I C 311/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził odszkodowanie za szkodę komunikacyjną od bezpośredniego sprawcy i jego ubezpieczyciela, oddalając powództwo wobec kierowcy, który jedynie wtórnie uderzył w pojazd poszkodowanej.
Powódka dochodziła odszkodowania za uszkodzenie pojazdu od kierowcy A. P. i jego ubezpieczyciela, twierdząc, że A. P. był sprawcą szkody. A. P. twierdził, że sam został uderzony przez bezpośredniego sprawcę, K. K., i w wyniku tego uderzył w pojazd powódki. Sąd, po wezwaniu do udziału w sprawie K. K. i jej ubezpieczyciela, ustalił, że to K. K. była bezpośrednim sprawcą zdarzenia. W związku z tym, zasądził odszkodowanie od K. K. i jej ubezpieczyciela, oddalając powództwo wobec A. P. i jego ubezpieczyciela.
Powódka B. K. wniosła pozew o odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu, domagając się kwoty 1.215,00 zł od A. P. i jego ubezpieczyciela, (...) S.A. Twierdziła, że A. P. był sprawcą szkody. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, że A. P. nie był bezpośrednim sprawcą, lecz sam został uderzony przez inny pojazd, który następnie uderzył w pojazd powódki. Sąd, na wniosek A. P., wezwał do udziału w sprawie K. K. (zmienione nazwisko Ś.) jako bezpośredniego sprawcę oraz jej ubezpieczyciela, (...) S.A. Sąd ustalił, że to K. Ś. najechała na pojazd A. P., który następnie uderzył w pojazd powódki. Ponieważ K. Ś. była ubezpieczona w (...) S.A., sąd zasądził od niej i jej ubezpieczyciela solidarną odpowiedzialność za szkodę. Jednocześnie oddalił powództwo wobec A. P. i jego ubezpieczyciela, uznając, że nie ponoszą oni odpowiedzialności za szkodę, gdyż nie byli bezpośrednimi sprawcami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność ponosi bezpośredni sprawca zdarzenia, który spowodował pierwszy kontakt między pojazdami, a nie kierowca, który w wyniku tego kontaktu uderzył w pojazd poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że K. Ś. była bezpośrednim sprawcą kolizji, najeżdżając na pojazd A. P., który następnie uderzył w pojazd powódki. W związku z tym, odpowiedzialność za szkodę ponosi K. Ś. i jej ubezpieczyciel, a nie A. P. i jego ubezpieczyciel.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie odszkodowania
Strona wygrywająca
B. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) S.A w W. | spółka | pozwany |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| K. Ś. | osoba_fizyczna | pozwana |
| TU (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.u.o. art. 19
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
k.c. art. 805 § §2
Kodeks cywilny
Świadczenie zakładu ubezpieczeń polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.
k.c. art. 822 § §1
Kodeks cywilny
Przez umowę odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia.
k.c. art. 822 § §4
Kodeks cywilny
Uprawnienie do dochodzenia odszkodowania bezpośrednio u ubezpieczyciela nie jest zasadą, że wyłącznie ubezpieczyciel posiada legitymację procesową.
u.u.o. art. 35 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
k.p.c. art. 194 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd postanowił na wniosek pozwanego wezwać do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej K. K. oraz (...) S.A w W.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążania strony przegrywającej zwrotem kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
K. Ś. była bezpośrednim sprawcą szkody. Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy. A. P. nie był bezpośrednim sprawcą, a jedynie wtórnie uderzył w pojazd powódki.
Odrzucone argumenty
A. P. był bezpośrednim sprawcą szkody. Ubezpieczyciel A. P. ponosi odpowiedzialność za szkodę. Brak odpowiedzialności K. Ś. i jej ubezpieczyciela.
Godne uwagi sformułowania
sprawcą szkody była osoba trzecia, która spowodowała bezpośrednio szkodę na pojeździe pozwanego a pośrednio na pojeździe powódki bezpośredni sprawca szkody na pojeździe powódki posiadał aktywną polisę ubezpieczeniową w Towarzystwie (...) bezpośredni związek przyczynowo skutkowy między zachowaniem A. P. a powstaniem szkody na pojeździe powódki pozwani ponoszą odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie in solidum, bowiem każdy z nich ma obowiązek zaspokoić to samo roszczenie odszkodowawcze, z innych jednak tytułów prawnych.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności w przypadku szkody komunikacyjnej z udziałem wielu pojazdów i rozróżnienie między bezpośrednim a pośrednim sprawcą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie jeden pojazd uderza w drugi, który następnie uderza w trzeci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ustalenie bezpośredniego sprawcy szkody w ruchu drogowym i jak mogą się komplikować postępowania ubezpieczeniowe, gdy pojawia się więcej niż jeden potencjalny sprawca.
“Kto zapłaci za szkodę? Sąd rozstrzyga, kto był prawdziwym sprawcą kolizji.”
Dane finansowe
WPS: 1215 PLN
odszkodowanie: 1215 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 311/14 UZASADNIENIE Powódka B. K. wniosła pozew o odszkodowanie za uszkodzenie swojego pojazdu, domagając się od A. P. i (...) S.A w W. kwoty 1.215,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 1 lipca 2012 roku, oraz zwrotem kosztów procesu. W uzasadnieniu podała, że 27 maja 2012r doszło do uszkodzenia samochodu stanowiącego własność powódki, którym kierował L. K. . Sprawca szkody, którym był pozwany A. P. posiadał polisę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wykupioną w pozwanym towarzystwie. Pomimo zgłoszenia szkody w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym i dokonanych przez przedstawiciela P. (...) oględzinach uszkodzonego pojazdu oraz wyceny szkody na kwotę 1.215,00 zł pozwane towarzystwo odmówiło wypłaty świadczenia. Pismem z dnia 4 czerwca 2012r. uzasadniono odmowę wypłaty odszkodowania wskazując, że sprawcą szkody była osoba trzecia, która spowodowała bezpośrednio szkodę na pojeździe pozwanego a pośrednio na pojeździe powódki, dlatego też pozwane towarzystwo przekazało likwidację szkody do TU (...) - ubezpieczyciela sprawczyni szkody. Wskazane Towarzystwo (...) , pismem z dnia 2 listopada 2012r odmówiło likwidacji szkody powódki uzasadniając swoje stanowisko faktem, że bezpośredni sprawca szkody na pojeździe powódki był ubezpieczony w pozwanym towarzystwie. Wobec braku likwidacji szkody, której bezpośrednim sprawcą był A. P. , który posiadał w dacie zdarzenia aktywną polisę ubezpieczeniową w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym, powódka wezwała pozwanych do zapłaty. Brak spełnienia powyższego żądania skutkował objęciem roszczenia pozwem, skierowanym przeciw (...) S.A oraz A. P. . W odpowiedzi na pozew (...) S.A w W. wniosło o oddalenie powództwa w całości oraz obciążenie powódki kosztami postępowania. Zarzucając brak wykazania przez stronę powodową by pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe ponosiło odpowiedzialność z tytułu powstania szkody, podniesiono, że dokonanie wyceny szkody przez pozwanego ubezpieczyciela nie stanowi uznania odpowiedzialności za powstanie szkody. Pozwany A. P. w odpowiedzi na pozew, wniósł o oddalenie powództwa w całości, wskazując że nie był bezpośrednim sprawcą szkody. Oświadczył że w wyniku uderzenia w jego pojazd przez bezpośredniego sprawcę zdarzenia, uderzył w pojazd powódki. Bezpośredni sprawca szkody na pojeździe powódki posiadał aktywną polisę ubezpieczeniową w Towarzystwie (...) . W piśmie z dnia 29 lipca 2014r pozwany A. P. zakwestionował posiadanie legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt posiadania aktywnej polisy ubezpieczeniowej w dacie zdarzenia oraz zawarcie na okres od 29 października 2012 do 28 października 2013 umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z (...) S.A w W. . W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2014 oraz 4 sierpnia 2014r powódka podtrzymała powództwo, zarzucając jednocześnie pozwanym niewykazanie by powstanie szkody nastąpiło z winy osoby trzeciej, za którą odpowiedzialność ponowiłoby TU (...) . Zawnioskowano o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność wykazania, że pozwany A. P. był jedynym odpowiedzialnym za powstanie szkody na pojeździe powódki. Dodatkowo pismem z dnia 30 sierpnia 2014r strona powodowa podkreśliła, że zgodnie z ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych posiada uprawnienie do dochodzenia swoich roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela sprawcy bądź samego sprawcy co czyni zarzut pozwanego A. P. o braku legitymacji procesowej bezzasadnym. Pismem z dnia 28 listopada 2014r pozwane Towarzystwo (...) SA wniosło o oddalenie powództwa w stosunku do siebie ze względu na brak legitymacji procesowej, gdyż zarówno pozwany A. P. jak i wskazywany przez niego bezpośredni sprawca zdarzenia nie posiadały aktywnej umowy ubezpieczenia w pozwanym towarzystwie. Podczas rozprawy w dniu 10 grudnia 2014r. pełnomocnik pozwanego A. P. wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanych K. K. , jako bezpośredniego sprawcy zdarzenia szkodowego oraz Towarzystwa (...) jako ubezpieczyciela bezpośredniego sprawcy szkody. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w Bytomiu na podstawie art. 194§1 k.p.c. postanowił na wniosek pozwanego A. P. wezwać do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanej: K. K. oraz (...) S.A w W. , zobowiązując do złożenia pisemnej odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni. W odpowiedzi na pozew Towarzystwo (...) S.A w W. pismem, z dnia 26 stycznia 2015r wniosło o oddalenie powództwa oraz zasądzenia na swoją rzecz od powódki kosztów procesu. Pismem z dnia 11 lutego 2015r pozwana K. K. , która w wyniku zawarcia związku małżeńskiego zmieniła nazwisko na Ś. , wniosła o oddalenie powództwa. Jednocześnie pozwana K. Ś. oświadczyła, że przebieg zdarzenia został przez nią opisany w oświadczeniu sporządzonym w dacie zdarzenia. Sąd ustalił: W dniu 27 maja 2012r nastąpiło zdarzenie drogowe, w którym kierująca pojazdem pozwana K. Ś. ruszając spod świateł najechała na tył stojącego przed nią pojazdu prowadzonego przez pozwanego A. P. , który następnie uderzył w pojazd powódki. Sprawczyni zdarzenia była ubezpieczoną w pozwanym towarzystwie (...) . W związku z powyższym powódka wszczęła procedurę likwidacji szkody, którą zgłosiła w pozwanym towarzystwie (...) , u którego aktywną polisę posiadał pozwany A. P. . Pozwane towarzystwo (...) dokonało wyceny szkody na kwotę 1.215,00 zł. Jednakże do wypłaty odszkodowania nie doszło w skutek zanegowania przez pozwane (...) odpowiedzialności swojej jak również ubezpieczonego w (...) pozwanego A. P. za powstanie szkody. (oświadczenie o przebiegu zdarzenia drogowego k. 5, kalkulacja naprawy k.6-8, odmowa wypłaty odszkodowania k. 9, potwierdzenie pokrycia polisą OC przez (...) k.139, zeznania świadka L. K. k 232-236, zeznania świadka J. P. k. 260-262 Pomimo skierowania do pozwanego A. P. oraz pozwanego (...) S.A wezwania do zapłaty pozwani nie spełnili dochodzonego żądania. Wezwane do przeprowadzenia likwidacji pozwane Towarzystwo (...) S.A w W. odmówiło uznania swojej odpowiedzialności. (wezwanie do zapłaty k 12, odmowa likwidacji szkody przez pozwane TU (...) k.11) Zeznająca podczas rozprawy w dniu 1 lutego 2016r pozwana K. Ś. , potwierdziła spowodowanie zdarzenia drogowego, w wyniku którego uderzony został pojazd prowadzony przez pozwanego A. P. , który następnie uderzył w pojazd powódki. Podkreśliła, że w dacie i miejscu zdarzenia sporządzone zostały dwa oświadczenia, w których uznała swoją odpowiedzialność za zdarzenie szkodowe. (zeznania pozwanej K. Ś. , k. 262-265) Sąd zważył: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości wobec bezpośredniego sprawcy zdarzenia oraz jego ubezpieczyciela. W zakresie przedmiotu roszczenia głównego poza sporem pozostawał fakt odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę spowodowaną przez osobę posiadającą ważną umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowi art. 805§ 1 k.c. , zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Art. 805§2 k.c. stanowi, że świadczenie zakładu ubezpieczeń polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Zgodnie z art. 822 §1 k.c. stanowiącym, że przez umowę odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Uzupełnieniem regulacji kodeksowej jest ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003r., Nr 124, poz. 1155 ze zm.), która w art. 19 stanowi, że poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Natomiast w myśl art. 35 ust. 1 w/w ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej (art. 36 ust. 1 w/w ustawy). Sporna pomiędzy stronami była bezpośrednia odpowiedzialność za spowodowanie szkody przez kierującego pojazdem i w konsekwencji odpowiedzialność ubezpieczyciela tytułem poszkodowanego. W ocenie Sądu stanowisko powoda zasługiwało na uwzględnienie, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała faktu zaistnienia szkody jak również jej rozmiaru, jednakże spór odnosił się do przypisania odpowiedzialności sprawcy zdarzenia i w konsekwencji ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń. Zeznania świadków potwierdziły treść oświadczenia znajdującego się aktach sprawy (k.5), że pozwany A. P. który prowadzonym przez siebie pojazdem uderzył w pojazd powódki został uprzednio uderzony przez pojazd prowadzony przez pozwaną K. Ś. w wyniku czego najechał na pojazd powódki powodując szkodę. Zgodnie z powyższym przypisanie odpowiedzialności za powstanie szkody na pojeździe powódki zarówno pozwanemu A. P. jak i jego ubezpieczycielowi pozwanemu (...) S.A w W. należy uznać za bezzasadne. Wobec braku bezpośredniego związku przyczynowo skutkowego między zachowaniem A. P. a powstaniem szkody na pojeździe powódki Sąd orzekł w pkt 3 sentencji o oddaleniu powództwa względem pozwanego A. P. . Konsekwencją powyższego był brak zaistnienia legitymacji procesowej pozwanego (...) SA w W. jako ubezpieczyciela A. P. , dlatego też Sąd orzekł jak w pkt 5 sentencji. O kosztach postępowania względem pozwanych (...) SA oraz A. P. Sąd orzekł w oparciu o zasadę określoną w art. 98 k.p.c. zasądzając koszty jak w pkt. 4 i 6 sentencji. Ze względu na uznanie przez pozwaną K. Ś. odpowiedzialności za spowodowanie szkody oraz brak kwestionowania powyższego faktu przez strony postępowania i potwierdzenie tego faktu przez zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał wystąpienie przesłanki dla przypisania odpowiedzialności pozwanej K. Ś. wraz z pozwanym (...) S.A w W. - ubezpieczycielem, u którego posiadała aktywną polisę ubezpieczeniową w zakresie odpowiedzialności cywilnej. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że norma art. 822§4 k.c. stanowi uprawnienie do dochodzenia odszkodowania bezpośrednio u ubezpieczyciela nie zaś zasadę, że wyłącznie ubezpieczyciel posiada legitymację procesową do bycia pozwanym w sprawach o odszkodowanie, Sąd orzekł jak w pkt. 1 sentencji orzekając, że pozwani ponoszą odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie in solidum, bowiem każdy z nich ma obowiązek zaspokoić to samo roszczenie odszkodowawcze, z innych jednak tytułów prawnych. Przy tym zapłata jednego z zobowiązanych podmiotów, zwalnia z zapłaty drugiego. Orzekając o kosztach Sąd zastosował wobec pozwanej K. Ś. i T. U (...) S.A w W. wynikającą z art. 98 k.p.c. zasadę obciążania strony przegrywającej zwrotem kosztów procesu, na które składają się: opłata od pozwu w kwocie 61,00 zł. Z/ 1. o. a. b. (...) , c. (...) , (...) (...) 3. kal. (...) B. , dnia (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI