I C 314/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, uznając, że odmowa bezpłatnego udostępnienia kserokopii akt sprawy karnej na podstawie art. 156 § 2 k.p.k. nie była działaniem bezprawnym, a ocena zgodności przepisu z Konstytucją RP należy do Trybunału Konstytucyjnego.
Powód R. J. domagał się od Skarbu Państwa 100.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, zarzucając bezprawność odmowy udostępnienia kserokopii akt sprawy karnej bez opłaty, w oparciu o art. 156 § 2 k.p.k. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że sąd powszechny nie jest właściwy do badania zgodności przepisów z Konstytucją. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił powództwo, stwierdzając, że działanie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim nie było bezprawne, gdyż przepis art. 156 § 2 k.p.k. nie został uznany za niezgodny z prawem, a ocena jego zgodności z Konstytucją RP należy do Trybunału Konstytucyjnego.
Powód R. J. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim, domagając się zasądzenia kwoty 100.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych. Naruszenie to miało polegać na pozbawieniu go możliwości umorzenia kosztów sporządzenia i doręczenia kserokopii akt sprawy karnej, co było wynikiem zastosowania przepisu art. 156 § 2 k.p.k. Powód twierdził, że wskazany przepis jest niezgodny z Konstytucją RP oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka. Pozwany Skarb Państwa, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że sąd powszechny nie jest właściwy do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją lub Konwencją. Sąd Okręgowy w Słupsku ustalił, że powód zwrócił się do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim o nadesłanie kserokopii akt, a realizację wniosku uzależniono od uiszczenia opłaty w kwocie 399 zł, informując jednocześnie, że art. 156 § 2 k.p.k. nie przewiduje zwolnienia od tej opłaty. Sąd zważył, że roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą odmowy wydania kopii akt był przepis art. 156 § 2 k.p.k., który do chwili obecnej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest uprawniony do takiej oceny, gdyż zgodnie z art. 188 Konstytucji RP, do wydawania orzeczeń o charakterze "przedsądu" powołany jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, opłaty przewidziane art. 156 § 2 k.p.k. nie wchodzą w skład kosztów sądowych, co oznacza, że nie ma do nich zastosowania instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym, działania Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim nie można było nazwać bezprawnym, a w konsekwencji, z braku przesłanki bezprawności, nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa udostępnienia kserokopii akt sprawy karnej bez opłaty, na podstawie art. 156 § 2 k.p.k., nie stanowi naruszenia dóbr osobistych, jeśli przepis ten nie został uznany za niezgodny z prawem, a sąd powszechny nie jest uprawniony do badania jego zgodności z Konstytucją RP lub innymi aktami wyższego rzędu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w Słupsku uznał, że działanie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim nie było bezprawne, ponieważ przepis art. 156 § 2 k.p.k. nie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP ani umową międzynarodową. Ocena zgodności przepisu z Konstytucją RP należy wyłącznie do Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, opłaty za kserokopie akt nie podlegają zwolnieniu od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten nie przewiduje zwolnienia od opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy i nie został uznany za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Ustanawia odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
Naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określa dobra osobiste człowieka i ich ochronę.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach zastępstwa prawnego.
Konstytucja RP art. 188
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa kompetencje Trybunału Konstytucyjnego do wydawania orzeczeń o charakterze "przedsądu".
k.p.k. art. 616
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów sądowych w sprawach karnych.
k.p.k. art. 623
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach karnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Art. 156 § 2 k.p.k. jest niezgodny z Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka. Odmowa udostępnienia kserokopii akt sprawy karnej bez opłaty stanowi naruszenie dóbr osobistych. Sąd powszechny jest władny badać zgodność przepisów z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest uprawniony do takiej oceny Do wydawania orzeczeń o charakterze "przedsądu" powołany jest wyłącznie - na podstawie art. 188 Konstytucji RP - Trybunał Konstytucyjny.
Skład orzekający
Janusz Blicharski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 156 § 2 k.p.k. w kontekście dostępu do akt i odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych; kompetencje sądów powszechnych do kontroli konstytucyjności przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku stwierdzenia niezgodności przepisu z prawem przez Trybunał Konstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię dostępu do informacji publicznej i akt spraw, a także ograniczenia kompetencji sądów powszechnych w zakresie kontroli konstytucyjności przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy sąd może kwestionować konstytucyjność przepisów? Wyrok w sprawie dostępu do akt.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. I C 314/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Blicharski Protokolant: sekretarz sądowy Karina Hofman po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa R. J. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda R. J. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. kwotę 3.600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa prawnego. Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt I C 314/15 UZASADNIENIE Powód R. J. wniósł o zasądzenie 100.000 złotych zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, które to naruszenie polegało na pozbawieniu go możliwości umorzenia kosztów sporządzenia i doręczenia mu kserokopii akt sprawy karnej (...) Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Powód twierdził, że art. 156§ 2 k.p.k. w oparciu o który odmówiono mu sporządzenia i doręczenia kserokopii akt jest niezgodny z art. 9 i 32 Konstytucji RP oraz art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Pozwany Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc że sąd powszechny nie jest władny badać zgodności przepisu art. 156 § 2 k.p.k. z Konstytucją czy Europejską Konwencją Praw Człowieka. Sąd ustalił co następuje : Powód R. J. zwrócił się do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim o nadesłanie kserokopii akt (...) . Realizację wniosku powoda Sąd uzależnił od uiszczenia opłaty w kwocie 399 zł - po 1 zł za każdą z 399 kart akt sprawy. Jednocześnie poinformowano R. J. , że art. 156 § 2 k.p.k. nie przewiduje zwolnienia od opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy. Dowód : pismo Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim do R. J. z dnia 24 lutego 2015 r. Identyczne - jak Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim - stanowisko zajęła Helsińska Fundacja Praw Człowieka w piśmie skierowanym do powoda 22 maja 2014 r. Dowód : pismo Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka do powoda z 22 maja 2014 r. Sąd zważył co następuje: Roszczenie powoda na uwzględnienie nie zasługuje. Naruszenie dóbr osobistych powoda miało być wynikiem zastosowania wobec R. J. niekonstytucyjnego przepisu art. 156 § 2 k.p.k. w konsekwencji czego został on dyskryminowany z powodów materialnych. Wskazany przez powoda art. 417 k.c. ustanawia odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Równocześnie art. 417 1 k.c. stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Powód w niniejszym procesie nie wykazał, iż Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim odmawiając wydania nieodpłatnie kopii akt sprawy karnej (...) działał niezgodnie z prawem. Podstawę odmowy był przepis art. 156 § 2 k.p.k. Przepis ten do chwili obecnej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, a Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest uprawniony do takiej oceny. Do wydawania orzeczeń o charakterze "przedsądu" powołany jest wyłącznie - na podstawie art. 188 Konstytucji RP - Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie opłaty przewidziane art. 156 § 2 k.p.k. nie wchodzą w skład kosztów sądowych o których mowa w art. 616 k.p.k. co oznacza, że nie ma do nich zastosowania instytucja zwolnienia od kosztów sądowych przewidziana art. 623 k.p.k. /vide: SN (...) ; OSNKW 2006 (...) /. Z uwagi na powyższe, działania Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim nie można nazwać bezprawnym, a w konsekwencji właśnie z braku przesłanki bezprawności uznać, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. z 2013 r. poz. 490/. Na oryginale właściwy podpis.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI