc w tej dacie niewątpliwie wiedział już o żądaniu powódki. Mając powyższe na względzie zasądzono kwotę (...) złotych, tytułem odsetek od kwoty należnej z tytułu dopłaty do odszkodowania, za okres od 16 marca 2017r. ( 30 dni od dnia 14 lutego 2017r. ) do 24 października 2018r.. Biorąc powyższe na względzie Sąd uznał, iż powódce przysługuje jedynie zwrot kosztów pojazdu w stawce dobowej, której wysokość uznał pozwany, to jest (...) złotych, za okres 94 dni, czyli kwota (...) złotych, którą należało pomniejszyć o kwotę wypłaconego przez pozwanego odszkodowania ( (...) złotych ) oraz kwota (...) złotych tytułem skapitalizowanych odsetek. W związku z powyższym orzeczono jak w pkt 1 wyroku, jednocześnie w pkt 2 oddalając dalsze żądania powódki. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 100 kpc mając na względzie wynik procesu i zniesiono wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. Nieuiszczonymi kosztami procesu, na które składa się wynagrodzenie biegłego Z. A. w zakresie, w jakim nie zostało pokryte z wpłaconej zaliczki, strony obciążono w częściach równych. W związku z powyższym w pkt IV i V wyroku nakazano pobrać od powódki i pozwanego po (...) złotych na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie. Małgorzata Wierzba-Golicka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI