I C 310/16

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-04-27
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
naprawienie szkodywyrok karnyodsetkiprzelew wierzytelnościkoszty procesutrudna sytuacja materialna

Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej należności głównej, ale zasądził odsetki od tej kwoty, uznając częściowe żądanie powoda i stosując art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego.

Powód dochodził zapłaty 1.538 zł odsetek ustawowych od kwoty zasądzonej wyrokiem karnym tytułem naprawienia szkody. Pozwany, mimo uznania żądania odsetek, kwestionował możliwość ponownego orzekania o należności głównej. Sąd umorzył postępowanie w zakresie należności głównej, uznając niedopuszczalność ponownego orzekania o roszczeniu już zasądzonym wyrokiem karnym, jednak zasądził odsetki, powołując się na możliwość dochodzenia dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym (art. 415 § 2 k.k.). Ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego, sąd nie obciążył go kosztami procesu.

Powód B. A. wniósł pozew przeciwko E. K. o zapłatę 1.538 zł odsetek ustawowych od kwoty 110.000 zł zasądzonej wyrokiem karnym tytułem naprawienia szkody. Pozwany został zobowiązany do naprawienia szkody na rzecz (...) Spółki z o.o. w K. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 czerwca 2011 r. (sygn. akt II K (...)), a Sąd Okręgowy w J. wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 r. (sygn. akt VI Ka (...)) przedłużył mu termin do naprawienia szkody do 3 lat. Wierzytelność ta została następnie zbyta na rzecz Biura (...) Sp. z o.o. w L., a następnie na rzecz powoda B. A. Pozwany uznał żądanie odsetek, ale wnosił o umorzenie postępowania w zakresie należności głównej, powołując się na trudną sytuację materialną i fakt, że obowiązek naprawienia szkody wynika z wyroku karnego. Sąd uznał, że orzekanie ponowne o zasądzonym roszczeniu w postępowaniu cywilnym jest niedopuszczalne, dlatego umorzył postępowanie w zakresie należności głównej na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Jednakże, sąd zasądził odsetki ustawowe od kwoty 1.538 zł, powołując się na art. 415 § 2 k.k., który pozwala na dochodzenie dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym, jeśli zasądzone świadczenie nie pokrywa całej szkody. Sąd uznał uznanie powództwa przez pozwanego w zakresie odsetek za dopuszczalne i zasądził odsetki zgodnie z art. 481 § 1 k.c. Ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego i fakt, że uległ tylko w zakresie odsetek, sąd zastosował art. 102 k.p.c. i nie obciążył go kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzekanie ponowne o zasądzonym roszczeniu w innym postępowaniu, w tym cywilnym, jest niedopuszczalne. Jednakże, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym, jeśli zasądzone świadczenie nie pokrywa całej szkody.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 107 § 2 k.p.k., zgodnie z którym orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody uważa się za orzeczenia co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów k.p.c. Nadanie temu zobowiązaniu charakteru cywilnego skutkuje nadaniem wierzycielowi uprawnienia do uzyskania klauzuli wykonalności i dochodzenia należności poprzez postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie, sąd wskazał na art. 415 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczeń), który pozwala na dochodzenie dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym, jeśli zasądzone świadczenie nie pokrywa całej szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie odsetek i umorzenie postępowania w zakresie należności głównej

Strona wygrywająca

B. A. (w zakresie odsetek)

Strony

NazwaTypRola
B. A.osoba_fizycznapowód
E. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w zakresie, w jakim ponowne orzekanie jest niedopuszczalne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Zasądzenie odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.p.k. art. 107 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody uważa się za orzeczenia co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów k.p.c.

k.p.k. art. 415 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość dochodzenia dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym, jeśli zasądzone świadczenie nie pokrywa całej szkody.

k.p.c. art. 213 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie sądu uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość dochodzenia odsetek w postępowaniu cywilnym na podstawie art. 415 § 2 k.k. Uznanie żądania odsetek przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczalność ponownego orzekania o należności głównej zasądzonej wyrokiem karnym.

Godne uwagi sformułowania

Orzekanie ponowne o zasądzonym roszczeniu w innym postępowaniu, w tym postępowaniu cywilnym, jest niedopuszczalne. Pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym, jeżeli zasądzone odszkodowanie, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Skład orzekający

Maria Kruźlak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości dochodzenia roszczeń majątkowych w postępowaniu cywilnym, gdy obowiązek naprawienia szkody został już orzeczony w postępowaniu karnym, a także stosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wierzytelność wynikająca z wyroku karnego została zbyta, a powód dochodził jedynie odsetek. Kluczowe jest brzmienie przepisów k.k. i k.p.k. w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność dochodzenia roszczeń majątkowych, które mają swoje źródło w postępowaniu karnym i przechodzą przez kolejne cesje. Pokazuje również, jak sąd może zastosować zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) w kontekście sytuacji materialnej dłużnika.

Czy można dochodzić odsetek od długu zasądzonego wyrokiem karnym? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1538 PLN

odsetki ustawowe: 1538 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 310/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Maria Kruźlak Protokolant Maja Foremny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 roku w Ś. sprawy z powództwa B. A. przeciwko E. K. o z a p ł a t ę I. zasądza od pozwanego E. K. na rzecz powoda B. A. odsetki ustawowe od kwoty 1.538 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset trzydzieści osiem złotych) liczone od dnia 2 lutego 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; II. nie obciąża pozwanego obowiązkiem zwrotu powodowi kosztów procesu; III. wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C 310/16 UZASADNIENIE Powód B. A. w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu E. K. wnosiła o zasądzenie kwoty 1.538 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, ponadto domagała się zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu podał, że pozwany w okresie od stycznia 2001 roku do kwietnia 2003 roku zatrudniony był na stanowisku dyrektora handlowego w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. . W tym okresie pozwany przez nadużycie udzielonych mu uprawnień oraz nie dopełnienie ciążących na nim obowiązków wyrządził Spółce znaczną szkodę o wartości 675.843,04 zł. Wobec powyższego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 czerwca 2011 roku wydanego w sprawie sygn. akt II (...) pozwany został uznany za winnego popełnienia oszustwa w świetle art. (...) Powyższym wyrokiem zobowiązano pozwanego do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz Spółki kwoty 110.000 zł w terminie 1 roku od uprawomocnienia się wyroku. Sąd Okręgowy w J. w sprawie sygn. akt VI (...) wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 roku przedłużył pozwanemu termin do naprawienia szkody w wysokości 110.000 zł do 3 lat. Dnia 5 listopada 2012 roku (...) Spółka z o.o. w K. zbyła wierzytelność na rzecz Biura (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. . Pozwany o powyższym został poinformowany pismem z dnia 10 listopada 2012 roku . Dnia 23 listopada 2012 roku Biuro (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. zbyło wierzytelność w zakresie kwoty dochodzonej pozwem na rzecz powoda B. A. , o czym pozwany został zawiadomiony pismem z dnia 21 grudnia 2012 roku Pozwany uznał żądanie w zakresie odsetek i wniósł o umorzenie postępowania w zakresie należności głównej. Wnosił ponadto o nieobciążanie go kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację materialną. Pozwany podniósł, że obowiązek naprawienia szkody wynika z wyroku w sprawie karnej i pozwany faktycznie ten obowiązek realizuje, spłacając w ratach zobowiązanie. Powołał się ponadto, na orzeczenia sądów powszechnych rozstrzygających w jego sprawie, bowiem powództwa przeciwko niemu na tej samej podstawie faktycznej i prawnej wytoczono przed wieloma sądami na terenie Polski, wskazując, że jego zarzuty co do braku podstaw do ponownego orzekania o należności zostały uwzględnione. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 roku Sąd Rejonowy w K. w sprawie o sygn. akt II (...) uznał pozwanego za winnego popełnienia przestępstw określonych a przepisach art. (...) , skazał go na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres próby 3 lat. Na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał pozwanego do naprawienia wyrządzonej szkody przez zapłatę kwoty 110.000 zł na rzecz (...) Spółki z o.o. w K. w terminie jednego roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd Okręgowy w J. wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 roku w sprawie sygn. akt VI (...) uniewinnił pozwanego od popełnienia czynu z art. (...) . a ponadto przedłużył mu termin do naprawienia szkody w wysokości 110.000 zł do 3 lat. Dowód: odpisy wyroków z uzasadnieniami – k. 28 - 66 W dniu 5 listopada 2012 roku (...) Spółka z o.o. w K. zbyła wierzytelność w kwocie 110.000 zł przysługującą jej wobec pozwanego E. K. a wynikającą z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 czerwca 2011 roku w sprawie o sygn. akt II K (...) oraz wyroku Sądu Okręgowego w J. w sprawie z dnia 3 lutego 2012 roku w sprawie sygn. akt VI Ka (...) na rzecz Biura (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. . Dowód: umowa przelewu wierzytelności – k. 13 Pismem z dnia 10 listopada 2012 roku nadanym do pozwanego w dniu 10 grudnia 2012 roku powiadomiono go o zawarciu umowy przelewu wierzytelności. Dowód: zawiadomienie z dowodem nadania – k. 14 – 15 Umową z dnia 23 listopada 2012 roku Biuro (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. zbyło wierzytelność co do kwoty 1.538 zł na rzecz powoda B. A. . Zawiadomienie o przelewie wysłano do pozwanego w dniu 21 grudnia 2012 roku Dowód: umowa przelewu wierzytelności – k. 14, zawiadomienie i dowód nadania – k. 18 - 26 Pozwany zarabia 1.360 zł netto, na utrzymaniu ma niepracującą żonę. Spłacał należność w ratach po 100 zł miesięcznie najpierw na rzecz (...) Spółki z o.o. w K. , potem na rzecz Biura w L. . Dowód: zeznania pozwanego – k. 189v. Sąd zważył: Bezspornym jest, że należność dochodzona pozwem wynika z wyroku sądów orzekających w I oraz II instancji w sprawie karnej, którym to wyrokiem orzeczono obowiązek naprawienia przez pozwanego szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k. Na ocenę charakteru tego roszczenia nie ma wpływu dalsze zbycie wierzytelności, której źródłem są orzeczenia Sądów I oraz II instancji. Zgodnie z art. 107 § 2 k.p.k. orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz nawiązkę orzeczoną na rzecz pokrzywdzonego uważa się za orzeczenie co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów kodeksu postępowania cywilnego . Nadanie temu zobowiązaniu charakteru cywilnego skutkuje nadaniem wierzycielowi uprawnienia do uzyskania klauzuli wykonalności i dochodzenia należności określonej wyrokiem poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Orzekanie ponowne o zasądzonym roszczeniu w innym postępowaniu, w tym postępowaniu cywilnym, jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie pozew wpłynął do Sądu w dniu 2 lutego 2015 roku, a wiec przed upływem terminu do spełnienia przez pozwanego świadczenia, które określone zostało wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 roku. Tym samym w chwili wniesienia pozwu wyrok w sprawie karnej nie mógł jeszcze być opatrzony klauzulą wykonalności w zakresie obowiązku naprawienia szkody w rozumieniu art. 776, 777 i następne k.p.c. Jednak wobec stwierdzenia niedopuszczalności orzekania co do kwoty wskazanej w tymże orzeczeniu, postępowanie podlega umorzeniu. Skoro powód dochodzi części tej kwoty, to jest 1.538 zł, to w zakresie dochodzonej należności głównej postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Odmienna jest ocena żądania odsetek od tej należności. W dacie wydania orzeczeń przez sądy obu instancji obowiązywał przepis art. 415 § 6 k.p.k. (obecnie art. 415 § 2 k.p.k. ), który stanowił, że jeżeli zasądzone odszkodowanie, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym. Tym samym zasadne jest roszczenie w zakresie zasądzenia odsetek od należności głównej. Co do tej części żądania pozwu, pozwany uznał żądanie. Przepis art. 213 § 2 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie powództwa jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W okolicznościach sprawy uznanie pozwu przez pozwanego było dopuszczalne w świetle powyższego przepisu. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 102 k.p.c. w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej kosztami. Pozwany uległ tylko w zakresie odsetek, uznają przy tym żądanie. Biorąc pod uwagę jego trudną sytuację majątkową, konieczność naprawienia szkody w dużym rozmiarze uzasadnionym było zastosowanie art. 102 k.p.c. i nie obciążanie pozwanego kosztami procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI