I C 312/23

Sąd Rejonowy w RadomiuRadom2024-03-07
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
eksmisjanajem lokaluprawo lokatorskielokal socjalnywypowiedzenie umowy najmutytuł prawny do lokaluwłaścicielnajemcaochrona praw lokatorów

Sąd nakazał opróżnienie lokalu mieszkalnego, przyznał prawo do lokalu socjalnego jednej z eksmitowanych osób ze względu na jej stan zdrowia i wiek, a odmówił go pozostałym, którzy mieli możliwość zamieszkania we własnym lokalu.

Powódka A. P. wniosła o opróżnienie lokalu mieszkalnego przez pozwanych A. B., B. B. i J. B., argumentując, że wypowiedziała im umowę najmu. Pozwani kwestionowali skuteczność wypowiedzenia. Sąd ustalił, że umowa najmu została skutecznie wypowiedziana, a pozwani zajmują lokal bez tytułu prawnego. Nakazał opróżnienie lokalu, ale ze względu na szczególną sytuację B. B. (ciężka choroba, wiek, niepełnosprawność) przyznał jej prawo do lokalu socjalnego, wstrzymując eksmisję do czasu jego zapewnienia. Pozwanym A. B. i J. B. odmówiono prawa do lokalu socjalnego, ponieważ mieli możliwość zamieszkania we własnym, pustym lokalu. Kosztów procesu nie zasądzono od pozwanych ze względu na ich trudną sytuację materialną i życiową.

Powódka A. P. domagała się nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego przez pozwanych A. B., B. B. i J. B., wskazując na skuteczne wypowiedzenie umowy najmu. Pozwani podnosili zarzuty dotyczące skuteczności wypowiedzenia, w tym jego formy i doręczenia. Sąd Rejonowy w Radomiu, po analizie zebranego materiału dowodowego, ustalił, że powódka nabyła prawo własności lokalu w drodze darowizny i wstąpiła w stosunek najmu z pierwotnymi najemcami. Wypowiedzenie umowy najmu, mimo pewnych nieścisłości formalnych (np. co do podpisu na kopii), zostało uznane za skuteczne, z zachowaniem wymaganego trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów. Sąd nakazał opróżnienie lokalu przez pozwanych. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było przyznanie prawa do lokalu socjalnego dla pozwanej B. B. ze względu na jej zaawansowany wiek, ciężką chorobę, niepełnosprawność i trudną sytuację materialną, co skutkowało wstrzymaniem eksmisji do czasu zapewnienia lokalu socjalnego. Natomiast pozwanym A. B. i J. B. odmówiono tego prawa, ponieważ posiadali własny lokal mieszkalny, który przez dłuższy czas pozostawał pusty, a mogli w nim zamieszkać. Sąd, stosując art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, nie obciążył pozwanych kosztami procesu, biorąc pod uwagę ich trudną sytuację materialną i życiową oraz wagę wyroku eksmisyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie jest skuteczne, jeśli mimo nieścisłości formalnych adresat otrzymał jasną informację o przyczynie i zamiarze właściciela, a sąd uznał, że oryginał dokumentu był podpisany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo omyłki w imieniu i potencjalnego braku podpisu na kopii, pozwana otrzymała skuteczne oświadczenie o wypowiedzeniu, które zawierało przyczynę zgodną z art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zeznania stron i okoliczności sprawy potwierdziły, że pozwana zapoznała się z treścią wypowiedzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nakaz opróżnienia lokalu mieszkalnego z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego dla jednej osoby

Strona wygrywająca

A. P.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowódka
A. B.osoba_fizycznapozwany
B. B.osoba_fizycznapozwana
J. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

uopl art. 11 § 5

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Podstawa wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego przez właściciela, który zamierza w nim zamieszkać, z zachowaniem 3-letniego okresu wypowiedzenia.

Pomocnicze

k.c. art. 659 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 660

Kodeks cywilny

k.c. art. 678 § 1

Kodeks cywilny

uopl art. 11 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Wymóg formy pisemnej i wskazania przyczyny wypowiedzenia pod rygorem nieważności.

uopl art. 14 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Obowiązek sądu orzekania o uprawnieniu do lokalu socjalnego.

uopl art. 14 § 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Kryteria oceny uprawnienia do lokalu socjalnego (sytuacja materialna i rodzinna, sposób korzystania z lokalu).

uopl art. 14 § 7

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Wyłączenie stosowania przepisu o prawie do lokalu socjalnego wobec osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego (z pewnymi wyjątkami).

uopl art. 15

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Nadużycie prawa do lokalu socjalnego (art. 5 kc).

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela. Pozwani zajmują lokal bez tytułu prawnego. Szczególna sytuacja życiowa i zdrowotna jednej z pozwanej uzasadnia przyznanie lokalu socjalnego. Pozwani A. B. i J. B. mieli możliwość zamieszkania we własnym lokalu, co wyklucza przyznanie im lokalu socjalnego jako rażąco niesprawiedliwe.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność wypowiedzenia umowy najmu z powodu braku podpisu lub omyłki w imieniu. Pozwani powinni otrzymać lokal socjalny ze względu na trudną sytuację materialną.

Godne uwagi sformułowania

brak orzeczenia o uprawnieniu pozwanej do lokalu socjalnego, a więc de facto wydanie rozstrzygnięcia prowadzącego do jej bezdomności, byłoby nie do pogodzenia z zasadami słuszności oraz poczuciem sprawiedliwości społecznej Rażąco niesprawiedliwe byłoby teraz orzeczenie o uprawnieniu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w sytuacji, gdy sami świadomie wyzbyli się możliwości zamieszkania w swoim mieszkaniu.

Skład orzekający

M. M.

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego przez właściciela zamierzającego w nim zamieszkać, a także zasady przyznawania lokali socjalnych w przypadku eksmisji z lokali niepublicznych, zwłaszcza w kontekście szczególnej sytuacji życiowej i zdrowotnej eksmitowanych oraz możliwości zamieszkania we własnym lokalu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym stanu zdrowia i wieku jednej z pozwanych oraz posiadania przez pozostałych własnego lokalu. Interpretacja przepisów o wypowiedzeniu może być stosowana w podobnych przypadkach, ale ocena prawa do lokalu socjalnego jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność procedury eksmisyjnej i balansowanie między prawem właściciela do dysponowania swoją własnością a ochroną praw lokatorów, zwłaszcza tych w trudnej sytuacji życiowej. Aspekt przyznania lokalu socjalnego ze względu na stan zdrowia i odmowy z powodu posiadania własnego lokalu jest ciekawy.

Eksmisja z mieszkania: Kiedy sąd przyzna lokal socjalny, a kiedy odmówi, nawet jeśli masz własny kąt?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 312/23 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2024 roku Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: asesor sądowy M. M. Protokolant: Dorota Szymczak po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 roku w Radomiu na rozprawie sprawy z powództwa A. P. przeciwko A. B., B. B. i J. B. o opróżnienie lokalu mieszkalnego I nakazuje A. B., B. B. i J. B. opróżnienie wraz z rzeczami lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w R. przy ulicy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), II orzeka, że B. B. przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu; III orzeka, że A. B. i J. B. nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu; IV nakazuje wstrzymanie opróżnienia lokalu opisanego w punkcie I (pierwszym) wyroku do czasu złożenia B. B. oferty zawarcia najmu socjalnego lokalu; V nie obciąża pozwanych kosztami procesu. Sygn. akt I C 312/23 UZASADNIENIE Pozwem z 28 marca 2023 roku powódka A. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (pełnomocnictwo — k. 33), wniosła o nakazanie pozwanym B. B. (1), A. B. (1) i J. B. (1) opuszczenia i opróżnienia wraz z 'rzeczami lokalu mieszkalnego numer (...) położonego przy ulicy (...) w R., dla którego Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi księgę wieczystą (...). Ponadto. zażądała ustalenia, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu oraz zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska powódka wskazała, że 1 lipca 2014 roku B. B. (2) zawarła umowę najmu z J. P.. Przedmiotem najmu było mieszkanie nr (...) zlokalizowane przy ulicy (...) w R.. Następnie w stosunek najmu weszła A. P., która otrzymała przedmiotowe mieszkanie w darowiźnie od J. P.. Pismem z 27 października 2019 roku A. P. wypowiedziała B. M. umowę najmu. Pismem z 15 sierpnia 2022 roku powódka zaproponowała stronie pozwanej inny lokal mieszkalny, który odpowiadał standardem temu, który miał być opróżniony. Mimo upływu okresu wypowiedzenia lokal nie został opróżniony. Wypowiedzenie umowy najmu zostało dokonane na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (pozew 7 k. 3-5). W odpowiedzi na pozew pozwani, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika (pełnomocnictwo — k. 46), wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Wskazali, że lokal objęty pozwem był używany przez B. B. (3), W. B. i J. B. (2) na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. z 24 marca 1971 roku. Pozwani podnieśli, że powództwo wytoczone przeciwko (...) B. powinno być oddalone, bo pozwana nosi imię (...). Wskazali także, iż kwestionują prawidłowość i skuteczność złożonego wypowiedzenia z 19 grudnia 2019 roku, ponieważ oświadczenie to nie zostało podpisane, a powódka umowę wypowiedziała tylko dlatego, że chce lokal sprzedać. Podnieśli, że nie mają żadnego innego lokalu, w którym mogliby zamieszkać (odpowiedź na pozew — k. 43-44). Na skutek zarządzenia z 4 sierpnia 2023 roku Gmina M. R. została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu i pouczona, że może wstąpić do procesu w charakterze interwenienta ubocznego w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji (k. 71). Pismem procesowym z 27 listopada 2023 roku powódka wyjaśniła, że pozew dotyczy B. B. (3), a omyłka pisarska wynikała z tego, że ojciec powódki zwracał się oboma imionami do pozwanej, poza tym pozwana odbierała korespondencję kierowaną do niej także na imię (...) (pismo — k. 97-99v). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Prawo własności lokalu numer (...) stanowiącego odrębną własność, położonego w R. przy ulicy (...), dla którego Sąd Rejonowy w Radomiu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), należy do A. P.. Prawo własności nabyła od ojca J. P. na mocy urnowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego 21 października 2019 roku (wypis aktu notarialnego — k. 12-16). W lokalu tym zamieszkują obecnie B. B. (2) z synem A. B. (1) i synową J. B. (1) (okoliczność bezsporna). Sąd Rejonowy w Radomiu dla lokalu mieszkalnego, położonego w R. przy ulicy K. 20 m. 56, prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Prawo własności tego lokalu należy do H. B. od 20 lipca 2023 roku (akta KW). Wcześniej lokal ten od 2010 roku był własnością J. B. (1), ale zamieszkiwała go jej matka J. B.. Matka J. B. (1) zmarła 5 listopada 2020 roku. Od tego czasu do sierpnia 2023 roku lokal stal pusty (zeznania pozwanej J. B. (2)— k. 122). B. B. (2) i J. P. zawarli 1 lipca 2014 roku umowę najmu lokalu mieszkalnego. Na podstawie tej umowy J. P., jako właściciel lokalu przy ulicy N. 12 m. 7, wynajął go B. B. (2) za czynsz w wysokości 580 złotych miesięcznie. W treści umowy nie zostało określone, czy została ona zawarta na czas określony, czy nieokreślony (par. 13). Jako mieszkańcy wynajętego lokalu zostali wskazania także: A. B. (1), J. B. (1) i H. B. (umowa najmu — k. 8-10). Pismem z 19 grudnia 2019 roku A. P. oświadczyła wobec B. B. (5), że na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wypowiada łączącą je umowę najmu z zachowaniem trzyletniego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazała okoliczność, że sama chce zamieszkać w należącym do niej lokalu (k. 20). Pismo to zostało nadane przesyłką poleconą 23 grudnia 2019 roku (k. 21). Powódka podpisała dokument wypowiedzenia (zeznania powódki — k. 121v). Dokument ten dotarł do adresatki, zapoznali się z nim także pozwani (zeznania pozwanej J. B. (1) — k. 121v, zeznania pozwanego — k. 122). Przed wysłaniem wypowiedzenia pocztą A. P. poszła z dokumentem wypowiedzenia umowy najmu osobiście do B. B. (2) w październiku 2019 roku (zeznania powódki — k. 121v i zeznania pozwanej J. B. (1) — k. 122). A. P. powiedziała wtedy pozwanym, że sama chciałaby zamieszać w tym lokalu (zeznania pozwanej J. B. (1) — k. 122). B. B. (2) ma 79 lat, pobiera emeryturę z ZUS (k. 81) w kwocie 2.700 zł (zeznania pozwanej J. B. (2) — k. 121v), jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczonym na stale (k. 87), leczy się psychiatrycznie, onkologicznie, przeszła mastektomię, trzy zawały serca, ma problemy z poruszaniem (zeznania pozwanej J. B. (2) — k. 121v). A. B. (1) ma 49 lat, posiada status bezrobotnego (k. 86), uzyskiwał zasiłek w kwocie 1.100 zł miesięcznie (zeznania pozwanego — k. 122). J. B. (1) ma 52 lata, posiada status osoby bezrobotnej (k. 117), nie ma dochodu (zeznania pozwanej J. B. (1) — k. 121v). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty złożonego do akt sprawy oraz zeznania stron postępowania. W zakresie ustalenia sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej pozwanych Sąd w pełni oparł się na dołączonych do akt sprawy dokumentach, których prawdziwość nie budziła zastrzeżeń Sądu ani stron, także zeznania pozwanych Sąd — w tym zakresie — ocenił jako spójne i logiczne. Zeznania stron postępowania były zasadniczo ze sobą zbieżne, obie strony wskazywały, że A. P. w październiku 2019 roku udała się do B. B. (2) z dokumentem wypowiedzenia umowy najmu, którego jednak B. B. (2) nie chciała przyjąć, odniosła się do niego pisemnie, kwestionując jego skuteczność. Później jednak A. P. wysłała dokument wypowiedzenia z 19 grudnia 2019 roku pocztą na adres B. B. (2). Pozwani Po okazaniu tego dokumentu na rozprawie (k. 20) potwierdzili oboje, że widzieli ten dokument. Nie ma więc wątpliwości, że dotarł do pozwanej — inaczej nie mogliby go widzieć. Jedyna rozbieżność w zeznaniach dotyczyła faktu, czy ten przesłany pocztą dokument wypowiedzenia zawierał podpis powódki. Sąd dal tutaj wiarę stronie powodowej, że oryginał przesłanego dokumentu był podpisany. Mimo, że do akt złożyła kopię bez podpisu. Powódka nie jest w tym sporze podmiotem profesjonalnym, nie musiała zatem mieć dodatkowej wiedzy o konieczności posiadania podpisanego przez siebie egzemplarza. Pozwani, mimo pełnej świadomości, że powódka oświadczyła, że chce, aby wyprowadzili się w terminie 3 lat z jej lokalu, w toku procesu zaczęli powoływać się na ewentualny brak podpisu. Sąd uznał, że jest to strategia procesowa pozwanych, a nie odzwierciedlenie rzeczywistego stanu faktycznego. Zwłaszcza, że w pierwotnych zeznaniach J. B. (2) nie była pewna co do braku tego podpisu, tak samo, jak nie była pewna, czy ten dokument nadal jest w jej posiadaniu. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo jest zasadne i podlegało uwzględnieniu. Podstawę żądania pozwu stanowi art. 222 § 1 kc zgodnie, z którym właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Mając powyższe na względzie, bezsporne w sprawie było, że A. P., jako właścicielka spornego lokalu mogła żądać od osób, które faktycznie władają jej rzeczą — a więc od pozwanych, ażeby sporny lokal został jej wydany. To na pozwanych ciążył obowiązek wykazania, że przysługuje im skuteczne uprawnienie do władania rzeczą. B. B. (2), A. B. (1) i J. B. (1) mieszkali w lokalu przy ulicy N. 12 m. 7 w R. na mocy umowy najmu lokalu z 1 lipca 2014 roku. Z przepisu art. 659 § 1 kc wynika, że w treści umowy najmu należy wskazać jej przedmiot, określić czynsz i wskazać, czy umowa została zawarta na czas określony, czy nieokreślony. Stosownie zaś do art. 660 kc umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę za zawartą na czas nieoznaczony. Umowa zawarta przez ojca powódki z pozwanymi została wprawdzie zawarta w formie pisemnej, ale nie zostało tam wskazane, czy zwarta jest na czas określony, czy na czas nieokreślony. W tym zakresie więc należało przyjąć, że umowa nie została zawarta w formie prawem przewidzianej, gdyż nie zawierała wszystkich essentiala negotii — wobec tego uzasadnione było przyjęcie, że umowę tę należało poczytywać jako zawartą na czas nieokreślony. Dalej wskazać należy na art. 678 § 1 kc , z którego wynika, że w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. Nie było więc wątpliwości, że to A. P. wstąpiła po swoim ojcu w stosunek najmu z pozwanymi. A. P. wypowiedziała skutecznie umowę najmu pozwanym, którzy obecnie zajmują już lokal bez tytułu prawnego. Nie wykazali oni bowiem, aby dysponowali innym skutecznym względem właściciela uprawnieniem do władania rzeczą. Przesłanki skutecznego wypowiedzenia przez wynajmującego umowy najmu lokalu mieszkalnego określone są przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity — Dz. U. z 2023, poz. 725, dalej: uopl). Przepis art. 11 ust. 5 uopl — który jako podstawę wypowiedzenia wybrała sama powódka — stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4. Nadto wypowiedzenie powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia (art. 11 ust. 1 ustawy). Wobec powyższego osią sporu w sprawie, zakreśloną przez strony postępowania, był fakt skuteczności złożonego przez powódkę 19 grudnia 2019 roku oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Powódka złożyła do akt sprawy dokument (k. 20), który został skierowany do (...) B.. Jednakże w toku postępowania powódka skutecznie wykazała, że wobec pozwanej zarówno ona, jak i jej ojciec używali obu imion, tj. (...) oraz (...), a ponadto pozwana odpowiadała na wszelką korespondencję kierowaną do niej na pomylone imię. Z treści zeznań stron wynika także, ze gdy. powódka przyszła do pozwanej w październiku 2019 roku z pismem zawierającym oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, ta zapoznała się z jego z treścią i — choć wyprowadzić się nie chciała — to nie miała wątpliwości, że jej dotyczy pismo, udzieliła na nie pisemnej odpowiedzi. Nie było więc podstaw do formalistycznego traktowania tej omyłki jako niemożności ustalenia adresata oświadczenia. W piśmie z 19 grudnia 2019 roku powódka wskazała podstawę wypowiedzenia umowy najmu, powołując się na cytowany wyżej art. 11 ust. 5 uopl i chęć zamieszkania w lokalu, którego stała się właścicielką. Złożony do akt sprawy dokument nie zawiera własnoręcznego podpisu powódki. Stanowiło to kluczowy zarzut pozwanych. Sąd ocenił jednak w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że oryginał tego dokumentu doręczony ostatecznie pozwanej B. B. (2) zawierał własnoręczny podpis. Z zeznań stron wynika, że najpierw powódka A. P. osobiście udała się do pozwanej B. B. (2), aby wręczyć jej dokument wypowiedzenia umowy. Okoliczność tę wskazuje A. P., a potwierdzają ją J. B. i A. B. (1). Świadkiem naocznym tej rozmowy była J. B. (1). Pozwana B. B. (2) odmówiła przyjęcia dokumentu i oświadczyła, że nie chce się z rodziną wyprowadzić, bo nie ma dokąd. Miało to miejsce w październiku 2019 roku. Wobec tego powódka wysłała oryginał dokumentu wypowiedzenia B. B. (5) w dniu 23 grudnia 2019 roku listem poleconym na jej adres zamieszkania — był to dokument z datą 19 grudnia 2019 roku. Powódka twierdziła, że dokument ten własnoręcznie podpisała i wysłała, pozwana J. B. (2) zeznała, że z dokumentem tym się zapoznała (a więc musiał dotrzeć do pozwanej), ale nie pamięta, czy dokument był podpisany, zeznała też, że „chyba" jest u niej w domu. Pozwany A. B. (2) także zeznał, że widział ten dokument, ale nie potrafił powiedzieć, czy ten dokument znajduje się u niego w domu, zeznał także, że nie pamięta, żeby był podpisany. Sąd ocenił sprzeczne w tym zakresie zeznania stron na rzecz strony powodowej, opierając się także na wynikach pozostałego postępowania dowodowego. R. legis wprowadzenia przez ustawodawcę warunków skuteczności wypowiedzenia umowy najmu, tj. formy pisemnej ze wskazaniem przyczyny wypowiedzenia, była ochrona praw lokatorów, którzy muszą w sposób pewny, jednoznaczny i konkretny otrzymać informację pochodzącą od właściciela, że mają się wyprowadzić i właściciel ten musi wskazać konkretną przyczynę takiego stanu rzeczy. W niniejszej sprawie bez żadnych wątpliwości należy stwierdzić, że pozwani (konkretyzując pozwana B. B. (2), która była stroną umowy najmu) otrzymała konkretną informację od właścicielki lokalu, że ma się wyprowadzić. Wskazywały na to zeznania stron, w szczególności J. B. (1), która twierdziła, że po uzyskaniu tej informacji od powódki stan zdrowia B. B. (2) znacząco się pogorszył. Pozwani także zeznali, że zapoznali się z przesłanym pocztą dokumentem — potwierdzili po okazaniu na rozprawie, że to ten sam dokument. W ocenie Sądu zeznania powódki były w tym zakresie wiarygodne i na ich podstawie Sąd uznał, że rzeczywiście oryginał dokumentu wypowiedzenia został przez nią podpisany. Dodatkowo jeszcze Sąd zobowiązywał pozwanych do złożenia do Sądu otrzymanego oryginału wypowiedzenia, którego to dokumentu nie kwestionowali, że przecież widzieli i czytali — jednakże ostatecznie pełnomocnik pozwanych odpowiedział, że nie są oni w jego posiadaniu. Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że umowa najmu wobec pozwanej B. B. (2), a także zajmujących wraz z nią lokal J. B. (1) i A. B. (1), została w prawidłowy sposób wypowiedziana z zachowaniem 3-letniego okresu wypowiedzenia. Oświadczenie o wypowiedzeniu zostało nadane przesyłką polecaną na adres pozwanej 19 grudnia 2019 roku. Wprawdzie nie zostało wykazane datą pewną, kiedy zostało doręczone, ale z całą pewnością doręczone zostało — pozwani potwierdzili, że z dokumentem się zapoznali. Zakładając więc termin 21 dni (doręczenie + ewentualnie awizowanie), uznać należało, że pierwszym dniem biegu terminu wypowiedzenia umowy był 1 lutego 2020 roku. Wobec tego trzyletni termin wypowiedzenia upłynął 1 lutego 2023 roku. . Wskazać w tym miejscu także należy, że pozwani A. B. (1) i J. B. (1) swój tytuł do zajmowania lokalu wywodzili z prawa B. B. (2). Wypowiedzenie umowy wobec niej skutkowało automatycznie utratą prawa do zajmowania lokalu także przez nich. Mając na uwadze przytoczone okoliczności, a także fakt dalszego zajmowania lokalu mieszkalnego przez pozwanych Sąd orzekł jak w punkcie I (pierwszym) sentencji wyroku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 uopl w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd z urzędu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W myśl zaś z art. 14 ust. 3. ustawy Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd nie może przy tym orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec osób objętych katalogiem art. 14 ustawy, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. Niemniej jednak zgodnie z dyspozycją art. 14 ust.7 ustawy przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego, ponieważ lokal mieszkalny nr 7 przy ulicy (...) w R. nie jest objęty publicznym zasobem mieszkaniowym. Niemniej jednak Sąd zdecydował dokonać oceny uprawnienia osoby eksmitowanej do lokalu socjalnego, biorąc pod uwagę jej szczególną sytuację materialną i rodzinną oraz dotychczasowy sposób korzystania z lokalu (art. 14 ust. 3 ustawy). W świetle poczynionych ustaleń faktycznych Sąd uznał, że pozwana B. B. (2) zasługuje na uzyskanie uprawnienia do lokalu socjalnego. Jest osobą w podeszłym wieku, ciężko chorą, także psychiatrycznie i onkologicznie, z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, ma ograniczoną możliwość poruszania się. Jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 2.700 złotych. Mając na uwadze powyższe nieprawdopodobna pozostaje możliwość znalezienia przez pozwaną B. B. (2) na wolnym rynku lokalu mieszkalnego, którego koszty byłaby w stanie ponosić, nie ma ona obiektywnej możliwości zamieszkania w innym lokalu niż obecnie zajmowany. Kobieta nie może liczyć na znaczące wsparcie finansowe najbliższej rodziny — zarówno syn, jak i synowa to osoby bezrobotne. Brak orzeczenia o uprawnieniu pozwanej do lokalu socjalnego, a więc de facto wydanie rozstrzygnięcia prowadzącego do jej bezdomności, byłoby nie do pogodzenia z zasadami słuszności oraz poczuciem sprawiedliwości społecznej. W konsekwencji Sąd orzekł w punkcie II (drugim) wyroku, że B. B. (3) przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Następstwem powyższego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę M. R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (art. 14 ust. 6 ustawy), o czym Sąd orzekł w punkcie IV (czwartym) wyroku. W punkcie III (trzecim) wyroku Sąd orzekł zaś, że pozwanym A. B. (1) i J. B. (1) nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Wprawdzie pozwani o to nie wnosili, ale Sąd — jak w przypadku B. B. (2) — pochylił się z urzędu nad sytuacją życiową pozwanych. Pozwani są bezrobotni, A. B. (1) otrzymywał jedyny dochód w wysokości 1.100 złotych tytułem zasiłku, J. B. (1) nie uzyskiwała dochodu, ale mimo wszystko Sąd uznał ewentualność ustalenia dla nich prawa do najmu socjalnego lokalu za niezgodne z zasadami współżycia społecznego. W doktrynie wskazano, że postawa danej osoby albo jej sytuacja materialna i osobista przemawiająca za tym, iż przyznanie jej prawa do lokalu socjalnego byłoby rażąco niesprawiedliwe, uzasadnia powołanie się na art. 5 kc a w konsekwencji przyjęcie, iż żądanie przyznania uprawnienia do lokalu socjalnego stanowi nadużycie prawa (zob. C., Ochrona praw lokatorów, 2019, art. 15, Nb 11; Z.-Załęska, Ustawa o ochronie praw lokatorów, s. 118-119). Pozwana J. B. (1) była właścicielką innego lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...). Lokal ten ma wprawdzie tylko 40 m2, ale składa się z dwóch pokoi, 8 kuchni i łazienki. Nie ma podstaw do uznania, ze nie można w nim zaspokoić własnych potrzeb mieszkaniowych. Do 5 listopada 2020 roku mieszkała tam matka pozwanej J. B. (1), więc rzeczywiście usprawiedliwiało to okoliczność, że J. B. (1) z mężem A. B. nie mogła tam zamieszkać. Jednakże od śmierci matki J. B. (1), tj. od 5 listopada 2020 roku mieszkanie to stało puste aż do sierpnia 2023 roku, kiedy zamieszkał tam syn pozwanych. Niewątpliwie więc pozwani J. i A. B. (1), wiedząc o wypowiedzeniu urnowy najmu lokalu, mogli zamieszkać w mieszkaniu przy ulicy (...) 20 m. 56. Rażąco niesprawiedliwe byłoby teraz orzeczenie o uprawnieniu zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w sytuacji, gdy sami świadomie wyzbyli się możliwości zamieszkania w swoim mieszkaniu. 0 kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie V (piątym) wyroku na podstawie art. 102 kpc , uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za nieobciążaniem pozwanych kosztami procesu. Pozwana B. B. (2) jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, obciążanie jej kosztami procesu stanowiłoby zbyt wysoką dolegliwość. Natomiast wobec pozwanych J. B. (1) i A. B. (1) rozstrzygnięcie to determinuje nie tylko ich trudna sytuacja materialna, ale również dolegliwość wyroku eksmisyjnego, który oznacza, że pozwani będą zmuszeni opuścić gospodarstwo domowe, w którym spędzili wiele lat życia. asesor sądowy Magdalena Mital Zarządzenie: (…) 29.04.2024 r. asesor sądowy Magdalena Mital

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI